Adhyaya 5

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अरण्याद्गौतमं शांतमुटजद्वार आगतम् । प्रत्याधातुं प्रववृते शिवभक्तिर्जगन्मयी

ব্ৰহ্মাই ক’লে: শান্ত গৌতমে অৰণ্যৰ পৰা কুটীৰৰ দুৱাৰমুখলৈ আহোঁতেই, জগতব্যাপী শিৱভক্তি তেওঁক আদৰ কৰি গ্ৰহণ কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 2

आलुलोके समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् । लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलम्

তেওঁ দেখিলে—শিষ্যসকলৰ সেৱাৰে বেষ্টিত গৌতম আহি আছে; ঝুলন্ত জটা আৰু দাড়িয়ে তেওঁৰ মুখমণ্ডল পূৰ্ণ হৈ উঠিছিল।

Verse 3

जटाभिरतिताम्राभिस्तीर्थस्नानविशुद्धिभिः । न्यस्तरुद्राक्षमणिभिर्ज्वालाभिरिव पावकम्

তাম্ৰবৰ্ণ গাঢ় জটাৰে, তীৰ্থস্নানৰ পবিত্ৰতাৰে শুদ্ধ; আৰু ৰুদ্ৰাক্ষমণি ধাৰণ কৰি, তেওঁ জ্বালাৰে ঘেৰাও কৰা অগ্নিৰ দৰে দীপ্ত হ’ল।

Verse 4

भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्वलम् । शुक्लयज्ञोपवीतेन पूर्णं रुद्राक्षदामभिः

ভস্মৰ ত্ৰিপুণ্ড্ৰে চিহ্নিত বিস্তৃত ললাট দীপ্ত আছিল; শুভ্ৰ যজ্ঞোপৱীত ধাৰণ কৰি, তেওঁ ৰুদ্ৰাক্ষমালাৰে সৰ্বাঙ্গ সুশোভিত হৈছিল।

Verse 5

दधानं वल्कले रक्ते तपः कृशितविग्रहम् । जपंतं वैदिकान्मंत्रान्रुद्रप्रीतिकरान्बहून्

ৰক্তবৰ্ণ বল্কল বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি, তপস্যাত কৃশ দেহে; তেওঁ ৰুদ্ৰক প্ৰসন্ন কৰা বহু বৈদিক মন্ত্ৰ জপ কৰি আছিল।

Verse 6

शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् । तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्

শম্ভুৰ অনুমোদিত উদাত্ত ৰূপে যেন বাক্যতেই প্ৰকাশিত; দয়াৰে পূৰ্ণ তেজৰ নিধি, চকুৰ আগত প্ৰত্যক্ষ সূৰ্য্যৰ দৰে দীপ্যমান।

Verse 7

आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् । कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे

শম্ভুৰ পদত আশ্ৰয় লোৱা সেই মহাত্মা বৃদ্ধজনক দেখি গৌৰীয়ে অঞ্জলি জোৰি ভক্তিভাৱে তেওঁক প্ৰণাম কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 8

कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् । किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः

সমস্ত জগতৰ অম্বিকাক অঞ্জলি জোৰা দেখি মুনিজন বিস্মিত হৈ ক’লে, “এইটো কি?” আৰু তেওঁক নিবাৰিবলৈ চেষ্টা কৰি নিজেও প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 9

स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे । व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो

“স্বাগতম, গৌৰী সুভগে, লোকমাতৃ, দয়াৰ নিধি! আহা, কোনো বাহানাৰে তুমি ইয়ালৈ আহিছা ভক্তসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ।”

Verse 10

अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् । पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः

“আহা, হে মান্যজন! মান্যৰ অৰ্থ আগতেই বুজি, আমি পূৰ্বে শিষ্য আদি সহ ইয়ালৈ আহিছিলোঁ—যেন পৃথকত্বৰ ভাব ধৰি।”

Verse 11

यद्देवि ते न चेत्किंचिन्मायाविलसितन्निजम् । ततः प्रपंचसंसिद्धिः कथमेव भविष्यति

হে দেবী! যদি এই সকলো তোমাৰ নিজ মায়া-লীলা নহয়, তেন্তে প্ৰকাশিত জগতৰ সিদ্ধি কেনেকৈ সম্ভৱ হ’ব?

Verse 12

तिष्ठत्वशेषं मे वक्तुं मायाविलसितं तव । न शक्यते यन्निर्णेतुं त्वदीयैश्च कदाचन

মোৰ বাবে তোমাৰ মায়া-লীলা সম্পূৰ্ণ বৰ্ণনা কৰা একাষে থাকক; কিয়নো ইয়াৰ নিৰ্ণয় কেতিয়াও, তোমাৰ নিজৰ লোকসকলেও, সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰে।

Verse 13

आस्यतां पावने शुद्धं आसने कुशनिर्मिते । गृह्यतां पाद्यमर्घं च दत्तं च विधिवन्मया

কুশা-ঘাঁহে নিৰ্মিত এই পবিত্ৰ, পাৱন আসনত বহক; আৰু মোৰ দ্বাৰা বিধিমতে দিয়া পাদ্যজল আৰু অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক।

Verse 14

इति शिष्यैः समानीते दर्भांके परमासने । आसीनामंबिकां वृद्धो मुनिरानर्च भक्तिमान्

এইদৰে, শিষ্যসকলে কুশা-ঘাঁহৰ পৰম আসন আনি দিলে, তাতে বহা অম্বিকাক ভক্তিভৰে বৃদ্ধ মুনিয়ে আৰ্চনা কৰিলে।

Verse 15

निवेद्य सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः । गौर्या समभ्यनुज्ञातः स्वयमप्यासने स्थितः

ভক্তিভাৱসহ সকলো পূজা নিবেদন কৰি, আৰু গৌৰীৰ অনুমতি লাভ কৰি, তেওঁ নিজেও নিজৰ আসনত বহিল।

Verse 16

उवाच दशनज्योत्स्नापरिधौतदिशामुखः । पुलकांचितसर्वांगः सानंदाश्रु सगद्गदम्

তেওঁ ক’লে—দাঁতৰ জ্যোত্স্নাই যেন দিশাৰ মুখ ধুই উজলাই তুলিলে; সৰ্বাঙ্গত ৰোমাঞ্চ উঠিল, আনন্দাশ্ৰু ববিল, আৰু কণ্ঠ গদগদকৈ কঁপিল।

Verse 17

अहो देवस्य माहात्म्यं शम्भोरमिततेजसः । सद्भक्त रक्षणाय त्वामादिशद्भक्तवत्सलः

আহা! অমিত তেজস্বী শম্ভু দেৱৰ মাহাত্ম্য কিমান আশ্চৰ্য। সদ্ভক্তৰ প্ৰেমত ভক্তৱৎসল প্ৰভুৱে ধৰ্মিষ্ঠ ভক্তৰ ৰক্ষাৰ বাবে তোমাক আদেশ দিছে।

Verse 18

असिद्धमन्यल्लब्धव्यं किं वान्यत्तव विद्यते । अम्बैतद्भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमीश्वरः

হে মাতা, তোমাৰ বাবে আৰু কি অসিদ্ধ ৰ’ল, বা আন কি লাভ তোমাৰ আছে? ঈশ্বৰে কেৱল এইটো প্ৰকাশ কৰিব বিচাৰে—ভক্তিৰ মাহাত্ম্য।

Verse 19

कैलासशैलवृत्तांतः कंपातटतपःस्थितः । अरुणाद्रिसमादेशः सर्वं ज्ञातमिदं मया

মই এই সকলো জানিলোঁ—কৈলাস শৈলৰ সৈতে জড়িত বৃত্তান্ত, কম্পা নদীৰ তীৰত কৰা তপস্যা, আৰু অৰুণাদ্ৰি (অৰুণাচল) সম্পৰ্কীয় আদেশ।

Verse 20

आगतासि महाभागे भक्ताश्रममिमं स्वयम् । स्नेहेन करुणामूर्ते कर्त्तव्यमुपदिश्यताम्

হে মহাভাগে, তুমি নিজেই ভক্তসকলৰ এই আশ্ৰমলৈ আহিছা। হে কৰুণামূৰ্তি, স্নেহময় কৃপাৰে আমাক ক’বা—কি কৰ্তব্য।

Verse 21

इति तस्य वचः श्रुत्वा महर्षेः सर्ववेदिनः । अंबिका प्राह कुतुकात्स्तुवन्ती तं महामुनिम्

সৰ্ববেদজ্ঞ মহর্ষিৰ এই বাক্য শুনি, অম্বিকাই আনন্দময় কৌতূহলে সেই মহামুনিক স্তৱ কৰি ক’লে।

Verse 22

महावैभवमेतत्ते देवदेवः स्वयं शिवः । मध्ये तपस्विनां त्वं तु द्रष्टव्य इति चादिशत्

এই তোমাৰ মহামহিমা; দেবদেৱ স্বয়ং শিৱে আদেশ দিলে—‘তপস্বীসকলৰ মাজত তোমাকেই নিশ্চয় দৰ্শন কৰিব লাগে।’

Verse 23

आगमानां शिवोक्तानां वेदानामपि पारगः । तपसा शंभुभक्तानां त्वमेव शिवसंमतः

শিৱোক্ত আগমসমূহ আৰু বেদসমূহৰো তুমি পাৰগ; আৰু শম্ভুভক্ত ৰূপে তোমাৰ তপস্যাৰ বলত তুমি একাই শিৱসম্মত।

Verse 24

अरुणाचल नाम्नाहं तिष्ठामीत्यब्रवीच्छिवः । अस्याचलस्य माहात्म्यं श्रोतव्यं च भवन्मुखात्

শিৱে ক’লে—‘মই অৰুণাচল নামৰে ইয়াত অৱস্থিত।’ সেয়ে এই অচলৰ মাহাত্ম্য নিশ্চয় তোমাৰ মুখৰ পৰা শুনিব লাগে।

Verse 25

प्राप्तास्म्यहं तपः कर्तुमरुणाचलसन्निधौ । भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति

মই অৰুণাচলৰ সন্নিধিত তপস্যা কৰিবলৈ আহিছোঁ; আপোনালোকৰ দৰ্শন মাত্ৰতেই ঈশ্বৰ স্বয়ং প্ৰসন্ন হয়।

Verse 26

शिवभक्तेन संभाषा शिवसंकीर्त्तनश्रवः । शिवलिंगार्चनं लोके वपुर्ग्रहफलोदयः

শিৱভক্তৰ সৈতে সৎসংগ কৰা, শিৱনাম-সংকীৰ্তন শুনা, আৰু এই লোকত শিৱলিঙ্গৰ অৰ্চনা—এইবোৰ মানৱদেহ লাভ কৰাৰ ফলৰ উদয়।

Verse 27

तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं श्रोतव्यं भवतो मुखात् । सुव्यक्तमुपदेशेन ज्ञानतोऽसि पिता मम

সেয়ে মোৰ এই মাহাত্ম্য তোমাৰ মুখৰ পৰা শুনিব লাগিব। তোমাৰ সুস্পষ্ট উপদেশে, জ্ঞানৰ দ্বাৰা, তুমি মোৰ বাবে পিতৃসম।

Verse 28

इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमस्तपसां निधिः । आचख्यौ गिरिशं ध्यायन्नरुणाचलवैभवम्

সেই বাক্য শুনি, তপস্যাৰ নিধি গৌতমে গিৰিশ—পৰ্বতৰ প্ৰভু—ক ধ্যান কৰি, তাৰ পাছত অৰুণাচলৰ বৈভৱ ব্যাখ্যা কৰিলে।

Verse 29

अज्ञातमिव यत्किंचित्पृच्छ्यते च पुनस्त्वया । अवैमि सर्वविद्यानां माया शैवी त्वमेव सा

তুমি যেন কিবা অজ্ঞাত বুলি আকৌ সোধা; কিন্তু মই বুজোঁ—সকলো বিদ্যাৰ আধাৰ শৈৱী মায়া তুমিয়েই।

Verse 30

अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवसंश्रवः । शिक्षणं शांभवं तेषां तव तुष्टेश्च कारणम्

অথবা, ভক্তৰ মুখেৰে শিৱৰ বৈভৱ শুনা তেওঁলোকৰ বাবে শাম্ভৱ উপদেশ; আৰু তোমাৰ সন্তুষ্টিৰো কাৰণ।

Verse 31

पठितानां च वेदानां यदावृत्तफलावहम् । वदतां शृण्वतां लोके शिवसंकीर्त्तनं तथा

যেনেদৰে বেদ পাঠ কৰিলে পুনঃপুন অধ্যয়নৰ ফল লাভ হয়, তেনেদৰে এই লোকত শিৱ-সংকীৰ্তন—কোৱা বা শুনা—নিজ ফল দান কৰে।

Verse 32

सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे । यदहं शंभुनादिष्टं माहात्म्यं कीर्त्तये श्रुतम्

আজি মোৰ সকলো তপস্যা সফল হ’ল, কিয়নো মই শম্ভুৰ আদেশমতে শুনা এই মাহাত্ম্য এতিয়া ঘোষণা কৰি আছোঁ।

Verse 33

शिवाशिवप्रसादेन माहात्म्यमिदमद्भुतम्

শিৱৰ কৃপাময় প্ৰসাদে এই আশ্চৰ্য মাহাত্ম্য প্ৰকাশ পায়।

Verse 34

अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् । श्रूयतामनवद्यांगि पुरावृत्तमिदं महत्

অৰুণাচলৰ মাহাত্ম্য পাপক্ষয়ৰ কাৰণ। হে নিৰ্দোষ অঙ্গধাৰী, এই মহান প্ৰাচীন বৃত্তান্ত শুনা।

Verse 35

अरुणाद्रिमयं लिंगमाविर्भूतं यथा पुरा । न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः

পুৰাকালে অৰুণাদ্ৰিৰূপ লিঙ্গ যিদৰে আৱিৰ্ভূত হৈছিল, সেয়া পুনৰ সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব নোৱাৰি—কোটি কোটি মুখেও নহয়।

Verse 36

अरुणाचलमाहात्म्यं ब्रह्मणामपि कोटिभिः । ब्रह्मणा विष्णुना पूर्वं सोमभास्करवह्निभिः

অৰুণাচলৰ মাহাত্ম্য কোটি কোটি ব্ৰহ্মাৰ দ্বাৰাও শেষ কৰিব নোৱাৰি; পূৰ্বে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে, আৰু সোম, সূৰ্য আৰু অগ্নিয়ে ইয়াক প্ৰকাশ কৰিছিল।

Verse 37

इन्द्रादिभिश्च दिक्पालैः पूजितश्चाष्टसिद्धये । सिद्धचारणगंधर्व यक्षविद्याधरोरगैः

ইন্দ্ৰ আদি দিক্‌পালসকলে অষ্টসিদ্ধি লাভৰ বাবে ইয়াক পূজা কৰে; আৰু সিদ্ধ, চাৰণ, গন্ধৰ্ব, যক্ষ, বিদ্যাধৰ আৰু নাগসকলেও আৰাধনা কৰে।

Verse 38

खगैश्च मुनिभिर्दिव्यैः सिद्धयोगिभिरर्चितः । तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये

দিব্য খগ, দেৱসম মুনি আৰু সিদ্ধ যোগীসকলে ইয়াক অৰ্চনা কৰে—যাতে বিশেষ বিশেষ পাপ নিবৃত্ত হয় আৰু ইচ্ছিত সিদ্ধি লাভ হয়।

Verse 39

आराधितोऽयं भगवानरुणाद्रिपतिः शिवः । दृष्टो हरति पापानि सेवितो वांछितप्रदः

এই ভগৱান অৰুণাদ্ৰিপতি শিৱক আৰাধনা কৰিলে কেৱল দৰ্শনতেই পাপ হৰে; আৰু সেৱা কৰিলে ইচ্ছিত ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 40

कीर्तितोपि जनैर्दूरैः शोणाद्रिरिति मुक्तिदः । तेजःस्तंभमयं रूपमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

মানুহে দূৰৰ পৰা ‘শোণাদ্ৰি’ বুলি কীৰ্তন কৰিলেও ই মুক্তিদাতা হয়। শ্ৰুত আছে যে অৰুণাদ্ৰিৰ ৰূপ তেজৰ স্তম্ভময়।

Verse 41

ध्यायन्तो योगिनश्चित्ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः । दत्तं हुतं च यत्किंचिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतम्

হৃদয়ত তেঁওক ধ্যান কৰি যোগীসকলে শিৱ-সায়ুজ্য, অৰ্থাৎ শিৱৰ সৈতে একাত্মতা, লাভ কৰে। আৰু যি অলপো দান দিয়া হয়, হোমাগ্নিত অৰ্পণ কৰা হয়, জপ ৰূপে উচ্চাৰণ কৰা হয়, বা অন্য তপস্যা কৰা হয়—

Verse 42

अक्षय्यं भवति प्राप्तमरुणाचलसंनिधौ । पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसंभवौ

অৰুণাচলৰ সান্নিধ্যত লাভ কৰা সেয়া অক্ষয়, অনন্ত ফলদায়ক হয়। প্ৰাচীন কালে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুও—শিৱৰ তেজৰ এক অংশৰ পৰা উদ্ভূত—

Verse 43

साहंकारौ युयुधतुः परस्परजिगीषया । तथा तयोर्गर्वशांत्यै योगिध्येयः सदाशिवः

অহংকাৰযুক্ত সেই দুয়ো পৰস্পৰক জয় কৰিবৰ বাসনাৰে যুদ্ধ কৰিলে। তেতিয়া তেওঁলোকৰ গৰ্ব শান্ত কৰিবলৈ, যোগীসকলৰ ধ্যান-বিষয় সদাশিৱ (প্ৰকাশ পালে)।

Verse 44

अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यांतवर्जितम् । संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्

অগ্নিৰ তেজে গঠিত সেই ৰূপ—যাৰ আদি, মধ্য আৰু অন্ত নাই—প্ৰাপ্ত কৰি তেওঁ তাৰ মাজত স্থিৰ হৈ থাকিল, আৰু সেই কেন্দ্ৰৰ পৰা দশ দিশা উদ্ভাসিত কৰিলে।

Verse 45

तेजःस्तंभस्य तस्याथ द्रष्टुमाद्यंतभागयोः । हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्

তাৰ পাছত সেই তেজস্তম্ভৰ ওপৰৰ আৰু তলৰ সীমা চাবলৈ, দুয়ো হংস আৰু বৰাহৰ দেহ ধৰি গ’ল—এজনে আকাশলৈ, আনজনে ৰসাতললৈ।

Verse 46

तौ विषण्णमुखौ दृष्ट्वा भगवान्करुणानिधिः । आविर्बभूव च तयोर्वरं प्रादादभीप्सितम्

দুয়োকে বিষণ্ণ মুখে দেখি, কৰুণাৰ নিধি ভগৱানে তেওঁলোকৰ আগত প্ৰকাশ পাই, তেওঁলোকে বিচৰা বৰ দান কৰিলে।

Verse 47

तत्प्रार्थितश्च देवेशो यातः स्थावरलिंगताम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशांतः संप्रकाशते

এইদৰে প্ৰাৰ্থিত হৈ দেৱেশ্বৰে অচল লিঙ্গ-ৰূপ গ্ৰহণ কৰিলে; ‘অৰুণাদ্ৰি’ নামে খ্যাত হৈ, তেওঁ শান্ত দীপ্তিত প্ৰকাশিত হয়।

Verse 48

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैरप्सरोगीतनर्त्तनैः । पूज्यते तैजसं लिंगं पुष्पवृष्टिशतैः सदा

দিব্য দুন্দুভিৰ গম্ভীৰ ধ্বনি আৰু অপ্সৰাৰ গীত-নৃত্যৰ সৈতে, সেই তেজস্বী লিঙ্গ সদায় পূজিত হয়, শত শত পুষ্পবৃষ্টিৰ সহচৰ্যে।

Verse 49

ब्रह्मणामप्यतीतानां पुरा षण्णवतेः प्रभुः । विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा लोकान्ससर्ज हि

প্ৰাচীন কালত—বহু বহু ব্ৰহ্মাও অতিক্ৰম কৰাৰ পাছত—বিষ্ণুৰ নাভিৰ পৰা উদ্ভূত প্ৰভু ব্ৰহ্মাই নিশ্চয়েই লোকসমূহ সৃষ্টিৰ কাৰ্য কৰিলে।

Verse 50

स कदाचित्तपोविघ्नं कर्तुकामेन योगिनाम् । इंद्रेण प्रार्थितो ब्रह्मा ससर्ज ललितां स्त्रियम्

এবাৰ যোগীসকলৰ তপস্যাত বিঘ্ন ঘটাবলৈ ইচ্ছুক হৈ, ইন্দ্ৰৰ প্ৰাৰ্থনাত ব্ৰহ্মাই ‘ললিতা’ নামৰ মোহনীয়া নাৰী সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 51

लावण्यगुणसंपूर्णामालोक्य कमलेक्षणाम् । मुमोह कंदर्पशरैः स विद्धहृदयो विधिः

তাইকে দেখি—সৌন্দৰ্য আৰু গুণে পৰিপূৰ্ণ, কমল-নয়না—বিধি ব্ৰহ্মা কামদেৱৰ শৰবিদ্ধ হৃদয়ে মোহগ্ৰস্ত হ’ল।

Verse 52

स्प्रष्टुकामं तमालोक्य ब्रह्माणं कमलासनम् । नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गंतुमैच्छद्वराप्सराः

কমলাসনত বহি থকা ব্ৰহ্মাক, যি তাইক স্পৰ্শ কৰিবলৈ আগ্ৰহী আছিল, দেখি সেই শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰাই নমস্কাৰ কৰি প্ৰদক্ষিণাৰ ছলত গুচিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।

Verse 53

अस्यां प्रदक्षिणां भक्त्या कुर्वाणायां प्रजापतेः । चतसृभ्योऽपि दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात्

যেতিয়া তাই ভক্তিভাৱে প্ৰজাপতি ব্ৰহ্মাৰ প্ৰদক্ষিণা কৰি আছিল, তেতিয়া চাৰিও দিশৰ পৰা তেওঁৰ মুখসমূহ ক্ষণমাত্ৰতে উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 54

सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत । पुनश्च खगरूपेण समायांतं समीक्ष्य सा

সেই কন্যা পক্ষী হৈ আকাশত উৰি গ’ল। পুনৰ তেওঁকো পক্ষীৰূপে ওলাই আহি থকা দেখি, তাই সাৱধানে চালে।

Verse 55

शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वमदृष्टपदशेखरः

শৰণ বিচাৰি তাই এই শোণাদ্ৰিত আশ্ৰয় ল’লে। হে প্ৰভু, ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱেও তোমাৰ পৰম শিখৰ—সৰ্বোচ্চ পদ—দেখিবলৈ নাপালে।

Verse 56

रक्ष मामरुणाद्रीश शरण्य शरणागताम् । इति तस्यां भयार्त्तायां क्रोशंत्यामरुणाचलात्

“হে অৰুণাদ্ৰীশ প্ৰভু, হে শৰণদাতা! মই শৰণ লৈ আহিছোঁ—মোক ৰক্ষা কৰা।” এইদৰে ভয়াকুল হৈ তাই ক্ৰন্দন কৰোঁতে, অৰুণাচলৰ পৰা সহায় উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 57

उदभूत्स्थावराल्लिंगाद्व्याधः कश्चिद्धनुर्द्धरः । संधाय सायकं चापे समेघगगनद्युतिः

অচল লিঙ্গৰ পৰা এজন ধনুৰ্ধাৰী ব্যাধ উদ্ভৱ হ’ল। তেওঁ ধনুত বাণ সংযোজিত কৰিলে; মেঘভৰা আকাশৰ দৰে তেওঁ দীপ্তিমান আছিল।

Verse 58

निषादे पुरतो दृष्टे मोहस्तस्य ननाश हि । ततः प्रसन्नहृदयोतिनम्रः कमलोद्भवः

নিষাদ (শিকাৰী) জনক সন্মুখত দেখাৰ লগে লগে তেওঁৰ মোহ নিশ্চয় নাশ হ’ল। তাৰ পাছত কমলজ (ব্ৰহ্মা) প্ৰসন্নচিত্ত হৈ গভীৰভাৱে বিনম্ৰ হ’ল।

Verse 59

नमश्चक्रे शरण्याय शोणाद्रिपतये तदा । सर्वपापक्षयकृते नमस्तुभ्यं पिनाकिने

তেতিয়া তেওঁ শৰণদাতা, শোণাদ্ৰিপতিক নমস্কাৰ কৰিলে। হে পিনাকিন! সকলো পাপ ক্ষয়কাৰী, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 60

अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे । अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्त्तने

অৰুণাচল-স্বরূপ শম্ভুক নমস্কাৰ—যি ভক্তৰ প্ৰেমত বশীভূত হয়—যি নিজৰ ভক্তসকল অজ্ঞানত কৰিলেও, তেওঁলোকৰ অকল্যাণকৰ কৰ্মফল উলটাই দিয়ে।

Verse 61

त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम् । उपसंहर मे देहं तेजसा पापनिश्चयम्

তোমাৰ বাহিৰে আন কোন প্ৰভু আছে, যি দেহধাৰীসকলৰ বাবে অসম্ভৱ কাৰ্যও কৰিব পাৰে? তোমাৰ তেজোজ্যোতিয়ে মোৰ এই দেহ—পাপৰ স্থিৰ ভাৰ—লয় কৰি দিয়া।

Verse 62

अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये । अथ तस्य वचः श्रुत्वा शिवो दीनस्य वेधसः

হে বিশ্বাত্মন, লোকসৃষ্টিৰ বাবে আন এজন ব্ৰহ্মাক সৃষ্টি কৰা। তাৰ পাছত দুখিত স্ৰষ্টা বেধসৰ এই বাক্য শুনি, শিৱ…

Verse 63

उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः । दत्तः कालस्तव मया पुरैव न निवर्त्यते

কৰুণামূৰ্তি প্ৰভু চন্দ্ৰাৰ্ধশেখৰ ৰূপ ধৰি ক’লে: “মই বহু আগতেই তোমাক যি সময় দিছিলোঁ, সেয়া উলটাই লোৱা নহ’ব।”

Verse 64

कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम् । तस्माद्दूरस्थितोऽप्येतदरुणाचलसंज्ञितम्

ৰাগ আদি দোষে কাক কেতিয়াও বাধা দিব পাৰে, য’ত প্ৰভু স্বয়ং অৱস্থিত? সেয়ে, দূৰত অৱস্থিত হ’লেও, এই স্থান ‘অৰুণাচল’ নামে খ্যাত।

Verse 65

भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये । वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा च यद्भवेत्

সকলো দোষ নিবৃত্তিৰ বাবে তেজস্বী লিঙ্গৰ ভজন কৰা। বাক্যৰে, মনেৰে, বা দেহেৰে যি পাপ জন্মে—যি হওক।

Verse 66

विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात् । प्रदक्षिणा नमस्कारैः स्मरणैरर्चनैः स्तवैः

অৰুণাচলৰ দৰ্শন মাত্ৰতেই সকলো পাপ-মলিনতা ক্ষণতে বিনাশ হয়; তদুপৰি প্ৰদক্ষিণা, নমস্কাৰ, স্মৰণ, অৰ্চনা আৰু স্তৱ-স্তোত্ৰেৰেো।

Verse 67

अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः । कैलासे मेरुशृंगे वा स्वस्थानेषु कलाद्रिषु

এই অৰুণাদ্ৰি মানুহৰ সকলো কল্মষ নাশ কৰে—কাইলাসত হওক, মেরুৰ শৃংগত হওক, বা আন পৰ্বতৰ মাজত নিজৰ স্থানতেই হওক।

Verse 68

संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम् । यच्छृंगदर्शनान्नॄणां चक्षुर्लाभेन केवलम्

মই নিজেই এই অৰুণাদ্ৰি, নিশ্চয় দৰ্শনযোগ্য। ইয়াৰ শৃংগ দৰ্শন মাত্ৰতেই—কেৱল চক্ষু-লাভে—মানুহে পবিত্ৰতাৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 69

भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः । मदंशसंभवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे

তেতিয়া সকলো পাপৰ নাশ হয় আৰু জ্ঞান-চক্ষুৰ লাভ ঘটে। মোৰ অংশৰ পৰা উৎপন্ন ব্ৰহ্মা নিজৰ নামধাৰী ব্ৰহ্মপুষ্কৰত অৱস্থিত।

Verse 70

अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः । स्नात्वा त्वं ब्रह्मतीर्थे मां समभ्यर्च्य कृतांजलिः

ইয়াত, হে ব্ৰাহ্মণ, পূৰ্বে স্নান কৰাত জগতীপতিৰ মোহ দূৰ হৈছিল। তুমিও ব্ৰহ্মতীৰ্থত স্নান কৰি, কৃতাঞ্জলি হৈ, মোক বিধিমতে পূজা কৰা।

Verse 71

मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः

মৌন ব্ৰত ধৰি প্ৰদক্ষিণা কৰা; হে বিশ্বাত্মা ভৱ, জ্বৰ-তাপ আৰু দুখৰ পৰা মুক্ত হোৱা।

Verse 72

इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम् । अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण

এইদৰে বাক্য উচ্চাৰি তেওঁ বিশ্বনাথ—অৰুণাচল-ৰূপে স্থিত মহেশক সম্বোধন কৰিলে। তাৰপিছত পদ্মজন্মা (ব্ৰহ্মা) পবিত্ৰ সৰসীত নিমজ্জিত হৈ, পাপহৰ প্ৰভুক বিধিমতে ক্ৰমে ক্ৰমে পূজা কৰিলে।

Verse 73

इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः । स्फुटतरमभिपूज्य सोपचारं गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्

এইদৰে বেধা (ব্ৰহ্মা), যাৰ যোগ যম-নিয়ম আদি দ্বাৰা বিশুদ্ধচিত্ত আছিল, তেওঁ অৰুণগিৰীশক স্পষ্ট ভক্তিৰে সকলো উপচাৰসহ পূজা কৰিলে। তেওঁৰ পাপ নাশ হ’ল আৰু তাৰপিছত তেওঁ অধিপত্য লাভ কৰিলে।