Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 7

आतिपातिकानां पण्यानां अन्यत्राविक्रेयमित्यवरोधेनानुशयो देयः ॥ कZ_०३.१५.०७ ॥

ātipātikānāṃ paṇyānāṃ anyatrāvikreyamityavarodhenānuśayo deyaḥ

অতিপাতিক (অত্যাবশ্যক/দ্রুত নষ্টপ্রায়) পণ্যের ক্ষেত্রে, ক্রেতা যদি ‘অন্যত্র বিক্রি করা যাবে না’ বলে বাধা/নিষেধ আরোপ করে, তবে অনুশয় (বাতিলের সময়) দিতে হবে।

आतिपातिकानाम्of perishable (quickly spoiling) goods
आतिपातिकानाम्:
TypeNoun (Adjective used substantively)
Rootआतिपातिक
Formषष्ठी-बहुवचनम्, पुं/नपुं (पण्य-सम्बद्धविशेषणम्)
पण्यानाम्of commodities/merchandise
पण्यानाम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formषष्ठी-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
अन्यत्रelsewhere; in another place
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formअव्ययम् (देश/विषय-निर्देशः)
अविक्रेयम्not to be sold; unsaleable/prohibited for sale
अविक्रेयम्:
TypeVerbal adjective (Gerundive/Kṛtya) used predicatively
Rootवि-√क्री (क्रीञ्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्; क्तव्य/यत्-प्रत्ययार्थः ‘विक्रेतुं न योग्यं/न कर्तव्यम्’
इतिthus; as (stated)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्ययम् (उक्त्यवधारण/इत्यर्थे)
अवरोधेनby detention/seizure; by restraint
अवरोधेन:
TypeNoun
Rootअवरोध
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; करण/हेतु-भावः
अनुशयःa penalty/fine
अनुशयः:
TypeNoun
Rootअनुशय
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; कर्तृ/विधेय-भावः
देयःis to be given/paid (shall be imposed)
देयः:
TypeVerbal adjective (Gerundive/Kṛtya)
Root√दा (दाने)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; विधिलिङ्गार्थक-कर्तव्यता ‘दातव्यः’
B
buyer
S
seller
Ā
ātipātika goods

FAQs

It limits coercive exclusivity: if a buyer blocks alternative markets (especially for time-sensitive goods), the law compensates by granting a rescission window to protect the seller from exploitative lock-in.