मूकमूषा पूतिकिट्टः करटुकमुखं नाली संदंशो जोङ्गनी सुवर्चिकालवणं तदेव सुवर्णमित्यपसारणमार्गाः ॥ कZ_०२.१४.२३ ॥
mūkamūṣā pūtikiṭṭaḥ karaṭukamukhaṃ nālī saṃdaṃśo joṅganī suvarcikālavaṇaṃ tadeva suvarṇam ity apasāraṇamārgāḥ
‘মূক মূষা’ (মুখ/ছিদ্রহীন ক্রুসিবল), দুর্গন্ধযুক্ত কিট্ট/ময়লা স্ল্যাগ, ‘করটুকমুখ’ (গোপন নির্গমনযুক্ত ‘শুঁড়-মুখ’ যন্ত্র), নালী, সন্দংশ (চিমটা), জোঙ্গনী (সাইফন-সদৃশ যন্ত্র), এবং ‘সুবর্চিকা’ লবণ—এগুলোই সেই উপায়/পথ, যার দ্বারা ‘এটাই তো সোনা’ বলে (দেখিয়ে) সোনা বেআইনিভাবে সরিয়ে নেওয়া হয়।
A catalog of practical tools/chemical aids used to secretly draw off precious metal during refining/handling while outwardly claiming the output is unchanged.
To equip supervisors with a checklist of red-flags and inspection targets in state workshops (mint/refinery), reducing leakage of revenue-grade metals.