Adhyaya 15
नारदेन कंसबोधनम्, कंसस्योपायचिन्ता, अक्रूरप्रेषणम् (मथुरागमनप्रस्तावः)
পৰাশৰে মৈত্ৰেয়ক শ্ৰীকৃষ্ণৰ ব্ৰজ-লীলা সংক্ষেপে কয়—গোবৰ্ধনধাৰণ, কালিয়দমন, পূতনাবধ, শকটভঞ্জন, ধেনুক-প্ৰলম্ব আৰু অৰিষ্টবধ। তাৰ পাছত কাহিনী মথুৰালৈ ঘূৰে: নাৰদে এই সকলো ঘটনা কংসক জনায় আৰু যশোদা-দেৱকীৰ শিশুবিনিময়ৰ গোপন কথাও প্ৰকাশ কৰে। কংস ক্ৰোধিত হৈ বসুদেৱ আৰু যাদৱসকলক দোষ দিয়ে, ৰাম-কৃষ্ণক আগতে নুমাৰাৰ বাবে অনুতাপ কৰে। সি ধনুৰ্যজ্ঞত জনসমক্ষে ফাঁদ পাতে—চাণূৰ-মুষ্টিকৰ মল্লযুদ্ধ, কুৱলয়াপীড় হাতী, আৰু বসুদেৱ, নন্দ, উগ্ৰসেনৰ ওপৰত হিংসাৰ পৰিকল্পনা। ভক্ত অক্রূৰক গোকুললৈ পঠাই নন্দৰ পৰা দুয়ো ভায়েক মথুৰালৈ আনিবলৈ আদেশ দিয়ে; কৃষ্ণদৰ্শনৰ আনন্দে অক্রূৰ দ্ৰুত ৰওনা হয়, কংসপতনৰ দিশে কাহিনী আগবাঢ়ে।
Shlokas
Verse 1
ककुद्मिनि हते ऽरिष्टे धेनुके विनिपातिते प्रलम्बे निधनं नीते धृते गोवर्धनाचले
ককুদ্মিনিত অৰিষ্ট নিহত, ধেনুক পতিত, প্ৰলম্ব মৃত্যুলৈ নীত, আৰু গোবৰ্ধন পৰ্বত ধাৰণ হোৱাৰ পাছত—ব্ৰজৰ শৰণস্বৰূপ প্ৰভুৰ ৰাজস লীলা প্ৰকাশ পালে; ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা গ’ল যে পৰম বিষ্ণু স্বেচ্ছাসংকল্পে জগতৰ ভাৰ হৰণ কৰে।
Verse 2
दमिते कालिये नागे भग्ने तुङ्गद्रुमद्वये हतायां पूतनायां च शकटे परिवर्तिते
যেতিয়া কালীয় নাগক দমন কৰা হ’ল, দুজোপা বিশাল অৰ্জুন গছ ভঙা হ’ল, পূতনাক বধ কৰা হ’ল আৰু শকট বা গাড়ীখন ওলোটাই দিয়া হ’ল...
Verse 3
कंसाय नारदः प्राह यथावृत्तम् अनुक्रमात् यशोदादेवकीगर्भपरिवर्ताद्य् अशेषतः
নাৰদে কংসক যশোদা আৰু দেৱকীৰ গৰ্ভ পৰিৱৰ্তনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলো ঘটনা ক্ৰমানুসাৰে আৰু যথাযথভাৱে ক’লে।
Verse 4
श्रुत्वा तत् सकलं कंसो नारदाद् देवदर्शनात् वसुदेवं प्रति तदा कोपं चक्रे सुदुर्मतिः
দিব্যদৰ্শী নাৰদৰ পৰা এই সকলোবোৰ শুনি, সেই দুষ্ট বুদ্ধিৰ কংসই বসুদেৱৰ প্ৰতি অত্যন্ত ক্ৰোধ প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 5
सो ऽतिकोपाद् उपालभ्य सर्वयादवसंसदि जगर्ह यादवांश् चैव कार्यं चैतद् अचिन्तयत्
অত্যধিক ক্ৰোধত জৰ্জৰিত হৈ তেওঁ ভৰা যাদৱ সভাত তেওঁলোকক তিৰস্কাৰ কৰিলে; আৰু যাদৱ বংশক নিন্দা কৰি, এতিয়া কি কৰা উচিত সেই বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 6
यावन् न बलम् आरूढौ रामकृष्णौ सुबालकौ तावद् एव मया वध्याव् असाध्यौ रूढयौवनौ
যিমান দিনলৈকে ৰাম আৰু কৃষ্ণই পূৰ্ণ শক্তি লাভ কৰা নাই—সিহঁত কেৱল শিশু হৈ থকা অৱস্থাতে—মই সিহঁতক বধ কৰা উচিত; কাৰণ যৌৱন প্ৰাপ্ত হ’লে সিহঁতক পৰাজয় কৰা অসম্ভৱ হ’ব।
Verse 7
चाणूरो ऽत्र महावीर्यो मुष्टिकश् च महाबलः एताभ्यां मल्लयुद्धेन घातयिष्यामि दुर्मदौ
ইয়াত চাণূৰ মহাবীৰ্যৱান আৰু মুষ্টিক মহাবলৱান। এই দুয়োৰে মল্লযুদ্ধৰ দ্বাৰা মই সেই দুজন দম্ভীজনক নিপাত কৰাম।
Verse 8
धनुर्महमहायागव्याजेनानीय तौ व्रजात् तथा तथा यतिष्यामि यास्येते संक्षयं यथा
মহাযাগৰ অজুহাতে ধনু আনাই মই তেওঁলোক দুয়োকে ব্ৰজৰ পৰা আঁতৰাই আনিম; তাৰপিছত নানা কৌশলে চেষ্টা কৰিম যাতে তেওঁলোক ধ্বংসলৈ যায়।
Verse 9
श्वफल्कतनयं सो ऽहम् अक्रूरं यदुपुंगवम् तयोर् आनयनार्थाय प्रेषयिष्यामि गोकुलम्
মই শ্বফল্কৰ পুত্ৰ, যাদৱসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ অক্রূৰক গোকুললৈ পঠাম, যাতে তেওঁ সেই দুয়োকে (কৃষ্ণ-বলৰাম) ইয়ালৈ আনিব পাৰে।
Verse 10
वृन्दावनचरं घोरम् आदेक्ष्यामि च केशिनम् तत्रैवासाव् अतिबलस् ताव् उभौ घातयिष्यति
মই বৃন্দাৱনত বিচৰণ কৰা ভয়ংকৰ কেশিনক পঠাম; তাতেই সেই অতিবলৱান দুয়োকে নিপাত কৰিব।
Verse 11
गजः कुवलायापीडो मत्समीपम् उपागतौ घातयिष्यति वा गोपौ वसुदेवसुताव् उभौ
কুৱলয়াপীড় নামৰ হাতী—যেতিয়া সেই দুজন গোপযুৱক, বসুদেৱৰ পুত্ৰ, মোৰ ওচৰলৈ আহিব—তেতিয়া নিশ্চয়েই সিহঁত দুয়োকে মাৰি পেলাব।
Verse 12
इत्य् आलोच्य स दुष्टात्मा कंसो रामजनार्दनौ हन्तुं कृतमतिर् वीरम् अक्रूरं वाक्यम् अब्रवीत्
এইদৰে চিন্তা কৰি দুষ্টাত্মা কংসে ৰাম আৰু জনাৰ্দনক বধ কৰাৰ সংকল্প স্থিৰ কৰি বীৰ অক্রূৰক এই বাক্য ক’লে।
Verse 13
भो भो दानपते वाक्यं क्रियतां प्रीतये मम इतः स्यन्दनम् आरुह्य गम्यतां नन्दगोकुलम्
“হে হে দানপতে! মোৰ প্ৰীতিৰ বাবে মোৰ এই কথা পালন কৰা—ইয়াৰ পৰা ৰথত উঠি নন্দৰ গোকুললৈ যোৱা।”
Verse 14
वसुदेवसुतौ तत्र विष्णोर् अंशसमुद्भवौ नाशाय किल संभूतौ मम दुष्टौ प्रवर्धतः
“তাত বসুদেৱৰ সেই দুজন পুত্ৰ—বিষ্ণুৰ অংশৰ পৰা উদ্ভৱ—যেন মোৰ বিনাশৰ বাবে প্ৰকাশ পাইছে; আৰু মোৰ দুষ্টতা বাঢ়ি গৈছে।”
Verse 15
धनुर्महो ममाप्य् अत्र चतुर्दश्यां भविष्यति आनेयौ भवता गत्वा मल्लयुद्धाय ताव् उभौ
“ইয়াত চতুৰ্দশীত মোৰ মহা ধনুৰ্মহোৎসৱ হ’ব। তুমি গৈ সেই দুয়োকেই ইয়ালৈ আনিবা, মল্লযুদ্ধৰ বাবে।”
Verse 16
चाणूरमुष्टिकौ मल्लौ नियुद्धकुशलौ मम ताभ्यां सहानयोर् युद्धं सर्वलोको ऽत्र पश्यतु
“মোৰ মল্ল চাণূৰ আৰু মুষ্টিক—যুদ্ধত নিপুণ—সেই দুয়োৰ সৈতে যুঁজক। ইয়াত সকলো লোকে এই সংঘৰ্ষ চাওক।”
Verse 17
नागः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः स वा हनिष्यते पापौ वसुदेवात्मजौ शिशू
মাউতৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হাতী কুৱলয়াপীড়ে বসুদেৱৰ সেই দুজন পাপী পুত্ৰক নিশ্চয় বধ কৰিব।
Verse 18
तौ हत्वा वसुदेवं च नन्दगोपं च दुर्मतिम् हनिष्ये पितरं चेमम् उग्रसेनं च दुर्मतिम्
সিহঁতক বধ কৰি মই বসুদেৱ, দুৰ্মতি নন্দগোপ আৰু মোৰ এই দুষ্ট পিতা উগ্ৰসেনকো বধ কৰিম।
Verse 19
ततः समस्तगोपानां गोधनान्य् अखिलान्य् अहम् वित्तं चापहरिष्यामि दुष्टानां मद्वधैषिणाम्
তাৰপাছত মই সমস্ত গোপৰ গোধন আৰু ধন হৰণ কৰিম, কিয়নো সেই দুষ্টবোৰে মোৰ মৃত্যু কামনা কৰে।
Verse 20
त्वाम् ऋते यादवाश् चैते दुष्टा दानपते मयि एतेषां च वधायाहं यतिष्ये ऽनुक्रमात् ततः
হে দানৱপতি! তোমাৰ বাহিৰে এই সকলো যাদৱ মোৰ প্ৰতি বিদ্বেষপৰায়ণ। সেয়েহে মই ক্ৰমানুসাৰে সিহঁতক বিনাশ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।
Verse 21
ततो निष्कण्टकं सर्वं राज्यम् एतद् अयादवम् प्रशासिष्ये त्वया तस्मान् मत्प्रीत्या वीर गम्यताम्
তেতিয়া এই নিষ্কণ্টক আৰু যাদৱশূন্য ৰাজ্য মই তোমাৰ সহায়ত শাসন কৰিম। গতিকে হে বীৰ, মোৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে তুমি যোৱা।
Verse 22
यथा च माहिषं सर्पिर् दधि चाप्य् उपहार्य वै गोपाः समानयन्त्य् आशु त्वया वाच्यास् तथा तथा
যেনেকৈ গোপসকলে মহিষীৰ ঘিউ আৰু দৈ উপহাৰস্বৰূপে সোনকালে আনে, তেনেকৈ তুমিও তেওঁলোকক সেইদৰে বাৰে বাৰে কোৱা, যাতে তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ কৰণীয় কৰে।
Verse 23
इत्य् आज्ञप्तस् तदाक्रूरो महाभागवतो द्विज प्रीतिमान् अभवत् कृष्णं श्वो द्रक्ष्यामीति सत्वरः
এইদৰে আজ্ঞা পাই, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, সেই মহাভাগৱত অক্রূৰ আনন্দে ভৰি উঠিল; “কাইলৈ মই কৃষ্ণক দৰ্শন কৰিম” বুলি ভাবি সি তৎক্ষণাৎ ত্বৰিত হ’ল।
Verse 24
तथेत्य् उक्त्वा च राजानं रथम् आरुह्य शोभनम् निश्चक्राम तदा पुर्या मथुराया मधुप्रियः
“তথাই হওক” বুলি কৈ মধুপ্ৰিয়ই ৰজাক সেই শোভন ৰথত আৰোহণ কৰালে, আৰু তেতিয়াই মথুৰা নগৰীৰ পৰা প্ৰস্থান কৰিলে।
Frequently Asked Questions
It converts dispersed Vraja-līlās into a political crisis for Mathurā, forcing Kaṁsa to externalize his fear into public schemes—thereby advancing the avatāra narrative toward the ordained confrontation.
As a mahā-bhāgavata whose inner intention is darśana of Kṛṣṇa; the Purāṇa frames him as an unwitting/knowing conduit of Bhagavān’s larger design, where tyrannical orders become instruments of divine resolution.
Adharma becomes self-intensifying: fear and envy generate increasingly destructive plans, yet the narrative implies inevitability of dharma’s restoration because Viṣṇu’s avatāra-līlā governs outcomes beyond human calculation.