Adhyaya 15

Verse 1

सारस्वत उवाच । अथासौ वामनो विप्रो लब्धज्ञानो भवार्चने । जगाम तद्वनं रम्यं गिरे रैवतकस्य यत्

সাৰস্বতে ক’লে: তেতিয়া ভৱ (শিৱ)ৰ আৰাধনাৰে জ্ঞান লাভ কৰা ব্ৰাহ্মণ বামনে ৰৈৱতক পৰ্বতৰ অন্তৰ্গত সেই মনোৰম বনলৈ গ’ল।

Verse 2

यत्र वृक्षा बहुविधा दीर्घशाखाः फलान्विताः । वटोदुम्बरबिल्वाश्च सर्जार्जुनकदंबकाः

তাত নানা প্ৰকাৰৰ গছ আছিল—দীঘল ডাল-পাতি আৰু ফলভৰা: বট, উদুম্বৰ, বিল্ব; লগতে সৰ্জা, অৰ্জুন আৰু কদম্ব।

Verse 3

पलाशाश्वत्थनिंबाश्च धवाटीवारुणीद्रुमाः । शमीकंकोललिंबांश्च बीजपूरी च दाडिमः

তাত পলাশ, অশ্বত্থ আৰু নিম গছ আছিল; ধৱা আৰু আন আন বাৰুণী-শ্ৰেণীৰ বৃক্ষ; লগতে শমী, কংকোল, লেবু, বীজপূৰী আৰু দাডিম (ডালিম)।

Verse 4

बदरी निंबकः पूगः कदली शल्लकी शिवा । तालहिंतालशिरसा बीजकावंशखादिराः

তাত বদৰী (বেৰ), নিম, পূগ (সুপাৰী), কদলী (কলা), শল্লকী আৰু শিৱা গছ আছিল; তাল, হিংতাল, শিৰসা, লগতে বীজক, বাঁহ আৰু খদিৰা।

Verse 5

अजगासनगागुच्छा इंगुदीकोरवेंगुदाः । ब्रह्मवृक्षाः कुरुबकाः करंजाः पुत्रजीविनः

তাত অজগাসন আৰু গা-গছৰ গুচ্ছ আছিল; ইঙ্গুদী, কোৰৱ আৰু এঙ্গুদা; ব্ৰহ্মবৃক্ষ, কুৰুবক, কৰঞ্জ আৰু পুত্ৰজীৱক।

Verse 6

अंकोल्लाः पारिभद्राश्च कलंबाः पनसास्तथा । उज्ज्वलाश्च हरिद्राश्च गंगडीवायवा द्रुमाः

তাত অংকোল্লা গছ, পাৰিভদ্ৰ (পাৰিজাত) বৃক্ষ, কলম্বা আৰু পনস (কঁঠাল) গছ আছিল; লগতে উজ্জ্বল গছ, হৰিদ্ৰা গছ আৰু গংগডী-বায়ৱ নামৰ দ্ৰুমো আছিল।

Verse 7

तेसुण्डकाः शिरीषाश्च खर्जूरीकरवंदिकाः । सेवाली शाल्मली शाला मधूकाश्च विभीतकाः

তাত তেসুণ্ডকা গছ আৰু শিৰীষ গছ আছিল; খৰ্জূৰী (খেজুৰ) আৰু কৰৱন্দিকা গছো আছিল। সোৱালী, শাল্মলী আৰু শালা গছৰ সৈতে মধূকা আৰু বিভীতক গছ—এই সকলোয়ে বস্ৰাপথ-ক্ষেত্ৰক শোভিত কৰা পবিত্ৰ বন গঢ়িছিল।

Verse 8

हरीतक्यः कटाहाश्च कर्यष्टा आटरूषकाः । विकच्छवः कपित्थाश्च रोहिणीवेत्रकद्रुमाः

তাত হৰীতকী গছ আৰু কটাহা গছ আছিল; কৰ্যষ্টা আৰু আটৰূষক উদ্ভিদো আছিল। বিকচ্ছৱ আৰু কপিত্থ গছ, আৰু ৰোহিণী গছৰ সৈতে বেত্ৰক দ্ৰুম—সেই পবিত্ৰ ভূমিখণ্ডৰ মঙ্গলময় শোভা বিস্তাৰ কৰিছিল।

Verse 9

मदनफलानिर्गुण्डीपाटलानंदिपादपाः । लवंगैलालवल्यश्च सन्ताना अगरुद्रुमाः

তাত মদনফল গছ, নিৰ্গুণ্ডী আৰু পাটলা গছ, আৰু নন্দী নামৰ পাদপো আছিল। লৱংগ আৰু এলাচ গছ, লৱলী লতা, সন্তানা গছ আৰু আগৰু দ্ৰুম—এই সুগন্ধি উদ্ভিদসমূহ পুজ্য তীৰ্থৰ উপযুক্ত শোভা আছিল।

Verse 10

श्रीखण्डकर्पूरनगाः कल्पवृक्षा नगोतमाः । वामनेन तदा दृष्टाश्छायावृक्षाः सुरार्चिताः

তেতিয়া বামনে সৰ্বোত্তম বৃক্ষসমূহ দেখিলে—শ্ৰীখণ্ড (চন্দন) আৰু কৰ্পূৰ গছ, আৰু মনোৰথ পূৰণকাৰী কল্পবৃক্ষ। সেয়া আছিল ছাঁ দান কৰা বৃক্ষ, যাক দেবতাসকলেও অৰ্চনা কৰে।

Verse 11

उदयास्तमने येषां छाया न प्रतिहन्यते । तेषां दर्शनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

যিসকল বৃক্ষৰ ছাঁয়া সূৰ্যোদয় আৰু সূৰ্যাস্ততেও নাছেদিত হয়, সেই বৃক্ষসমূহৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই সকলো পাপৰ ক্ষয় হয়।

Verse 12

ये जनाः पुण्यकर्माणस्तेषां ते दृष्टिगोचराः । एतान्पश्यन्ययौ वृक्षांस्ततो रैवतकं गिरिम्

পুণ্যকৰ্মী জনাই কেৱল সিহঁতক দৃষ্টিগোচৰ কৰিব পাৰে। সেই বৃক্ষসমূহ দৰ্শন কৰি তেওঁ তাৰপিছত ৰৈৱতক পৰ্বতলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 13

यावन्निरीक्षते तुंगं शिखरं तस्य मूर्द्धनि । आश्चर्यं ददृशे विप्रो महल्लोकभयंकरम्

ব্ৰাহ্মণে যেতিয়া তাৰ শিৰোভাগত উঁচু শিখৰলৈ চাই থাকিল, তেতিয়া তেওঁ এক আশ্চৰ্য দৃশ্য দেখিলে—অতি বৃহৎ আৰু জগতৰ বাবে ভয়ংকৰ।

Verse 14

धूमज्वलनमध्यस्थान्पुरुषान्पंच पश्यति । कृष्णांगान्खेचरान्रौद्रान्कृष्णागुरुविभूषितान्

তেওঁ ধোঁৱা আৰু জ্বালাৰ মাজত অৱস্থিত পাঁচজন পুৰুষ দেখিলে—কৃষ্ণ অঙ্গবিশিষ্ট, আকাশচাৰী, ৰৌদ্ৰ ৰূপধাৰী, আৰু কৃষ্ণ আগৰুৰে বিভূষিত।

Verse 15

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे द्वितीये वस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्ये सारस्वतप्रोक्ततीर्थयात्राविधाने श्रीदामोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

ইতি শ্ৰীস্কান্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ সপ্তম প্ৰভাস খণ্ডৰ দ্বিতীয় ভাগ ‘বস্ত্ৰাপথ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্য’ত, সাৰস্বতে উপদেশিত তীৰ্থযাত্ৰা-বিধান অংশত ‘শ্ৰী দামোদৰ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নাম পঞ্চদশ অধ্যায় সমাপ্ত।

Verse 16

सघर्घरीकचरणन्यासनादितपर्वतान् । फेत्कारभासुराकारान्काशकुञ्चितमूर्द्धजान्

তেওঁ পৰ্বতসম ৰূপ দেখিলে, যেন গম্ভীৰ পদধ্বনিয়ে স্থাপন কৰা; ভয়ংকৰ ফেঁৎকাৰত দীপ্ত, আৰু কাশা-ঘাঁহৰ দৰে কুঁচি-কুঁচি চুলিৰ মূৰ থকা।

Verse 17

नरमांसवसासारकवलव्यग्रतालुकान् । जनगंधसमाज्ञानभवतीव्रविलोचनान्

তেওঁলোকৰ তালু মানুহৰ মাংস আৰু চৰ্বিৰ সাৰ গিলিবলৈ ব্যগ্ৰ আছিল; মানুহৰ গন্ধ চিনাকি পাই তেওঁলোকৰ তীক্ষ্ণ, ভেদক দৃষ্টি সিহঁতৰ ওপৰত স্থিৰ হ’ল।

Verse 18

पञ्चाग्निसाधनाव्याप्तदिव्यचक्षुः प्रभावतः । देवान्पश्यति विप्रेन्द्रो ज्ञातकार्यपरंपरः

পঞ্চাগ্নি-সাধনাৰ তপস্যাৰে দীপ্ত হোৱা দিৱ্য দৃষ্টিৰ প্ৰভাৱত, বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠই দেৱতাসকলক দেখিলে, কৰ্তব্যৰ ক্ৰম-পরম্পৰা বুজি লৈ।

Verse 19

एते क्षेत्राधिपाः पञ्च महादेवेन निर्मिताः । महाबला रैवतके निवसंति गिरौ सदा

এই পঞ্চ ক্ষেত্ৰাধিপতি মহাদেৱে নিৰ্মাণ কৰা; তেওঁলোক মহাবলী আৰু সদায় ৰৈৱতক পৰ্বতত নিবাস কৰে।

Verse 20

स्वेच्छाचारान्नरान्मर्त्त्यान्वारयति नगे तथा । हरिं हरं नदीं देवीं न पश्यंति गिरिं यथा

সেইদৰে পৰ্বতত তেওঁলোকে স্বেচ্ছাচাৰী নশ্বৰ মানুহক নিবাৰণ কৰে; তেনে লোক হৰি, হৰ, দেৱী-নদীক নেদেখে, আৰু পৰ্বতকো তাৰ সত্য ৰূপে নুবুজে।

Verse 21

दृष्ट्वा ज्ञात्वा स्तुतिं चक्रे ध्यात्वा देवं महेश्वरम् । जयंति दुष्टदैत्येंद्रयुद्धध्यानांकितं वपुः । बिभ्रति भ्रातरो ये ते पंचेंद्रसमविक्रमाः

দেখি বুজি তেওঁ মহেশ্বৰ দেৱক ধ্যান কৰি স্তৱন কৰিলে। জয়ী সেই ভ্ৰাতৃগণ, যাঁহাদের দেহ দুষ্ট দৈত্যেন্দ্ৰসকলৰ সৈতে যুদ্ধ-ধ্যানৰ চিহ্নে অঙ্কিত, আৰু যাঁহাদের পৰাক্ৰম পাঁচ ইন্দ্ৰৰ সমান।

Verse 22

रुद्रवक्त्रोद्भवा दक्षा दक्षाध्वरविनाशकाः । स्वावलीढाहुतीनष्टभीतवाडवनंदिताः

ৰুদ্ৰৰ মুখৰ পৰা উদ্ভৱ, দক্ষ আৰু পৰাক্ৰমী, তেওঁলোক দক্ষৰ যজ্ঞ ধ্বংসকাৰী। আহুতি চাট খাই নষ্ট হোৱাৰ সময়ত বাডৱ অগ্নিক ভয় দেখাই ত্ৰাসিত কৰাত তেওঁলোক খ্যাত।

Verse 23

कुङ्कुमागरुकर्पूरलिप्तांगाः सुविभूषिताः । मदिरामोदमत्तांगनृत्यगीतकराः सुराः

কুঙ্কুম, আগৰু আৰু কৰ্পূৰে লিপ্ত অঙ্গ, সুসজ্জিত অলংকাৰধাৰী—সুৰাসকল মদিৰাৰ আনন্দত মত্ত হৈ নৃত্যমান অঙ্গৰে চলিল আৰু হাতেৰে গীত গাই থাকিল।

Verse 24

ब्रह्मांडभ्रमणश्रांत स्वगंधत्रस्तसंचराः । मनोजवाः कामगमा क्षेत्रपाला जयंति ते

ব্ৰহ্মাণ্ডত ঘূৰি ঘূৰি ক্লান্ত, নিজৰ ভয়জাগানীয়া গন্ধেৰে বিচৰণকাৰী; মনোজৱ, কামগম—সেই ক্ষেত্ৰপালসকল জয়ী হওক।

Verse 25

इत्यादिवचनात्तुष्टा द्विजस्याग्रे स्वयं स्थिताः । एकपादोऽस्म्यहं चैको द्वितीयो गिरिदारुणः

এনেদৰে কোৱা বাক্যত সন্তুষ্ট হৈ, তেওঁলোক নিজে দ্বিজৰ আগত থিয় হ’ল। এজন ক’লে, “মই একপাদ,” আৰু আনজন ক’লে, “দ্বিতীয়জন গিৰিদাৰুণ।”

Verse 26

तृतीयो मेघनादस्तु सिंहनादश्चतुर्थकः । पंचमः कालमेघोऽहं कुर्मः किं ते वदस्व तत्

তৃতীয়জন মেঘনাদ, চতুৰ্থজন সিংহনাদ; মই পঞ্চম কালমেঘ। কোৱা, তোমাৰ বাবে আমি কি কৰিম?

Verse 27

द्विज उवाच । यदि तुष्टा भवंतो मे यदि देयो वरो धुवम् । अहो आप्रलयं यावत्स्थातव्यं मत्प्रतिष्ठितैः

দ্বিজে ক’লে: যদি তোমালোকে মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট আৰু নিশ্চিতভাৱে বৰ দিব লাগে, তেন্তে—আহা!—মোৰ প্ৰতিষ্ঠাৰে ইয়াতেই স্থিত হৈ থাকিবা, প্ৰলয়লৈকে।

Verse 28

एकपादो गिरि तटे प्रहर्षात्प्रथमं स्थितः । वसतौ वसता तेन गिरौ च गिरिदारुणः

একপাদ আনন্দে প্ৰথমে পৰ্বতৰ ঢালত স্থিত হ’ল; তেওঁৰ তাত বাস কৰাৰ ফলত সেই পৰ্বতো ভয়-ভক্তি জগোৱা মহিমাময় হ’ল।

Verse 29

प्रतिष्ठितः प्रसाद्याथ वरदोऽसौ स्वयं स्थितः । उज्जयंतगिरेर्मूर्ध्नि मेघनादः स्वयं ययौ

এইদৰে প্ৰতিষ্ঠিত হৈ আৰু সন্তুষ্ট কৰা হোৱাত, সেই বৰদাতা নিজে নিজে তাতেই স্থিৰ থাকিল। আৰু মেঘনাদ নিজে উজ্জয়ন্ত গিৰিৰ শিখৰলৈ গ’ল।

Verse 30

भवानीशंकरं रम्यं सिंहनादस्तथाविशत् । स्वयं वस्त्रापथेनैव भवस्याग्रे निरूपितः

তাৰ পাছত সিংহনাদে ভৱানী আৰু শংকৰৰ মনোৰম ধামত প্ৰৱেশ কৰিলে। বস্ত্ৰাপথে নিজেই তেওঁক ভৱ (শিৱ)ৰ আগত স্থাপন কৰিবলৈ নিযুক্ত কৰিলে।

Verse 31

स्वणरेखानदीतीरे कालमेघो महाबलः । सर्वलोकोपकारार्थं तीर्थं संस्थापितं पुरा

স্বৰ্ণৰেখা নদীৰ তীৰত মহাবলী কালমেঘে পূৰ্বে সকলো লোকৰ উপকাৰৰ বাবে এক পবিত্ৰ তীৰ্থ স্থাপন কৰিছিল।

Verse 32

वामनेन स्वयं गत्वा क्षेत्रपालास्तु पूजिताः । पुरा युगादौ राजेंद्र सर्वे देवाः समागताः

বামনে নিজে তাত গৈ ক্ষেত্ৰপালসকলক পূজা কৰিছিল। হে ৰাজেন্দ্ৰ, যুগৰ আদিত পূৰ্বে সকলো দেৱতা তাত সমবেত হৈছিল।

Verse 33

सुराष्ट्रदेशे संप्राप्ताः पुण्ये रैवतके गिरौ । रक्षार्थं सर्वलोकानां वधार्थं देववैरिणाम्

তেওঁলোকে সুৰাষ্ট্ৰ দেশত উপস্থিত হৈ পুণ্যময় ৰৈৱতক গিৰিত উঠিল—সকলো লোকৰ ৰক্ষাৰ বাবে আৰু দেৱবৈৰীসকলৰ বিনাশৰ বাবে।

Verse 34

विष्णोः कण्ठे तदा मुक्ता जयमाला सुरोत्तमैः । दामोदरेति विख्यातं दत्तं नामोत्तमं हरेः

তেতিয়া সুৰোত্তমসকলে বিষ্ণুৰ কণ্ঠত জয়মালা পৰিধান কৰালে; আৰু হৰিক উত্তম নাম দিয়া হ’ল, যি ‘দামোদৰ’ নামে খ্যাত হ’ল।

Verse 35

सारमेय समारूढान्करिहस्तान्समेखलान् । खङ्गखेटकहस्तांश्च डमरुड्डामरस्वनान्

কুকুৰত আৰূঢ়, হাতীৰ দৰে হাতবিশিষ্ট, মেখলাৰে বদ্ধ; খড়্গ আৰু খেটক ধাৰণ কৰি, ডমৰুৰ গম্ভীৰ ধ্বনিত গর্জন কৰা—

Verse 36

सर्वतीर्थमयी पुण्या स्वर्णरेखा नदी स्थिता । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं विष्णुलोकप्रदायकम्

ইয়াত পৱিত্ৰ স্বৰ্ণৰেখা নদী সকলো তীৰ্থৰ সাৰ-স্বরূপ হৈ অৱস্থিত। ই পুণ্যময় আৰু মঙ্গলদায়িনী; ভোগ আৰু মুক্তি প্ৰদান কৰে আৰু বিষ্ণুলোক লাভ কৰায়।

Verse 37

क्षालनं सर्वपापानां रोगदारिद्र्यनाशनम् । दामोदरं रैवतके परमानंददायकम्

ইয়াত স্নান কৰিলে সকলো পাপ ধুই যায় আৰু ৰোগ-দাৰিদ্ৰ্য নাশ হয়। ৰৈৱতকত দামোদৰ পৰম আনন্দ দান কৰে।

Verse 38

ये पश्यंति विमानैस्ते नीयंते विष्णुमंदिरे । न गृहे कार्तिकः कार्यो विशेषाद्भीष्मपंचकम्

যিসকলে এই পৱিত্ৰ দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকক দিৱ্য বিমানত তুলি বিষ্ণুমন্দিৰলৈ নিয়া হয়। কাৰ্তিক-ব্ৰত, বিশেষকৈ ভীষ্ম-পঞ্চক, কেৱল ঘৰত নহয়—এই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত পালন কৰা উচিত।

Verse 39

पंचकाद्द्वादशी श्रेष्ठा कार्या दामोदरे जले । प्रातःस्नानं प्रकर्त्तव्यं संप्राप्ते कार्तिके जनैः

পঞ্চকৰ দিনসমূহৰ ভিতৰত দ্বাদশী সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ; দামোদৰৰ জলে ই পালন কৰা উচিত। কাৰ্তিক আহিলে লোকসকলে প্ৰভাতস্নান কৰিব লাগে।

Verse 40

मासोपवासः कर्त्तव्यो यतिभिर्ब्रह्मचारिभिः । सतीभिर्विधवाभिश्च मुक्तिस्थानमभीप्सुभिः

এমাহ উপবাস সন্ন্যাসী আৰু ব্ৰহ্মচাৰীসকলে পালন কৰা উচিত; তদুপৰি সৎ নাৰী আৰু বিধৱাসকলেও—মুক্তিস্থান কামনা কৰা সকলোৰে বাবে।

Verse 41

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेवन कृच्छ्रेण शाकाहारेण वा पुनः

এবাৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰি, বা কেৱল ৰাতি আহাৰ কৰি, বা নোখোজাকৈ পোৱা অন্ন গ্ৰহণ কৰি, বা উপবাসে থাকি; পুনৰ কৃচ্ছ্ৰ তপস্যা পালন কৰি, বা শাক-সব্জিৰ আহাৰে জীৱন ধাৰণ কৰি—ব্ৰত পালন কৰিব পাৰি।

Verse 42

संसेव्यः कार्त्तिके विष्णुर्दीपदानपरैर्नरैः । ब्रह्मचर्यपरैर्मासो नीयते यदि मानवैः

কাৰ্ত্তিক মাহত দীপদানত নিবিষ্ট লোকসকলে ভক্তিভাৱে বিষ্ণুক সেৱা-পূজা কৰিব লাগে। যদি মানুহে ব্ৰহ্মচৰ্য্যত নিষ্ঠা ৰাখি এই মাহ কটায়, তেন্তে সেই আচৰণ অতি মহাপুণ্যদায়ক।

Verse 43

तदा विष्णुपुरे वासः क्रियते विष्णुना सह । पञ्चोपवासाः कर्त्तव्याः संप्राप्ते भीष्मपंचके

তেতিয়া বিষ্ণুৰ সৈতে একেলগে বিষ্ণুপুৰীত বাস লাভ হয়। ভীষ্ম-পঞ্চক উপস্থিত হ’লে পাঁচটা উপবাস পালন কৰা উচিত।

Verse 44

एकादशीं समारभ्य पंचमी पूर्णिमादिनम् । तदेतत्पंचकं प्रोक्तं सर्वपापहरं नृणाम्

একাদশীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, পূৰ্ণিমাৰ দিনত অন্ত হোৱা পঞ্চমীলৈ—ইয়াকেই পঞ্চক বুলি কোৱা হয়, যি মানুহৰ সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 45

सर्वेषामपि मासानां पञ्चकात्कार्तिकादपि । एकादशी कार्तिकस्य पुण्या दामोदरे कृता

সকলো মাহৰ ভিতৰত—আৰু কাৰ্ত্তিকৰ পঞ্চকৰ ভিতৰতেও—দামোদৰ বিষ্ণুৰ উদ্দেশ্যে পালন কৰা কাৰ্ত্তিক একাদশী বিশেষভাৱে পবিত্ৰ।

Verse 46

मिष्टान्नं कार्तिके देयं हविष्यं सघृतप्लुतम् । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तोयमन्नं फलानि च

কাৰ্তিক মাহত মিঠা অন্ন দান কৰিব লাগে, আৰু ঘিউত সিক্ত হৱিষ্য নৈবেদ্যো দিয়া উচিত। সোণ, ৰূপ, বস্ত্ৰ, জল, অন্ন-ধান আৰু ফল-ফুল আদি দান কৰিব।

Verse 47

मासांते विविधं देयं गौस्तिलाः कुसुमानि च । सर्वदानेषु यत्पुण्यं सर्व तीर्थेषु यत्फलम्

মাহৰ অন্তত নানাবিধ দান দিব লাগে—গাই, তিল আৰু ফুল আদি। ইয়াৰ দ্বাৰা সকলো দানৰ পুণ্য আৰু সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ হয়।

Verse 48

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्गयायां पिंडदस्य यत् । तत्फलं जायते नॄणां दृष्टे दामोदरे नृप

হে নৃপ! অশ্বমেধ আদি যজ্ঞসমূহৰ আৰু গয়াত পিণ্ডদানৰ যি ফল, সেই একে ফল মানুহে কেৱল দামোদৰৰ দৰ্শনতেই লাভ কৰে।

Verse 49

एकादश्यां कृतस्नानो देव पूजापरो भवेत् । स्नाप्य पञ्चामृतेनैव ततस्तीर्थोदकेन च

একাদশীত স্নান কৰি দেৱপূজাত মনোনিবেশ কৰিব। প্ৰথমে পঞ্চামৃতৰে দেৱতাক স্নান কৰাই, তাৰ পিছত তীৰ্থজলৰেও স্নান কৰাব।

Verse 50

कुंकुमागरुश्रीखंडकर्पूरोदकमिश्रितैः । पूजयित्वा ततः पुष्पैः शतपत्रैः सुगं धिभिः

কুংকুম, আগৰু, শ্ৰীখণ্ড (চন্দন) আৰু কৰ্পূৰ মিশ্ৰিত জলেৰে পূজা কৰি, তাৰ পিছত সুগন্ধি শতপত্ৰ (পদ্ম) আদি ফুলেৰে পূজা কৰিব।

Verse 51

मालतीकुसुमैः शुभ्रैर्बहुभिस्तुलसीदलैः । वस्त्रयज्ञोपवीतं च दत्त्वा धूपं प्रधूपयेत्

বহু শ্বেত মালতী ফুল আৰু বহু তুলসীপাত লৈ, বস্ত্ৰ আৰু যজ্ঞোপৱীত (জনেৱ) অৰ্পণ কৰি, তাৰ পাছত ধূপেৰে দেৱালয় ভালদৰে ধূপিত কৰিব।

Verse 52

दीपं दद्याद्धृतेनैव तैलेनापि घृतं विना । नैवेद्यं विविधं देयं फलं तांबूलमेव च

ঘিয়েৰে দীপ দান কৰিব; ঘী নাথাকিলে তেলৰোও দিব। নানাবিধ নৈৱেদ্য, লগতে ফল আৰু তাম্বূল (পান)ো অৰ্পণ কৰিব।

Verse 53

प्रासादपूजा कर्त्तव्या ध्वजदानादिना नृप । गौः सवत्सा ततो देया संसारार्णवतारिणी

হে নৃপ, প্ৰাসাদ (মন্দিৰ) পূজা ধ্বজদান আদি সহিতে কৰিব লাগে। তাৰ পাছত বাছুৰসহ গাই দান কৰিব—ই দান সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰোৱা।

Verse 54

ततः प्रदक्षिणां कृत्वा गीतवादित्रनिस्वनैः । वेदपाठपुराणैश्च व्याख्यादिव्यकथादिभिः

তাৰ পাছত প্ৰদক্ষিণা কৰি, গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ ধ্বনিৰ সৈতে, আৰু বেদপাঠ, পুৰাণপাঠ, ব্যাখ্যা আৰু দিৱ্য কথা আদি দ্বাৰা (পূজা উৎসৱ কৰিব)।

Verse 55

देवाग्रे जागरः कार्यो दीपो देयोंऽतिभूमिषु । सप्तधान्यमयाः सप्त पर्वता दीपसंयुताः

দেৱতাৰ সন্মুখত ৰাতিৰ জাগৰণ কৰিব, আৰু উঁচু মঞ্চত দীপ দান কৰিব। সাত ধান্যৰে গঠিত সাতটা ‘পৰ্বত’ সাজি, প্ৰতিটোত দীপ সংযুক্ত কৰিব।

Verse 56

फलतांबूलपक्वान्नपूरिताः परिकल्पिताः । विद्वद्भिः श्रोत्रियैः श्रांतैर्ब्राह्मणैर्गृहमेधिभिः

এই ব্যৱস্থাসমূহ ফল, তাম্বূল আৰু পক্ব অন্নেৰে পূৰ্ণ কৰি সাজি থ’ব লাগে—বিদ্বান, বেদ-অধ্যয়নকাৰী (শ্ৰোত্ৰিয়) গৃহস্থ ব্ৰাহ্মণসকলে, ক্লান্ত হলেও।

Verse 57

स्त्रीभिश्च नरशार्दूल श्रोतव्या वैष्णवी कथा । एवं जागरणं कार्यं रागक्रोधविवर्जितैः

হে নৰশাৰ্দূল, স্ত্ৰীসকলেও বৈষ্ণৱী পবিত্ৰ কথা শুনিব লাগে। এইদৰে ৰাগ আৰু ক্ৰোধ ত্যাগ কৰি জাগৰণ পালন কৰিব লাগে।

Verse 58

कृत्वा जागरणं रात्रावुदिते सूर्यमडले । पूर्वां संध्यां ततः स्नात्वा कृत्वा मध्याह्नमाचरेत्

ৰাতি জাগৰণ কৰি, সূৰ্যমণ্ডল উদিত হ’লে প্ৰথমে প্ৰাতঃসন্ধ্যা কৰিব লাগে; তাৰ পিছত স্নান কৰি বিধিমতে মধ্যাহ্ন কৰ্ম আচৰণ কৰিব লাগে।

Verse 59

देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च संतर्प्य विधिपूर्वकम् । कृत्वा श्राद्धं पितॄणां तु दद्याद्दानं स्वशक्तितः

বিধিপূৰ্বক দেৱতা, পিতৃগণ আৰু মানুহক তৰ্পণ কৰি, পিতৃসকলৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰিব লাগে; তাৰ পিছত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান দিব লাগে।

Verse 60

देवं दामोदरं पूज्य पुष्पधूपादिना पुनः । नरसिंहं सुरं पूज्य वैनतेयं च पूजयेत्

পুনৰ ফুল, ধূপ আদি লৈ দেৱ দামোদৰক পূজা কৰিব লাগে। দিৱ্য নৰসিংহ দেৱক পূজা কৰিব লাগে আৰু ৱৈনতেয় (গৰুড়)কো পূজা কৰিব লাগে।

Verse 61

कृत्वा जागरणं रात्रावुत्थाप्य मधुसूदनम् । द्वादशीभुक्तिमासाद्य कार्यं पारणकं नरैः

ৰাতি জাগৰণ কৰি, তাৰ পাছত মধুসূদনক বিধিমতে ‘উঠাই’ দিয়া; দ্ৱাদশীৰ যোগ্য ভোজন-সময় পালে মানুহে পাৰণ (ব্ৰতভংগ) কৰিব।

Verse 62

ब्राह्मणान्भोजयित्वा च सहितः पुत्रबांधवैः । विकलांधकृपणानां देयमन्नं स्वशक्तितः

ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাই, পুত্ৰ আৰু আত্মীয়-বান্ধৱৰ সৈতে, নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে বিকল, অন্ধ আৰু দৰিদ্ৰসকলক অন্ন দান কৰিব লাগে।

Verse 63

दामोदरे रैवतके स्वर्णरेखानदीजले । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य पुण्यफलं शृणु

ৰৈৱতকত দামোদৰৰ দৰ্শন কৰি আৰু স্বৰ্ণৰেখা নদীৰ জলে স্নান কৰি—এইদৰে যি যাত্ৰা কৰে, তাৰ পুণ্যফল শুনা।

Verse 64

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च ग्रामसीमाविलोपकः । राजद्रोही गुरुद्रोही मिथ्याव्रतधरश्च यः

যদি কোনোবাই ব্ৰাহ্মণঘাতক হয়, সুৰাপায়ী হয়, গাঁওৰ সীমা-চিহ্ন লোপ কৰা হয়, ৰজাদ্ৰোহী হয়, গুৰুদ্ৰোহী হয়, বা মিছা ব্ৰত ধাৰণ কৰা হয়—

Verse 65

कूटसाक्ष्यप्रदो यश्च यश्च न्यासापहारकः । बालस्त्रीघातको विप्रः संध्यास्नानविवर्जितः

আৰু যি কূটসাক্ষ্য দিয়ে, বা যি আমানত (নিয়াস) অপহৰণ কৰে, বা শিশু বা নাৰীক হত্যা কৰে; আনকি যি ব্ৰাহ্মণ সন্ধ্যা-ক্ৰিয়া আৰু স্নান ত্যাগ কৰে—

Verse 66

देवब्रह्म स्वहर्त्ता च वेदविक्रयकारकः । कन्याविक्रयकर्त्ता च देवब्राह्मणनिंदकः

যি দেৱতা বা ব্ৰাহ্মণৰ ধন-সম্পত্তি চুৰ কৰে, বেদ বিক্ৰী-বেপাৰ কৰে, কন্যা বিক্ৰী কৰে, বা দেৱ- ব্ৰাহ্মণক নিন্দা কৰে—

Verse 67

विश्वासघातको विप्रः शूद्रान्नादोऽथ लुब्धकः । नायकः परदाराणां स्वयंदत्तापहारकः

বিশ্বাসঘাত কৰা ব্ৰাহ্মণ, শূদ্ৰৰ অন্নত জীৱন নিৰ্বাহ কৰা, লোভী শিকারী, পৰস্ত্ৰীৰ সৈতে সম্বন্ধলৈ আনক টানি নিয়া নেতা, আৰু নিজে দিয়া বস্তু পুনৰ কেঢ়ি লোৱা—এতিয়া সকলোৱে ঘোৰ পাপী বুলি গণ্য।

Verse 68

पर्वमैथुनसेवी च तथा वै सेतुभेदकः । परिणीतामृतुस्नातां स्वयं यो नाभिगच्छति

যি নিষিদ্ধ পৱিত্ৰ দিনত মৈথুন কৰে, যি সেতু বা ধৰ্মীয় বাঁধ ভাঙে, আৰু যি ঋতুস্নান সাৰা নিজৰ বিধিসম্মত পত্নীৰ ওচৰলৈ নিজে নাযায়—সিও পাপত পতিত হয়।

Verse 69

ब्राह्मणी विधवा बाला न भवेच्छ्रुतधारिणी । महापातकिनश्चैते तथान्ये बहवो नृप

হে নৃপ, ব্ৰাহ্মণী—বিধবা আৰু এতিয়াও বালিকা—শ্ৰুতি-বিদ্যা ধাৰণ কৰি ৰাখিব নোৱাৰে; এইসকল আৰু আন বহুতে মহাপাতকী বুলি গণ্য।

Verse 70

स्वर्णरेखाजले स्नात्वा दृष्ट्वा दामोदरं हरिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः

স্বৰ্ণৰেখাৰ জলে স্নান কৰি, দামোদৰ হৰিৰ দৰ্শন কৰি, আৰু ৰাতি জাগৰণ কৰি থাকিলে, মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 71

न तु ये पापकर्माणः समायाताः प्रजागरे । संसारसागरे तीर्थे गच्छंति न हरेः पुरम्

কিন্তু যিসকল পাপকর্মত আসক্ত, প্ৰজাগৰত আহিলেও, সংসাৰ-সাগৰ তীৰ্থৰ দ্বাৰা হৰিৰ নগৰলৈ নাযায়।

Verse 72

यथा यथा याति नरः प्रजागरे तथातथा विष्णुपुरे विचिंत्यते । वासः सुरैर्वैष्णवलोकहेतवे मृदंगगीतध्वनिनादिते गृहे

যি দৰে যি দৰে মানুহে প্ৰজাগৰৰ ৰাতি কটায়, সেইদৰে সেইদৰে বিষ্ণুৰ নগৰত তাক স্মৰণ কৰি গণ্য কৰা হয়। বৈষ্ণৱ লোক লাভৰ হেতু দেৱতাসকলে তাৰ বাবে মৃদংগৰ নাদ আৰু কীৰ্তনৰ ধ্বনিত গুঞ্জৰিত গৃহত বাস সাজি দিয়ে।

Verse 73

गदासि शंखारिधराश्चतुर्भुजा दैतेयदर्पापहरूपधारिणः । प्रगीयमानाः सुरसुंदरीभिस्ते यांति खं खेचरगात्रसंगाः

গদা আৰু অসি ধৰি, শঙ্খ-চক্ৰধাৰী চতুৰ্ভুজ, দৈত্যৰ দৰ্প চূর্ণ কৰা ৰূপ ধাৰণ কৰি—সুৰসুন্দৰীসকলৰ গীতে প্ৰশংসিত হৈ—তেওঁলোকে খেচৰ দেৱসত্তাৰ সঙ্গত আকাশলৈ আৰোহণ কৰে।

Verse 74

वाराहकल्पे प्रथमं युगादौ दामोदरो रैवतके प्रसिद्धः । सैषा नदी या सरितां वरिष्ठा सोऽयं हरिर्यो भुवनस्य कर्ता

ৱৰাহ-কল্পত, প্ৰথম যুগৰ আদিতেই, দামোদৰ ৰৈৱতকত প্ৰসিদ্ধ হৈছিল। এই নদীখনেই সৰিতাসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ; আৰু এই হৰিয়েই ভুৱনৰ কৰ্তা।

Verse 75

इदं पुराणं पठते शृणोति नरो विमानैर्मधुसूद नालये । देवांगनादत्तभुजश्चतुर्भुजः स नीयते देवगणैरभिष्टुतः

যি নৰে এই পুরাণ পঢ়ে বা শ্ৰৱণ কৰে, মধুসূদনৰ ধামত তাক দিৱ্য বিমানত আৰোহণ কৰোৱা হয়। দেৱাঙ্গনাৰ দানত চতুৰ্ভুজ হৈ, দেৱগণৰ স্তৱে প্ৰশংসিত অৱস্থাত তাক আগবঢ়াই নিয়া হয়।