Vamana Purana — Saptasarasvata Tirtha, Shloka 55
Harihara Revelation and the Tirtha-Glorification of Saptasarasvata in Kurukshetra
Devanagari script
एताः सप्त सरस्वत्यो निविसिष्यन्ति नित्यशः सोमपालफलं सर्वाः प्रयच्छन्ति सुपुण्यदाः
Transliteration
etāḥ sapta sarasvatyo nivisiṣyanti nityaśaḥ somapālaphalaṃ sarvāḥ prayacchanti supuṇyadāḥ
Translation
এই সাতগৰাকী সৰস্বতী ইয়াত নিত্য বসতি কৰে; তেওঁলোকে সকলোৱে সোমযজ্ঞ (সোমপাল)ৰ ফল প্ৰদান কৰে আৰু উৎকৃষ্ট পুণ্য দান কৰে।
Word by Word
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
सप्तseven
सप्त:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; स्त्रीलिङ्ग-प्रथमा-बहुवचन-विशेषण (qualifies सरस्वत्यः)
सरस्वत्यःSarasvatīs (rivers)
सरस्वत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
निविसिष्यन्तिwill settle; will reside
निविसिष्यन्ति:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विश् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नित्यशःalways
नित्यशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशः (अव्यय)
Formप्रकार/कालवाचक अव्यय (always/regularly)
सोमपाल-फलम्the fruit of Somapāla
सोमपाल-फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोमपाल + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सोमपालस्य फलम्’
सर्वाःall
सर्वाः:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifies एताः/सरस्वत्यः)
प्रयच्छन्तिgrant; bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-यम्/यच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सुपुण्यदाःbestowers of great merit
सुपुण्यदाः:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-पुण्य-दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘सुपुण्यं ददाति’ = giver of great merit
Speakers
Narrator/teacher voice concluding the list with a phalaśruti-style claim to the listener (implicit).
Primary Deities
Sarasvatī
Key ThemesPhalaśruti (promise of merit)Equivalence of tirtha-bathing to Vedic sacrificePerpetual sanctity of sacred watersPilgrimage efficacy
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }