पीतकास्ताम्रकास्ताम्रपीतका वा भूमिप्रस्तरधातवो भिन्ना नीलराजीवन्तो मुद्गमाषकृसरवर्णा वा दधिबिन्दुपिण्डचित्रा हरिद्राहरीतकीपद्मपत्त्रशैवलयकृत्प्लीहानवद्यवर्णा भिन्नाश्चुञ्चुवालुकालेखाबिन्दुस्वस्तिकवन्तः सुगुलिका अर्चिष्मन्तस्ताप्यमाना न भिद्यन्ते बहुफेनधूमाश्च सुवर्णधातवः प्रतीवापार्थास्ताम्ररूप्यवेधनाः ॥ कZ_०२.१२.०५ ॥
pītakās tāmrakās tāmrapītakā vā bhūmiprastaradhātavo bhinnā nīlarājīvanto mudgamāṣakṛsaravarṇā vā dadhibindupiṇḍacitrā haridrāharītakīpadmapattraśaivalayakṛtplīhānavadyavarṇā bhinnāś cuñcuvālukālekhābindusvastikavantaḥ sugulikā arciṣmantaḥ tāpyamānā na bhidyante bahuphenadhūmāś ca suvarṇadhātavaḥ pratīvāpārthās tāmrarūpyavedhanāḥ
মাটি/শিলার স্বর্ণ-আকর হলুদাভ, তামাটে বা তামা-হলুদ হতে পারে। ভাঙলে নীল পদ্মের মতো নীল রেখা, অথবা মুগ, মাষ (উড়দ) কিংবা খিচুড়ির মতো রং; অথবা দইয়ের ফোঁটা ও ঢেলার মতো ছোপছোপ; অথবা হলুদ, হরীতকী, পদ্মপাতা, শৈবাল, কৃত্রিম সবুজ তামা-জং (ভার্ডিগ্রিস), প্লীহার রং বা নিখুঁত বর্ণ দেখা যেতে পারে। ভাঙা অংশে রেখা, বিন্দু, বালুকণার মতো দানা এবং স্বস্তিকের মতো চিহ্নও থাকতে পারে। এগুলি ছোট গোলিকার মতো, দীপ্তিময়; উত্তাপে ফাটে না; এবং প্রচুর ফেনা ও ধোঁয়া ছাড়ে। এগুলিই স্বর্ণ-আকর—মিশ্রধাতুতে (প্রতীবাপ) উপযোগী এবং তামা ও রূপা ‘ভেদ’/পরীক্ষণে সক্ষম।
Because heat response is a practical authenticity/quality signal relevant to smelting outcomes; it reduces processing losses and guides state acceptance/rejection.