Adhyaya 22

এই অধ্যায়ত নাৰায়ণে নাৰদক বৈষ্ণৱ গৃহস্থজীৱনৰ ক্ৰমবদ্ধ বিধান শিকাইছে; সকলো কৰ্তব্য কৃষ্ণ/বাসুদেৱৰ প্ৰতি অৰ্পণভাৱে সম্পন্ন কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। স্নাতকে গৃহলৈ উভতি আহি গুৰুদক্ষিণা দান কৰা আৰু শাস্ত্ৰসন্মত, সমাজস্বীকৃত বিবাহেৰে গৃহস্থাশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰা—এই কথা প্ৰথমে বৰ্ণিত। তাৰ পাছত নিত্যকৰ্ম—স্নান, সন্ধ্যা, জপ, হোম, স্বাধ্যায়, বিষ্ণুপূজা, তৰ্পণ, বৈশ্বদেৱ আৰু অতিথিসত্কাৰ—উল্লেখ কৰা হৈছে। অহিংসা, মদ্যাদি নেশা আৰু জুৱা বর্জন, বাক্য-আচৰণত সংযম, সাধু-ভাগৱতৰ সঙ্গ গ্ৰহণ আৰু শোষক/অস্থিৰতা সৃষ্টিকাৰী সঙ্গ ত্যাগ—এই নৈতিক আৰু সামাজিক নিয়মসমূহ দিয়া হৈছে। শুচিতা আৰু আচাৰগত সাৱধানতাত শ্ৰাদ্ধৰ নিয়ম (সীমিত নিমন্ত্ৰিত, শাকাহাৰ নিবেদন, অহিংসাৰ গুৰুত্ব) আৰু দেশ–কাল–পাত্ৰ বিচাৰ বৰ্ণিত। তীৰ্থ, নদী আৰু পুণ্যকাল—অয়ন, বিষুৱ, গ্ৰহণ, একাদশী/দ্বাদশী, মন্বাদি/যুগাদি, অমাৱস্যা, পূৰ্ণিমা, অষ্টকা, জন্মনক্ষত্ৰ আৰু উৎসৱদিন—উল্লেখ আছে। ‘সৎপাত্ৰ’ সেই ভক্ত যাৰ ভিতৰত বিষ্ণুৰ ভাবগত সন্নিধি কল্পনা কৰা হয়; মন্দিৰ, জলাধাৰ, উদ্যান, অন্নদান আদি জনহিতকাৰী বৈষ্ণৱ কৰ্মৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। শেষত স্ত্ৰীধৰ্ম সংক্ষেপে—পতিব্ৰতা আদৰ্শ, বিধৱাৰ ভক্তিনিষ্ঠা, আৰু বিপদজনক একান্ত পৰিস্থিতি এৰাই চলা—গৃহস্থ নিয়মৰ ভিতৰত নীতিমূলক দিশা-নিৰ্দেশ ৰূপে দিয়া হৈছে।