
तालवन-उद्धारः: धेनुकासुरवधः, फल-समृद्धिः, गो-क्षेमः
পাৰাশৰ মৈত্ৰেয়ক কয়—বলৰাম আৰু কেশৱ গোপবালসকলৰ সৈতে গাই চৰাই চৰাই তালৱনত উপস্থিত হয়। তাত গাধা-ৰূপী দানৱ ধেনুকে মানুহ আৰু গৰু-মহিষক উপদ্ৰৱ কৰি বন ৰক্ষা কৰিছিল। সুগন্ধি পকা ফল দেখি গোপবালসকলে ৰাম-কৃষ্ণক ফল নামাবলৈ অনুৰোধ কৰে। ফল পৰাৰ লগে লগে ধেনুক ক্ৰোধে দৌৰি আহি বলৰামক আঘাত কৰে; বলৰামে তাক ধৰি ঘূৰাই বধ কৰি তললৈ পেলাই দিয়ে। তাৰপিছত কৃষ্ণ আৰু বলভদ্ৰ ধেনুকৰ দানৱ-আত্মীয়সকলকো বধ কৰি তালগছৰ শীৰ্ষত নিক্ষেপ কৰে। ভূমি ফল আৰু দানৱদেহেৰে ভৰি পৰে, বন নিৰ্ভয় হয়; ভয়মুক্ত গাইবোৰে আগতে অগম্য নতুন কুঁহিপাতত আনন্দেৰে চৰে—অধৰ্ম দূৰ হ’লে প্ৰকৃতিৰ সমৃদ্ধি পুনৰ ঘূৰি আহে।
Verse 1
गाः पालयन्तौ च पुनः सहितौ बलकेशवौ भ्रममाणौ वने तस्मिन् रम्यं तालवनं गतौ
পুনৰায় বলৰাম আৰু কেশৱ একেলগে গাইবোৰ পোহপাল দিছিল; সেই বনতে ঘূৰি ফুৰোঁতে মনোৰম তালবন নামৰ তাড়গছৰ উপবনত উপস্থিত হ’ল।
Verse 2
तत् तु तालवनं नित्यं धेनुको नाम दानवः नृगोमांसकृताहारः सदाध्यास्ते खराकृतिः
সেই তালবন সদায় ধেনুক নামৰ দানৱৰ অধিকাৰত আছিল; সি মানুহ আৰু গৰুৰ মাংস ভক্ষণকাৰী, বনৰ গাধাৰ ৰূপে তাতে নিত্য বাস কৰিছিল।
Verse 3
तत् तु तालवनं पक्वफलसंपत्समन्वितम् दृष्ट्वा स्पृहान्विता गोपाः फलादाने ऽब्रुवन् वचः
পকা ফলৰ প্ৰাচুৰ্যে ভৰা সেই তালবন দেখি গোপসকলৰ মনত লোভ জাগিল, আৰু ফল তোলাৰ কথা তেওঁলোকে পৰস্পৰে ক’লে।
Verse 4
हे राम हे कृष्ण सदा धेनुकेनैष रक्ष्यते भूप्रदेशो यतस् तस्मात् पक्वानीमानि सन्ति वै
“হে ৰাম! হে কৃষ্ণ! এই ভূখণ্ড সদায় ধেনুকে ৰক্ষা কৰে; সেয়েহে ইয়াৰ ফলবোৰ পকা হ’লেও সঁচাকৈয়ে কোনেও নতোলে।”
Verse 5
फलानि पश्य तालानां गन्धामोदितदिंशि च वयम् एतान्य् अभीप्सामः पात्यन्तां यदि रोचते
“তালগছৰ এই ফলবোৰ চাওক; ইয়াৰ সুগন্ধে দিশবোৰো মধুৰ হৈছে। আমি এইবোৰ বিচাৰোঁ; তোমালোকৰ ভাল লাগিলে তললৈ পেলাই দিয়া।”
Verse 6
इति गोपकुमाराणां श्रुत्वा संकर्षणो वचः कृष्णश् च पातयाम् आस भुवि तालफलानि वै
গোপকুমাৰসকলৰ কথা শুনি সংকর্ষণ আৰু কৃষ্ণে লীলামাত্ৰে তালফলবোৰ মাটিত পেলাই দিলে।
Verse 7
फलानां पततां शब्दम् आकर्ण्य सुदुरासदः आजगाम स दुष्टात्मा कोपाद् दैतेयगर्दभः
ফল সৰাৰ শব্দ শুনি, সেই দুৰাত্মা আৰু দুৰ্গম গৰ্দভৰূপী দৈত্যই ক্ৰোধত উন্মত্ত হৈ তালৈ লৰি আহিল।
Verse 8
पद्भ्याम् उभाभ्यां स तदा पश्चिमाभ्यां बली बलम् जघानोरसि ताभ्यां च स च तेनाप्य् अगृह्यत
তেতিয়া সেই বলৱান দৈত্যই তাৰ পাছফালৰ ভৰি দুখনৰে বলৰামৰ বুকুত আঘাত কৰিলে, কিন্তু বলৰামে তাক সেই ভৰি দুখনতে ধৰি পেলালে।
Verse 9
गृहीत्वा भ्रामणेनैव सो ऽम्बरे गतजीवितम् तस्मिन्न् एव स चिक्षेप वेगेन तृणराजनि
তাক ধৰি আৰু ঘূৰাই, তেওঁ আকাশতে তাৰ প্ৰাণ হৰণ কৰিলে আৰু বেগেৰে তাক সেই তাল গছজোপাত মাৰি পঠিয়ালে।
Verse 10
ततः फलान्य् अनेकानि तालाग्रान् निपतन् खरः पृथिव्यां पातयाम् आस महावातो ऽम्बुदान् इव
তেতিয়া, সেই গৰ্দভ পৰাৰ ফলত তাল গছৰ আগৰ পৰা অনেক ফল মাটিত এনেদৰে পৰিল, যেনেকৈ প্ৰবল বতাহে মেঘবোৰক তললৈ নমাই আনে।
Verse 11
अन्यान् अप्य् अस्य वै ज्ञातीन् आगतान् दैत्यगर्दभान् कृष्णश् चिक्षेप तालाग्रे बलभद्रश् च लीलया
আৰু তালৈ অহা তাৰ অন্যান্য আত্মীয়স্বজন, সেই গৰ্দভৰূপী দৈত্যবোৰক কৃষ্ণ আৰু বলৰামে লীলাৰ ছলেৰে তাল গছৰ আগলৈ মাৰি পঠিয়ালে।
Verse 12
क्षणेनालंकृता पृथ्वी पक्वैस् तालफलैस् तथा दैत्यगर्दभदेहैश् च मैत्रेय शुशुभे ऽधिकम्
ক্ষণমাত্ৰতে, হে মৈত্ৰেয়, পৃথিৱী পকা তালফল আৰু গাধা-ৰূপ দৈত্যসকলৰ দেহেৰে সজাই উঠি অধিক শোভা পালে।
Verse 13
ततो गावो निराबाधास् तस्मिंस् तालवने द्विज नवशष्पं सुखं चेरुर् यन् न भुक्तम् अभूत् पुरा
তাৰ পাছত, হে দ্বিজ, গাইবোৰ সকলো উপদ্ৰৱৰ পৰা মুক্ত হৈ সেই তালবনত আনন্দে বিচৰণ কৰিলে আৰু আগতে কেতিয়াও নোখোৱা নতুন কোমল ঘাঁহ সুকৰে চৰি খালে।
It becomes sevyam—safe and enjoyable for cows, cowherds, and gopīs; the cows freely graze on fresh shoots never eaten before, indicating restored order and abundance.
Ripe fruit signifies accessible prosperity; the demon’s guardianship blocks rightful enjoyment, and his removal depicts dharma restoring the natural flow of nourishment and well-being.