Adhyaya 4

এই অধ্যায়ত দুটা সংযুক্ত গতি দেখা যায়। প্ৰথমে নাৰদে কয়—উপদেশ শুনি তেওঁ তৃপ্ত, তথাপি ভগৱানৰ পূৰ্ব/পৰম ৰূপ দৰ্শন কৰিব বিচাৰে। নাৰায়ণে জনায়—সেই ৰূপ দান, যজ্ঞ, বৈদিক কৰ্মকাণ্ড বা কেৱল তপস্যাৰে লাভ্য নহয়; অনন্য ভক্তৰ আগতেই ই প্ৰকাশ পায়। অনন্য-ভক্তি, জ্ঞান, বৈৰাগ্য আৰু স্বধৰ্মনিষ্ঠাৰ বাবে নাৰদ যোগ্য বুলি স্থিৰ কৰি, ‘শ্বেতদ্বীপ’ নামৰ অন্তৰ্নিহিত শ্বেত দ্বীপলৈ যাবলৈ আদেশ দিয়া হয়। দ্বিতীয় ভাগত স্কন্দে নাৰদৰ যোগগমন আৰু ক্ষীৰসাগৰৰ উত্তৰে অৱস্থিত দীপ্তিময় শ্বেতদ্বীপৰ বৰ্ণনা কৰে—শুভ গছ, উদ্যান, নদী, পদ্ম, পক্ষী আৰু পশুৰে সমৃদ্ধ। তাত বাস কৰা সত্তাসকল মুক্ত, নিষ্পাপ, সুগন্ধিময়, নিত্যযৌৱনসম্পন্ন, শুভলক্ষণচিহ্নিত; কেতিয়াবা দ্বিভুজ, কেতিয়াবা চতুৰ্ভুজ; ষড়ূর্মিৰ পৰা মুক্ত আৰু কালভয়াতীত। সাৱৰ্ণিয়ে সোধে—এনে সত্তা কেনেকৈ হয়, তেওঁলোকৰ অৱস্থা কি? স্কন্দে কয়—তেওঁলোক ‘অক্ষৰ’ পুৰুষ; পূৰ্বকল্পত একাগ্ৰ বাসুদেৱ-সেৱাৰে ব্ৰহ্মভাৱ লাভ কৰি কাল-মায়াৰ অধীন নহয়, আৰু প্ৰলয়ত অক্ষৰধামলৈ উভতি যায়। মায়াৰ বশত ‘ক্ষৰ’ ৰূপে জন্ম লোৱা লোকেও অহিংসা, তপ, স্বধৰ্মপালন, বৈৰাগ্য, জ্ঞান, বাসুদেৱ-মহিমাবোধ, নিত্যভক্তি, মহৎ-সঙ্গ, মোক্ষ-সিদ্ধিতেও অনাসক্তি আৰু হৰিৰ জন্ম-কর্মৰ পৰস্পৰ শ্ৰৱণ-কিীৰ্তনে সেই পদ লাভ কৰিব পাৰে। শেষত মানুহেও সেই অৱস্থা পাব পাৰে বুলি দেখুৱাবলৈ বিস্তৃত পুৰাণকথাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হয়।