Adhyaya 10

এই অধ্যায়ত সূতৰ বৰ্ণনাৰ ভিতৰত অগস্ত্য–ব্যাসৰ উপদেশমূলক সংলাপৰ জৰিয়তে অযোধ্যা-যাত্ৰাৰ ক্ৰম আৰু তীৰ্থ-মাহাত্ম্য প্ৰকাশ পায়। আৰম্ভণিতে অযোধ্যাত ৰক্ষা আৰু কাম্যফলদায়ী দেৱস্থানসমূহৰ পূজা-উৎসৱবিধি, ‘অযোধ্যা-ৰক্ষক’ বীৰৰ উল্লেখ, আৰু বিষ্ণুভক্তা ৰাক্ষসী সুৰসাক ৰক্ষণাৰ্থে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ কথা কোৱা হৈছে। তাৰ পিছত পশ্চিম দিশৰ পিণ্ডাৰক আদি স্থান আৰু বিঘ্ননাশৰ বাবে বিঘ্নেশ্বৰ পূজাৰ নিৰ্দেশ আছে। তাৰপাছত দিশাসীমাৰ দ্বাৰা ‘জন্মস্থান’ চিহ্নিত কৰি তাৰ পৰম উদ্ধাৰক মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা হয়—কেৱল দৰ্শনেও মহাদান-তপস্যাৰ ফলক অতিক্ৰম কৰে; নবমীৰ ব্ৰতধাৰীয়ে স্নান আৰু দানৰ দ্বাৰা ‘জন্মবন্ধন’ৰ পৰা মুক্তি পায় বুলি কোৱা হৈছে। পিছত সৰযূ নদীৰ বিস্তৃত মাহাত্ম্য—তাঁৰ দৰ্শন অন্য ঠাইৰ দীঘলীয়া নিবাস আৰু প্ৰসিদ্ধ কৰ্মকাণ্ডৰ ফলৰ সমান, আৰু অযোধ্যা-স্মৰণ শক্তিশালী মোক্ষসাধন বুলি প্ৰতিপাদিত। সৰযূক জলৰূপ ব্ৰহ্ম আৰু নিত্য মোক্ষদায়িনী ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তাৰপাছত ‘মানসতীৰ্থ’ উপদেশ—সত্য, ক্ষমা, ইন্দ্ৰিয়-নিগ্ৰহ, দয়া, সত্যবচন, জ্ঞান আৰু তপ—এইবোৰ অন্তৰৰ তীৰ্থ; মনৰ শুদ্ধিয়েই প্ৰকৃত স্নান, আৰু অন্তঃশুদ্ধি নাথাকিলে বাহ্য আচাৰ নিষ্ফল বুলি বুজোৱা হৈছে। শেষত যাত্ৰাক্ৰম সুসংগঠিতভাৱে—পুৱাতে উঠা, মুখ্য কুণ্ডত স্নান, ক্ৰমে দেৱদৰ্শন, আৰু একাদশী, অষ্টমী/চতুৰ্দশী, অঙ্গাৰক-চতুৰ্থী আদি তিথিৰ সময়-নিৰ্দেশ। নিয়মিত পালন কৰিলে শুভফল লাভ আৰু পুনৰাৱৃত্তি (পুনর্জন্ম) নিবারণ হয় বুলি উপসংহাৰ।