Adhyaya 33
बाणयुद्धम्, हरिहरसंवादः, ज्वरप्रकरणम्, अनिरुद्धमोचनम् (Bāṇa’s War, the Jvara Episode, Hari–Hara Dialogue, and Aniruddha’s Release)
পৰাশৰে বাণৰ যুদ্ধলালসা আৰু শিৱৰ প্ৰতিক্ৰিয়া বৰ্ণনা কৰে। চিত্ৰলেখাই যোগবলৰে অনিৰুদ্ধক উষাৰ কক্ষলৈ আনে; ধৰা পৰাত সি প্ৰহৰীসকলক জয় কৰে, কিন্তু মন্ত্ৰীৰ পৰামৰ্শত বাণে মায়া কৰি নাগাস্ত্ৰেৰে তাক বান্ধে। নাৰদে যাদৱসকলক সংবাদ দিয়ে; হৰি বলৰাম আৰু প্ৰদ্যুম্নসহ গৰুড়াৰূঢ় হৈ শোণিতপুৰ আক্রমণ কৰি প্ৰমথসকলক বিনাশ কৰে। মাহেশ্বৰ জ্বৰ কৃষ্ণৰ সন্মুখত আহে, বৈষ্ণৱ জ্বৰে তাক প্ৰতিহত কৰে; ব্ৰহ্মাই ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰে। কৃষ্ণে বৈষ্ণৱ জ্বৰক নিজৰ ভিতৰত লীন কৰে; জ্বৰে বৰ দিয়ে—এই যুদ্ধ স্মৰণ কৰিলে জ্বৰমুক্তি হয়। যুদ্ধ তীব্ৰ হয়; শিৱ, কাৰ্ত্তিকেয় আদি যুঁজে; গোবিন্দৰ জৃম্ভণাস্ত্ৰে শিৱ স্তম্ভিত হয়, গুহ পিছুৱাই যায়। কৃষ্ণে সুদৰ্শন তুলোঁতে কোটৱী প্ৰকাশ পায়; তথাপি বাণৰ বাহু ছিন্ন হয়। শিৱে কৃষ্ণক পুৰুষোত্তম বুলি স্তুতি কৰি বৰ-ৰক্ষা বিচাৰে; কৃষ্ণে অভেদ তত্ত্বৰ উপদেশ দিয়ে। শেষত অনিৰুদ্ধ আৰু উষা মুক্ত হৈ দ্বাৰকালৈ উভতি যায়।
Shlokas
Verse 1
बाणो ऽपि प्रणिपत्याग्रे मैत्रेयाह त्रिलोचनम् देव बाहुसहस्रेण निर्विण्णो ऽहं विनाहवम्
বাণেও প্ৰথমে প্ৰণাম কৰি মৈত্রেয়ক ক’লে—ত্রিনয়ন দেৱক: “হে দেৱ! সহস্ৰ বাহু থাকিলেও মই ক্লান্ত; যুদ্ধ নাথাকিলে মোৰ মন নৰমে নাহে।”
Verse 2
कच्चिन् ममैषां बाहूनां साफल्यजनको रणः भविष्यति विना युद्धं भाराय मम किं भुजैः
মোৰ এই বাহুবোৰক সাৰ্থক কৰা ৰণ কি আহিব? যুদ্ধ নাথাকিলে মোৰ বাবে এই বাহুবোৰ কেৱল ভাৰেই।
Verse 3
मयूरध्वजभङ्गस् ते यदा बाण भविष्यति पिशिताशिजनानन्दं प्राप्स्यसे त्वं तदा रणम्
হে বাণ! যেতিয়া ময়ূৰধ্বজ-ভঙ্গকাৰী বাণ তোৰ হ’ব, তেতিয়া মাংসভোজী গণক আনন্দ দিয়া সেই ৰণ তই লাভ কৰিবি।
Verse 4
ततः प्रणम्य मुदितः शम्भुम् अभ्यागतो गृहम् भग्नं च ध्वजम् आलोक्य हृष्टो हर्षान्तरं ययौ
তাৰ পিছত আনন্দিত চিত্তে শম্ভুক প্ৰণাম কৰি সি ঘৰলৈ উভতি আহিল। ভঙা ধ্বজ দেখি সি অতি হৃষ্ট হ’ল—তাৰ আনন্দ অন্তৰত অধিক গভীৰ উল্লাসলৈ পৰিণত হ’ল।
Verse 5
एतस्मिन्न् एव काले तु योगविद्याबलेन तम् अनिरुद्धम् अथानिन्ये चित्रलेखा वराप्सराः
ঠিক সেই সময়তে যোগবিদ্যাৰ বলত শ্ৰেষ্ঠা অপ্সৰা চিত্ৰলেখাই অনিরুদ্ধক তাত লৈ আহিল।
Verse 6
कन्यान्तःपुरमध्ये तं रममाणं सहोषया विज्ञाय रक्षिणो गत्वा शशंसुर् दैत्यभूपतेः
কন্যাৰ অন্তঃপুৰৰ মাজত সি ঊষাৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰি থকা দেখি ৰক্ষীয়ে তৎক্ষণাৎ গৈ দৈত্যৰাজক খবৰ দিলে।
Verse 7
व्यादिष्टं किंकराणां तु सैन्यं तेन महात्मना जघान परिघं लोहम् आदाय परवीरहा
আদেশমতে পঠোৱা কিঙ্কৰসৈন্যক সেই মহাত্মা, শত্রুবীৰ-সংহাৰক, লোহাৰ পৰিঘ তুলি আঘাত কৰি নিধন কৰিলে।
Verse 8
हतेषु तेषु बाणो ऽपि रथस्थस् तद्वधोद्यतः युध्यमानो यथाशक्ति यदा वीर्येण निर्जितः
তেওঁলোক নিহত হোৱাৰ পিছত বাণো ৰথত উঠি তেওঁলোকক বিনাশ কৰিবলৈ উদ্যত হৈ যথাশক্তি যুদ্ধ কৰিলে; কিন্তু শেষত শ্ৰেষ্ঠ বীৰ্যত পৰাজিত হ’ল।
Verse 9
मायया युयुधे तेन स तदा मन्त्रिचोदितः ततस् तं पन्नगास्त्रेण बबन्ध यदुनन्दनम्
সেই সময় মন্ত্ৰীসকলৰ প্ৰৰোচনাত সি মায়াৰে যুদ্ধ কৰিলে; তাৰ পিছত পন্নগাস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি যদুনন্দনক বান্ধিলে।
Verse 10
द्वारवत्यां क्व यातो ऽसाव् अनिरुद्धेति जल्पताम् यदूनाम् आचचक्षे तं बद्धं बाणेन नारदः
দ্বাৰৱতীত যাদৱসকলে পৰস্পৰে সুধিছিল—“অনিরুদ্ধ ক’লৈ গ’ল?” তেতিয়া নাৰদ মুনিয়ে ক’লে যে বাণে তাক বান্ধি বন্দী কৰিছে।
Verse 11
तं शोणितपुरे श्रुत्वा नीतं विद्याविदग्धया योषिता प्रत्ययं जग्मुर् यादवा नामरैर् इति
মায়াবিদ্যাত নিপুণ এগৰাকী কন্যাই তাক শোণিতপুৰলৈ লৈ গ’ল বুলি শুনি, যাদৱসকলে—বাতৰি অনুসাৰে—বিষয়ত দৃঢ় বিশ্বাসত উপনীত হ’ল।
Verse 12
ततो गरुडम् आरुह्य स्मृतमात्रागतं हरिः बलप्रद्युम्नसहितो बाणस्य प्रययौ पुरम्
তাৰ পিছত স্মৰণমাত্ৰে উপস্থিত হোৱা হৰিয়ে গৰুড়ত আৰোহণ কৰি, বলৰাম আৰু প্ৰদ্যুম্নসহ বাণৰ নগৰলৈ যাত্ৰা কৰিলে।
Verse 13
पुरीप्रवेशे प्रमथैर् युद्धम् आसीन् महात्मनः ययौ बाणपुराभ्याशं नीत्वा तान् संक्षयं हरिः
নগৰ-প্ৰৱেশত সেই মহাত্মাৰ সৈতে প্ৰমথসকলৰ যুদ্ধ হ’ল; হৰিয়ে তেওঁলোকক বিনাশলৈ ঠেলি বাণপুৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়িল।
Verse 14
ततस् त्रिपादस् त्रिशिरा ज्वरो माहेश्वरो महान् बाणरक्षार्थम् अत्यर्थं युयुधे शार्ङ्गधन्वना
তেতিয়া ত্ৰিপদ আৰু ত্ৰিশিৰা মহামাহেশ্বৰ জ্বৰ উদ্ভৱ হ’ল; বাণক ৰক্ষা কৰিবলৈ অতি দৃঢ় সংকল্পে শাৰ্ঙ্গধাৰী ভগৱান বিষ্ণু (কৃষ্ণ)ৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে।
Verse 15
तद्भस्मस्पर्शसंभूततापः कृष्णाङ्गसंगमात् अवाप बलदेवो ऽपि श्रमम् आमीलितेक्षणः
সেই ভস্মৰ স্পৰ্শত উদ্ভৱ হোৱা তাপ—কৃষ্ণদেহৰ সান্নিধ্যত আৰু অধিক তীব্ৰ হৈ—বলদেৱকো ক্লান্ত কৰিলে; তেওঁৰ চকু ভাৰী হৈ আধা মুদ খালে।
Verse 16
ततः स युद्ध्यमानस् तु सहदेवेन शार्ङ्गिणा वैष्णवेन ज्वरेणाशु कृष्णदेहान् निराकृतः
তেতিয়া যুদ্ধ কৰি থাকিলেও সি সোনকালে কৃষ্ণৰ সান্নিধ্যৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হ’ল; শাৰ্ঙ্গধাৰী সহদেৱে বৈষ্ণৱ জ্বৰ দ্বাৰা—যি প্ৰভুৰ দেহ ৰক্ষা কৰা অধিষ্ঠানশক্তি—তাক প্ৰতিহত কৰিলে।
Verse 17
नारायणभुजाघातपरिपीडनविह्वलम् तं वीक्ष्य क्षम्यताम् अस्येत्य् आह देवः पितामहः
নাৰায়ণৰ বাহুৰ আঘাতত পীড়িত হৈ ব্যাকুল হোৱা তাক দেখি দেৱ-পিতামহ ব্ৰহ্মাই ক’লে, “ইয়াক ক্ষমা কৰা হওক।”
Verse 18
ततश् च क्षान्तम् एवेति प्रोक्त्वा तं वैष्णवं ज्वरम् आत्मन्य् एव लयं निन्ये भगवान् मधुसूदनः
তাৰ পাছত “ক্ষমা হ’ল—তেনে হওক” বুলি কৈ ভগৱান মধুসূদনে সেই বৈষ্ণৱ জ্বৰক নিজৰ ভিতৰতে লয় কৰি দিলে; সি তেওঁৰ সত্তাতেই বিলীন হ’ল।
Verse 19
मम त्वया समं युद्धं ये स्मरिष्यन्ति मानवाः विज्वरास् ते भविष्यन्तीत्य् उक्त्वा चैनं ययौ ज्वरः
“তোমাৰ আৰু মোৰ মাজত হোৱা এই যুদ্ধ যিসকলে স্মৰণ কৰিব, সেই মানুহসকল জ্বৰমুক্ত হ’ব।” এইদৰে কৈ জ্বৰ তেঁওৰ পৰা আঁতৰি গ’ল।
Verse 20
ततो ऽग्नीन् भगवान् पञ्च जित्वा नीत्वा तथा क्षयम् दानवानां बलं विष्णुश् चूर्णयाम् आस लीलया
তাৰ পিছত ভগৱানে পাঁচ অগ্নিক জয় কৰি নিস্তব্ধ কৰিলে; আৰু বিষ্ণুৱে লীলামাত্ৰে দানৱসকলৰ বল চূৰ্ণ কৰি দিলে।
Verse 21
ततः समस्तसैन्येन दैतेयानां बलेः सुतः युयुधे शंकरश् चैव कार्तिकेयश् च शौरिणा
তেতিয়া দৈত্যসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বলিৰ পুত্ৰে সমগ্ৰ সেনাসহ যুদ্ধ কৰিলে; আৰু শংকৰ আৰু কাৰ্তিকেয়ও শৌৰি (কৃষ্ণ)ৰ সৈতে যুদ্ধত নামিল।
Verse 22
हरिशंकरयोर् युद्धम् अतीवासीत् सुदारुणम् चुक्षुभुः सकला लोकाः यत्रास्त्रांशुप्रतापिताः
হৰি আৰু শংকৰৰ যুদ্ধ অতি ভয়ংকৰ আৰু দাৰুণ হৈ উঠিল; তাত নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰৰ জ্বলা দীপ্তিত সকলো লোক অস্থিৰ হৈ পৰিল।
Verse 23
प्रलयो ऽयम् अशेषस्य जगतो नूनम् आगतः मेनिरे त्रिदशा यत्र वर्तमाने महाहवे
“নিশ্চয়েই সমগ্ৰ জগতৰ প্ৰলয় আহি পৰিছে,” বুলি দেৱতাসকলে ভাবিলে, যেতিয়া সেই মহাযুদ্ধ চলি আছিল।
Verse 24
जृम्भणास्त्रेण गोविन्दो जृम्भयाम् आस शंकरम् ततः प्रणेशुर् दैतेयाः प्रमथाश् च समन्ततः
তেতিয়া গোবিন্দে জৃম্ভণাস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি স্বয়ং শংকৰক জঁভাই তুলাই স্তব্ধ কৰিলে; আৰু প্ৰভুৰ পৰাক্ৰমত দৈত্য আৰু প্ৰমথ চাৰিওফালে অচেতন হৈ পৰিল।
Verse 25
जृम्भाभिभूतस् तु हरो रथोपस्थ उपाविशत् न शशाक तदा योद्धुं कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
জৃম্ভা আৰু মোহত অভিভূত হৰ (শিৱ) ৰথৰ আসনত বহিল; আৰু সেই সময়ত অক্লিষ্টকৰ্মা কৃষ্ণৰ সৈতে যুঁজ চলাই যাব নোৱাৰিলে।
Verse 26
गरुडक्षतवाहश् च प्रद्युम्नास्त्रनिपीडितः कृष्णहुंकारनिर्धूतशक्तिश् चापययौ गुहः
গৰুড়ৰ আঘাতে যাৰ বাহন ক্ষতবিক্ষত, প্ৰদ্যুম্নৰ অস্ত্ৰত যি পীড়িত, আৰু কৃষ্ণৰ হুঙ্কাৰত যাৰ শক্তি ছিন্নভিন্ন—সেই গুহ যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা উভতি পলাই গ’ল।
Verse 27
जृम्भिते शंकरे नष्टे दैत्यसैन्ये गुहे जिते नीते प्रमथसैन्ये च संक्षयं शार्ङ्गधन्वना
যেতিয়া শংকৰ জৃম্ভাত অক্ষম হ’ল, দৈত্যসেনা নষ্ট হ’ল, গুহ পৰাজিত হ’ল, আৰু প্ৰমথসেনাও সম্পূৰ্ণ ক্ষয়লৈ নীত হ’ল—তেতিয়া শাৰ্ঙ্গধন্বাই সকলো প্ৰতিপক্ষ ব’ল ধ্বংস কৰিলে।
Verse 28
नन्दीशसंगृहीताश्वम् अधिरूढो महारथम् बाणस् तत्राययौ योद्धुं कृष्णकार्ष्णिबलैः सह
নন্দীশে জোঁতা ঘোঁৰাবোৰ থকা মহাৰথত আৰোহণ কৰি বাণ তাত যুঁজিবলৈ আহিল—কৃষ্ণ আৰু বৃষ্ণিবলৰ বিৰুদ্ধে আগবাঢ়িল।
Verse 29
बलभद्रो महावीर्यो बाणसैन्यम् अनेकधा विव्याध बाणैः प्रभ्रश्य धर्मतश् चापलायत
তেতিয়া মহাবীৰ্য বলভদ্ৰে বাণৰ সেনাক বহু ধৰণে বাণেৰে বিদ্ধ কৰিলে; আৰু সেই বাহিনী ভাঙি ছিটিকি ধৰ্মবলৰ বশত পলাই গ’ল।
Verse 30
आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुसलेनावपोथितम् बलं बलेन ददृशे बाणो बाणैश् च चक्रिणा
লাঙলৰ আগফালে টানি আনি আৰু মুসলেৰে পটকাই বলভদ্ৰে দেখিলে—বলৰ দ্বাৰাই বল ভাঙি পৰিল; আৰু চক্ৰধাৰী কৃষ্ণে বাণৰ ওপৰত বাণবৃষ্টি কৰি বাণক বাণেৰে প্ৰতিহত কৰিলে।
Verse 31
ततः कृष्णस्य बाणेन युद्धम् आसीत् समन्ततः
তাৰ পাছত কৃষ্ণৰ বাণবলত যুদ্ধ চাৰিওফালে জ্বলি উঠিল আৰু সকলো দিশলৈ বিস্তাৰিত হ’ল।
Verse 32
परस्परम् इषून् दीप्तान् कायत्राणविभेदकान् कृष्णश् चिच्छेद बाणैस् तान् बाणेन प्रहितान् शरान् बिभेद केशवं बाणो बाणं विव्याध चक्रभृत्
দুয়োয়ে পৰস্পৰৰ ফালে দীপ্ত, কবচ-ভেদক বাণ নিক্ষেপ কৰিলে। কৃষ্ণে নিজৰ বাণেৰে সিহঁত কাটি পেলালে; কিন্তু বাণৰ বাণে কেশৱৰ বাণধাৰাও ভেদ কৰিলে, আৰু চক্ৰধাৰী কৃষ্ণে পুনৰ বাণক বাণেৰে বিদ্ধ কৰিলে।
Verse 33
मुमुचाते तथास्त्राणि बाणकृष्णौ जिगीषया परस्परं क्षतिपरौ परमामर्षिणौ द्विज
তাৰ পাছত জয়ৰ আকাঙ্ক্ষাৰে বাণ আৰু কৃষ্ণে পৰস্পৰৰ ওপৰত অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; দুয়ো পৰস্পৰক ক্ষতি কৰাত অটল আৰু পৰম ক্ৰোধে দগ্ধ—হে দ্বিজ।
Verse 34
छिद्यमानेष्व् अशेषेषु शरेष्व् अस्त्रे च सीदति प्राचुर्येण हरिर् बाणं हन्तुं चक्रे ततो मनः
যেতিয়া তাৰ সকলো শৰ কাটি পেলোৱা হৈছিল আৰু তাৰ দিব্য অস্ত্ৰসমূহো সেই আঘাতত নিস্তেজ হৈ পৰিছিল, তেতিয়া হৰিয়ে নিজৰ অপাৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰাচুৰ্যৰে বাণক সংহাৰ কৰাৰ সংকল্প মনত কৰিলে।
Verse 35
ततो ऽर्कशतसंघाततेजसः सदृशद्युतिः जग्राह दैत्यचक्रारिर् हरिश् चक्रं सुदर्शनम्
তেতিয়া দৈত্যসকলৰ শত্রু হৰি—শত সূৰ্যৰ সমবেত তেজৰ দৰে দীপ্তিমান—দিব্য অধিপত্যৰ সুদৰ্শন চক্ৰ গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 36
मुञ्चतो बाणनाशाय तच् चक्रं मधुविद्विषः नग्ना दैतेयविद्याभूत् कोटवी पुरतो हरेः
বাণক বিনাশ কৰিবলৈ মধুৱৈৰীয়ে যেতিয়া চক্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে, তেতিয়া দৈত্য-মায়াৰ বলত কোটৱী নগ্না হৈ হৰিৰ সন্মুখত, পথত, আবিৰ্ভূত হ’ল।
Verse 37
ताम् अग्रतो हरिर् दृष्ट्वा मीलिताक्षः सुदर्शनम् मुमोच बाणम् उद्दिश्य छेत्तुं बाहुवनं रिपोः
তাক সন্মুখত থিয় হৈ থকা দেখি হৰি—অর্ধনিমীলিত নয়নে অচঞ্চল ধ্যানত—সুদৰ্শনক বাণৰ দৰে নিক্ষেপ কৰিলে, শত্রুৰ বনসদৃশ বহু বাহু ছেদন কৰিবলৈ।
Verse 38
क्रमेण तत् तु बाहूनां बाणस्याच्युतचोदितम् छेदं चक्रे ऽसुरापास्तशस्त्रौघक्षपणादृतम्
তাৰ পিছত অচ্যুতৰ প্ৰেৰণা মতে সেই চক্ৰে ক্ৰমে ক্ৰমে বাণৰ বাহুবোৰ ছেদন কৰিবলৈ ধৰিলে—সেই অসুৰে নিক্ষেপ কৰা অস্ত্ৰৰ স্ৰোত নিস্তেজ কৰিবলৈ।
Verse 39
छिन्ने बाहुवने तत् तु करस्थं मधुसूदनः मुमुक्षुर् बाणनाशाय विज्ञातस् त्रिपुरद्विषा
যেতিয়া তাৰ বাহুৰ বন ছেদন কৰা হ’ল, তেতিয়া মধুসূদনে তাক নিজৰ কৰত দৃঢ়কৈ ধৰি ৰাখিলে—বাণৰ আক্রমণ নাশ কৰিবলৈ উদ্যত; এই কথা ত্ৰিপুৰদ্বিষ (শিৱ) বুজিলে।
Verse 40
स उपेत्याह गोविन्दं सामपूर्वम् उमापतिः विलोक्य बाणं दोर्दण्डच्छेदासृक्स्राववर्षिणम्
তাৰ পিছত উমাপতি (শিৱ) সামভাৱে গোবিন্দৰ ওচৰলৈ আহি বাণক চালে—কাটা বাহুমূলৰ পৰা তেজৰ বৰষুণৰ দৰে স্ৰাৱ হৈছিল—আৰু তাক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 41
कृष्ण कृष्ण जगन्नाथ जाने त्वां पुरुषोत्तमम् परेशं परमात्मानम् अनादिनिधनं परम्
হে কৃষ্ণ, হে কৃষ্ণ—জগন্নাথ! মই তোমাক পুৰুষোত্তম বুলি জানো; তুমি পৰেশ, পৰমাত্মা, অনাদি-অনন্ত, পৰম সত্য।
Verse 42
देवतिर्यङ्मनुष्येषु शरीरग्रहणात्मिका लीलेयं सर्वभूतस्य तव चेष्टोपलक्षणा
দেৱতা, তিৰ্যক (প্ৰাণী) আৰু মানুহৰ মাজত দেহ গ্ৰহণ কৰাটো তোমাৰেই লীলা; সৰ্বভূতৰ অন্তৰ্যামী তোমাৰ স্বতন্ত্ৰ চেষ্টাৰ এই বাহ্য লক্ষণ।
Verse 43
तत् प्रसीदाभयं दत्तं बाणस्यास्य मया प्रभो तत् त्वया नानृतं कार्यं यन् मया व्याहृतं वचः
সেয়ে প্ৰসন্ন হওক, প্ৰভু। মই এই বাণক অভয় দান কৰিছোঁ; মোৰ উচ্চাৰিত বাক্য আপোনাৰ দ্বাৰা অসত্য নহওক।
Verse 44
अस्मत्संश्रयवृद्धो ऽयं नापराध्यस् तवाव्यय मया दत्तवरो दैत्यस् ततस् त्वां क्षमयाम्य् अहम्
হে অব্যয় প্ৰভু, এই দৈত্য মোৰ আশ্ৰয়ত শক্তিশালী হৈছে; সেয়ে তাক দোষী ধৰা উচিত নহয়। বৰ মই দিছিলোঁ, সেয়ে মই নিজেই তোমাৰ ক্ষমা বিচাৰোঁ।
Verse 45
इत्य् उक्तः प्राह गोविन्दः शूलपाणिम् उमापतिम् प्रसन्नवदनो भूत्वा गतामर्षो ऽसुरं प्रति
এইদৰে কোৱা হ’লে গোবিন্দে উমাপতি শূলপাণিক ক’লে। প্ৰসন্ন মুখে ক্ৰোধ নিবারণ কৰি তেওঁ অসুৰৰ ফালে মন দিলে।
Verse 46
युष्मद्दत्तवरो बाणो जीवताम् एष शंकर त्वद्वाक्यगौरवाद् एतन् मया चक्रं निवर्तितम्
হে শংকৰ! তোমাৰ দিয়া বৰযুক্ত এই বাণ জীৱিত থাকক আৰু প্ৰাণ ৰক্ষা কৰক। তোমাৰ বাক্যৰ গৌৰৱৰ বাবে মই মোৰ চক্ৰ উলটাই ল’লোঁ।
Verse 47
त्वया यद् अभयं दत्तं तद् दत्तम् अखिलं मया मत्तो ऽविभिन्नम् आत्मानं द्रष्टुम् अर्हसि शंकर
তুমি যি অভয় দিছা, সেয়া সত্যতে সম্পূৰ্ণৰূপে মোৰ দ্বাৰাই দিয়া। হে শংকৰ, তোমাৰ আত্মাক মোৰ পৰা অভিন্ন বুলি দৰ্শন কৰা উচিত।
Verse 49
इत्य् उक्त्वा प्रययौ कृष्णः प्राद्युम्निर् यत्र तिष्ठति तद्बन्धफणिनो नेशुर् गरुडानिलशोषिताः
এইদৰে কৈ শ্ৰীকৃষ্ণ প্ৰদ্যুম্ন য’ত আছিল তাত গ’ল। বন্ধন হোৱা সৰ্পফণ গৰুড়-উদ্দীপিত বতাহত শুকাই গৈ আৰু ফোঁসফোঁস কৰিব নোৱাৰিলে।
Verse 50
ततो ऽनिरुद्धम् आरोप्य सपत्नीकं गरुत्मति आजग्मुर् द्वारकां रामकार्ष्णिदामोदराः पुरीम्
তাৰ পিছত তেওঁলোকে অনিরুদ্ধক পত্নীসহ গৰুড়ৰ ওপৰত আৰোহ কৰাই, ৰাম, কাৰ্ষ্ণি (কৃষ্ণ) আৰু দামোদৰৰ শোভাময় নগৰী দ্বাৰকাত উপস্থিত হ’ল।
Frequently Asked Questions
It dramatizes the hierarchy of powers: the Māheśvara fever is checked by the Vaiṣṇava fever, and Kṛṣṇa reabsorbs that power into Himself, implying that protective śakti ultimately rests in Viṣṇu. The promised benefit (smaraṇa-phala) frames the narrative as devotional remembrance with healing merit.
The episode asserts Viṣṇu’s supreme sovereignty in līlā while preserving Śiva’s dignity through explicit praise and reconciliation. The culminating teaching is metaphysical: Kṛṣṇa asks Śiva to see the Self as non-separate from Him, and Kṛṣṇa honors Śiva’s boon by sparing Bāṇa.