Adhyaya 2

এই অধ্যায়ত ব্ৰহ্মাই মাৰ্গশীৰ্ষ-ব্ৰতৰ বিধি সুধে, আৰু শ্ৰীভগৱানে প্ৰাতঃকালৰ ধাপে ধাপে আচাৰ বৰ্ণনা কৰে। ৰাত্ৰিৰ অন্তত উঠি শৌচ-শুদ্ধি কৰা, গুৰুবন্দনা কৰা আৰু নিৰন্তৰ স্মৰণ ধাৰণ কৰা; বাক্-সংযম আৰু দেহশুদ্ধিৰ সৈতে সহস্ৰনাম আদি নামকীৰ্তন কৰাৰ বিধান আছে। তাৰ পিছত নিয়ত মলত্যাগ, শৌচ, আচমন, দন্তধাৱন আৰু স্নান বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰিব লাগে। তুলসীমূলৰ মাটি পাতাসহ মূলমন্ত্ৰ বা গায়ত্ৰীৰে অভিমন্ত্ৰিত কৰি স্নানত ব্যৱহাৰ, আৰু আনা বা ন-আনা জলে অঘমৰ্ষণ-ভাব ৰাখি স্নান কৰাৰ কথা কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত তীৰ্থ নিৰ্মাণ কৰি মন্ত্ৰে গঙ্গাৰ আহ্বান—তেওঁক বিষ্ণু-সম্পৰ্কিতা বুলি জানি স্নানকালত তেওঁৰ বহু মঙ্গলনাম উচ্চাৰণ কৰিব লাগে। মৃৎ-স্নান মন্ত্ৰত পৃথিৱীক পাপহৰিণী বুলি স্তুতি কৰা হৈছে আৰু বৰাহে পৃথিৱী উদ্ধাৰ কৰাৰ স্মৰণ কৰোৱা হৈছে। স্নানৰ পিছত শুদ্ধ শ্বেত বস্ত্ৰধাৰণ, দেৱ-তৰ্পণ, পিতৃ-তৰ্পণ আৰু ঋষি-তৰ্পণ আদি, লগতে বৈষ্ণৱ ঊৰ্ধ্বপুণ্ড্ৰ ধাৰণৰ বিধি আছে; বৰ্ণানুসাৰে সংখ্যাভেদ আৰু দেহস্থানত বিষ্ণুৰ দ্বাদশ নামৰ বিন্যাস বৰ্ণিত। তিলকৰ শুদ্ধ ৰূপ—মধ্যত অৱকাশ ৰাখি—প্ৰশংসিত, ভুল ধাৰণত দোষৰ সতৰ্কতা দিয়া হৈছে; শেষত হৰিসামীপ্য (সালোক্য) লাভক ফল বুলি কোৱা হৈছে।