Adhyaya 49: Kali’s Complaint to Brahma and the Arrival of Śrī (Jayaśrī) in Bali’s Reign
कलि-ब्रह्म-शरणागति तथा श्री-विभाजन-वर्णन (Kali-Brahma-Śaraṇāgati tathā Śrī-Vibhājana-Varṇana)
Sri in Bali's Reign
পুলস্ত্য–নাৰদ সংলাপৰ ভিতৰত এই অধ্যায়ত বলিৰ ত্ৰিলোকত ধাৰ্মিক শাসনৰ স্থিৰতা বৰ্ণিত, যাৰ ফলত কলিৰ বিঘ্নকাৰী স্বভাৱ দমিত হয়। কলি ব্ৰহ্মলোকলৈ গৈ ব্ৰহ্মাৰ শৰণ লয়; ব্ৰহ্মাই কয়—বলিৰ শক্তিয়ে দেৱতাসকলকো নমাইছে, আৰু তাক অন্তিমত নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে কেৱল সহস্ৰশীৰ্ষ বিশ্বৰূপধাৰী হৰিয়ে। তাৰ পিছত শ্ৰীদেৱীৰ তাত্ত্বিক আৰু প্ৰতিমালক্ষণগত ব্যাখ্যা আহে—গুণ-সম্পৰ্কিত চাৰিটা নাৰী-ৰূপ, শ্বেত/ৰক্ত/পীত/নীল বস্ত্ৰচিহ্ন, বাহন আৰু বিধি-কর্ম সম্পৰ্কসহ; এই ৰূপসমূহ ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা, ইন্দ্ৰ আৰু ৰজা, প্ৰজাপতি/শুক্ৰ আৰু বিভিন্ন সমাজ, লগতে দানৱ আদি শ্ৰেণীত বিভাজিতভাৱে স্থাপন কৰা হয়। এই ৰূপসমূহ চাৰিটা নিধি—মহাপদ্ম, পদ্ম, মহানীল, শঙ্খ—ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি, প্ৰতিটো নিধি অনুসৰি মানৱ আচৰণৰ নৈতিক প্ৰকাৰো বৰ্ণনা কৰা হয়। শেষত জয়শ্ৰী (শ্ৰীৰ এক ৰূপ) বলিত প্ৰৱেশ কৰে; হ্ৰী, ধী, ধৃতি, কীৰ্তি আদি গুণ তাৰ আশ্ৰয়ত থাকে বুলি কোৱা হয়—ইয়ে অসুৰধৰ্মৰ এক আদৰ্শ ৰূপ দেখুৱাই, ব্ৰহ্মাৰ মধ্যস্থতাৰে হৰিৰ পৰমত্ব সূচায়।
Divine Beings
Sacred Geography
Mortal & Asura Figures
Key Content Points
- Pulastya narrates to Nārada how Bali’s asura-dharma rule stabilizes the cosmos, forcing Kali to seek refuge with Brahmā in Brahmaloka; Brahmā notes only Hari can ultimately restrain Bali.
- Śrī is presented through iconographic descriptions of four guṇa-linked feminine forms (white/red/yellow/blue), their vehicles and ritual associations, and their allocation across deities and social orders.
- The chapter maps Śrī’s forms onto the four nidhis (Mahāpadma, Padma, Mahānīla, Śaṅkha) and offers moral typologies of people aligned with each treasury, culminating in Jayaśrī’s entry into Bali and the aggregation of virtues around him.
Shlokas in Adhyaya 49
Verse 1
इति श्रीवामनपुराणे अष्टचत्वारिंशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच ततो गतेषु देवेषु ब्रह्मलोकं प्रति द्विज त्रैलोक्यं पालयामास बलिर्धर्मान्वितः सदा
এইদৰে শ্ৰী বামনপুৰাণৰ অষ্টচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত। পুলস্ত্য ক’লে—হে দ্বিজ! দেৱসকল ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’লে, সদায় ধৰ্মান্বিত বলিয়ে ত্ৰৈলোক্য শাসন-পালন কৰিলে।
Verse 2
कलिस्तदा धर्मयुतं जगद् दृष्ट्वा कृते यथा ब्रह्माणं शरणं भेजे स्वभावस्य निषेणात्
তেতিয়া কলিয়ে কৃতযুগৰ দৰে ধৰ্মযুত জগত্ দেখি, নিজৰ স্বভাৱৰ বাধ্যতাত ব্রহ্মাৰ শৰণ ল’লে।
Verse 3
गत्वा स ददृशे देवं सेन्द्रैर्देवैः समन्वितम् स्वदीप्त्या द्योतयन्तं च स्वदेशं ससुरासुरम्
তাত গৈ সি ইন্দ্ৰসহ দেৱগণেৰে সমন্বিত দেৱক দেখিলে; তেওঁ নিজৰ দীপ্তিৰে সুৰ-অসুৰসহ নিজৰ লোক আলোকিত কৰি আছিল।
Verse 4
प्रणिपत्य तमाहाथ तिष्यो ब्रह्माणमीश्वरम् मम स्वभावो बलिना नाशितो देवसत्तम
প্ৰণাম কৰি তিষ্যই ঈশ্বৰ ব্রহ্মাক ক’লে—“হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, বলিয়ে মোৰ স্বভাৱ/অৱস্থা বিনষ্ট কৰিছে।”
Verse 5
तं प्राह भगवान् योगी स्वभावं जगतो ऽपि हि न केवलं हि भवतो हृतं तेन बलीयसा
তেতিয়া ভগৱান যোগীয়ে তাক ক’লে—“সেই অধিক বলৱানে কেৱল তোমাৰেই নহয়, জগতৰ স্বাভাৱিক নিয়মো হৰণ কৰিছে।”
Verse 6
पश्यस्व तिष्य देवेन्द्रं वरुणं च समारुतम् भास्करो ऽपि हि दीनत्वं प्रयातो हि बलाद् बलेः
চোৱা, হে তিষ্য! দেৱেন্দ্ৰ, বৰুণ (মৰুতসহ) আৰু ভাস্কৰো বলিৰ বলত দীন অৱস্থালৈ গৈছে।
Verse 7
न तस्य कश्चित् त्रैलोक्ये प्रतिषेद्धास्ति कर्मणः ऋते सहस्रं शिरसं हरिं दशशताङ्घ्रिकम्
তাঁৰ কৰ্মৰ প্ৰতিষেধ ত্ৰিলোকত কোনোবাই কৰিব নোৱাৰে—সহস্ৰশিৰ আৰু সহস্ৰপদ হৰিক বাদ দি।
Verse 8
म भूमिं च तथा नाकं राज्यं लक्ष्मीं यसो ऽव्ययः समाहरिष्यति बलेः कर्तुः सद्धर्मगोचरम्
অব্যয় তেওঁ পৃথিৱী আৰু তদ্ৰূপ স্বৰ্গ, ৰাজ্য, লক্ষ্মী আৰু যশ—যি সদ্ধর্ম-গোচৰত মহাকর্তা বলিৰ অধীন হৈছিল—সকলো পুনৰ সমাহাৰ কৰি উদ্ধাৰ কৰিব।
Verse 9
इत्येवमुक्तो देवेन ब्रह्मणा कलिरव्ययः दीनान् दृष्ट्वा स शक्रादीन् विभीतकवनं गतः
দেৱ ব্ৰহ্মাই এনেদৰে কোৱাৰ পাছত অব্যয় কলি—শক্ৰ আদি দেৱতাক দীন অৱস্থাত দেখি—বিভীতক বনলৈ গ’ল।
Verse 10
कृतः प्रावर्त्तत तदा कलेर्नासात् जगत्त्रये धर्मो ऽभवच्चतुष्पादश्चातुर्वर्ण्ये ऽपि नारद
তেতিয়া কলিৰ নাশৰ ফলত ত্ৰিলোকত কৃতযুগ পুনৰ প্ৰৱৰ্তিত হ’ল; হে নাৰদ, চাতুৰ্বৰ্ণ্যতেও ধৰ্ম পুনৰ চতুষ্পাদ হ’ল।
Verse 11
तपो ऽहिंसा च सत्यं च शौचमिन्द्रियनिग्रहः दया दानं त्वानृशंस्यं शुश्रुषा यज्ञकर्म च
তপ, অহিংসা, সত্য, শৌচ, ইন্দ্ৰিয়-নিগ্ৰহ; দয়া, দান, অনৃশংসতা (অক্ৰূৰতা), শুশ্ৰূষা (গুৰুসেৱা) আৰু যজ্ঞকৰ্ম—এইসমূহ ধৰ্মৰ অঙ্গ হিচাপে প্ৰবল হ’ল।
Verse 12
एतानि सर्वजगतः परिव्याप्य स्थितानि हि बलिना बलवान् ब्रह्मन् तिष्यो ऽपि हि कृतः कृतः
নিশ্চয় এই অৱস্থাসমূহ সমগ্ৰ জগতত ব্যাপি স্থিত হৈছে। হে ব্ৰাহ্মণ, বলৱান বলিৰ শাসনত তিষ্যো শক্তিমান কৰা হ’ল—ই সত্যই সম্পন্ন হৈছে।
Verse 13
स्वधर्मस्थायिनो वर्णा ह्याश्रमांश्चाविश्न् द्विजाः प्रजापालनधर्मस्थाः सदैव मनुजर्षभाः
বৰ্ণসমূহ নিজ নিজ স্বধৰ্মত স্থিত ৰ’ল, আৰু দ্বিজসকলে আশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰি তাতেই অৱস্থিত হ’ল। প্ৰজাপালনৰ ধৰ্মত সদায় স্থিত সেই নৰশ্ৰেষ্ঠসকল এইদৰে বিরাজ কৰিলে।
Verse 14
धर्मोत्तरे वर्तमाने ब्रह्मन्नस्मिञ्जगत्त्रये त्रैलोक्यलक्ष्मीर्वरदा त्वायाता दानवेश्वरम्
যেতিয়া এই ত্ৰিজগতত ধৰ্ম উৎকৃষ্টভাৱে প্ৰৱৰ্তমান আছিল, হে ব্ৰাহ্মণ, তেতিয়া বৰদায়িনী ত্ৰৈলোক্য-লক্ষ্মী তোমাৰ ওচৰলৈ আহিল, হে দানৱেশ্বৰ।
Verse 15
तामागतां निरीक्ष्यैव सहस्राक्षश्रियं बलिः पप्रच्छ कासि मां ब्रूहि केनास्यर्थेन चागता
তেওঁক আহি থকা দেখি—যি সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)ৰেই শ্ৰী—বলিয়ে সুধিলে: “তুমি কোন? মোক কোৱা। আৰু কোন উদ্দেশ্যে ইয়ালৈ আহিছা?”
Verse 16
सा तद्वचनमाकर्ण्य प्राह श्रीः पद्ममालिनी बले शृणुष्व यास्मि त्वामायाता महिषि बलात्
তাৰ কথা শুনি, পদ্মমালিনী শ্ৰীয়ে ক’লে: “বলি, শুনা। হে মহিষী, (তোমাৰ) বলৰ বশে বাধ্য হৈ মই তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ।”
Verse 17
अप्रमेयबलो देवो यो ऽसौ चक्रगदाधरः तेन त्यक्तस्तु मघवा ततो ऽहं त्वामिहागता
অপ্ৰমেয় বলশালী, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰা সেই দেৱে মঘবা (ইন্দ্ৰ)ক ত্যাগ কৰিলে; সেয়ে মই ইয়াত তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ।
Verse 18
स निर्ममे युवतयश्चास्रो रूपसंयुताः श्वेताम्बरधरा चैव श्वेतस्रगनुलेपना
তেতিয়া তেওঁ সৌন্দৰ্যসাম্পন্ন চাৰিগৰাকী যুবতী সৃষ্টি কৰিলে; তেওঁলোকে শ্বেত বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিছিল আৰু শ্বেত মালা আৰু শ্বেত অনুলেপনেৰে অলংকৃত আছিল।
Verse 19
श्वेतवृन्दारकारूढा सत्त्वाढ्या श्वेतविग्रहा रक्ताम्बरधरा चान्या रक्तस्रगनुलेपना
এগৰাকী শ্বেত দিৱ্য গজত (ঐৰাৱত সদৃশ) আৰূঢ়া, সত্ত্বগুণে সমৃদ্ধ আৰু শ্বেতদেহা আছিল; আন এগৰাকী ৰক্ত বস্ত্ৰধাৰিণী, ৰক্ত মালা আৰু ৰক্ত অনুলেপনেৰে ভূষিতা আছিল।
Verse 20
रक्तवाजिसामारूढा रक्ताङ्गी राजसी हि सा पीताम्बरा पीरवर्णा पीतमाल्यानुलेपना
সেইগৰাকী ৰক্তবৰ্ণ অশ্বত আৰূঢ়া, ৰক্তাঙ্গী আৰু নিশ্চয়েই ৰাজসী আছিল; (আনগৰাকী) পীত বস্ত্ৰধাৰিণী, পীতবৰ্ণা আৰু পীত মালা- পীত অনুলেপনেৰে ভূষিতা আছিল।
Verse 21
सौवर्णस्यन्दनचरा तामसं गुणमाश्रिता नीलाम्बरा नीमाल्या नीलगन्धामनुलेपना
সেইগৰাকী সোণালী ৰথত বিচৰণ কৰিছিল আৰু তমোগুণত প্রতিষ্ঠিত আছিল; নীল বস্ত্ৰধাৰিণী, নীল মালাধাৰিণী আৰু নীল সুগন্ধযুক্ত অনুলেপনেৰে লিপ্ত—এনেদৰে তাই বৰ্ণিত।
Verse 22
नीलवृषसमारूढा त्रिगुणा सा प्रकीर्तिता या सा श्वेताम्भरा श्वेता सत्त्वाढ्या कुञ्जरस्थिता
নীল বৃষভত আৰূঢ়া সেই দেবী ত্ৰিগুণময়ী বুলি কীৰ্তিত। যি শ্বেতাম্বৰধাৰিণী, শ্বেতবৰ্ণা, সত্ত্বসমৃদ্ধা, সি গজাৰূঢ়া হৈ অৱস্থিত।
Verse 23
सा ब्रह्माणं समायाता चन्द्रं चन्द्रानुगानपि या रक्ता रक्तवसना वाजिस्था रजसान्विता
সেই দেবী ব্রহ্মাৰ ওচৰলৈ আহিল, চন্দ্ৰ আৰু চন্দ্ৰানুগসকলৰ ওচৰলৈও। যি ৰক্তবৰ্ণা, ৰক্তবস্ত্ৰধাৰিণী, অশ্বাৰূঢ়া, সি ৰজোগুণে সমন্বিতা।
Verse 24
तां प्रादाद् देवराजाय मनेव तत्समेषु च पीताम्बरा या सुभगा रथस्था कनकप्रभा
তেওঁ তাইক দেৱৰাজ ইন্দ্ৰক দান কৰিলে, আৰু তদ্সম পদধাৰীসকলৰ মাজতো। সি সুভগা, পীতাম্বৰধাৰিণী, ৰথস্থ, কনকপ্ৰভা।
Verse 25
प्रजापतिभ्यस्तां प्रादात् शुक्राय च विशःसु च नीलवस्त्रालिसदृशी या चुर्थी वृषस्थिता
তেওঁ তাইক প্ৰজাপতিসকলক, শুক্ৰক আৰু বৈশ্যসকলৰ মাজতো দান কৰিলে। যি নীল বস্ত্ৰৰ মালাৰ সদৃশ, সি চতুৰ্থী ৰূপে বৃষভস্থিতা বুলি কথিত।
Verse 26
सा दानवान् नैऋतांश् च शूद्रान् विद्याधरानपि विप्राद्याः श्वेतरूपां तां कथयन्ति सरस्वतीम्
সেই দেবী দানৱ, নৈঋত, শূদ্ৰ আৰু বিদ্যাধৰসকলৰ প্ৰতিও সম্পর্কিত/উপকাৰিণী। বিপ্ৰ আদি লোকে সেই শ্বেতৰূপিণীক ‘সৰস্বতী’ বুলি কয়।
Verse 27
स्तुवन्ति ब्रह्मणा सार्धं मखे मन्त्रादिभिः सदा क्षत्रिया रक्तवर्णां तां जयश्रीमिति शंसिरे
মখ যজ্ঞত ব্ৰাহ্মণসকলৰ সৈতে তেওঁলোকে মন্ত্রাদি দ্বাৰা সদায় তেঁওক স্তৱ কৰে। ক্ষত্ৰিয়সকলে তেঁওক ৰক্তবৰ্ণা দেখি ‘জয়শ্ৰী’ (বিজয়ৰ শ্ৰী) বুলি ঘোষণা কৰে।
Verse 28
सा चेन्द्रेणासुरश्रेष्ठ मनुना च यशस्विनी वैश्यास्तां पीतवसनां कनकाङ्गीं सदैव हि
the teacher of the three worlds.”"
Verse 31
एतासां च स्वरूपस्तास्तिष्ठन्ति निधयो ऽव्ययाः इतिहासपुराणानि वेदाः साङ्गास्तथोक्तयः
ইয়াৰ স্বৰূপসমূহ অব্যয় নিধিৰ দৰে স্থিত থাকে—ইতিহাস আৰু পুৰাণ, অঙ্গসহ বেদসমূহ, আৰু তদ্ৰূপ ঘোষণা কৰা প্ৰমাণভূত উপদেশ।
Verse 32
चतुःषष्टिकलाः श्वेता महापद्मो निधिः स्थितः मुक्तासुवर्णरजतं रथाश्वगजभूषणम्
{"cosmic_form_present": false, "three_steps_described": false, "step_one_bhuloka": null, "step_two_bhuvarloka": null, "step_three_svarloka": null, "cosmic_scale_imagery": "lokaguru epithet universalizes Hari’s pedagogical sovereignty across worlds.", "universe_measurement": null}
Verse 40
इत्येवं कथितस्तुभ्यं तेषां दानव निर्णयः
এইদৰে, হে দানৱ, তেওঁলোকৰ নিৰ্ণয়/বিবেচনা তোমাক কোৱা হ’ল।
Verse 41
अहं सा रागिणी नाम जायश्रीस्त्वामुपागता ममास्ति दावनपते प्रतिज्ञा साधुसंमता
মই ‘ৰাগিণী’ নামৰ সেই জায়াশ্ৰী; মই তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। হে দানৱপতি, মোৰ এটা প্ৰতিজ্ঞা আছে, যি সাধুজনে সমর্থন কৰে।
Verse 42
समाश्रयामि शौर्यढ्यं न च क्लीबं कथञ्चन न चास्ति भवतस्तुल्यो त्रैलोक्ये ऽपि बलाधिकः
মই তোমাৰ বীৰ্যসমৃদ্ধ শৌৰ্যৰ আশ্ৰয় লওঁ; তোমাত কোনো ধৰণৰ কাপুৰুষতা নাই। ত্ৰিলোকতো তোমাৰ সমান কোনো নাই, আৰু বলত তোমাতকৈ শ্ৰেষ্ঠ কোনো নাই।
Verse 43
त्वया बलविभूत्या हि प्रीतिर्मे जनिता ध्रुवा यत्त्वया युधि विक्रम्य देवराजो विनिर्जितः
তোমাৰ বলবিভূতিৰ দ্বাৰা মোৰ অন্তৰত ধ্ৰুৱ আনন্দ জন্মিছে; কিয়নো তুমি যুঁজত পৰাক্ৰম দেখুৱাই দেৱৰাজক সম্পূৰ্ণৰূপে পৰাজিত কৰিছা।
Verse 44
अतो मम परा प्रीतिर्जाता दानव शाश्वती दृष्ट्वा ते परमं सत्त्वं सर्वेभ्यो ऽपि बलाधिकम्
সেয়ে, হে দানৱ, সকলোতকৈ বলাধিক তোমাৰ পৰম ‘সত্ত্ব’ দেখি মোৰ অন্তৰত উৎকৃষ্ট আৰু শাশ্বত আনন্দ জন্মিছে।
Verse 45
शौण्डीर्यमानिनं वीरं ततो ऽहं स्वयमागता नाश्चर्य दानवश्रेष्ठ हिरण्यकशिपोः कुले
ধৃষ্ট পৰাক্ৰমত গৰ্ব কৰা বীৰ তোমাক দেখি মই নিজেই ইয়ালৈ আহিছোঁ। হে দানৱশ্ৰেষ্ঠ, ইয়াত আশ্চৰ্য নাই; কিয়নো তুমি হিৰণ্যকশিপুৰ কুলত জন্মিছা।
Verse 46
प्रसूतस्यासुरेन्द्रस्य तव कर्म यदीदृशम् विशेषितस्त्वया राजन् दैतेयः प्रपितामहः
অসুৰেন্দ্ৰৰ পৰা জন্ম লোৱা তোমাৰ কৰ্ম যদি এনেকুৱা হয়, তেন্তে সেয়া যুক্তিসংগত। হে ৰাজন, তোমাৰ দ্বাৰা তোমাৰ দৈত্য প্ৰপিতামহ বিশেষভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে।
Verse 47
विजितं विक्रमाद् येन त्रैलोक्यं वै परैर्हृतम् इत्येवमुक्त्वा वचनं दानवैन्द्रं तदा बलिम्
“যাঁৰ বিক্ৰমে আনৰ দ্বাৰা হৃত ত্ৰিলোকো জয় কৰা হ’ল”—এইদৰে বাক্য কৈ তেতিয়া দানৱেন্দ্ৰ বলিক সম্বোধন কৰা হ’ল।
Verse 48
जयश्रीश्चन्द्रवदना प्रविष्टाद्योतयच्छुभा तस्यां चाथ प्रविष्टायां विधवा इव योषितः
চন্দ্ৰমুখী জয়শ্ৰী (বিজয়লক্ষ্মী) শুভ দীপ্তিৰে সভাত প্ৰৱেশ কৰি তাক আলোকিত কৰিলে; আৰু তেওঁ প্ৰৱেশ কৰাত তাত থকা নাৰীসকল বিধৱাৰ দৰে দেখা দিল।
Verse 49
समाश्रयन्ति बलिनं ह्रीश्रीधीधृतिकीर्त्तयः प्रभा मतिः श्रमा भूतिर्विद्या नीतिर्दया तथा
হ্ৰী, শ্ৰী, ধী, ধৃতি, কীৰ্তি—এইসকল বলিৰ আশ্ৰয় ল’লে; তদ্ৰূপ প্ৰভা, মতি, শ্রম, ভূতি, বিদ্যা, নীতি আৰু দয়াও।
Verse 50
श्रुतिः स्मृतिर्धृतिः कीर्तिर्मूर्तिः शान्ति क्रियान्विताः पुष्टिस्तुष्टी रुचिस्त्वन्या तथा सत्त्वाश्रिता गुणाः ताः सर्वा बलिमाश्रित्य व्यश्राम्यन्त यथासुखम्
["daityendra", "viṣāda", "paṇḍita", "vidvāṃs", "avasīdati", "Bali counsel"]
Verse 52
त्रिविष्टपं शासति दानवेन्द्रे नासीन् क्षुधार्तो मलिनो न दीनः सदोज्ज्वलो धर्मरतो ऽथ दान्तः कामोपभोक्ता मनुजो ऽपि जातः
{"primary_rasa": "raudra", "secondary_rasa": "bhayanaka", "intensity": 8, "emotional_arc": "A decisive kill collapses morale; panic and rout replace martial pride.", "mood_keywords": ["battlefield", "rout", "panic", "humiliation", "desperation", "divine pressure"]}
Frequently Asked Questions
This chapter is primarily Vaishnava in its hierarchy—Brahmā states that only Hari can ultimately counter Bali—yet it operates through a syncretic Purāṇic theology in which cosmic order is administered via Brahmā and distributed divine powers (Śrī’s forms) rather than sectarian polemic. Śiva is not foregrounded here; the reconciliation is implicit in the Purāṇic model of shared cosmic governance where different deities and their śaktis function cooperatively under dharma.
Direct tīrtha-mahātmya is minimal in this adhyāya. The explicit locations are Brahmaloka (as the cosmological court where Kali petitions Brahmā) and Vibhītaka-vana (a forest to which Kali withdraws after seeing the devas’ humiliation). No Kurukṣetra/Sarasvatī-basin pilgrimage sites, rivers, or sarovaras are described in this passage.
Bali is portrayed as an asura king whose rule enforces dharma so effectively that Kali’s influence is checked and even the devas are rendered powerless. The arrival of Śrī as Jayaśrī into Bali, followed by the clustering of virtues around him, elevates Bali’s legitimacy and sets a narrative tension: only Hari is said to be capable of reversing Bali’s dominance, foreshadowing later developments in the Bali cycle.