Adhyaya 14

Verse 1

सारस्वत उवाच । वस्त्रापथे महाक्षेत्रे नगरे वामने पुरा । पुत्रशोकाभिसंतप्तो वसिष्ठो भगवानृषिः

সাৰস্বতে ক’লে: পূৰ্বে বস্ৰাপথৰ মহাক্ষেত্ৰত, বামন নামে নগৰত, পুত্ৰশোকত দগ্ধ ভগৱান ঋষি বশিষ্ঠ তাত উপস্থিত হৈছিল।

Verse 2

आजगाम तपस्तप्तुं स्वर्णरेखानदीतटे । ईशानकोणे नगरात्स्वर्णरेखानदीजले

তপস্যা কৰিবলৈ তেওঁ স্বৰ্ণৰেখা নদীৰ তীৰলৈ আহিল—নগৰৰ ঈশান কোণত, স্বৰ্ণৰেখাৰ জলৰ কাষত।

Verse 3

स्नात्वा ध्यात्वा शिवं देवं मनसाऽचिन्तयद्यदा । तदा रुद्रः समायातस्त्रिनेत्रो वृषभध्वजः । महर्षे तव तुष्टोऽहं किं करोमि वदस्व तत्

স্নান কৰি ধ্যান ধৰি মনত শিৱদেৱক চিন্তন কৰোঁতেই ত্ৰিনেত্ৰ, বৃষভধ্বজ ৰুদ্ৰ উপস্থিত হৈ ক’লে: “হে মহর্ষি, মই তোমাত সন্তুষ্ট; কোৱা, তোমাৰ বাবে মই কি কৰোঁ?”

Verse 4

वसिष्ठ उवाच । यदि तुष्टो महादेव वरो देयो ममाधुना । तदाऽत्र भवता स्थेयं यावदाचंद्रतारकम्

বশিষ্ঠে ক’লে: হে মহাদেৱ, যদি তুমি সন্তুষ্ট হও, তেন্তে এতিয়াই মোক বৰ দিয়া—চন্দ্ৰ-তাৰা যিমান দিন থাকে, তিমান দিন তুমি ইয়াত অৱস্থান কৰা।

Verse 5

अत्र स्नानं करिष्यंति ये नराः पापकर्मिणः । तेषां पापक्षयो देव कर्तव्यो भवता सदा

ইয়াত যিসকল পাপকর্মী নৰে স্নান কৰিব, হে দেৱ! আপুনি সদায় তেওঁলোকৰ পাপক্ষয় সাধন কৰক।

Verse 6

नरा ये पापकर्माणः पूजयंति त्रिलोचनम् । तान्नरान्नय देवेश विमानैः शिवमंदिरम्

যিসকল পাপকর্মী নৰে ত্ৰিলোচন (শিৱ)ক পূজা কৰে, হে দেৱেশ! তেওঁলোকক বিমানযোগে শিৱ-মন্দিৰধামলৈ লৈ যাওক।

Verse 7

सारस्वत उवाच । तथेत्युक्ता हरो देवस्तत्रैवांतर धीयत । हिरण्यकशिपुं हत्वा नरसिंहो महाबलः । त्रैलोक्यमिंद्राय ददौ कालरुद्रं स्वयं ययौ

সাৰস্বতে ক’লে: “তথাস্ত।” এইদৰে কোৱা হ’তেই দেৱ হৰ তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল। হিৰণ্যকশিপুক বধ কৰি মহাবলী নৰসিংহে ত্ৰিলোক ইন্দ্ৰক অৰ্পণ কৰিলে আৰু নিজে কালৰুদ্ৰৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 8

तदन्वये बलिर्जातः स चातीव बला धिकः । एकातपत्रां पृथिवीं बलिश्चक्रे बलाधिकः । अकृष्टपच्या सुजला धरित्री सस्यशालिनी

সেই বংশত বলি জন্মিল, অতি মহাবলী। সেই বলাধিক বলিয়ে পৃথিৱীক ‘এটা ছাতাৰ তলত’ এক শাসনত একত্ৰ কৰিলে। ধৰণী অকৰ্ষিতেই শস্য দিত, সুজল আছিল আৰু শস্য-সমৃদ্ধ হৈছিল।

Verse 9

गन्धवंति च पुष्पाणि रसवंति फलानि च । आस्कन्धफलिनो वृक्षाः पुटके पुटके मधु

ফুলবোৰ সুগন্ধিময় আছিল আৰু ফলবোৰ ৰসেৰে পৰিপূৰ্ণ। গছবোৰ গুৰিলৈকে ফল ধৰি থাকিছিল, আৰু প্ৰতিটো খোঁপা-গহ্বৰত মধু আছিল।

Verse 10

चतुर्वेदा द्विजाः सर्वे क्षत्रिया युद्धकोविदाः । गोषु सेवापरा वैश्याः शूद्राः शुश्रूषणे रताः

সকলো দ্বিজ চাৰিও বেদত পাৰদৰ্শী আছিল; ক্ষত্ৰিয়সকল যুদ্ধবিদ্যাত নিপুণ আছিল; বৈশ্যসকল গোধন-সেৱাত নিবিষ্ট আছিল; আৰু শূদ্ৰসকল ভক্তিভাৱে শুশ্ৰূষা-সেৱাত ৰত আছিল।

Verse 11

सदाचारा जनपदा ईतिव्याधिविवर्जिताः । हृष्टपुष्टजनाः सर्वे सदानंदाः सदोद्यताः

সেই নগৰ আৰু জনপদসমূহ সদাচাৰী আছিল, উপদ্ৰৱ আৰু ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত। সকলো লোক হৃষ্ট আৰু পুষ্ট আছিল—সদায় আনন্দিত আৰু সদায় উদ্যমী।

Verse 12

कुंकुमागुरुलिप्तांगाः सुवेषाः साधुमंडिताः । दारिद्र्यदुःखमरणैर्विमुक्ताश्चिरजीविनः

তেওঁলোকৰ অঙ্গ কুঙ্কুম আৰু অগৰুৰ সুগন্ধে লিপ্ত আছিল; সু-বেশে সজ্জিত আৰু সাধুগুণে অলংকৃত আছিল। দাৰিদ্ৰ্য, দুখ আৰু অকালে মৃত্যুৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁলোক চিৰজীৱী হৈছিল।

Verse 13

दीपोद्द्योतितभूभागा रात्रावपि यथा दिने । विचरंति तथा मर्त्या देवा देवालये यथा

দীপৰ জ্যোতিয়ে ভূমিভাগ উজ্জ্বল হৈছিল, ৰাতিও দিনৰ দৰে দেখা গৈছিল। তেতিয়া মৰ্ত্যলোকসকলে তেনেদৰে নিৰ্ভয়ে বিচৰণ কৰিছিল, যেন দেৱালয়ত দেৱতাসকল বিচৰণ কৰে।

Verse 14

पृथिव्यां स्वर्गरूपायां राज्यं चक्रेऽसुरो बलिः । नित्यं विवाहवादित्रैर्नादितं भूपमंदिरम्

স্বৰ্গসদৃশ হৈ উঠা পৃথিৱীত অসুৰ বলিয়ে ৰাজ্য শাসন কৰিছিল। নিত্যই বিবাহৰ মঙ্গলবাদ্যৰ নিনাদে ৰাজপ্ৰাসাদ মুখৰিত হৈ থাকিছিল।

Verse 15

धरित्रीं बुभुजे दैत्यो देवराजो यथा दिवि । देवेन्द्रो बलिना नित्यं यज्ञैः संतोषितस्तदा

দৈত্যই পৃথিৱী ভোগ কৰি শাসন কৰিলে, যেন দেৱৰাজে স্বৰ্গত ভোগ কৰে। সেই সময়ত বলিৰ যজ্ঞসমূহে দেৱেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) সদায় সন্তুষ্ট আছিল।

Verse 16

देवानां दानवानां च नास्ति युद्धं परस्परम् । एक एव महीपालो युद्धं नास्ति धरातले

দেৱ আৰু দানৱৰ মাজত পৰস্পৰে কোনো যুদ্ধ নাছিল। পৃথিৱীত কেৱল এজনেই মহীপাল আছিল; সেয়ে ধৰণীত একেবাৰে যুদ্ধ নাছিল।

Verse 17

सपत्नककलिर्नाम नास्ति युद्धं हरेर्गजैः । न सर्प्पनकुलैर्नित्यं न बिडालैश्च मूषकैः

‘সপত্নী-কলি’ নামে যি বৈৰ, সেয়া নাছিল; সিংহ আৰু হাতীৰ মাজতো যুদ্ধ নাছিল। সাপ আৰু নেউলৰ মাজত সদায়ৰ বিবাদ নাছিল, আৰু বিড়াল-ইঁদুৰৰ মাজতো নাছিল।

Verse 18

मैत्रीभावं गतं सर्वं जगत्स्थावर जंगमम् । त्रैलोक्यभ्रमणं कृत्वा नारदो नंदने वने

সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—মৈত্ৰীভাবত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ত্ৰিলোক ভ্ৰমণ কৰি নাৰদ নন্দন বনত উপস্থিত হ’ল।

Verse 19

गतो न पश्यते युद्धं त्रैलोक्ये सचराचरे । तावत्तस्योदरे पीडा महती समजायत

সচৰাচৰসহ ত্ৰিলোকত ঘূৰি ফুৰিও তেওঁ ক’তো যুদ্ধ নেদেখিলে। কিন্তু সেই সময়তেই তেওঁৰ উদৰত এক মহা বেদনা উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 20

न मे स्नानादिना कार्यं तर्प्पणैः किं प्रयोजनम् । जपहोमादिना सर्वमन्यथा मम चेष्टितम्

মোৰ বাবে স্নান আদিৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই; তৰ্পণৰ কি উদ্দেশ্য থাকিব পাৰে? জপ, হোম আদি সকলো কাৰ্য মোৰ বাবে ব্যৰ্থ বা বিপৰীত বুলি গণ্য হৈছে।

Verse 21

तत्स्नानं यत्र युध्यन्ते गजा दंतविघट्टनैः । सा संध्या यत्र निहतैः कबन्धैर्भूर्विभूषिता

সেয়াই প্ৰকৃত 'স্নান' য'ত হাতীবোৰে দাঁতে দাঁতে সংঘাত কৰি যুদ্ধ কৰে। সেয়াই 'সন্ধ্যা' য'ত পৃথিৱীখন নিহত যোদ্ধাসকলৰ শিৰহীন দেহাৰে বিভূষিত হৈ পৰে।

Verse 22

कुंतघातविनिर्भिन्नगजकुम्भोद्भवासृजा । तृप्यंति यत्र क्रव्यादास्तर्पणं तन्मम प्रियम्

সেয়াই মোৰ বাবে প্ৰিয় 'তৰ্পণ' য'ত যাঠিৰ আঘাতত বিদীৰ্ণ হোৱা হাতীৰ কুম্ভৰ পৰা নিৰ্গত তেজেৰে মাংসভোজী প্ৰাণীবোৰ তৃপ্ত হয়।

Verse 23

गजशीर्षैरगम्यास्ते निहताः क्षत्रिया रणे । स होमो यत्र हूयंते गजाश्च नरपुंगवाः

যুদ্ধত নিহত সেই ক্ষত্ৰিয়সকল হাতীৰ মূৰৰ বাবে দুৰ্গম ঠাইত পৰি আছে। সেয়াই 'হোম' য'ত হাতী আৰু শ্ৰেষ্ঠ নৰপুঙ্গৱসকলক (যুদ্ধৰ জুইত) আহুতি দিয়া হয়।

Verse 24

शब्दाग्नौ नारदस्यायं होमस्त्रै लोक्यविश्रुतः । छिन्नपादशिरोहस्तैरंतरांत्रविलबितैः

শব্দৰূপী অগ্নিত নাৰদৰ এই 'হোম' ত্ৰিলোকত বিখ্যাত হৈ পৰিল—য'ত কটা ভৰি, মূৰ আৰু হাতৰ লগতে অন্ত্ৰবোৰ ওলমি আছে।

Verse 25

यदर्च्यते भूमितलं तन्मे नित्यं सुरार्चनम् । किं देवैर्दिवि मे कार्यं किं मनुष्यैर्धरातले

ভূমিৰ তলত যি কিবা আৰ্চনা কৰা হয়, সেয়াই মোৰ বাবে নিত্য দেৱ-আৰাধনা। তেন্তে স্বৰ্গৰ দেৱতাসকলৰ মোৰ কি প্ৰয়োজন, আৰু ধৰণীত মানুহৰ কি প্ৰয়োজন?

Verse 26

पन्नगैः किं तु पाताले न युध्यन्ते परस्परम् । तथा करिष्ये देवेन्द्रादुपेन्द्राच्च धरातले

পাতালত পন্নগসকল (নাগ-জাতি) কি পৰস্পৰে যুদ্ধ নকৰে নে? তেনেদৰে মই ধৰণীত দেৱেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) আৰু উপেন্দ্ৰ (বিষ্ণু) দুয়োৰে সৈতে সংঘৰ্ষ কৰিম।

Verse 27

रसातलं बलिर्यातु सत्यमस्तु वचो मम । जीवितेनापि राज्येन यदा दामोदरं हरिम्

বলি ৰসাতললৈ যাওক; মোৰ বাক্য সত্য হওক। জীৱন আৰু ৰাজ্যৰ মূল্য দিলেও—যেতিয়া দামোদৰ হৰি (বিষ্ণু)ৰ বিষয় আহিব…

Verse 28

तोषयिष्यति यत्नेन तदेन्द्रोऽसौ भविष्यति । देवेन्द्रो वृत्रहा भूत्वा भ्रष्टराज्यो भविष्यति

সেইজনাই যত্নে প্ৰভুক সন্তুষ্ট কৰিব; তেতিয়া সেয়াই ইন্দ্ৰ হ’ব। কিন্তু দেৱেন্দ্ৰ, বৃত্ৰহা হৈ, নিজৰ ৰাজত্বচ্যুত হ’ব।

Verse 29

यदा वस्त्रापथे गत्वा भवं भावेन पूजयेत् । सुराधिपस्तदा भूयो ब्रह्महत्याविवर्जितः

যেতিয়া সুৰাধিপতি বস্ত্ৰাপথলৈ গৈ ভাৱ (শিৱ)ক অন্তৰৰ ভক্তিৰে পূজা কৰে, তেতিয়া সি পুনৰ ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 30

अनेन मन्त्रजाप्येन स शांतोदरवे दनः । नारदो देवराजस्य समीपं सहसा ययौ

এই মন্ত্ৰজপৰ প্ৰভাৱত তেওঁৰ অন্তৰ শান্ত হ’ল। তাৰ পাছত নাৰদ মুনি তৎক্ষণাৎ দেৱৰাজৰ সন্মুখলৈ গ’ল।

Verse 31

सिंहासनं समारुह्य नन्दने संस्थितो हरिः । आस्ते परिवृतो देवेर्देवराजो महाबलः

সিংহাসনত আৰোহণ কৰি নন্দনবনত অৱস্থিত হৰি—মহাবলী দেৱৰাজ—দেৱসকলৰ দ্বাৰা পৰিবৃত হৈ আসীন আছিল।

Verse 32

निरीक्षमाणो नृत्यन्तीं रंभां तां सुरसुन्दरीम् । आयांतं ददृशे देवो नारदं विस्मयान्वितः

ৰম্ভা সেই সুৰসুন্দৰীৰ নৃত্য চাই থাকোঁতে, দেৱ (ইন্দ্ৰ) নাৰদ মুনিক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখিলে আৰু বিস্ময়ে ভৰি উঠিল।

Verse 33

अहो विरुद्धो भगवान्नारदो मयि दृश्यते । नृत्यते किं न वा नृत्ये गीयते किं न गीयते

আহা! ভগৱান নাৰদ যেন মোৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট দেখা যায়। নৃত্য নকৰিব নেকি? নে গীত গোৱা নকৰিব নেকি?

Verse 34

वाद्यतां तालमानैः किं यावच्चिंतापरो हरिः । ऋषिः समागतस्तावज्जलाभ्युक्षणत त्परः

তাল-মানযুক্ত বাদ্যৰ কি প্ৰয়োজন, যেতিয়া হৰি (ইন্দ্ৰ) চিন্তাত নিমগ্ন? সেই সময়তে ঋষি উপস্থিত হ’ল, শুভাগমনৰ বিধিৰূপে জল ছিটাবলৈ তৎপৰ।

Verse 36

महर्षे स्वागतं तेऽद्य कुतो वाऽग म्यते त्वया । स्नाने संध्यार्चने होमे कुशलं तव विद्यते

হে মহর্ষি, আজি আপোনাক স্বাগতম। আপুনি ক’ৰ পৰা আহিছে? স্নান, সন্ধ্যা-অৰ্চনা আৰু হোমৰ বিধানত আপোনাৰ কুশল-মঙ্গল আছেনে?

Verse 37

इति प्रोक्तो विहस्याथ बभाषे नारदो हरिम् । यद्येतज्जायते मह्यं किमन्येन प्रयोजनम्

এইদৰে কোৱা হ’লে নাৰদে হাঁহি উঠি পিছত হৰিক ক’লে— “যদি এইটো সঁচাকৈ মোৰ বাবে ঘটে, তেন্তে আন একো কিহৰ প্ৰয়োজন?”

Verse 38

प्रेक्षणीकस्य ते स्थानं नाहं पश्यामि स्वर्पते । यावद्राज्यं बलेस्तावत्त्वया मे न प्रयोजनम्

হে স্বৰ্গপতি, আপোনাৰ বাবে কেৱল দৰ্শক হৈ থিয় হ’বলৈ কোনো স্থান মই নেদেখোঁ। যেতিয়ালৈকে বলিৰ ৰাজ্য টিকে, তেতিয়ালৈকে সেই ৰূপে আপোনাৰ মোৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই।

Verse 39

आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे काल मानेन योजिताः । आहुत्या प्लाविता मेघा वर्षंति हृषिता भुवि

সূৰ্য্য আদি কৰি সকলো গ্ৰহ কালৰ মাপ অনুসাৰে গতি কৰে। আৰু আহুতিৰে পূৰ্ণ মেঘ আনন্দিত হৈ পৃথিৱীত বৰষে।

Verse 40

रोगादिमरणं नास्ति यमो धर्मेण पीडितः

ৰোগ আদি কাৰণত মৃত্যু নাই; ধৰ্মৰ বলত যমো দমিত, নিবাৰিত হৈছে।

Verse 41

एकातपत्रां पृथिवीं बुभुजे स नराधिपः । त्रैलोक्यनाथेति महानृपेति संग्रामविद्याकुशलेति नित्यम् । त्रैलोक्यलक्ष्मीकुचकामुकेति संस्तूयते चारणबंदिवृन्दैः

সেই নৰাধিপ এক ছত্ৰৰ তলত সমগ্ৰ পৃথিৱী একচ্ছত্ৰে ভোগ কৰিছিল। চাৰণ আৰু বন্দী-বাৰ্ডসকলৰ দলে সদায় তেওঁক স্তৱ কৰিছিল—“ত্রৈলোক্যনাথ”, “মহানৃপ”, “সঙ্গ্ৰামবিদ্যাত কুশল”, আৰু “ত্রৈলোক্যলক্ষ্মীৰ স্তনৰ প্ৰিয় কামুক” বুলি।

Verse 42

ब्रह्मेति कृष्णेति हरेति भूमाविंद्रेति सूर्येति धनाधिपेति । देवारिनाथेति सुराधिपेति जेगीयते चारणबंदिवृन्दैः

ভূমিত চাৰণ আৰু বন্দী-বাৰ্ডসকলৰ দলে তেওঁক গীত গাইছিল—“ব্ৰহ্মা”, “কৃষ্ণ”, “হৰি”, “ইন্দ্ৰ”, “সূৰ্য”, “ধনাধিপ”, “দেৱাৰিনাথ”, আৰু “সুৰাধিপ” বুলি।

Verse 43

युद्धं विना दैत्यगणा हसंति मत्ताः प्रमत्ताः करिणो नदंति । रथाधिरूढाः पुरुषा भ्रमंति सेनाधिपा स्त्रीषु गृहे रमंति

“যুদ্ধ নাথাকিলে দৈত্যগণ হাঁহে; মত্ত আৰু প্ৰমত্ত হাতীয়ে গর্জন কৰে। ৰথত আৰূঢ় পুৰুষসকল ঘূৰি ফুৰে; আৰু সেনাধিপতিসকলে ঘৰত স্ত্ৰীসকলৰ সৈতে ৰমণ কৰে।”

Verse 44

यज्ञाग्निधूमेन नभो विराजते सुवर्णरूपा पृथिवी विराजते । शून्यं तु वेदैर्भुवनं च शोभते धिष्ण्यं बलेर्दैर्त्यैगणैश्च शोभते

“যজ্ঞাগ্নিৰ ধোঁৱাই আকাশ উজ্জ্বল কৰে; পৃথিৱী সোণালী ৰূপে দীপ্ত হয়। তথাপি বেদশূন্য যেন জগত শূন্য লাগে; আৰু বলিৰ ৰাজাসন দৈত্যগণৰ দলেৰে শোভা পায়।”

Verse 45

बलिर्न जानाति सुराधिपं त्वां सुराश्च सर्वे बलियज्ञभोजिनः । त्वमेव तेऽरिं हृदि चिंतय स्वयं युक्तं तवेदं कथितं मयेति

“বলি তোমাক সুৰাধিপতি বুলি নাজানে, আৰু সকলো দেৱতাই বলিৰ যজ্ঞৰ ভোগ গ্ৰহণ কৰে। সেয়ে তুমি নিজেই হৃদয়ত নিজৰ শত্রুক চিন্তা কৰা; মই যি ক’লোঁ, সেয়া তোমাৰ বাবে যথাযুক্ত।”

Verse 46

रंभा न राजते रंगे मेनका त्वां न मन्यते । तिलोत्तमापि मनुते बलिराजं सुरेश्वरम्

ৰম্ভা ৰঙ্গমঞ্চত উজ্বল নহয়; মেনকাইও তোমাক পৰম বুলি নাভাবে। তিলোত্তমাও বালিৰাজক দেৱলোকৰ অধীশ্বৰ বুলি গণ্য কৰে।

Verse 47

उर्वशी चैव तं याति सुकेशा सह भाषते । मञ्जुघोषा मुखं वक्त्रं कृत्वा त्वां न निरीक्षते

উৰ্বশী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়; সুকেশা তেওঁৰ সৈতে কথা পাতে। মঞ্জুঘোষা মুখ ঘূৰাই তোমালৈ চায়ো নাচায়।

Verse 48

पुलोमा पुलकोद्भेदं न करोति बलिं विना । पौलोमी पुरतो गत्वा बलिं स्तौति च मंथरा

বালিৰ অবিহনে পুলোমাই ৰোমাঞ্চো নকৰে। পৗলোমী আগলৈ গৈ বালিক স্তৱ কৰে, আৰু মন্থৰাও কৰে।

Verse 49

नारदः पर्वतश्चैव हाहा हूहूश्च तुंबुरुः । बलिराज्यं प्रशंसंति रुद्रस्याग्रे मया श्रुतम्

নাৰদ, পৰ্বত, হাহা, হূহূ আৰু তুম্বুৰুও বালিৰাজৰ ৰাজত্বৰ মহিমা প্ৰশংসা কৰে—ৰুদ্ৰৰ সন্মুখত মই এই কথা শুনিছোঁ।

Verse 50

आज्याहुतीभिः सन्तुष्टा ऋषयो ब्रह्मसद्मनि । ब्रह्मणोऽग्रे प्रशंसंति तदेवं कथितं मया

ঘিউৰ আহুতিৰে সন্তুষ্ট হৈ, ব্ৰহ্মাৰ ধামত ঋষিসকলে ব্ৰহ্মাৰ সন্মুখত তেওঁৰ প্ৰশংসা কৰে। এইদৰে মই বৰ্ণনা কৰিলোঁ।

Verse 51

बृहस्पतिर्यदाचष्टे न तद्वाच्यं मया तव । इंद्राणी बलिनं मत्वा बलिं चित्रेषु पश्यति

বৃহস্পতিয়ে যি ঘোষণা কৰিছে, সেয়া মই তোমাক ক’ব নোৱাৰোঁ। ইন্দ্ৰাণীয়ে বলিক মহাবলী বুলি ভাবি, চিত্ৰসমূহত সেই বলিক চায়।

Verse 52

अनेन वाक्येन सुराधिपस्तु चचाल कोपावरितस्तदानीम् । गजेति वज्रेति जगाद सूतं समानयासिं कवचं रथं च

এই বাক্য শুনি সুৰাধিপতি তেতিয়াই কঁপি উঠিল, ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হ’ল। সুতক ক’লে, “হাতী আৰু বজ্ৰ আন; মোৰ তৰোৱাল, কবচ আৰু ৰথো আন।”

Verse 53

रथेन सूर्यो मरुतो गजेन वृषेण रुद्रो महिषेण सौरिः । वाद्यंतु वाद्यानि रणाय मेऽद्य चण्डी गणेशास्त्वरिताः प्रयातु

সূৰ্য ৰথেৰে আহক; মৰুতসকল হাতীৰে; ৰুদ্ৰ বৃষেৰে; আৰু সৌৰী মহিষেৰে। আজি মোৰ ৰণৰ বাবে যুদ্ধবাদ্য বাজক; চণ্ডী আৰু গণেশগণ ত্বৰিতে আগবাঢ়ক।

Verse 54

दृष्ट्वा सुरेन्द्रं संक्रुद्धं बृहस्पतिरुदारधीः । ऋषिमध्ये गतो विद्वान्बभाषे समयोचितम्

সুৰেন্দ্ৰক ক্ৰুদ্ধ দেখি, উদাৰবুদ্ধি বৃহস্পতি—সেই বিদ্বান—ঋষিসকলৰ মাজলৈ গৈ সময়োচিত বাক্য ক’লে।

Verse 55

सामाद्या नीतयः प्रोक्ताश्चतस्रो मनुना पुरा । सामसाध्येषु कार्येषु दण्डस्तेन न पात्यताम्

পুৰ্বে মনুৱে সাম আদি কৰি চাৰিটা নীতি কৈছিল। যি কাৰ্য সামেৰে সিদ্ধ হ’ব পাৰে, তাত দণ্ড প্ৰয়োগ নকৰিব।

Verse 56

अतो ह्युपेन्द्र्माहूय मंत्रयन्तु सुरोत्तमाः । तदधीनं जगत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

সেয়ে উপেন্দ্ৰক আহ্বান কৰি দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলে পৰামৰ্শ কৰক; কিয়নো চল-অচলসহ ত্ৰিলোকৰ সমগ্ৰ জগত তেওঁৰ অধীন।

Verse 57

विनष्टेषु च कार्येषु तस्य वाच्यं शुभाशुभम् । स एव प्रथमं गच्छेत्पृथिव्यां स्वार्थसिद्धये

কাৰ্যসমূহ বিনষ্ট হ’লে, তেতিয়া তেওঁৰ আগত শুভ-অশুভ কথা জনাব লাগে; আৰু নিজৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধিৰ বাবে তেওঁ নিজেই প্ৰথমে পৃথিৱীত গমন কৰক।

Verse 58

तथेति देवैर्विज्ञप्तस्तथा चक्रे सुरेश्वरः । मन्दरेऽथ गिरौ विष्णुः सत्यलोकात्समागतः

দেৱসকলে নিবেদন কৰাত দেৱেশ্বৰ “তথাস্তु” বুলি সন্মতি দিলে আৰু তদনুসাৰে কৰিল। তাৰ পাছত মন্দৰ পৰ্ব্বতত বিষ্ণু সত্যলোকৰ পৰা আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 59

ऋषयस्तत्र ते यांतु समानेतुं जनार्द्दनम् । इत्युक्तो नारदः स्वर्गात्स्नातुं प्राप्तः स मन्दरे

“ঋষিসকলে তাত গৈ জনাৰ্দ্দনক আনক।” এইদৰে কোৱা হ’লে, নাৰদ স্বৰ্গৰ পৰা নামি স্নান কৰিবলৈ মন্দৰত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 60

गौतमोऽत्रिर्भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ कश्यपः । जमदग्निर्वसिष्ठश्च संप्राप्ता हरिमन्दिरे

গৌতম, অত্রি, ভৰদ্বাজ, বিশ্বামিত্ৰ আৰু কশ্যপ; লগতে জমদগ্নি আৰু বসিষ্ঠ—সকলো হৰিৰ মন্দিৰত উপস্থিত হ’ল।

Verse 61

गिरौ गंगा जले स्नानं संध्यां चक्रे स नारदः । यावदास्ते तदा हृष्टा वालखिल्या महर्षयः

পৰ্ব্বতত নাৰদে গঙ্গাৰ জলে স্নান কৰি সন্ধ্যা-কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে। তেওঁ যিমানক্ষণ তাত থাকিল, তেতিয়া আনন্দিত হৈ উঠিল ভালখিল্য মহাৰ্ষিসকল।

Verse 62

विनयेनाभिवाद्याथ कथयामास नारदः । ऋषयो मन्दरे प्राप्ता विष्णुं नेतुं सुरालये

বিনয়েৰে অভিবাদন জনাই নাৰদে ক’লে— “ঋষিসকল মন্দৰ পৰ্ব্বতত উপস্থিত হৈছে, বিষ্ণুক সুৰালয়লৈ লৈ যাবলৈ।”

Verse 63

ऋषयो दर्शनं कर्त्तुं भवतामपि युज्यते । तदेतद्वचनं श्रुत्वा हर्षितास्ते महर्षयः

“আপোনালোকৰো উচিত যে গৈ ঋষিসকলৰ দর্শন লাভ কৰক।” এই বাক্য শুনি সেই মহাৰ্ষিসকল আনন্দিত হ’ল।

Verse 64

अंगुष्ठपर्वमात्रांस्तान्वामनान्हरिमन्दिरे । गतान्गंगाजले स्नातुं वालखिल्यान्पुरो हरिः

অঙ্গুষ্ঠ-গাঁঠিৰ সমান ক্ষুদ্ৰ সেই বামন-সদৃশ ভালখিল্যসকল, যিসকলে হৰিৰ মন্দিৰৰ পৰা গঙ্গাজলে স্নান কৰিবলৈ গৈছিল—তেওঁলোকৰ আগতে আগতে হৰি নিজে গ’ল।

Verse 65

जहास वामनान्सर्वान्भाविकार्यबलात्ततः । ब्रह्मपुत्रा वालखिल्याः सर्वे ते शंसितव्रताः

তাৰ পাছত, আগন্তুক ভাগ্যঘটিত কাৰ্যৰ বলত প্ৰেৰিত হৈ, তেওঁ সেই সকলো বামন-সদৃশ ঋষিৰ ওপৰত হাঁহিলে। সেই ভালখিল্যসকল ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ, সকলোৱে প্ৰশংসিত ব্ৰতত খ্যাত।

Verse 66

लज्जान्विताः क्रोधपरा उच्चैरूचुः परस्परम् । केनापि देवकार्येण वामनोऽयं भविष्यति

লজ্জাৰে আৱৃত আৰু ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত হৈ, তেওঁলোকে পৰস্পৰে উচ্চস্বৰে ক’লে: “কোন দেৱকাৰ্যৰ ফলত এইজন বামন (বৌনা) হ’ব?”

Verse 67

ऋषिभिर्वि ष्णुना सर्वे प्रतिबोध्य प्रसादिताः । भाग्यमोक्षः कदा विष्णोर्भविष्यति तदुच्यताम्

ঋষিসকলৰ সৈতে বিষ্ণুৱে সকলোকে উপদেশ দি কৃপাৰে সন্তুষ্ট কৰিলে। তেতিয়া তেওঁলোকে ক’লে: “হে বিষ্ণু! ভাগ্যনির্ধাৰিত মোক্ষ কেতিয়া লাভ হ’ব? কৃপা কৰি কওক।”

Verse 68

प्रभासादधिकं क्षेत्रं यदा वस्त्रापथं भवेत् । भविष्यति तदा वृद्धिर्ध्रुवमण्डलव्यापिनी । तथा वस्त्रापथं क्षेत्रं भविष्यति यवाधिकम्

যেতিয়া বস্ত্ৰাপথ প্ৰভাসতকৈও অধিক পুণ্যক্ষেত্ৰ হ’ব, তেতিয়া তাৰ মহিমাৰ বৃদ্ধি নিশ্চিতভাৱে সমগ্ৰ আকাশমণ্ডল জুৰি বিস্তাৰিত হ’ব। এইদৰে বস্ত্ৰাপথৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ অধিক অধিক সমৃদ্ধ আৰু খ্যাতিমান হ’ব।

Verse 69

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं दोषमुक्तो भविष्यति । असाध्यसाधनी शक्तिर्भविष्यति स्थिरा तव

সোমেশ্বৰ দেৱৰ দৰ্শন কৰিলে মানুহ দোষমুক্ত হয়। আৰু তোমাৰ বাবে এক স্থিৰ শক্তি উদ্ভৱ হ’ব—যি অসম্ভৱকো সম্ভৱ কৰিবলৈ সক্ষম।

Verse 70

वस्त्रापथे सोमनाथं यः पश्यति स पश्यति । इन्द्रोपेन्द्रौ समालिंग्याथासीनौ तौ वरासने

বস্ত্ৰাপথত যিয়ে সোমনাথৰ দৰ্শন কৰে, সেয়াই সত্যই দৰ্শন কৰে (পৰম তত্ত্বৰ)। তাত ইন্দ্ৰ আৰু উপেন্দ্ৰকো দেখা যায়—একে আনক আলিঙ্গন কৰি—উত্তম সিংহাসনত আসীন।

Verse 71

विष्णुरुवाच । किं ते कार्यं देवराज तदवश्यं करोम्यहम्

বিষ্ণুৱে ক’লে: হে দেৱৰাজ, তোমাৰ কি প্ৰয়োজন? সেই কাৰ্য মই নিশ্চয়েই সম্পন্ন কৰিম।

Verse 72

इन्द्र उवाच । हिरण्यकशिपोर्वंशे बलिर्दैत्यो महा बलः । तेनेदं सकलं व्याप्तं देवा यज्ञभुजः कृताः

ইন্দ্ৰে ক’লে: হিৰণ্যকশিপুৰ বংশত বলি নামৰ এক মহাবলী দৈত্য আছে। তাৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ ৰাজ্য আচ্ছাদিত হৈছে, আৰু দেৱতাসকল কেৱল যজ্ঞভোজী ৰূপে অৱনত হৈছে।

Verse 73

देवलोके भूमिलोको गतः सर्वोऽपि केशव । यावन्नो विकृतिं याति पूर्ववैरमनुस्मरन् । भ्रष्टराज्यो बलिस्तावत्पातालमधितिष्ठतु

হে কেশৱ, ভূতল যেন দেৱলোকৰ অধীনলৈ গ’ল। যেতিয়ালৈকে সি পূৰ্ববৈৰ স্মৰণ কৰি আমাৰ প্ৰতি মনোবিকৃতি নঘটে, তেতিয়ালৈকে ৰাজ্যচ্যুত বলি পাতালত বাস কৰক।

Verse 74

सूर्यसोमान्वये कश्चिद्राजा भवतु भूतले

ভূতলত সূৰ্য–চন্দ্ৰ বংশৰ কোনো এজন ৰজা উদ্ভৱ হওক।

Verse 75

सारस्वत उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा स्वयं संचिन्त्य चेतसा । तथा करिष्ये तं प्रोच्य मुनीन्प्राह जनार्दनः

সাৰস্বতে ক’লে: এই বাক্য শুনি জনাৰ্দনে মনতে নিজে চিন্তা কৰিলে। তাৰ পাছত ক’লে, “তথাই কৰিম,” আৰু মুনিসকলক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 76

ऋषयस्तत्र गच्छंतु कारयन्तु महामखम् । अहं तत्रागमिष्यामि साधयिष्यामि तं बलिम्

ঋষিসকল তাত গমন কৰক আৰু মহামখ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰাওক। মইও তাত আহিম আৰু সেই বলিক বশ কৰি কাৰ্য সিদ্ধ কৰিম।

Verse 77

इत्युक्ता मुनयः सर्वे गतास्ते यज्ञमण्डपे । द्वादशाहो महायज्ञः प्रारब्धः सर्वदक्षिणः

এনেদৰে কোৱা শুনি সকলো মুনিয়ে যজ্ঞমণ্ডপলৈ গ’ল। তাত বাৰদিনীয়া মহাযজ্ঞ আৰম্ভ হ’ল, সকলো বিধ দাক্ষিণাসহ।

Verse 78

सुराष्ट्रदेशं विख्यातं क्षेत्रं वस्त्रापथं नृप । तस्य दक्षिणदिग्भागे बलेः सिद्धं महापुरम्

হে নৃপ! বিখ্যাত সুৰাষ্ট্ৰ দেশত বস্তু্ৰাপথ নামে খ্যাত পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে। তাৰ দক্ষিণ দিশত বলিৰ সিদ্ধ মহাপুৰ অৱস্থিত।

Verse 79

क्षेत्राद्बहिः समारब्धो यज्ञः सर्वस्वदक्षिणः । शुक्रेणामन्त्रिताः सर्वे मुनयो यज्ञकर्मणि । अतिहृष्टो बलिर्यज्ञे ददौ दानान्यनेकधा

ক্ষেত্ৰৰ সীমাৰ বাহিৰত যজ্ঞ আৰম্ভ হ’ল, সমগ্ৰ ধন-সম্পদ দাক্ষিণা ৰূপে অৰ্পণ কৰি। শুক্ৰৰ নিমন্ত্ৰণত সকলো মুনিক যজ্ঞকর্মত আহ্বান কৰা হ’ল। যজ্ঞত অতিশয় আনন্দিত বলিয়ে নানাবিধ দান দিলে।

Verse 80

स्वर्णपात्रेषु सर्वेषु दीयते भोजनं बहु । अतिथिर्ब्राह्मणो विद्वान्सर्वस्वेनापि पूज्यते । दानाद्यज्ञो भवेत्पूर्णो दानहीनो वृथा भवेत्

সোণাৰ পাত্ৰত সকলোকে প্ৰচুৰ ভোজন দিয়া হৈছিল। বিদ্বান ব্ৰাহ্মণ অতিথিক তেন্তে সমগ্ৰ ধন-সম্পদেৰে হলেও পূজা কৰা উচিত। দানৰ দ্বাৰাই যজ্ঞ পূৰ্ণ হয়; দানবিহীন যজ্ঞ বৃথা হয়।

Verse 81

एतस्मिन्नेव काले तु विष्णुर्वामनतां गतः । मध्यदेशे चतुर्वेदो ब्राह्मणस्तीर्थयात्रिकः । महोदरो ह्रस्वभुजः खञ्जपादो महाशिराः

সেই সময়তেই বিষ্ণুৱে বামন-ৰূপ গ্ৰহণ কৰিলে। মধ্যদেশত তেওঁ চাৰিও বেদত নিপুণ এজন ব্ৰাহ্মণ তীৰ্থযাত্ৰী ৰূপে প্ৰকাশ পালে—উদৰ ডাঙৰ, বাহু সৰু, খোঁড়া পাৱ, আৰু মূৰ ডাঙৰ।

Verse 82

महाहनुः स्थूलजंघः स्थूलग्रीवोऽतिलंपटः । श्वेतवस्त्रो बद्धशिखश्छत्रोपानत्कमण्डलून्

তেওঁৰ হনু ডাঙৰ, জঙ্ঘা মোটা, গ্ৰীৱা স্থূল, আৰু ৰূপে অতি বেখাপ্পা দেখা গৈছিল। শ্বেত বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, শিখা বাঁধি, তেওঁ ছত্ৰ, উপানৎ (চেণ্ডেল) আৰু কমণ্ডলু বহন কৰিছিল।

Verse 83

द्रष्टुं तीर्थान्यनेकानि बभ्राम स महीतले । सुराष्ट्रदेशे संप्राप्तः क्षेत्रे वस्त्रापथे द्विजः

বহু তীৰ্থ দর্শন কৰিবলৈ তেওঁ পৃথিৱীত ভ্ৰমণ কৰি ফুৰিলে। তাৰ পাছত সেই দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ সুৰাষ্ট্ৰ দেশত, বস্ত্ৰাপথ নামক পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত উপস্থিত হ’ল।

Verse 84

स्वर्णरेखा नदीतीरे चिंतयामास वामनः । प्रथमं किं भवं दृष्ट्वा यामि सोमेश्वरं शिवम्

স্বৰ্ণৰেখা নদীৰ তীৰত বামনে চিন্তা কৰিলে—“প্ৰথমে ভৱক দর্শন কৰি, তাৰ পাছত কি মই সোমেশ্বৰ—শিৱৰ ওচৰলৈ যাম?”

Verse 85

अथ सोमेश्वरं पूज्य पश्चाद्यास्यामि मन्दरम् । इति चिन्तापरो भूत्वा कृत्यं सञ्चिन्त्य चेतसा । अत्र स्थितः सोमनाथं पूजयिष्यामि निश्चितम्

“প্ৰথমে মই সোমেশ্বৰক পূজা কৰিম; তাৰ পাছত মন্দৰলৈ যাম।” এইদৰে চিন্তাত নিমগ্ন হৈ, হৃদয়ত কৰ্তব্য ভালদৰে বিবেচনা কৰি, তেওঁ স্থিৰ কৰিলে—“ইয়াতেই থাকি মই নিশ্চয় সোমনাথক পূজা কৰিম।”

Verse 86

वस्त्रापथे महाक्षेत्रे भवं सोमेश्वरं वृथा । पूजयंति जना नित्यं तथा कार्यं मया धुवम्

বস্ত্ৰাপথৰ মহাক্ষেত্ৰত জনসকলে নিত্য ভৱ—সোমেশ্বৰক পূজা কৰে, কিন্তু যথাৰ্থ বোধ নথকাৰ বাবে সেয়া বৃথা হয়। সেয়ে এই কৰ্তব্য মই নিশ্চিতভাৱে শুদ্ধভাৱে সম্পাদন কৰিম।

Verse 87

देशानामुत्तमो देशो गिरीणामुत्तमो गिरिः । क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं नदीनामुत्तमा सरित्

দেশসমূহৰ ভিতৰত এই দেশেই শ্ৰেষ্ঠ; গিৰিসমূহৰ ভিতৰত এই গিৰিয়েই পৰম। ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত এই ক্ষেত্ৰেই উত্তম, আৰু নদীসমূহৰ ভিতৰত এই সৰিতেই অগ্ৰগণ্য।

Verse 88

दिव्यं वनं वनानां तु देवानामुत्तमो भवः । यदा सोमेश्वरो देवो भूमिं भित्त्वा भविष्यति

এইটো দিৱ্য বন—বনসমূহৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম; আৰু দেৱসমূহৰ ভিতৰত ভৱ (শিৱ) সৰ্বোচ্চ। যেতিয়া দেৱ সোমেশ্বৰ ভূমি ভেদি ইয়াত প্ৰকাশ পাব…

Verse 89

तदाम्रमण्डले दिव्यं क्षेत्रमेतद्यवाधिकम् । चैत्र शुक्लचतुर्दश्यामग्निसाधनतत्परः

তেতিয়া সেই আম্ৰ-মণ্ডলৰ ভিতৰত এই দিৱ্য ক্ষেত্ৰ আৰু অধিক উৎকৃষ্ট হয়। চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশীত, অগ্নিসাধনাৰ তপস্যাত একাগ্ৰ হৈ…

Verse 90

ऊर्ध्वबाहुः सूर्यकाले भवं तावत्स पश्यति । मध्यंदिनं परं याते दिननाथे विलंबिते

সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত বাহু উৰ্ধ্বে তুলি, সিমান সময়লৈকে সি ভৱ (শিৱ)ৰ দর্শন পায়। যেতিয়া মধ্যাহ্ন পাৰ হৈ যায় আৰু দিননাথ সূৰ্য আগবাঢ়ি বিলম্বিত হয়…

Verse 91

अग्नि तापांगसंतप्तस्तावत्पश्यति शंकरम् । सोमनाथं शिवं शांतं सर्वदेवनमस्कृतम् । अर्घ्येण पुष्पमिश्रेण जलमिश्रेण भामिनि

অগ্নিৰ তাপত দগ্ধ হোৱা অংগ লৈ তেওঁ শংকৰক দৰ্শন কৰিলে—সোমনাথ, শান্ত শিৱ, যাক সকলো দেৱতাই নমস্কাৰ কৰে। হে সুন্দৰী, ফুল আৰু জল মিশ্ৰিত অৰ্ঘ্যৰ দ্বাৰা...

Verse 92

सारस्वत उवाच । भूमिं भित्त्वाथ देवेशः स्वयं सोमेश्वरः स्थितः । लिंगरूपो महादेवो यावदाब्रह्मवासरम्

সাৰস্বতে ক’লে: পৃথিৱী ভেদ কৰি দেৱেধিপতি সোমেশ্বৰ স্বয়ং আৱিৰ্ভাৱ হ’ল। মহাদেৱ ব্ৰহ্মাৰ দিন (কল্পৰ অন্ত) পৰলৈকে লিংগ ৰূপত অৱস্থান কৰিলে।

Verse 93

सोमेश्वर उवाच । सिद्धस्त्वं मत्प्रसादेन कार्यं सिद्धं भविष्यति । इत्युक्तो वामनो देवं प्रत्युवाच महेश्वरम्

সোমেশ্বৰে ক’লে: ‘মোৰ কৃপাত তুমি সিদ্ধি লাভ কৰিছা; তোমাৰ উদ্দেশ্য সফল হ’ব।’ এইদৰে কোৱাত, বামনে দেৱ মহেশ্বৰক প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।

Verse 94

वामन उवाच । यदि तुष्टो महादेव यदि देयो वरो मम । तदाऽत्र लिंगे स्थातव्यमस्तु दिव्यं पुरो मम

বামনে ক’লে: ‘হে মহাদেৱ, যদি আপুনি সন্তুষ্ট হৈছে আৰু যদি মোক বৰ দিব বিচাৰে— তেন্তে মোৰ নগৰৰ সন্মুখত এই লিংগত দিব্য ৰূপত বিৰাজ কৰক।’

Verse 95

यस्तु स्वायंभुवं लिंगं वामने नगरे मम । पूजयिष्यति ब्रह्मघ्नो गोघ्नो वा बालघातकः

যিয়ে মোৰ বামন নগৰত স্বয়ম্ভু লিংগৰ পূজা কৰিব— আনকি ব্ৰহ্মহত্যাকাৰী, গোহত্যাকাৰী বা শিশুহত্যাকাৰী হ’লেও...

Verse 96

गुरुद्रोही स्वर्णचोरो मुच्यते सर्वपातकैः । निर्दोषः पूजयेद्यस्तु सकृत्सोमेश्वरं हरम्

গুৰুদ্ৰোহী আৰু সোণ চোৰো সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। আৰু যি নিৰ্দোষ ভাৱে একবাৰো সোমেশ্বৰ হৰ (শিৱ)ক পূজা কৰে,

Verse 97

मृतो विमानमारुह्य दिव्यस्त्रीपरिवेष्टितः । संस्तूयमानो दिक्पालैर्यातु स्वर्गे शिवालये

মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ দিৱ্য বিমানত আৰোহণ কৰক, দিৱ্য নাৰীৰে পৰিবেষ্টিত হৈ; দিক্পালসকলৰ স্তৱ-প্ৰশংসাত, স্বৰ্গত শিৱালয়লৈ গমন কৰক।

Verse 98

ब्रह्मलोकमतिक्रम्य रुद्रलोके स गच्छतु । तथेत्युक्त्वा सोमनाथस्तत्रैवान्तरधीयत

“ব্ৰহ্মলোককো অতিক্ৰম কৰি তেওঁ ৰুদ্ৰলোকলৈ গমন কৰক।” এইদৰে কৈ “তথাস্তु” বুলি, সোমনাথ সেই ঠাইতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।

Verse 99

प्रकाश्य वामनो लिगं सोमनाथं स्वयंभुवम् । प्राप्तज्ञानो लब्धवृद्धिर्ययौ द्रष्टुं भवं हरम्

সোমনাথৰ স্বয়ম্ভূ লিঙ্গ প্ৰকাশ কৰি, ব্ৰাহ্মণ বামন—সত্য জ্ঞান লাভ কৰি আৰু আধ্যাত্মিক বৃদ্ধি প্ৰাপ্ত হৈ—ভৱ, হৰ প্ৰভু (শিৱ)ৰ দৰ্শনলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 100

गंगाद्याः सरितः सर्वाः स्वर्णरेखाजले स्थिताः । एतां सोमेश्वरोत्पत्तिं ये शृण्वंति नराः स्त्रियः । सर्वपापक्षयस्तेषां जायते नात्र संशयः

গঙ্গা আদি সকলো নদী স্বৰ্ণৰেখাৰ জলত অৱস্থিত। যিসকল নৰ-নাৰী সোমেশ্বৰৰ উৎপত্তিৰ এই কাহিনী শুনে, তেওঁলোকৰ সকলো পাপ ক্ষয় হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।