Adhyaya 9

Verse 1

गौतम उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश नामधेयानि ते भृशम् । विशेषाच्छ्रोतुमिच्छामि स्थानेऽस्मिन्सुरपूजिते

গৌতমে ক’লে: হে ভগৱান অৰুণাদ্ৰীশ! মই তোমাৰ বহু নাম বিশেষকৈ বিস্তাৰে শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ—বিশেষত এই স্থানত, যি দেৱতাসকলে পূজা কৰে।

Verse 2

महेश्वर उवाच । नामानि शृणु मे ब्रह्मन्मुख्यानि द्विजसत्तम । दुर्लभान्यल्पपुण्यानां कामदानि सदा भुवि

মহেশ্বৰে ক’লে: হে ব্ৰাহ্মণ, দ্বিজসত্তম! মোৰ পৰা এই মুখ্য নামসমূহ শুনা; ইহঁতে পৃথিৱীত সদায় কামনা পূৰণ কৰে, কিন্তু অল্প পুণ্যৱানৰ বাবে দুৰ্লভ।

Verse 3

शोणाद्रीशोऽरुणाद्रीशो देवाधीशो जनप्रियः । प्रपन्नरक्षको धीरः शिवसेवकवर्धकः

তেওঁ শোণাদ্ৰীশ, অৰুণাদ্ৰীশ; দেৱাধীশ, জনপ্ৰিয়—শৰণাগতক ৰক্ষক, ধীৰ, আৰু শিৱসেৱকসকলক বৃদ্ধি কৰোঁতা।

Verse 4

अक्षिपेयामृतेशानः स्त्रीपुंभावप्रदायकः । भक्तविज्ञप्तिसंधाता दीनबंदिविमोचकः

তেওঁ অক্ষয় অমৃতৰ ঈশান; স্ত্ৰীভাব আৰু পুংভাব দানকাৰী; ভক্তৰ নিবেদন পূৰণকাৰী; আৰু দীন-দুখীয়া তথা বন্দীক মুক্তিদাতা।

Verse 5

मुखरांघ्रिपतिः श्रीमान्मृडो मृगमदेश्वरः । भक्तप्रेक्षणकृत्साक्षी भक्तदोषनिवर्त्तकः

তেওঁ মুখৰাংঘ্ৰিৰ শ্ৰীমান পতি; কৃপাময় মৃড়; মৃগমদৰ ঈশ্বৰ; ভক্তক চোৱা সাক্ষী, আৰু ভক্তৰ দোষ নিবাৰণকাৰী।

Verse 6

ज्ञानसंबंधनाथश्च श्रीहलाहलसुंदकः । आहवैश्वर्यदाता च स्मर्तृसर्वाघनाशनः

তেওঁ আধ্যাত্মিক জ্ঞান-সম্বন্ধৰ নাথ; শ্ৰী হালাহল বিষ দমনকাৰী; অজেয় ঐশ্বৰ্য দানকাৰী; আৰু যিজনে স্মৰণ কৰে, তাৰ সকলো পাপ নাশকাৰী।

Verse 7

व्यत्यस्तनृत्यद्धृजधृक्सकांतिर्नटनेश्वरः । सामप्रियः कलिध्वंसी वेदमूर्तिर्निरंजनः

তেওঁ নৃত্যৰ নাথ নটনেশ্বৰ; বিস্ময়কৰ ঘূৰ্ণমান গতিৰ কান্তিত দীপ্তিমান; সামগানৰ প্ৰিয়; কলিযুগৰ কলুষতা ধ্বংসকাৰী; বেদমূৰ্তি, নিৰঞ্জন আৰু নিৰ্মল।

Verse 8

जगन्नाथो महादेवस्त्रिनेत्रस्त्रिपुरांतकः । भक्तापराधसोढा च योगीशो भोगनायकः

তেওঁ জগতৰ নাথ মহাদেৱ; ত্ৰিনেত্ৰধাৰী, ত্ৰিপুৰান্তক; ভক্তৰ অপৰাধ সহনশীল; যোগীসকলৰ ঈশ; আৰু ভোগৰ অধিপতি।

Verse 9

बालमूर्त्तिः क्षमारूपी धर्मरक्षो वृषध्वजः । हरो गिरीश्वरो भर्गश्चंद्ररेखावतंसकः

তেওঁ বালমূৰ্তি; ক্ষমাৰ স্বৰূপ; ধৰ্মৰ ৰক্ষক; বৃষধ্বজ—যাঁৰ ধ্বজাত বৃষ চিহ্ন। তেওঁ হৰ, গিৰীশ্বৰ, ভৰ্গ; আৰু চন্দ্ৰৰেখা অলংকাৰৰূপে ধাৰণকাৰী।

Verse 10

स्मरांतकोंऽधकरिपुः सिद्धराजो दिगंबरः । आगमप्रिय ईशानो भस्मरुद्राक्षलांछनः

তেওঁ স্মৰান্তক—কামদেৱ বধকাৰী; অন্ধকৰ শত্রু; সিদ্ধসকলৰ ৰজা; দিগম্বৰ তপস্বী। তেওঁ আগমপ্ৰিয় ঈশান; আৰু ভস্ম আৰু ৰুদ্ৰাক্ষৰ চিহ্নে চিহ্নিত।

Verse 11

श्रीपतिः शंकरः स्रष्टा सर्वविद्येश्वरोऽनघः । गंगाधरः क्रतुध्वंसो विमलो नागभूषणः

তেওঁ শ্ৰীপতি; শংকৰ, কল্যাণকাৰী; সৃষ্টিকৰ্তা; সকলো বিদ্যাৰ নিৰ্মল অধীশ, অনঘ। তেওঁ গঙ্গাধৰ; অহংকাৰী যজ্ঞৰ ধ্বংসক; বিমল, আৰু নাগক ভূষণৰূপে ধাৰণ কৰা।

Verse 12

अरुणो बहुरूपश्च विरूपाक्षोऽक्षराकृतिः । अनादिरंतरहितः शिवकामः स्वयंप्रभुः

তেওঁ অৰুণ—ৰক্তিম জ্যোতি; বহুৰূপী; বিরূপাক্ষ প্ৰভু; অক্ষৰৰূপ স্বয়ং। তেওঁ অনাদি, অন্তৰভেদহীন; শিৱমঙ্গলৰ কামনা স্বয়ং, আৰু স্বয়ংপ্ৰভু—নিজে দীপ্তিমান।

Verse 13

सच्चिदानंदरूपश्च सर्वात्मा जीवधारकः । स्त्रीसंगवामसुभगो विधिर्विहितसुंदरः

তেওঁ সৎ-চিত্-আনন্দস্বৰূপ; সকলোৰে আত্মা; জীৱসমূহৰ আধাৰ। তেওঁ দিৱ্য নাৰী-তত্ত্বৰ সৈতে যোগত আনন্দিত মঙ্গলময়, আৰু যাৰ সৌন্দৰ্য ধৰ্ম-নিয়মে নিখুঁতভাৱে বিধান কৰা।

Verse 14

ज्ञानप्रदो मुक्तिदश्च भक्तवांछितदायकः । आश्चर्यवैभवः कामी निरवद्यो निधिप्रदः

তেওঁ জ্ঞান দান কৰে আৰু মুক্তি প্ৰদান কৰে; ভক্তৰ বাঞ্ছা পূৰ্ণ কৰে। তেওঁৰ ঐশ্বৰ্য আশ্চৰ্যজনক; তেওঁৰ ইচ্ছা সদা ফলপ্ৰসূ; তেওঁ নিৰ্দোষ, আৰু নিধি-ধনৰ দাতা।

Verse 15

शूली पशुपतिः शंभुः स्वयंभुर्गिरिशो मृडः । एतानि मम मुख्यानि नामान्यत्र महामुने

‘শূলী, পশুপতি, শম্ভু, স্বয়ম্ভূ, গিৰিশ, মৃড’—হে মহামুনে, ইয়াত এইবোৰেই মোৰ মুখ্য নাম।

Verse 16

अन्यानि दिव्यनामानि पुराणोक्तानि संस्मर । प्रदक्षिणेन मां नित्यं विशेषात्त्वं समर्चय

পুৰাণত উচ্চাৰিত আন আন দিব্য নামসমূহো স্মৰণ কৰা। প্ৰদক্ষিণা কৰি মোক নিত্য—বিশেষকৈ—ভক্তিভাৱে আৰাধনা কৰা।

Verse 17

प्रदक्षिणप्रियो यस्मादहं शोणाचलाकृतिः । इत्याज्ञप्तो महादेवमर्चयन्नरुणाचलम् । अविमुंचन्निहावासं कृतवानहमद्रिजे

যিহেতু মই প্ৰদক্ষিণা-প্ৰিয়, সেয়েহে মই শোণাচল-আকৃতি ধাৰণ কৰিছোঁ। এই আদেশ পাই মই অৰুণাচল ৰূপে মহাদেৱক পূজা কৰিলোঁ; হে অদ্ৰিজে, ইয়াৰ বাসস্থান কেতিয়াও ত্যাগ নকৰিলোঁ।

Verse 18

गौर्युवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ गौतमार्य्य मुनीश्वर । प्रदक्षिणस्य माहात्म्यं ब्रूहि मे शोणभूभृतः

গৌৰীয়ে ক’লে: “হে ভগৱান, সৰ্বধৰ্মজ্ঞ, পূজ্য গৌতম আৰ্য্য, মুনীশ্বৰ! মোক শোণ পৰ্বতৰ প্ৰদক্ষিণাৰ মাহাত্ম্য কওক।”

Verse 19

कस्मिन्काले कथं कार्यं कैर्वा पूर्वं प्रदक्षिणम् । कृतं शोणाद्रिनाथस्य प्राप्तमिष्टं परं पदम्

এই প্ৰদক্ষিণা কোন সময়ত, কেনেকৈ, আৰু প্ৰথমে কোনে কৰিছিল? শোণাদ্ৰিনাথক প্ৰদক্ষিণা কৰি ইচ্ছিত পৰম পদ কেনেকৈ লাভ হৈছিল?

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इति पृष्टो मुनिः प्राह गौतमः शैलकन्यकाम् । श्रूयतां देवि माहात्म्यमादिशन्मे महेश्वरः

ব্ৰহ্মাই ক’লে: এইদৰে সোধা হ’লে মুনি গৌতমে শৈলকন্যাক ক’লে—“হে দেবী, এই মাহাত্ম্য শুনা; মহেশ্বৰে নিজে মোক যি উপদেশ দিছিল, মই সেইমতে কওঁ।”

Verse 21

महादेव उवाच । अहं हि शोणशैलात्मा प्रकाशो वसुधातले

মহাদেৱে ক’লে: নিশ্চয়েই মই শোণশৈল (ৰঙা পৰ্বত)ৰ স্বৰূপ-সাৰ; পৃথিৱীৰ তলত মই জ্যোতিৰূপে প্ৰকাশিত হৈ জ্বলিছোঁ।

Verse 22

परितो मां सुराः सर्वे वर्तंते मुनिभिः सह

মোৰ চাৰিওফালে সকলো দেৱতা, মুনিসকলৰ সৈতে, সদায় অৱস্থান কৰি সেৱাত ৰত থাকে।

Verse 23

यानि कानि च पापानि जन्मांतरकृतानि च । तानि तानि विनश्यंति प्रदक्षिणपदे पदे

যি যি পাপ আছে—পূৰ্বজন্মত কৰা পাপো—সেই সকলো প্ৰদক্ষিণাৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপতে বিনষ্ট হয়।

Verse 24

अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयायुतानि च । सिद्ध्यंति सर्वतीर्थानि प्रदक्षिणपदे पदे

সহস্ৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ আৰু অযুত (দশ সহস্ৰ) বাজপেয় ক্ৰিয়া—অর্থাৎ সকলো তীৰ্থৰ ফল—প্ৰদক্ষিণাৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপতে সিদ্ধ হয়।

Verse 25

अपि प्रहीणस्य समस्तलक्षणैः क्रियाविहीनस्य निकृष्टजन्मनः । प्रदक्षिणीकृत्य शशांकशेखरं प्रयास्यतः कस्य न सिद्धिरग्रतः

যদিও কোনো ব্যক্তি সকলো উত্তম লক্ষণৰ পৰা বঞ্চিত, বিধিবদ্ধ ক্ৰিয়াহীন আৰু নীচ জন্মৰ হয়; তথাপি যি শশাঙ্কশেখৰ (চন্দ্ৰমৌলি শিৱ)ক প্ৰদক্ষিণা কৰি আগবাঢ়ে—তাৰ সন্মুখত সিদ্ধি কাৰ নাথাকে?

Verse 26

समस्त तीर्थाभिगमेषु पुण्यं समस्तयज्ञागमधर्मजातम् । अवाप्यते शोणमहीधरस्य प्रदक्षिणाप्रक्रमणेन सत्यम्

সত্যই, শোণমহীধৰ (অৰুণাচল) পৰ্বতৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিলে সকলো তীৰ্থ-দৰ্শনৰ পুণ্য আৰু যজ্ঞ-শাস্ত্ৰত উপদিষ্ট ধৰ্মৰ সমগ্ৰ ভাণ্ডাৰ লাভ হয়।

Verse 27

पदेनैकेन भूलोकं द्वितीयेनांतरिक्षकम् । तृतीयेन दिवं मर्त्यो जयत्यस्य प्रदक्षिणे

এই প্ৰদক্ষিণাত, এটা পদে মর্ত্যই ভূ-লোক জয় কৰে; দ্বিতীয় পদে অন্তৰীক্ষ-লোক; আৰু তৃতীয় পদে দ্যুলোক (স্বৰ্গ) জয় কৰে।

Verse 28

एकेन मानसं पापं द्वितीयेन तु वाचिकम् । कायिकं तु तृतीयेन पदेन क्षीयते नृणाम्

এটা পদে মানসিক পাপ ক্ষয় হয়; দ্বিতীয় পদে বাক্যজনিত পাপ; আৰু তৃতীয় পদে নৰলোকৰ কায়িক পাপ মুছি যায়।

Verse 29

पातकानि च सर्वाणि पदेनैकेन मार्जयेत् । द्वितीयेन तपः सर्वं प्राप्नोत्यस्य प्रदक्षिणात्

এই (অৰুণাচল) প্ৰদক্ষিণাত এটা পদে সকলো পাতক মাৰ্জিত হয়; দ্বিতীয় পদে তপস্যাৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ হয়—এয়াই ইয়াৰ প্ৰদক্ষিণাৰ মহিমা।

Verse 30

पर्णशाला महर्षीणां सिद्धानां च सहस्रशः । सुराणां च तथाऽवासा विद्यंतेत्र सहस्रशः

ইয়াত সহস্ৰ সহস্ৰকৈ মহর্ষি আৰু সিদ্ধসকলৰ পৰ্ণশালা (পাতৰ কুটীৰ) আছে; আৰু তেনেদৰে সহস্ৰ সহস্ৰকৈ দেৱতাসকলৰ নিবাসো এই স্থানত বিদ্যমান।

Verse 31

अत्र सिद्धः पुनर्नित्यं वसाम्यग्रे सुरार्चितः । ममांतरे गुहा दिव्या ध्यातव्या भोगसंयुता

ইয়াত মই সিদ্ধ-ৰূপে পুনৰো নিত্য নিত্য অগ্ৰস্থানত বাস কৰোঁ, দেৱতাসকলে আৰাধিত। মোৰ অন্তৰত এক দিৱ্য গুহা আছে; তাক ধ্যান কৰিব লাগে, যি আধ্যাত্মিক ভোগ আৰু সিদ্ধিৰে সমৃদ্ধ।

Verse 32

अग्निस्तंभमयं रूपमरुणादिरिति श्रुतम् । ध्यायंल्लिंगं मम बृहत्मन्दं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

শ্ৰুতি-প্ৰসিদ্ধ যে এই ৰূপ অগ্নিস্তম্ভময়; সেয়েহে ‘অৰুণাদ্ৰি’ বুলি কোৱা হয়। মোৰ লিঙ্গ ধ্যান কৰি, ধীৰে ধীৰে ভক্তিভাৱে প্ৰদক্ষিণা কৰিব লাগে।

Verse 33

अष्टमूर्तिमयं लिंगमिदं यैस्तैजसं भृशम् । ध्यात्वा प्रदक्षिणं कुर्वन्पातकानि विनिर्दहेत्

এই লিঙ্গ শিৱৰ অষ্টমূৰ্তিময়, অতি তেজস্বী। ইয়াক ধ্যান কৰি আৰু প্ৰদক্ষিণা কৰি থাকিলে, পাপসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে দগ্ধ হয়।

Verse 34

न पुनः संभवस्तस्य यः करोति प्रदक्षिणाम् । शोणाचलाकृतेर्नित्यं नित्यत्वं ध्रुवमश्नुते

যি প্ৰদক্ষিণা কৰে, তাৰ পুনৰ্জন্মৰ সম্ভাৱনা নাই। শোণাচলৰ নিত্য স্থিত ৰূপৰ দ্বাৰা, সি নিশ্চয় নিত্যত্ব লাভ কৰে।

Verse 35

अस्य पादरजःस्पर्शात्पूयते सकला मही । पदमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे

তাঁৰ পদৰজ স্পৰ্শতেই সমগ্ৰ পৃথিৱী পবিত্ৰ হয়। শোণাদ্ৰীশৰ প্ৰদক্ষিণাত যি এটো পদক্ষেপো ৰাখে, সি নিশ্চয় পুণ্যতা লাভ কৰে।

Verse 36

नमस्कुर्वन्प्रतिदिशं ध्यायन्स्तौति कृतांजलिः । असंसृष्टकरः कैश्चिन्मंदं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

প্ৰতি দিশে নমস্কাৰ কৰি, ধ্যান ধৰি আৰু স্তৱ কৰি, অঞ্জলি জোৰি—হাত অনাসক্ত ৰাখি আৰু কিছুমান সংযমেৰে—ধীৰে ধীৰে প্ৰদক্ষিণা কৰিব।

Verse 37

आसन्नप्रसवा नारी यथा गच्छेदनाकुलम् । तथा प्रदक्षिणं कुर्यादशृण्वंश्च पदध्वनिम्

যেনেকৈ প্ৰসৱৰ ওচৰত থকা নাৰী অস্থিৰতা নকৰাকৈ সাৱধানে খোজ দিয়ে, তেনেকৈ প্ৰদক্ষিণা কৰিব—ইমান কোমলকৈ যে খোজৰ শব্দো নুশুনা যায়।

Verse 38

स्नातो विशुद्धवेषः सन्भस्मरुद्राक्षभूषितः । शिवस्मरणसंसृष्टो मंदं दद्यात्पदं बुधः

স্নান কৰি, বিশুদ্ধ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, ভস্ম আৰু ৰুদ্ৰাক্ষে ভূষিত হৈ, শিৱস্মৰণত লীন হৈ—বুদ্ধিমানজনে প্ৰদক্ষিণাত প্ৰতিটো পদ ধীৰে ৰাখিব।

Verse 39

मनूनां चरतामग्रे देवानां च सहस्रशः । अदृश्यानां च सिद्धानां नान्येषां वायुरूपिणाम्

আগফালে মনুসকল গতি কৰে, আৰু তেওঁলোকৰ পিছত সহস্ৰ সহস্ৰ দেৱতা—অদৃশ্য সিদ্ধসকল আৰু বায়ুৰূপী আন বহু সত্তাও।

Verse 40

संघट्टमतिसंमर्दं मार्गरोधं विचिंतयन् । अनुकूलेन भक्तः सञ्छनैर्दद्यात्पदं बुधः

ভিৰৰ ঠেলাঠেলি, অতিসংমৰ্দ আৰু পথ ৰোধ হ’ব পাৰে বুলি ভাবি, বুদ্ধিমান ভক্তে আনৰ অনুকূলে ধীৰে ধীৰে আগবাঢ়ি প্ৰতিটো পদ মন্দে ৰাখিব।

Verse 41

अथवा शिवनामानि संकीर्त्य वरगीतिभिः । शिवनृत्यं च रचयन्भक्तैः सार्द्धं परिक्रमेत्

অথবা শিৱ-নামসমূহ উচ্চস্বৰে সংকীৰ্তন কৰি, উত্তম ভজন-গীত গাই, আৰু শিৱ-নৃত্য ৰচি, ভক্তসকলৰ সৈতে একেলগে পৰিক্ৰমা কৰিব।

Verse 42

माहात्म्यं मम वा शृण्वन्ननन्यमतिरादरात् । शनैः प्रदक्षिणं कुर्यादानन्दरसनिर्भरः

অথবা মোৰ এই মাহাত্ম্য একাগ্ৰচিত্তে আৰু গভীৰ আদৰে শুনি, আনন্দ-ৰসৰ অমৃতত পৰিপূৰ্ণ হৈ, ধীৰে ধীৰে প্ৰদক্ষিণা কৰিব।

Verse 43

दानैश्च विविधैः पुण्यैरुपकारैस्तथार्थिनाम् । यथामति दयापूर्ण आस्तिकः परितो व्रजेत्

আৰু নানাবিধ পুণ্যদায়ক দান আৰু আৰ্তজনক সহায় কৰাৰ কৰ্মেৰে, দয়াৰে পৰিপূৰ্ণ আস্থাবান জনে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে (পবিত্ৰ পৰ্বতৰ) চাৰিওফালে পৰিক্ৰমা কৰিব।

Verse 44

कृते त्वग्निमयं लिंगं त्रेतायां मणिपर्वतम् । द्वापरे चिंतयेद्धैमं कलौ मरकताचलम्

কৃতযুগত লিঙ্গক অগ্নিময় বুলি ধ্যান কৰিব; ত্ৰেতাত মণিৰে গঠিত পৰ্বত বুলি; দ্বাপৰত সুৱৰ্ণময় বুলি; আৰু কলিত মৰকতাচল—পান্না-পৰ্বত বুলি চিন্তন কৰিব।

Verse 45

अथवा स्फाटिकं रूपमरुणं तु स्वयंप्रभम् । ध्यायन्विमुक्तः सकलैः पापैः शिवपुरं व्रजेत्

অথবা স্ফটিকসম সেই ৰূপ—অৰুণবৰ্ণ আৰু স্বয়ংপ্ৰভ—ধ্যান কৰিলে, সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱপুৰলৈ গমন কৰে।

Verse 46

अवाङ्मनसगम्यत्वादप्रमेयतया स्वयम् । अग्नित्वाच्च परं लिंगमनासाद्याचलाभिधम्

বাক্য আৰু মনৰ গম্যতাৰ অতীত, নিজ স্বভাৱতে অপৰিমেয়—আৰু অগ্নিতত্ত্বৰূপ হোৱাৰ বাবেই—এই পৰম লিঙ্গক ‘অচলা’ (অপ্ৰাপ্য/অচল) বুলি কোৱা হয়।

Verse 47

ध्यात्वा प्रदक्षिणं कर्तुरभिगम्योऽहमंजसा । तस्य पादरजो नृणामजरामरकारणाम्

ধ্যান কৰি আৰু প্ৰদক্ষিণা সম্পন্ন কৰিলে মই সহজে গম্য হওঁ। তেওঁৰ পদধূলি মানুহৰ বাবে জৰা-মৰণৰ পৰা মুক্তিৰ কাৰণ হয়।

Verse 48

रूपमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे । वाहनानि सुरौघाणां प्रार्थयंते परस्परम्

শোণাদ্ৰীশ্বৰ প্ৰভুৰ প্ৰদক্ষিণাৰ সময়ত তেওঁ একেটা ৰূপ ধাৰণ কৰে; আৰু দেৱসমূহে পৰস্পৰে নিজৰ নিজৰ বাহনৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।

Verse 49

कुर्वतां चरणं वोढुमरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । छायाप्रदानं कुर्वंति कल्पकाद्याः सुरद्रुमाः

যিসকলে অৰুণাচলৰ মঙ্গলময় প্ৰদক্ষিণা কৰে, তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ কষ্ট বহন কৰোঁতে, কল্পক আদি দিৱ্য বৃক্ষসমূহে শীতল ছাঁ প্ৰদান কৰে।

Verse 50

कुर्वतां भुवि मर्त्त्यानामरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । देवगन्धर्वकाद्यानां सहस्रेण समावृताः

যেতিয়া পৃথিৱীত মর্ত্যমানৱে অৰুণাচলৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকক সহস্ৰ সহস্ৰ দিৱ্য সত্তা—দেৱ, গন্ধৰ্ব আদি—ঘেৰি ধৰে।

Verse 51

सेवंते ते गणाकीर्णा विमानशतकोटयः । मम प्रदक्षिणं भूमौ कुर्वतां पादपांसुभिः

দেৱগণেৰে গিজগিজাই থকা কোটি-কোটি বিমানৰ শত শত সমাবেশে তেওঁলোকক সেৱা কৰে—যিসকলে পৃথিৱীত মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, যাৰ পদধূলি পৱিত্ৰ মাটিৰে স্নাত।

Verse 52

पाविता महती वीथी दृष्टा शिवपदप्रदा । अंगप्रदक्षिणं कुर्वन्क्षणात्स्वर्ग्यतनुर्भवेत्

সেই মহৎ পৱিত্ৰ পথ শুদ্ধ হয়; কেৱল দৰ্শনেই শিৱ-পদ দান কৰে। আৰু যিয়ে তাত অঙ্গ-প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি ক্ষণতে স্বৰ্গীয় দেহ লাভ কৰে।

Verse 53

प्राप्तो वज्रशरीरत्वं न धृष्येत महीतले । व्योमयानोत्सुका देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः

বজ্ৰসম দেহ লাভ কৰি সি পৃথিৱীত অজেয় হয়। আকাশযাত্ৰাৰ বাবে উৎসুক দেৱতা, সিদ্ধ আৰু পৰম ঋষিসকল তাত সমবেত হয়।

Verse 54

अदृश्याः संचरंत्यत्र पश्यंते मम संनिधिम् । विनयं मम भक्तिं च प्रदक्षिणपरिक्रमे

অদৃশ্য হৈ তেওঁলোকে ইয়াত বিচৰণ কৰে আৰু মোৰ সান্নিধ্য দৰ্শন কৰে; প্ৰদক্ষিণা-পরিক্ৰমাত মোৰ প্ৰতি বিনয় আৰু ভক্তিও দেখে।

Verse 55

दृष्ट्वा हर्षसमायुक्ता मर्त्त्येभ्यो ददते वरम् । अत्र देवास्त्रयस्त्रिंशत्पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

এই ভক্তি দেখি তেওঁলোকে আনন্দে উল্লসিত হয় আৰু মৰ্ত্যলোকক বৰ দান কৰে। ইয়াত প্ৰাচীন কালে তেত্ৰিশজন দেৱতাই নিজে প্ৰদক্ষিণা কৰিছিল।

Verse 56

प्रत्यहं मार्गमासीनाः प्रत्येकं कोटितां गताः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

প্ৰতিদিন নিজ নিজ পথত আসীন হৈ, প্ৰত্যেকে কোটিগুণ পুণ্য লাভ কৰিলে; সূৰ্য আদি সকলো গ্ৰহে পূৰ্বে প্ৰদক্ষিণা সম্পন্ন কৰিছিল।

Verse 57

संपूर्णजगतीभागे सर्वे ग्रहपतां गताः । यः करोति नरो भूमौ सूर्यवारे प्रदक्षिणाम्

সমগ্ৰ জগতৰ বিস্তৃত ভাগত সকলেই গ্ৰহপতিৰ পদ লাভ কৰিছে; কিন্তু যি নৰ ধৰণীত সূৰ্যবাৰে প্ৰদক্ষিণা কৰে…

Verse 58

स सूर्यमडलं भित्त्वा मुक्तः शिवपुरं व्रजेत् । सोमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

…সেই সূৰ্যমণ্ডল ভেদ কৰি মুক্ত হৈ শিৱপুৰলৈ গমন কৰে। আৰু যি নৰ সোমবাৰে (চন্দ্ৰবাৰে) অৰুণাচলৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে…

Verse 59

अजरामरतां प्राप्तो नासौम्यो भवति क्षितौ । भौमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

ভৌমবাৰে যি নৰ অৰুণাদ্ৰি (অৰুণাচল)ৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি জৰা-মৃত্যুৰ পৰা মুক্ত অৱস্থা লাভ কৰে আৰু ধৰণীত অশুভ নহয়।

Verse 60

आनृण्यमखिलं प्राप्य सार्वभौमो भवेद्ध्रुवम् । बुधवारे नरः कुर्वञ्छोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

বুধবাৰে যি নৰ শোণাদ্ৰীশ (শোণাদ্ৰি/অৰুণাচলৰ প্ৰভু)ৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি সকলো ঋণৰ পৰা মুক্ত হৈ নিশ্চয়েই সার্বভৌম সমৃদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 61

सर्वज्ञतामनुप्राप्तः स वाचां पतितामियात् । गुरुवारे नरः कुर्वन्सर्वदेवनमस्कृतः

যি নৰ গুৰুবাৰে এই কৰ্ম সম্পাদন কৰে, সি যেন সৰ্বজ্ঞতা লাভ কৰা দৰে জ্ঞানসম্পন্ন হয় আৰু বাক্‌শক্তিত উৎকৃষ্টতা পায়; সকলো দেৱতাই তাক নমস্কাৰ কৰে।

Verse 62

प्रदक्षिणेन शोणाद्रेः स तु लोकगुरुर्भवेत् । भृगुवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

শোণাদ্ৰিৰ প্ৰদক্ষিণাৰ দ্বাৰা সি নিশ্চয়েই লোকগুৰু হয়; যি নৰ শুক্ৰবাৰে অৰুণাদ্ৰিৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি তেনে মহিমা লাভ কৰে।

Verse 63

संप्राप्य महतीं लक्ष्मीं लभते वैष्णवं पदम् । मन्दवारे नरः कृत्वा शोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

মহান লক্ষ্মী লাভ কৰি সি বৈষ্ণৱ পদ—বিষ্ণুৰ প্ৰিয় উচ্চ অৱস্থা—অর্জন কৰে। যি নৰ শনিবাৰে শোণাদ্ৰীশৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, সি এই ফল লাভ কৰে।

Verse 64

विमुक्तो ग्रहपीडाभिः स विश्वविजयी भवेत् । नक्षत्राणि च सर्वाणि पुरा तद्दैवतैः सह

গ্ৰহপীড়াৰ পৰা মুক্ত হৈ সি জগতত বিজয়ী হয়। প্ৰাচীন কালত, সকলো নক্ষত্ৰ নিজ নিজ অধিষ্ঠাতা দেৱতাৰ সৈতে,

Verse 65

मम प्रदक्षिणां कर्तुः पुण्यानि सहसा व्रजेत् । तिथयः करणानीह योगाश्च मम संमताः

যি মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তাৰ পুণ্য অতি শীঘ্ৰে উদয় হয়। ইয়াত তিথি, কৰণ আৰু যোগ—এই সকলো মোৰ দ্বাৰা সন্মত।

Verse 66

अभीष्टफलदा जाताः कुर्वतां मत्प्रदक्षिणाम् । मुहूर्ता विविधा होराः सौम्याश्च सततोदयाः

যিসকলে মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে নানা মুহূৰ্ত আৰু ঘণ্টা ইষ্টফলদায়িনী হয়; সিহঁত সদায় সৌম্য, মঙ্গলময় আৰু নিৰন্তৰ অনুকূল হৈ উঠে।

Verse 67

मत्प्रदक्षिणकर्तृणां जायंते सततं शुभाः । प्रच्छिनत्ति प्रकारोऽघं दकारो वांछितप्रदः

যিসকলে মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে সদায় শুভ ফল উদয় হয়। ‘প্ৰ’ অক্ষৰে পাপ ছেদন কৰে, আৰু ‘দ’ অক্ষৰে বাঞ্ছিত দান কৰে।

Verse 68

क्षिकारात्क्षीयते कर्म णकारो मुक्तिदायकः । दुर्बलाः कार्श्यसंयुक्ता आधिव्याधिविजृंभिताः

‘ক্ষি’ অক্ষৰে কৰ্ম ক্ষয় হয়, আৰু ‘ণ’ অক্ষৰে মুক্তি দান কৰে। যিসকল দুৰ্বল, কৃশ আৰু মানসিক-শাৰীৰিক ব্যাধিত পীড়িত—

Verse 69

मम प्रदक्षिणं कृत्वा मुच्यंते सर्वदुष्कृतैः । मम प्रदक्षिणं कर्तुर्भक्त्या पादेन संततम्

মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰি জীৱসকল সকলো দুষ্কৃতিৰ পৰা মুক্ত হয়। যিয়ে মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তেওঁ ভক্তিসহ সদায় পদব্ৰজে (পায়ে) কৰি থাকক।

Verse 70

क्षणेन साध्वां पश्यामि त्रैलोक्यस्य प्रदक्षिणाम् । लोकेशाश्च दिगीशाश्च ये चान्ये कारणेश्वराः

এটা ক্ষণতে মই ত্ৰিলোকৰ পবিত্ৰ প্ৰদক্ষিণা দেখি লওঁ—লোকেশসকল, দিগীশসকল আৰু আন আন কাৰণেশ্বৰসকলসহ।

Verse 71

मम प्रदक्षिणां कृत्वा स्थिरा राज्ये पुराऽभवन् । अहं च गणसंयुक्तः सर्वदेवर्षिसंयुतः

মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰি তেওঁলোকে পূৰ্বে ৰাজ্যশাসনত দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল। আৰু মইও গণসমূহসহ, সকলো দেৱঋষিৰ সান্নিধ্যত এই মহিমাত স্থিত আছোঁ।

Verse 72

उत्तरायणसंयोगे करोमि स्वप्रदक्षिणाम् । मद्रूपं तैजसं लिंगमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

উত্তৰায়ণৰ সংযোগত মই মোৰ নিজ প্ৰদক্ষিণা কৰোঁ। মোৰেই স্বৰূপ সেই তেজোময় লিঙ্গ ‘অৰুণাদ্ৰি’ বুলি শ্ৰুতিত প্ৰসিদ্ধ।

Verse 73

त्रैलोक्यस्य हितार्थाय करिष्यामि प्रदक्षिणाम् । आगता च परांते च गौरी तप इहाद्भुतम्

ত্ৰিলোকৰ কল্যাণৰ বাবে মই প্ৰদক্ষিণা কৰিম। আৰু এই দিৱ্য উদ্দেশ্যৰ অন্তত গৌৰী ইয়ালৈ আহি আশ্চৰ্য তপস্যা কৰিব।

Verse 74

कर्तुं प्रदक्षिणं कृत्वा मामेष्यत्यनघा पुनः । कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये महातपाः

প্ৰদক্ষিণা সম্পন্ন কৰি সেই অনঘা পুনৰ মোৰ ওচৰলৈ আহিব। কাৰ্ত্তিক মাহত, কৃত্তিকা নামক নক্ষত্ৰত, সেই মহাতপৰ মহাক্ষণ ঘটে।

Verse 75

मम प्रदक्षिणां गौरी प्रदोषे रचयिष्यति । नराणामल्पपुण्यानां दुर्लभं तत्प्रदक्षिणम्

প্ৰদোষ সময়ত গৌৰীয়ে মোৰ প্ৰদক্ষিণা আয়োজন কৰিব। অল্প পুণ্যৱান মানুহৰ বাবে সেই প্ৰদক্ষিণা লাভ কৰা দুষ্কৰ।

Verse 76

ज्योतिर्लिगस्य दृष्टस्य देवी प्रार्थनया तथा । मया समेता देवी सा प्राप्ताऽपीतकुचाभिधा

যেতিয়া জ্যোতিৰ্লিঙ্গৰ দৰ্শন হ’ল, তেতিয়া দেৱীয়ে প্ৰাৰ্থনাৰ দ্বাৰাও অনুগ্ৰহ লাভ কৰিলে। মোৰ সৈতে একাত্ম হৈ সেই দেৱী ‘অপীতকুচা’ নামে পৰিচিত অৱস্থা/ধামত উপনীত হ’ল।

Verse 77

आश्वास्यति सुरान्सर्वानुत्तरायणसंगमे । देवगन्धर्वयक्षाणां सिद्धानामपि रक्षसाम्

উত্তৰায়ণৰ সঙ্গম-সময়ত তাই সকলো দেৱতাক সান্ত্বনা দিব—দেৱ, গন্ধৰ্ব, যক্ষ, সিদ্ধ আৰু ৰাক্ষসসকলকো।

Verse 78

सर्वेषां देवयोनीनां भविता तत्र संगमः । ये तदा मां समागत्य पूजयंति तपोधिकाः

তাত সকলো দিৱ্য যোনি/বৰ্গৰ এক মহাসঙ্গম হ’ব। আৰু যিসকল তপস্যাত সমৃদ্ধ, তেওঁলোকে তেতিয়া মোৰ ওচৰলৈ আহি মোৰ পূজা কৰিলে ইচ্ছিত ফল লাভ কৰিব।

Verse 79

सर्वजन्मकृताघौघ प्रायश्चित्तं व्रजंति ते । दुर्ल्लभं तद्दिनं पुंसामुत्तरायणसंगमे

উত্তৰায়ণৰ সেই শুভ সঙ্গমত লোকসকলে সকলো জন্মত কৰা পাপৰ সঞ্চিত ৰাশি নাশ কৰা প্ৰায়শ্চিত্ত লাভ কৰে। সঁচাকৈ, মানুহৰ বাবে সেই দিন লাভ কৰাটো অতি দুৰ্লভ।

Verse 80

तदा मद्रूपमभ्यर्च्य कृतार्थाः सन्तु मानवाः । प्रदक्षिणं तु मे दिव्यं कुर्वंति च महीभुजः

তেতিয়া মোৰ নিজ ৰূপৰ অৰ্চনা কৰি মানুহসকল কৃতাৰ্থ হওক। আৰু ৰজাসকলেও মোৰ দিৱ্য প্ৰদক্ষিণা (পৰিক্ৰমা) সম্পন্ন কৰক।

Verse 81

तेषां पुरोगतः साक्षादहं जेष्यामि विद्विषः । राजा यस्य तु देशस्य यो यो राजा तपोधिकः

তেওঁলোকৰ আগত সোজাকৈ মই নিজেই আগবাঢ়ি গৈ তেওঁলোকৰ শত্রুসকলক জয় কৰিম। যি যি দেশত যি যি ৰজা শাসন কৰে—যি ৰজা তপস্যা আৰু ভক্তিত অধিক, তেওঁ এই ৰক্ষাৰ অধিকারী হয়।

Verse 83

तस्य तस्य स्थिरं राज्यं शत्रूणां च पराहतिम् । करिष्यामि मुने नित्यमहमेव पुरःस्थितः

হে মুনি, তেনে প্ৰতিজন ৰজাৰ বাবে মই সদায়ে স্থিৰ ৰাজ্য আৰু শত্রুসকলৰ সম্পূৰ্ণ পৰাভৱ নিশ্চিত কৰিম—মই নিজেই আগফালে থিয় হৈ।

Verse 84

न वाहनेन कुर्वीत मम जातु प्रदक्षिणाम् । धर्मलुब्धमना जानञ्छिवाचारपरिप्लुतिम्

মোৰ প্ৰদক্ষিণা কেতিয়াও বাহনত উঠি নকৰিব। শিৱাচাৰৰ উৎকৃষ্টতা জানি, ধৰ্মত আসক্ত মনৰ ভক্তে শৈৱ আচাৰত নিমগ্ন হওক।

Verse 85

धर्मकेतुः पुरा राजा यमलोकादुपागतः । मम प्रदक्षिणां कर्त्तुं तुरगेणाभ्यरोचयत्

পূৰ্বতে ধৰ্মকেতু নামৰ এজন ৰজা যমলোকৰ পৰা আহিছিল। তেওঁ ঘোঁৰাত উঠি মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।

Verse 86

क्षणेन तुरगो जातो गणनाथः सुरार्चितः । प्रतिपेदे पदं शैवं विमुच्य धरणीपतिम्

ক্ষণমাত্ৰতে সেই ঘোঁৰা গণনাথ হৈ উঠিল, যাক দেৱতাসকলে আৰাধনা কৰে। আৰু ৰজাই ধৰণীপতি-ভাব ত্যাগ কৰি শৈৱ পদ লাভ কৰিলে।

Verse 87

वीक्ष्य तं वाहनं भूयो गणनाथवपुर्द्धरम् । पादप्रदक्षिणां कृत्वा स्वयं च गणपोऽभवत्

পুনৰায় সেই বাহনক দেখি, যি গণনাথৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল, তেওঁ পদে পদে প্ৰদক্ষিণা কৰিলে আৰু নিজেই গণ-সেৱক হৈ পৰিল।

Verse 88

तदाप्रभृति शक्राद्याः सुरा विष्णुसमन्विताः । पादाभ्यामेव कुर्वंति मम सर्वे प्रदक्षिणाम्

সেই সময়ৰ পৰা শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আদি দেৱতাসকল, বিষ্ণুসহ, মোৰ প্ৰদক্ষিণা কেৱল নিজৰ পাদদ্বাৰাই কৰে।

Verse 89

स्वर्गान्निपातितः कोऽपि सिद्धः काले तपःक्षयात् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा पुनर्लब्धपदोऽभवत्

তপস্যাৰ ক্ষয় হোৱাৰ বাবে সময়ত এজন সিদ্ধ স্বৰ্গৰ পৰা পতিত হৈছিল; তাৰ পাছত তেওঁ প্ৰদক্ষিণা কৰি পুনৰ নিজৰ পূৰ্বৰ উচ্চ পদ লাভ কৰিলে।

Verse 90

स्खलितं पादजं रक्तं मम कर्तुः प्रदक्षिणम् । मार्ज्यते तस्य देवेन्द्र मौलिमंदारकेसरैः

হে দেৱেন্দ্ৰ! মোৰ প্ৰদক্ষিণা কৰোঁতে স্খলিত হোৱা ভক্তৰ পাদৰ পৰা ওলোৱা ৰক্ত, তোমাৰ মুকুটৰ মন্দাৰ-পুষ্পৰ কেশৰে মচি দিয়া হয়।

Verse 91

प्रदक्षिणमहावीथी शिलाशकलघट्टितम् । पदं संधार्यते पुंसां श्रीपयोधरकुंकुमैः

মহা প্ৰদক্ষিণা-পথত শিলাৰ টুকুৰাৰে ঘঁহি ক্ষত হোৱা লোকৰ পদ, শ্ৰীমতী নাৰীৰ স্তনস্থিত শুভ কুঙ্কুমে সান্ত্বনা দি ধৰি ৰাখে।

Verse 92

मणिपर्वतशृंगेषु कल्पद्रुमवनांतरे । संचरंति सदा मर्त्या मम कृत्वा प्रदक्षिणम्

মোৰ প্ৰদক্ষিণা সম্পন্ন কৰি মৰ্ত্যলোকে সদায় মণিৰ দৰে পৰ্বতৰ শিখৰত আৰু কল্পদ্ৰুমৰ বন-উপবনত নিৰন্তৰ বিচৰণ কৰে।

Verse 93

गौर्युवाच । उपचारप्रवृत्तानां फलं मे शंस सुव्रत । यैर्वै जनः कृतार्थः स्याद्यथाशक्ति कृतादरः

গৌৰীয়ে ক’লে: “হে সুব্ৰত, উপচাৰ আৰু সেৱা-পূজাত প্ৰবৃত্ত লোকসকলৰ ফল মোক কোৱা; যাৰ দ্বাৰা জনসাধাৰণে যথাশক্তি আদৰ কৰি কৃতাৰ্থ হয়।”

Verse 94

मुनिरुवाच । उपचारफलं देवि शृणु वक्ष्याम्यहं तव । यन्मह्यं कृपया पूर्वमुक्तवान्परमेश्वरः

মুনিয়ে ক’লে: “হে দেবী, উপচাৰৰ ফল শুনা; পৰমেশ্বৰে পূৰ্বে কৃপায় যি মোক কৈছিল, সেই কথাই মই তোমাক ক’ম।”

Verse 95

लूती तंतुकजालानि संसृज्य क्वचिदेव मे । जातिस्मरो महीध्रेऽस्मिन्सोंऽशुकैर्मां व्यवेष्टयत्

এবাৰ মোৰ ওচৰত এটা লূতীয়ে সূতাৰ জাল বুনি, এই পৰ্বতত জাতিস্মৰ হৈ, নিজৰ সূক্ষ্ম তন্তুক বস্ত্ৰৰ দৰে কৰি মোক আৱৰি পেলাইছিল।

Verse 96

गजः कश्चितृषाक्रांतो विमुच्य च मधु क्वचित् । वनपल्लवमुत्कीर्य मुक्तोऽभूद्गणनायकः

এটা হাতী মদোন্মত্ত হৈ কেতিয়াবা মধু ঝৰাই পেলাইছিল; তাৰ পাছত বনৰ কোমল পল্লৱ ছিঙি অৰ্পণ কৰাত, সি মুক্ত হৈ শিৱগণৰ মাজত গণনায়ক হ’ল।

Verse 97

कृमयो विलुठन्तो मे पार्श्वे दुरितवर्जिताः । सिद्धवेषाः पुनः सर्वे मम लोकं व्रजंति ते

মোৰ কাষত ৰেঙি ফুৰা কৃমিসকলেও পাপমুক্ত হৈ, সকলোৱে সিদ্ধৰ বেশ ধাৰণ কৰি, তাৰ পাছত মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 98

अव्युच्छिन्नप्रदीपार्चिः क्षणमप्यादधाति यः । स्वयंप्रकाशः स भवन्मम सारूप्यमश्नुते

যি জনে অবিচ্ছিন্ন দীপশিখা এক মুহূৰ্তৰ বাবেও জ্বলাই ৰাখে, সি স্বয়ংপ্ৰকাশ হয় আৰু মোৰ সদৃশ ৰূপ লাভ কৰে।

Verse 99

हारीतः कोपि संप्राप्तः शाखानीडो ममांतिके । खद्योतो दीपवन्नक्तं तावन्मुक्तिं समागतः

এজন সেউজ পাখি আহি মোৰ ওচৰত ডালত নীড় সাজিলে; তাত ৰাতি দীপৰ দৰে জ্বলি থকা খদ্যোতেও সেইদ্বাৰা মুক্তি লাভ কৰিলে।

Verse 100

गावः प्रस्रवणैः सिक्ता वत्सस्मरणसंभवैः । मत्पार्श्वे मुक्तिमापुस्ता मम लोकं समाश्रयन्

বাছুৰক স্মৰণ কৰি ওলোৱা দুধৰ ধাৰাত সিক্ত গাইসকলে মোৰ কাষতেই মুক্তি লাভ কৰিলে আৰু মোৰ দিৱ্য লোকত আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 101

काकः पक्षजवातेन बलिग्रहणलोलुपः । मार्जयन्मत्पुरोभागं मुक्तिं प्रापद्यत क्षणात्

এটা কাক, পাখিৰ পাখনাৰ বতাহত দ্ৰুত আৰু বলি-অন্ন ল’বলৈ লোভী, কেৱল মোৰ সন্মুখৰ ভূমি ঝাড়ি দিয়াতেই ক্ষণতে মুক্তি লাভ কৰিলে।

Verse 102

मूषको मद्गुहाभागं मणिसंघविकर्षणैः । प्रकाशयन्वितिमिरं मम रूपमपद्यत

এটা মূষিকে মোৰ গুহা-অঞ্চলত মণিৰ গুচ্ছ টানি আনি উজ্জ্বল কৰিলে; তাতে অন্ধকাৰ দূৰ হ’ল আৰু সি মোৰেই ৰূপ লাভ কৰিলে।

Verse 103

छायावृक्षत्वमास्थातुं मुनयस्त्रिदशा अपि । प्रार्थयंत्येव मत्पार्श्वे न पुनःसंभवेच्छया

মোৰ কাষত কেৱল ছাঁ দিয়া গছ হ’বলৈ মুনিসকল আৰু ত্ৰিদশ দেৱতাসকলেও প্ৰাৰ্থনা কৰে—পুনৰ জন্ম নোহোৱাৰ ইচ্ছাৰে।

Verse 104

गोपुरं शिखरं शालां मण्डपं वापिकामपि । कुर्वतां मत्पुरोभागे सिध्यंतीष्टार्थसंपदः

যিসকলে মোৰ সন্মুখত গোপুৰ, শিখৰ, শালা, মণ্ডপ বা এটা ৱাপিকা (জলকুণ্ড) নিৰ্মাণ কৰে, তেওঁলোকৰ ইষ্ট-অৰ্থৰ সম্পদ সিদ্ধ হয়।

Verse 105

सदा मर्त्त्यैरनासाद्यमग्निलिंगमिदं मम । अनासाद्याचलेशाख्यं पूज्यतां वसुधातले

মোৰ এই অগ্নিময় লিঙ্গ মর্ত্যলোকীয়সকলৰ বাবে সদায় অগম্য; সেয়ে পৃথিৱীত ‘অচলেশ’ নামে পৰিচিত অচল প্ৰভু (অৰুণাচল)ক পূজা কৰা উচিত।

Verse 106

वीक्षणस्पर्शनध्यानैः स्वभूतं निखिलं जगत् । पोषयंती परा शक्तिः पूज्याऽपीतकुचाभिधा

নিজ দৃষ্টি, স্পৰ্শ আৰু ধ্যানৰ দ্বাৰা পৰাশক্তিয়ে সমগ্ৰ জগতক নিজৰেই সত্তা বুলি পোষণ কৰে; সেয়া ‘পীতকুচা’ নামে পৰিচিত, পূজ্যাও বটে।

Verse 107

सर्वलोकैकजननी संप्राप्ता नित्ययौवनम् । यौवनप्रार्थिभिः सेव्या सदाऽपीतकुचाभिधा

সকলো লোকৰ একমাত্ৰ জননী নিত্য-যৌৱন লাভ কৰিছে; যৌৱন কামনা কৰা সকলোৱে ‘পীতকুচা’ নামে খ্যাত সেই দেবীক সদায় সেৱা কৰিব।

Verse 108

क्षणात्तस्य पुरोभागे वसतां प्राणिनामिह । परत्र वात्र दुष्प्राप्यमिष्टवस्तु न विद्यते

সেই প্ৰভুৰ অগ্ৰভাগত ইয়াত বাস কৰা প্ৰাণীসকলৰ বাবে, ইহলোকে বা পৰলোকে কোনো ইষ্ট বস্তু দুষ্প্ৰাপ্য নহয়; সেয়া ক্ষণতে লাভ হয়।

Verse 109

अप्रमेयगुणाधारमपेक्षितवरप्रदम् । अशेषभोगनिलयं शोणाद्रीशं समर्चय

অপ্ৰমেয় গুণৰ আধাৰ, আকাঙ্ক্ষিত বৰ দানকাৰী, আৰু সকলো ভোগৰ নিবাস—ৰক্ত পৰ্বতৰ অধীশ্বৰ শোণাদ্ৰীশক ভক্তিভাৱে সমৰ্চনা কৰা।

Verse 110

लब्धकामा पुनः शम्भुमाश्रयिष्यसि सुव्रते । तपश्चरणमप्येतत्तव लोकहितावहम्

হে সুৱ্ৰতে, তোমাৰ কামনা পূৰ্ণ হ’লে তুমি পুনৰ শম্ভুৰ শৰণ ল’বা; আৰু এই তপস্যা-আচৰণো তোমাৰ দ্বাৰা লোকহিতৰ কাৰণ হ’ব।

Verse 111

न केवलं तव तपः स्ववांछितफलप्रदम् । तपस्यतामृषीणां च क्षेमायैव भविष्यति

তোমাৰ তপস্যা কেৱল তোমাৰ ইচ্ছিত ফল দান নকৰে; তপস্যাৰত ঋষিসকলৰ কল্যাণ আৰু ৰক্ষাৰ বাবেও ই নিশ্চয় হ’ব।

Verse 112

कारणांतरमाशंक्य तपः कुर्वंति देवताः । रहस्यं देवतानां तु फलेनैवानुमीयते

কোনো অন্তৰ্নিহিত কাৰণ সন্দেহ কৰি দেৱতাসকলেও তপস্যা কৰে। কিন্তু দেৱতাসকলৰ গোপন অভিপ্ৰায় প্ৰকাশ পোৱা ফলৰ দ্বাৰাই কেৱল অনুমেয় হয়।

Verse 113

वयं च सहसंवासास्तव व्रतनिरीक्षणात् । कृतार्थाः स्याम देवेशि तपसा नः कृतार्थता

আমি সকলেও, যিসকল একেলগে ইয়াত বাস কৰোঁ, তোমাৰ পবিত্ৰ ব্ৰত দৰ্শন কৰি কৃতাৰ্থ হ’ম, হে দেৱেশী; তোমাৰ তপস্যাৰ দ্বাৰাই আমাৰো উদ্দেশ্য সিদ্ধ হ’ব।

Verse 114

इति तस्य मुनेर्वाक्यमर्थगर्भं निशम्य सा । गौरी कौतुकसंयुक्ता प्रशशंस महामुनिम्

সেই মুনিৰ অৰ্থগৰ্ভ বাক্য শুনি গৌৰী বিস্ময়ে পৰিপূৰ্ণ হৈ মহামুনিক প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 115

तपः किमन्यत्कर्तव्यं लब्धं तव तु दर्शनम् । अरुणाद्रिरयं दृष्टः श्रुतं माहात्म्यमस्य च

এতিয়া আৰু কি তপস্যা কৰিবলগীয়া আছে? কিয়নো মই তোমাৰ দৰ্শন লাভ কৰিলোঁ। এই অৰুণাদ্ৰিও দেখা হ’ল, আৰু ইয়াৰ মাহাত্ম্যও শুনা হ’ল।

Verse 116

अहो भूमेस्तु वैचित्र्यं यतो दृष्टा दिवोऽधिका । यत्रैव तैजसं लिंगं देवतानां वरप्रदः

আহা, এই পৃথিৱীৰ কিমান আশ্চৰ্য বৈচিত্ৰ্য—যাৰ দ্বাৰা স্বৰ্গতকৈও অধিক কিছুমান দেখা যায়; কিয়নো ইয়াতেই তেজোময় লিঙ্গ আছে, যি দেৱতাসকলকো বৰ দান কৰে।

Verse 117

शिवः प्रसादसिद्धो मे दर्शितं स्थानमात्मनः । अत्रैव शिवमाराध्य वशीकुर्यां जगद्गुरुम्

শিৱে মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হৈ কৃপা কৰি নিজৰেই ধাম মোক দেখুৱালে। ইয়াতেই শিৱক আৰাধনা কৰি মই জগতগুৰুক বশ কৰিম।

Verse 118

अविनाभूतमैक्यं मे देवेन भवतात्सदा । त्वया कृतेन साह्येन भवेयं शिवनायिका

দেৱৰ সৈতে মোৰ অবিচ্ছিন্ন একত্ব সদায় থাকক। তুমি দিয়া সহায়ত মই শিৱৰ প্ৰিয় নায়িকা হওঁ।

Verse 119

इति गौतमसंनिधौ तदानीं कृतसंवित्तप आदरेण कर्तुम् । अभजद्रुचिरां च पर्णशालां मुनिना चानुमता तथेति भक्त्या

এইদৰে গৌতমৰ সন্মুখত সেই সময়ত তাই আদৰেৰে তপস্যা কৰিবলৈ সংকল্প কৰিলে। মুনিৰ অনুমতি লৈ ভক্তিভাৱে তাই মনোৰম পৰ্ণশালাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 120

सुकुमारतनुः सरोरुहाक्षी घनतुंगस्तनकल्पितोत्तरीया । जटिला हरिनीलरत्नकांतिर्गिरिजा राजति देहवत्तपःश्रीः

সুকোমল দেহধাৰী, পদ্মনয়না, ঘন-উচ্চ স্তনৰ ওপৰত উত্তৰীয় সজাই; জটাধাৰী আৰু হৰিত-নীল ৰত্নৰ কান্তিত দীপ্ত—গিৰিজা যেন তপস্যাৰ দেহধাৰী শ্ৰী নিজেই উজ্জ্বল হৈ উঠিল।

Verse 121

नियमैर्बहुभिस्तपोविशेषैः क्रतुषु प्राप्तविचित्रयोगबंधैः । निगमागमदृष्टधर्ममार्गं सकलं सा तु कृतार्थतामनैषीत्

বহু নিয়ম আৰু বিশেষ তপস্যাৰে, আৰু যজ্ঞাদি ক্ৰতুত লাভ কৰা বিচিত্ৰ যোগ-অনুশীলনে, তাই বেদ আৰু আগমে দেখুওৱা ধৰ্মমাৰ্গ সম্পূৰ্ণৰূপে সিদ্ধ কৰিলে—এইদৰে তাই সত্য কৃতাৰ্থতা লাভ কৰিলে।

Verse 122

तपसा विविधेनतप्यमाना न कदाचित्परिखेदमाप तन्वी । हरिरत्नमयी च कापि वल्ली नितरां दीप्तिमती बभूव बाला

বহুবিধ তপস্যাত দগ্ধ হ’লেও সেই সুকুমাৰী কন্যাই কেতিয়াও ক্লান্তি নাপালে; নীল-হৰিত ৰত্নময় লতাৰ দৰে সেই বালিকা অতিশয় দীপ্তিময় হৈ উঠিল।