Adhyaya 2

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथाहमुच्चरन्वेदानशेषैर्वदनैः शिवम् । अस्तौषं भक्तिसंपूर्णं कृत्वा मानसमर्चनम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে: তেতিয়া মই মোৰ সকলো মুখেৰে বেদসমূহ উচ্চাৰণ কৰি, মানসিক আৰ্চনা সম্পন্ন কৰি, ভক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ শিৱক স্তৱ কৰিলোঁ।

Verse 2

नमः शिवाय महते सर्वलोकैकहेतवे । येन प्रकाश्यते सर्वं ध्रियते सततं नमः

মহান শিৱলৈ নমস্কাৰ, যি সকলো লোকৰ একমাত্ৰ কাৰণ; যাৰ দ্বাৰা সকলো প্ৰকাশিত হয় আৰু যাৰ দ্বাৰা সদায় ধাৰিত থাকে—পুনঃ পুনঃ নমস্কাৰ।

Verse 3

विश्वव्याप्तमिदं तेजः प्रकाशयति संततम् । नेक्षंते त्वद्दयाहीना जात्यंधा भास्करं यथा

এই তেজ সমগ্ৰ বিশ্বত ব্যাপি সদায় প্ৰকাশ কৰে; কিন্তু তোমাৰ কৃপাহীন লোকসকলে তাক নেদেখে—যেন জন্মান্ধে সূৰ্য নেদেখে।

Verse 4

भूलिंगममलं ह्येतद्दृश्यमध्यात्मचक्षुषा । अंतस्स्थं वा बहिस्स्थं वा त्वद्भक्तैरनुभूयते

এই নিৰ্মল ভূ-লিঙ্গ অন্তৰাত্মাৰ দৃষ্টিৰে দেখা যায়; ভিতৰত থাকক বা বাহিৰত থাকক, তোমাৰ ভক্তসকলে তাক অনুভৱ কৰে।

Verse 5

अपरिच्छेद्यमाकारमंतरात्मनि योगिनः । तदेतत्तव देवेश ज्वलितं दर्पणो यथा

যোগীৰ অন্তৰাত্মাত তোমাৰ ৰূপ অপৰিমেয়, সীমা নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি; হে দেবেশ, সি দৰ্পণৰ দৰে জ্বলি উজ্বল হয়।

Verse 6

अथवा शांकरी शक्तिः सत्याऽणोरप्यणीयसी । मत्तो नान्यतरः कश्चिद्यन्मय्यपि विलीयते

অথবা শাঙ্কৰী শক্তি সত্য—অণুৰো অতি সূক্ষ্ম; মোৰ বাহিৰে আন কোনো নাই, কিয়নো সেই শক্তিও শেষত মোৰ মাজতেই লীন হয়।

Verse 7

अणुस्ते करुणापात्रं महत्त्वं ध्रुवमश्नुते । नाधिकोऽस्ति परस्त्वत्तो न मत्तोऽपि तदाश्रयात्

সৰুজনেও তোমাৰ কৰুণাৰ পাত্ৰ হ’লে নিশ্চিতভাৱে মহত্ত্ব লাভ কৰে। তোমাৰ ওপৰত কোনো নাই; আৰু সেই আশ্ৰয় ল’লে মইও উচ্চ নহওঁ।

Verse 9

स्वयमीश महादेव प्रसीद भुवनाधिक । आदिश प्रयतं भक्तमपेक्षितनियुक्तिषु

হে প্ৰভু, হে মহাদেৱ—অনুগ্ৰহ কৰা, হে ভুৱনাতীত মহান। আপুনি নিজেই এই সংযমী ভক্তক অপেক্ষিত কৰ্তব্য আৰু নিযুক্তিত আদেশ দিয়া।

Verse 10

इदं विज्ञाप्य विनयान्नमस्कृत्वा पुनःपुनः । प्रांजलिर्देवदेवेशं न्यषीदं सविधे विभो

এইদৰে বিনয়েৰে নিবেদন কৰি আৰু পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ কৰি, তেওঁ কৰযোৰে, হে বিভো, দেৱদেৱেশ্বৰজনৰ ওচৰত বহিল।

Verse 11

अथ विष्णुर्नवांभोदगंभीरध्वनिरभ्यधात् । वाचः कृतार्थन्भूयः शुक्लाः शंकरकीर्त्तनैः

তাৰ পিছত বিষ্ণুৱে, নৱবৰ্ষাৰ মেঘৰ দৰে গম্ভীৰ ধ্বনি থকা, ক’লে; আৰু শংকৰ-কিർത്തনেৰে সেই বাক্যসমূহ পুনৰ শুদ্ধ হৈ কৃতাৰ্থ হ’ল।

Verse 12

जय त्रिभुवनाधीश जय गंगाधर प्रभो । जय नाथ विरूपाक्ष जय चंद्रार्द्धशेखर

জয় হওক, ত্ৰিভুৱনাধীশ! জয় হওক, গঙ্গাধৰ প্ৰভো! জয় হওক, নাথ বিরূপাক্ষ! জয় হওক, চন্দ্ৰাৰ্ধশেখৰ!

Verse 13

अव्याजममितं शंभो कारुण्यं तव वर्द्धते । येन निर्धूतमखिलं भक्तेषु ज्ञानमाहितम्

হে শম্ভু, তোমাৰ অব্যাজ অমিত কৰুণা সদায় বৃদ্ধি পায়। তাৰ দ্বাৰাই সকলো মলিনতা ঝৰি যায় আৰু ভক্তসকলৰ ভিতৰত সত্য জ্ঞান স্থাপিত হয়।

Verse 14

पालनं सर्वविद्यानां प्रापणं भूतिसंचयैः । पुराणं च सपुत्राणां पितुरेव प्रवर्धनम्

তুমি সকলো বিদ্যাৰ পালনকৰ্তা; তুমি সমৃদ্ধি আৰু মঙ্গলময় শক্তিৰ সঞ্চয় দান কৰা। পুত্ৰসন্তানৰ বাবে তুমি সেই পিতাই, যাৰ দ্বাৰা বংশ বৃদ্ধি আৰু দৃঢ় হয়।

Verse 15

शतानामपि मूर्तीनामेकामपि नवैः स्तवैः । स्तोतुं न शक्नुमेशान समवायस्तु कि पुनः

হে ঈশান! শত শত মূৰ্তিৰ মাজত তোমাৰ এটা মূৰ্তিও আমি নতুন স্তৱে সম্পূৰ্ণৰূপে স্তৱন কৰিব নোৱাৰোঁ; তেন্তে একেলগে তোমাৰ সমগ্ৰতাক কেনেকৈ স্তৱন কৰিম?

Verse 16

त्वमेव त्वामलं वेत्तुं यदि वा त्वत्प्रसादतः । भ्रमरः कीटमाकृष्य स्वात्मानं किं न चानयेत्

তোমাৰ নিৰ্মল স্বৰূপ সত্যকৈ তুমি নিজেই জানো—অথবা তোমাৰ কৃপাৰ দ্বাৰাই কোনোবাই তাক জানিব পাৰে। কিয়নো ভ্ৰমৰাই কীৰ্তক নিজৰ ফালে টানি আনি তাক নিজৰ অৱস্থালৈ ননিয়েনে?

Verse 17

देवास्त्वदंशसंभूतिप्रभवो न भवन्ति किम् । अप्यायस्याग्निकीलस्य दाहे शक्तिर्न किं भवेत्

দেৱতাসকল কি তোমাৰেই অংশৰ শক্তিৰ পৰা উৎপন্ন নহয়? অগ্নিৰ সৰু এটা চিঙাৰিতো কি দাহ কৰাৰ শক্তি নাথাকে?

Verse 18

देशकालक्रियायोगाद्यथाग्नेर्भेदसम्भवः । तथा विषयभेदेन त्वमेकोऽपि विभिद्यसे

যেনেকৈ দেশ, কাল আৰু ক্ৰিয়া-যোগৰ ভেদত অগ্নিৰ ভিন্নতা দেখা যায়, তেনেকৈ বিষয়ৰ ভেদ অনুসাৰে তুমি এক হৈও বহুৰূপে প্ৰত্যক্ষ হওঁৱা।

Verse 19

अनुग्रहपरो देव मूर्तिं दर्शय शंकर । आवयोरखिलाधार नयनानंददायिनीम्

হে অনুগ্ৰহ-পৰায়ণ দেৱ, হে শংকৰ! আমাক আপোনাৰ মূৰ্তি দৰ্শন কৰাওক; হে সকলোৰে আধাৰ, যাৰ দৰ্শনে আমাৰ নয়ন আনন্দিত হয়।

Verse 20

एवं प्रणमतोर्देवः श्रद्धाभक्तिसमन्वितम् । प्रससाद परं शंभुः स्तुवतोरावयोर्द्वयोः

এইদৰে আমি দুয়ো শ্ৰদ্ধা-ভক্তিসহ প্ৰণাম কৰি স্তৱ কৰোঁতে, পৰম শম্ভু প্ৰসন্ন হৈ আমাৰ ওপৰত কৃপালু হ’ল।

Verse 21

तेजःस्तंभात्पुनस्तस्माद्देवश्चन्द्रार्द्धशेखरः । आविर्बभूव पुरुषः कपिलः कालकन्धरः

তাৰ পাছত সেই তেজস্তম্ভৰ পৰা চন্দ্ৰাৰ্ধ-শেখৰ দেৱ প্ৰকাশিত হ’ল—কপিল বৰ্ণৰ এক পুৰুষ, কালকন্ধৰ (নীলকণ্ঠ) ৰূপে।

Verse 22

परशुं बालहरिणं करैरभयविश्रमौ । दधानः पुरुषोऽवादीत्पुत्रावावामिति प्रभुः

হাতে পৰশু আৰু কণমানি হৰিণ ধৰি, অভয় আৰু বিশ্ৰামৰ মুদ্ৰা দেখুৱাই, প্ৰভু মানৱ-ৰূপে ক’লে: “তোমালোক দুয়ো মোৰ পুত্ৰ।”

Verse 23

परितुष्टोऽस्मि युवयोर्भक्त्या युक्तात्मनोर्मयि । भवतं सर्वलोकानां सृष्टिरक्षाधिपौ युवाम्

“মোৰ প্ৰতি তোমালোক দুয়োৰ ভক্তিত, যাৰ মন মোৰ মাজত একীভূত, মই সম্পূৰ্ণ প্ৰসন্ন। তোমালোক দুয়ো সকলো লোকৰ সৃষ্টিৰ আৰু ৰক্ষাৰ অধিপতি হোৱা।”

Verse 24

युवयोरिष्टसिद्ध्यर्थमाविर्भूतोऽस्म्यहं यतः । वरं वृणुतमन्यं च वरदोऽहमुपागतः

তোমালোকৰ ইষ্ট-সিদ্ধিৰ বাবে মই প্ৰকাশিত হৈছোঁ; সেয়ে বৰ বাছি লোৱা—আন এটাও। মই বৰদাতা ৰূপে ইয়ালৈ আহিছোঁ।

Verse 25

इति देवस्य वचनात्सप्रीतौ च कृतांजली । विज्ञापयामासिवतौ स्वं स्वमर्थं पृथक्पृथक्

দেৱতাৰ বাক্য শুনি দুয়ো আনন্দিত হৈ, কৰযোৰে নমস্কাৰ কৰি, নিজৰ নিজৰ নিবেদন পৃথক পৃথককৈ জনালে।

Verse 26

अहं मन्त्रैः शिशुप्रायजगत्त्रयविधायकः । संस्तुवन्वैदिकैर्मंत्रैरीशानमपराजितम्

মই—যদিও এতিয়াও প্ৰায় শিশু, তথাপি ত্ৰিলোকৰ বিধাতা—বৈদিক মন্ত্রে অজেয় ঈশানক স্তৱ কৰোঁ।

Verse 27

नमस्येहमिदं रूपं शश्वद्वरदमीश्वरम् । तेजोमयं महादेवं योगिध्येयं निरंजनम्

মই এই ৰূপক নমস্কাৰ কৰোঁ—চিৰকাল বৰদাতা ঈশ্বৰক: তেজোময় মহাদেৱ, যোগীসকলৰ ধ্যানযোগ্য, নিৰঞ্জন আৰু অস্পৰ্শ।

Verse 28

आपूर्यमाणं भवता तेजसा गगनांतरम् । परिपृच्छ्यः सुरावासः क्षणाद्देव भविष्यति

হে প্ৰভু, তোমাৰ তেজে আকাশ-মধ্যভাগ পূৰ্ণ হৈ উঠিছে; দেৱলোকৰ নিবাসো ক্ষণতে সন্দেহযোগ্য হ’ব—তাৰ স্থিতি কঁপিব।

Verse 29

सिद्धचारणगन्धर्वा देवाश्च परमर्षयः । नावसन्दिवि संचारं लभेरंस्तेजसा तव

সিদ্ধ, চাৰণ, গন্ধৰ্ব, দেৱতা আৰু পৰম ঋষিসকল—তোমাৰ দগ্ধ জ্যোতি-তেজৰ বাবে স্বৰ্গলোকত মুক্তভাৱে বিচৰণ কৰিব নোৱাৰে।

Verse 30

पृथ्वी च सकला चैव तप्यमाना तवौजसा । चराचरसमुत्पत्तिक्षमा नैव भविप्यति

তোমাৰ শক্তিৰ তাপে দগ্ধ হোৱা সমগ্ৰ পৃথিৱী পুনৰ চলমান আৰু অচল সত্তাসকলৰ উৎপত্তি কৰিবলৈ সক্ষম নহ’ব।

Verse 31

उपसंहृत्य तेजः स्वमरुणाचलसंज्ञया । भव स्थावरलिंगं त्वं लोकानुग्रहकारणात्

সেয়ে, নিজ তেজ সংহৰি ‘অৰুণাচল’ নামেৰে লোককল্যাণৰ নিমিত্তে তুমি স্থিৰ লিঙ্গ-ৰূপে অৱস্থিত হোৱা।

Verse 32

ज्योतिर्मयमिदं रूपमरुणाचलसंज्ञितम् । ये नमन्ति नरा भक्त्या ते भवन्त्यमराधिकाः

‘অৰুণাচল’ নামে পৰিচিত এই ৰূপ শুদ্ধ জ্যোতি-ময়। যিসকল নৰে ভক্তিভাৱে নমস্কাৰ কৰে, তেওঁলোক অমৰত্বৰ পদৰ যোগ্য হয়।

Verse 33

सेवंतां सकला लोकाः सिद्धाश्च परमर्षयः । गणाश्च विविधा भूमौ मानुषं भावमास्थिताः

সকলো লোক তোমাৰ সেৱা-উপাসনা কৰক—সিদ্ধ আৰু পৰম ঋষিসকলসহ; আৰু পৃথিৱীত মানৱ-ভাব ধৰি নানাবিধ গণসকলেও তোমাক সেৱা কৰক।

Verse 34

दिव्याराम समुद्भूतकल्पकाद्याः सुरद्रुमाः । सेविनस्त्वां प्ररोहंतु भरिता विविधैः फलैः

দিব্য উদ্যানৰ পৰা উদ্ভূত কল্পক আদি সুৰদ্ৰুমসমূহ তোমাৰ সেৱাত ইয়াত অঙ্কুৰিত হওক, আৰু নানা বিধ ফলৰে পৰিপূৰ্ণ হওক।

Verse 35

दिव्यौषधिगणास्सर्वे सिंहाद्या मृगजातयः । प्रशांताः परिवर्त्तंता पापकल्मषनाशनम्

সকলো দিব্য ঔষধিৰ গোট ইয়াত উপস্থিত হওক; আৰু সিংহ আদি মৃগজাতিসমূহ পাপকল্মষ নাশক এই ধামত শান্ত হৈ পৰিবর্তিত হওক।

Verse 36

अयनद्वयभिन्नेन गमनेनापि संयुतः । न लंघयिष्यति रविः शृंगं लिंगतनोस्तव

দুই অয়নদ্বাৰা বিভক্ত পথত গমন কৰিলেও ৰবি তোমাৰ লিঙ্গ-ৰূপ দেহৰ শৃঙ্গ অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰিব।

Verse 37

दिव्य दुंदुभिशंखानां घोषैः पुष्पौघवृष्टिभिः । सेवितो भव देव त्वमप्सरोनृत्यगीतिभिः

হে দেৱ! দিব্য দুন্দুভি আৰু শঙ্খৰ ধ্বনিৰে, পুষ্পসমূহৰ ঘন বৰষুণেৰে, আৰু অপ্সৰাসকলৰ নৃত্য-গীতেৰে তুমি সেৱিত হওক।

Verse 38

अमरत्वं च सिद्धत्वं रससिद्धीश्च निर्वृतिम् । लभंतां मानुषा नित्यं त्वत्संनिधिमुपागताः

তোমাৰ সান্নিধ্যলৈ অহা মানৱসকলে সদায় অমৰত্ব, সিদ্ধত্ব, ৰসসিদ্ধি-লাভ আৰু অন্তৰ্নিহিত শান্তি লাভ কৰক।

Verse 39

ईशत्वं च वशित्वं च सौभाग्यं कालवंचनम् । त्वामाश्रित्य नरास्सर्वे लभंतामरुणाचल

হে অৰুণাচল! তোমাৰ শৰণ লৈ সকলো নৰে ঈশ্বৰত্ব, বশিত্ব, সৌভাগ্য আৰু কালকো প্ৰবঞ্চনা কৰাৰ শক্তি লাভ কৰক।

Verse 40

सर्वावयवदानेन सर्वव्याधिविनाशनात् । सर्वाभीष्टप्रदानेन दृश्यो भव महीतले

সকলো অঙ্গলৈ কল্যাণ দান কৰি, সকলো ব্যাধি বিনাশ কৰি, আৰু সকলো অভীষ্ট ফল প্ৰদান কৰি—মহীতলত প্ৰত্যক্ষ হওক।

Verse 41

तथेति वरदं देवमरुणाद्रिपतिं शिवम् । प्रणम्य कमलानाथः प्रार्थयन्निदमब्रवीत्

“তথৈতি” বুলি বৰদাতা দেৱ—অৰুণাদ্ৰিপতি শিৱ—(সম্বোধিত হ’ল)। তেতিয়া কমলানাথ (ব্ৰহ্মা) প্ৰণাম কৰি বিনয়সহ এই বাক্য ক’লে।

Verse 42

प्रसीद करुणापूर्ण शोणशैलेश्वर प्रभो । महेश सर्वलोकानां हिताय प्रकटोदय

প্ৰসন্ন হওক, কৰুণাৰে পৰিপূৰ্ণ, হে শোণশৈলেশ্বৰ প্ৰভো। হে মহেশ, সকলো লোকৰ হিতাৰ্থে আপুনি প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰকাশিত হৈছে।

Verse 43

यदाहं त्वामुपाश्रित्य जगद्रक्षणदक्षिणः । श्रीपतित्वमनुप्राप्तस्तदा भक्ता भवंतु ते

যেতিয়া মই তোমাৰ শৰণ লৈ জগত ৰক্ষাত দক্ষ হ’লোঁ আৰু শ্ৰীপতিৰ পদ লাভ কৰিলোঁ, তেতিয়া সিহঁত তোমাৰ ভক্ত হওক।

Verse 44

नाल्पपुण्यैरुपास्येत त्वद्रूपं महदद्भुतम् । मया च ब्रह्मणा चैवमदृष्टपदशेखरः

হে প্ৰভু, তোমাৰ মহৎ আৰু আশ্চৰ্য্যময় ৰূপ অল্প পুণ্যৱানৰ দ্বাৰা উপাস্য নহয়। মই আৰু ব্ৰহ্মাও তোমাৰ পৰম শিখৰ-পদ দেখা নাপালোঁ।

Verse 45

प्रदक्षिणानमस्कारैर्नृत्यगीतैश्च पूजनैः । त्वामर्चयंति ये मर्त्याः कृतार्थास्ते गतांहसः

যি মর্ত্যই প্ৰদক্ষিণা, নমস্কাৰ, নৃত্য-গীত আৰু পূজন-অৰ্পণেৰে তোমাক অৰ্চনা কৰে, তেওঁলোকেই কৃতাৰ্থ; তেওঁলোকৰ পাপ নাশ হয়।

Verse 46

उपवासैर्व्रतैः सत्रैरुपहारैस्तथार्चनैः । त्वामर्चयंति मनुजाः सार्वभौमा भवंतु ते

যিসকল লোকে উপবাস, ব্ৰত, যজ্ঞ-সত্র, দান-উপহাৰ আৰু বিধিপূৰ্বক অৰ্চনাৰে তোমাক পূজা কৰে, তেওঁলোক সাৰ্বভৌম অধিপতি হওক।

Verse 47

आरामं मंडपं चापि कूपं विधिविशोधनम् । कुर्वतामरुणाद्रीश संनिधाने पुनर्भव

হে অৰুণাদ্ৰীশ, যিসকলে উদ্যান, মণ্ডপ, কূপ আৰু বিধিমতে শোধন-ব্যৱস্থা স্থাপন কৰে, তেওঁলোকৰ সংনিধানে তুমি পুনৰ উপস্থিত হওক।

Verse 48

अंगप्रदक्षिणं कुर्वन्नष्टैश्वर्यसमन्वितः । अशेषपातकैः सद्यो विमुक्तो निर्मलाशयः

অঙ্গ-প্ৰদক্ষিণা কৰোঁতে মানুহ অষ্টৈশ্বৰ্যৰে সমন্বিত হয়; সকলো পাপৰ পৰা তৎক্ষণাৎ মুক্ত হৈ অন্তৰাশয় নিৰ্মল হয়।

Verse 49

आवामप्यविमुंचंतौ सदा त्वत्पादपंकजम् । ध्यातव्यं मनुजैः सर्वैस्तव संनिधिमागतैः

আমিও কেতিয়াও তোমাৰ পদ-পদ্ম ত্যাগ নকৰোঁ। সেয়ে তোমাৰ সান্নিধ্যলৈ অহা সকলো মানুহে সদায় তোমাৰ পদ-পদ্ম ধ্যান কৰিব লাগে।

Verse 50

तथास्त्विति वरं दत्त्वा विष्णवे चंद्रशेखरः । भरुणाचलरूपेण प्राप्तः स्थावरलिंगताम्

“তথাস্তु” বুলি কৈ চন্দ্ৰশেখৰে বিষ্ণুক বৰ দান কৰিলে; আৰু অৰুণাচলৰ ৰূপ ধৰি তেওঁ অচল লিঙ্গ-অৱস্থালৈ প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 51

तैजसं लिंगमेतद्धि सर्वलोकैककारणम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातं दृश्यते वसुधातले

এইয়েই তেজোময় লিঙ্গ, যি সকলো লোকৰ একমাত্ৰ কাৰণ। ‘অৰুণাদ্ৰি’ নামে খ্যাত, ই পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত দৃশ্যমান।

Verse 52

युगांतसमये क्षुब्धैश्चतुर्भिरपि सागरैः । अपि निर्मग्नलोकांतैरस्पृष्टांतिकभूतलम्

যুগান্ত সময়ত চাৰিও সাগৰ ক্ষুব্ধ হৈ উঠি, লোকসমূহ প্ৰলয়ত নিমজ্জিত হ’লেও, তাৰ ওচৰৰ সেই ভূভাগ স্পৰ্শহীনেই থাকে।

Verse 53

गजप्रमाणैः पृषतैः पूरयंतो जगत्त्रयम् । पुष्कराद्या महामेघा विश्रांता यस्य सानुनि

তাত পুষ্কৰ আদি মহামেঘে গজ-প্ৰমাণ বৰষুণৰ টোপাল ঢালি ত্ৰিলোক পূৰাই তোলে, তথাপি সিহঁতে তাৰ ঢালত আহি বিশ্ৰাম লয়।

Verse 54

प्रवृत्ते भूतसंहारे प्रकृतौ प्रतिसंचरे । भविष्यत्सर्वबीजानि निषेदुर्यत्र निश्चयम्

যেতিয়া ভূতসংহাৰ আৰম্ভ হয় আৰু সকলো প্ৰকৃতিত পুনৰ প্ৰতি-সংচাৰ কৰে, তেতিয়া ভৱিষ্যৎ সৃষ্টিৰ সকলো বীজ নিশ্চয়কৈ তাতেই অৱস্থিত থাকে।

Verse 55

मया चाहूयमानेभ्यः प्रलयानंतरं पुनः । यत्पादसेविविप्रेभ्यो वेदाध्ययनसंग्रहः

আৰু প্ৰলয়ৰ পাছত, যেতিয়া মই তেওঁলোকক পুনৰ আহ্বান কৰোঁ, তেতিয়া তেওঁৰ পদসেৱাত নিবিষ্ট ব্ৰাহ্মণসকলৰ পৰা বেদ আৰু বেদাধ্যয়নৰ সঞ্চয় পুনৰ সংগৃহীত হয়।

Verse 56

सर्वासामपि विद्यानां कलानां शास्त्रसंपदाम् । आगमानां च वेदानां यत्र सत्यव्यवस्थितिः

সেই স্থানতেই সকলো বিদ্যা, কলা, শাস্ত্ৰ-সম্পদ, আগম আৰু বেদৰ সত্য ভিত্তি দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 57

यद्गुहागह्वरांतस्स्था मुनयः शंसितव्रताः । जटिनः संप्रकाशंते कोटिसूर्याग्नितेजसः

তাৰ গুহা আৰু গভীৰ গহ্বৰৰ ভিতৰত প্ৰশংসিত ব্ৰতধাৰী মুনিসকল বাস কৰে—জটাধাৰী তপস্বীসকল, যিসকল কোটিসূৰ্য আৰু অগ্নিৰ তেজে দীপ্তিমান।

Verse 58

पंचब्रह्ममयैर्मंत्रैः पंचाक्षरवपुर्धरैः । अकारपीठिकारूढो नादात्मा यः सदाशिवः

সেইজন সদাশিৱ—নাদ-স্বরূপ, ‘অ’ৰ পীঠত আৰূঢ়, পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্র-দেহধাৰী, আৰু পঞ্চব্ৰহ্ম-মন্ত্রসমূহে গঠিত।

Verse 59

अष्टभिश्च सदा लिंगैरष्टदिक्पालपूजितः । अष्टमूर्त्तितया योऽयमष्टसिद्धिप्रदायकः

সেইজন সদায় অষ্ট লিঙ্গৰূপে বিদ্যমান, অষ্ট দিকপালদ্বাৰা পূজিত; আৰু অষ্টমূৰ্ত্তি-স্বৰূপ প্ৰভু হৈ অষ্ট সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 60

यत्र सिद्धास्तथा लोकान्स्वान्स्वान्मुक्त्वा सुरेश्वराः । अपेक्षंते स्थिता मुक्तिं विहाय कनकाचलम्

সেই ঠাইত সিদ্ধসকল আৰু দেৱেশ্বৰসকলেও নিজৰ নিজৰ লোক ত্যাগ কৰি, কনকাচল ত্যাগ কৰি, মুক্তিৰ অপেক্ষাত স্থিৰ হৈ থাকে।

Verse 61

एवं वसुंधरापुण्यपरिपाकसमुच्चयः । अरुणाद्रिरिति ख्यातो भक्तभक्तिवरप्रदः

এইদৰে বসুধাৰ পুণ্যৰ পৰিপক্ব ফলৰ সমষ্টিৰূপে তেওঁ ‘অৰুণাদ্ৰি’ নামে খ্যাত; ভক্তিৰ দ্বাৰা ভক্তসকলক বৰ দান কৰে।

Verse 62

कैलासान्मेरुशिखरादागतैर्देवसंचयैः । पूज्यते शोणशैलात्मा शंभुः सर्ववरप्रदः

কৈলাস আৰু মেৰুৰ শিখৰৰ পৰা অহা দেৱসমূহে শোণশৈল (অৰুণাচল) স্বৰূপে অধিষ্ঠিত শম্ভুক পূজা কৰে—যি সকলো বৰ দান কৰে।

Verse 63

इति कमलजवक्त्रपद्मजां तं मुदितमनाः सनको निशम्य भक्त्या । विरचितविनयः प्रणम्य पुत्रः पितरमपृच्छदशेषवेदसारम्

এইদৰে কমলজ (ব্ৰহ্মা)ৰ মুখকমলৰ পৰা সেই বৃত্তান্ত শুনি সনকৰ মন আনন্দিত হ’ল; ভক্তিভাৱে শুনি, বিনয় ৰচনা কৰি পুত্ৰে প্ৰণাম কৰি পিতাক সকলো বেদৰ সাৰ বিষয়ে সুধিলে।