बलीवर्दानां नस्याश्वभद्रगतिवाहिनां यवसस्यार्धभारस्तृणस्य द्विगुणम् तुला घाणपिण्याकस्य दशाढकं कणकुण्डकस्य पञ्चपलिकं मुखलवनम् तैलकुडुबो नस्यं प्रस्थः पानं मांसतुला दध्नश्चाढकम् यवद्रोणं माषाणां वा पुलाकः क्षीरद्रोणमर्धाढकं वा सुरायाः स्नेहप्रस्थः क्षारदशपलं शृङ्गिबेरपलं च प्रतिपानम् ॥ कZ_०२.२९.४३ ॥
balīvardānāṃ nasyāśvabhadra-gati-vāhināṃ yavasasyārdhabhāras tṛṇasya dviguṇam, tulā ghāṇapiṇyākasya daśāḍhakaṃ, kaṇakuṇḍakasya pañcapalikaṃ, mukhalavanam; tailakuḍubo nasyaṃ, prasthaḥ pānaṃ, māṃsatulā, dadhnaś cāḍhakam; yavadroṇaṃ māṣāṇāṃ vā pulākaḥ; kṣīradroṇam ardha-āḍhakaṃ vā surāyāḥ; snehaprasthaḥ, kṣāradaśapalaṃ, śṛṅgiberapalaṃ ca pratipānam
কাজে নিয়োজিত বলদ এবং দ্রুতগতি/পরিবহনে ব্যবহৃত উৎকৃষ্ট ঘোড়ার জন্য রেশন/সরবরাহ এভাবে হবে: যবস (যবের খাদ্য) অর্ধ-ভারা এবং তার দ্বিগুণ তৃণ; ঘাণ-পিণ্যাকা (তেলখোল) এক তুলা (দশ আঢক পরিমাপে); কণা/কুণ্ডক পাঁচ পালিকা মুখলবণসহ; নস্যের জন্য তেল এক কুডুব; পানীয় এক প্রস্থ; মাংস এক তুলা ও দধি এক আঢক; যব এক দ্রোণ—অথবা বিকল্পে মাষের পুলাক; ক্ষীর এক দ্রোণ, অথবা সুরা অর্ধ আঢক; স্নেহ (ঘি/চর্বি) এক প্রস্থ; এবং প্রতিপান হিসেবে ক্ষার দশ পাল ও শৃঙ্গিবের (শুঁটকি আদা) এক পাল।
It creates enforceable standards, reduces corruption in provisioning, and links animal performance to accountable inputs.
Because animal health is treated as a state asset: preventive and remedial care is embedded into logistics rather than left to ad hoc decisions.