Adhyaya 13
এই অধ্যায়ত তেজঃস্তম্ভ (আলোকস্তম্ভ) বিষয়ক সংলাপৰ জৰিয়তে অহংকাৰ আৰু জ্ঞানৰ সীমা সম্পৰ্কে শাস্ত্ৰীয় সংশোধন দেখুওৱা হৈছে। কেতকীয়ে নন্দিকেশ্বৰক উপহাসেৰে কয়—যি মহাতত্ত্বৰ আধাৰত অসংখ্য ব্ৰহ্মাণ্ড স্থিত, তাৰ পৰিমাপ কোনো সীমিত মাপকাঠিৰে নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি। তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা ভক্তিভাৱে আগবাঢ়ি অহং ত্যাগ কৰি স্বীকাৰ কৰে যে বিষ্ণুৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা আৰু শিৱ-মহিমা বিস্মৰণেই গৰ্বজনিত দোষ। তেওঁ স্তুম্ভৰ ওপৰ-তল সীমা বিচাৰিবলৈ ৰূপান্তৰ ধৰি চেষ্টা কৰিও ক্লান্ত হৈ ব্যৰ্থ হোৱা কথা কয়। তথাপি ব্ৰহ্মা কেতকীক অনুৰোধ কৰে—বিষ্ণুৰ সন্মুখত যুক্তিপূৰ্বক ‘ব্ৰহ্মাই শিখৰ দেখিছে’ বুলি ক’বলৈ, যাতে শ্ৰেষ্ঠতা বা অন্তত সমতা স্থাপন হয়। শেষত নন্দিকেশ্বৰ কয়, ব্ৰহ্মাৰ পুনঃপুনঃ প্ৰাৰ্থনাত প্ৰেৰিত হৈ কেতকীয়ে তেজঃস্তম্ভৰ ওচৰত বিষ্ণুক ব্ৰহ্মাৰ বাক্য জনায়; ইয়াত পুৰাণে অহংকাৰ-নিন্দা আৰু বাক্য-সাক্ষ্যৰ নৈতিক জটিলতা প্ৰকাশ কৰে।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ गौरी पुरारातिं प्रणम्य जगदंबिका । अयाचत्तादृशा शंभुमविनाभावमात्मनः
ব্ৰহ্মাই ক’লে: তেতিয়া জগত-মাতৃ গৌৰীয়ে ত্ৰিপুৰ-বৈৰীজনক প্ৰণাম কৰি শম্ভুৰ ওচৰত এই বৰ বিচাৰিলে—যেন তেওঁ তাইৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে একেলগে থাকে।
Verse 2
इदं विज्ञापयामास लोकानुग्रहकारणात् । कृपया परया पूर्णा गौरी संवादसुंदरी
লোকৰ অনুগ্ৰহৰ কাৰণে, পৰম কৃপাৰে পূৰ্ণ আৰু বাক্যত সুশোভিত গৌৰীয়ে এই নিবেদন প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 3
न त्याज्यमेतत्ते रूपमत्र दृष्टिमनोहरम् । अहं त्वया न च त्याज्या सापराधापि सर्वदा । मनोहरमिदं रूपमेतत्ते लोकमंगलम्
“ইয়াত দৃষ্টিক মনোহৰ তোমাৰ এই ৰূপ ত্যাগ কৰা উচিত নহয়। আৰু মই দোষী হলেও তুমি মোক কেতিয়াও ত্যাগ নকৰিবা। তোমাৰ এই মনোহৰ ৰূপেই লোক-মঙ্গলৰ কাৰণ।”
Verse 4
आलोक्यतां सदा सर्वैर्दिव्यगन्धसमन्वितम् । भुजंगगरलब्रह्मकपालशिवभस्मभिः
“এই ৰূপ সৰ্ব্বে সদায় দৰ্শন কৰক—দিব্য সুগন্ধে সমন্বিত—যাক সৰ্প, বিষ, ব্ৰহ্মাৰ কপাল আৰু শিৱৰ পবিত্ৰ ভস্মে অলংকৃত কৰিছে।”
Verse 5
भीषणैरलमीशान जय वेषपरिग्रहैः । सुकुमारो भवेर्दिव्यमाल्यगंधांबरादिभिः
“হে ঈশান! এই ভয়ংকৰ বেশ-সজ্জাৰ উপকৰণ যথেষ্ট হ’ল। দিব্য মালা, সুগন্ধি, সুন্দৰ বস্ত্ৰ আদি ধৰি কৃপালু আৰু কোমল হওক।”
Verse 6
भूषितो रत्नभूषाभिर्विहरस्व महेश्वर । आगता नित्यमीशान देवगन्धर्वकन्यकाः
হে মহেশ্বৰ! ৰত্নময় অলংকাৰৰে ভূষিত হৈ ইয়াত আনন্দে বিচৰণ কৰক। হে ঈশান! দেৱ আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ কন্যাসকল নিত্যই আপোনাৰ সেৱা-সন্মান কৰিবলৈ আহে।
Verse 7
सेवंतामत्र देवेशं नृत्यवादित्रगीतिभिः । गणाश्च मानुषा भूत्वा सेवंतां त्वामहर्निशम्
ইয়াত নৃত্য, বাদ্য আৰু গীতৰ সৈতে দেৱেশ্বৰক সেৱা কৰক। আৰু আপোনাৰ গণাসকলেও মানৱ-ৰূপ ধৰি দিন-ৰাতি আপোনাক সেৱা কৰক।
Verse 8
त्वत्प्रसादादयं देव सुगंधिः पुष्टिवर्द्धनः । आवयोः संगमो दृष्टो भूयात्सर्वार्थदायकः
হে দেৱ! আপোনাৰ প্ৰসাদে এই সুগন্ধি পুষ্টিদায়ক আৰু বলবর্ধক হয়। আমাৰ দুয়োৰ মিলন, যি এতিয়া সিদ্ধ হ’ল, সৰ্বাৰ্থ-দায়ক আশীৰ্বাদৰ দাতা হওক।
Verse 9
गृहीतमत्र देवेश सर्वमंत्रात्मकं वपुः । चरितं तव कैंकर्यमस्तु भक्तिः सदा तव
হে দেৱেশ্বৰ! ইয়াত মই সকলো মন্ত্রৰ সাৰ-স্বরূপ আপোনাৰ দেহ-ৰূপক আলিঙ্গন কৰিলোঁ। মোৰ আচৰণ সদায় আপোনাৰ দাস্য-সেৱা হওক, আৰু আপোনাৰ প্ৰতি অচল ভক্তি মোৰ ভিতৰত নিত্য স্থিৰ থাকক।
Verse 10
ज्ञानाज्ञानकृतं नित्यमपराधसहस्रकम् । क्षम्यतां तव भक्तानामनन्यशरणेक्षणात्
জ্ঞানতে বা অজ্ঞানতে নিত্য কৰা সহস্ৰ অপৰাধ—সেয়া আপোনাৰ ভক্তসকলৰ বাবে ক্ষমা হওক; কিয়নো তেওঁলোকে একমাত্ৰ আশ্ৰয় বুলি কেৱল আপোনাকেই চায়।
Verse 11
इति देव्या वचः श्रुत्वा शम्भुः शोणाचलेश्वरः । तमेव वरदः प्रादाद्वरं सर्वमभीप्सितम्
দেৱীৰ বাক্য শুনি শোণাচলেশ্বৰ শম্ভুৱে তৎক্ষণাৎ বৰদাতা হৈ তাইক সৰ্ব অভীষ্ট বৰ প্ৰদান কৰিলে।
Verse 12
आभाष्य गौरीं कुतुकाद्रंतुकामः स्वयं शिवः । धारय त्वं मृगमदं मनोज्ञमिदमूचिवान्
গৌৰীক সম্বোধন কৰি, কৌতুকবশত ভ্ৰমণ কৰিবলৈ ইচ্ছুক স্বয়ং শিৱে মনোহৰ বাক্য ক’লে—“এই মৃগমদ তুমি ধাৰণ কৰা।”
Verse 13
महादेव उवाच । पुलकाख्यो महान्दैत्यो मृगरूपी तपोधिकम् । कृत्वा प्राप वरं मत्तः सौगन्ध्यं परमाद्भुतम्
মহাদেৱ ক’লে—“পুলক নামে এক মহান দৈত্য মৃগৰূপ ধৰি তীব্ৰ তপস্যা কৰি, মোৰ পৰা এক বৰ লাভ কৰিলে—অতি আশ্চৰ্য পৰম সুগন্ধি।”
Verse 14
लब्ध्वा वरं स्वगन्धेनामोहयत्सुरयोषितः । तथैवाधर्मसंप्राप्तो बबाधे सकलं जगत्
বৰ লাভ কৰি, সি নিজৰ সুগন্ধিৰে দেৱলোকৰ যোষিতাসকলক মোহিত কৰিলে; আৰু অধৰ্মত পতিত হৈ সি সমগ্ৰ জগতক পীড়া দিলে।
Verse 15
देवैरभ्यर्थितः सोहमाहूयासुरनायकम् । विमुंच लोकरक्षार्थमासुरं देहमित्यशाम्
দেৱতাসকলৰ প্ৰাৰ্থনাত, মই অসুৰনায়কক আহ্বান কৰি আদেশ দিলোঁ—“লোকৰ ৰক্ষাৰ্থে তোমাৰ আসুৰ দেহ ত্যাগ কৰা।”
Verse 16
पुलक उवाच । त्यक्ष्यामि देवदेवेश देहमेतं त्वदाज्ञया । प्रणम्य भक्तिमनसा मामप्यर्चेदमूचिवान्
পুলকে ক’লে: “হে দেৱদেৱেশ, তোমাৰ আজ্ঞাত মই এই দেহ ত্যাগ কৰিম।” ভক্তিভাৱে মন একাগ্ৰ কৰি প্ৰণাম কৰি সি মোকো পূজা কৰিলে আৰু এই বাক্য ক’লে।
Verse 17
मदंगसंभवं दिव्यं सौरभं विश्वमोहनम् । धार्यतां देव देवेश सदा सादरचेतसा
“হে প্ৰভু, হে দেৱদেৱেশ—মোৰ দেহৰ পৰা জন্মা এই দিৱ্য সুগন্ধি, যি সমগ্ৰ বিশ্বক মোহিত কৰে, তুমি সদায় সাদৰচিত্তে ধাৰণ কৰা।”
Verse 18
पुलकस्वेदजातो हि सदा प्रख्यायतां तव । अयं मृगमदो लोके शृङ्गाररसवर्द्धनः
“নিশ্চয়, পুলকৰ ঘামৰ পৰা জন্মা এই কস্তূৰী সদায় তোমাৰ নামে খ্যাত হওক। এই মৃগমদে জগতত শৃঙ্গাৰ-ৰস বৃদ্ধি কৰে।”
Verse 19
त्वत्प्रियः कांतिसौभाग्यरूपलावण्यदायकः । विसृजामि निजं देहं देवदेव जगत्पते
“তোমাৰ প্ৰিয়, যি কান্তি, সৌভাগ্য, ৰূপ আৰু লাৱণ্য দান কৰে—হে দেৱদেৱ, হে জগত্পতি, মই এতিয়া মোৰ নিজ দেহ ত্যাগ কৰোঁ।”
Verse 20
सदा बहुमतो देव्या दिव्यसौरभलुब्धया । मदंशसंभवा ये स्युर्मत्तपोलब्धसौरभाः
“দিৱ্য সুগন্ধিত লুব্ধা দেৱীয়ে মোক সদায় অতি মান্য কৰে। মোৰ এক অংশৰ পৰা যিসকল উৎপন্ন হ’ব, তেওঁলোকে মোৰ তপস্যাৰে লাভ কৰা সুগন্ধি ধাৰণ কৰক।”
Verse 21
लीयंतां तव देवेश मूर्तावालेपनच्छलात् । तथेति मय्युक्तवति स दैत्यः पुलकाभिधः
হে দেৱাদিদেৱ, লেপনৰ ছলেৰে তেওঁলোক আপোনাৰ স্বৰূপত বিলীন হৈ যাওক। মই এইদৰে কোৱাত, পুলক নামৰ সেই দৈত্যই উত্তৰ দিলে, তথাস্তু।
Verse 22
विससर्ज निजं देहं मयिसन्यस्तजीवितः । ततस्तदंगसंभूतं मदं बहुलसौरभम्
তেওঁ নিজৰ প্ৰাণ মোৰ হাতত অৰ্পণ কৰি নিজৰ দেহ ত্যাগ কৰিলে। তেতিয়া তেওঁৰ অংগৰ পৰা এক ঘন, তীব্ৰ সুগন্ধিযুক্ত প্ৰলেপৰ সৃষ্টি হ’ল।
Verse 23
अधारयमहं प्रेम्णा शतशृंगारवर्द्धनम् । तपसा देवदेवेशि तप्तं तव वपुः कृशम्
হে দেৱাদিদেৱৰ পত্নী, মই প্ৰেমেৰে এই প্ৰলেপ তোমাৰ শৰীৰত লেপন কৰিলোঁ—যি শতগুণে সৌন্দৰ্য বৰ্দ্ধনকাৰী—কাৰণ তোমাৰ দেহ তপস্যাৰ দ্বাৰা দগ্ধ আৰু ক্ষীণ হৈ পৰিছিল।
Verse 24
मदंगं च वियोगात्त इदं निर्वापयाधुना । इति प्रशस्य बहुधा पुलकस्नेहमद्भुतम्
আৰু এতিয়া, বিৰহৰ বাবে, মোৰ এই শৰীৰক ইয়াৰ দ্বাৰা শীতল আৰু শান্ত কৰা। এইদৰে, পুলকৰ অদ্ভুত স্নেহৰ বাৰে বাৰে প্ৰশংসা কৰি, তেওঁ ক’লে।
Verse 25
आलिलिंप महादेवः पार्वतीं प्रेममंदिराम् । अपृच्छच्च हसन्देवः पार्वतीं ललनाकृतिम्
মহাদেৱে প্ৰেমৰ আধাৰস্বৰূপা পাৰ্বতীক লেপন কৰিলে; আৰু ভগৱানে হাঁহি হাঁহি, নৱযৌৱনা ৰূপ ধাৰণ কৰা পাৰ্বতীক প্ৰশ্ন কৰিলে।
Verse 26
किमेतदिति हस्तोत्थं दृष्ट्वा तं जगदंबिका । अब्रवीदरुणाद्रीशमानम्य जगदंबिका
তেওঁৰ হাতত উঠা বস্তুটো দেখি জগদম্বিকা ক’লে, “এইটো কি?” অৰুণাদ্ৰীশ প্ৰভুক নমস্কাৰ কৰি বিশ্ব-মাতা কথা ক’লে।
Verse 27
आगतिं तस्य पुष्पस्य सदा स्वकरवर्तिनः
সেই ফুলটোৰ আগমন/উৎপত্তিৰ কথা তেওঁ সুধিলে, যি সদায় তেওঁৰ নিজৰ হাততে স্থিৰ হৈ আছিল।
Verse 28
देव्युवाच । अहं कैलासशिखराद्देवदेव त्वदाज्ञया । तपः कर्तुमनुप्राप्ता कांचीं कनकतोरणाम्
দেৱীয়ে ক’লে: “হে দেৱদেৱ! তোমাৰ আজ্ঞাৰে মই কৈলাস-শিখৰৰ পৰা কাঁচীলৈ—সোনালী তোৰণাৰে শোভিত—তপস্যা কৰিবলৈ আহিছোঁ।”
Verse 29
अवाप्य मानसोद्भूतं कह्लारमिदमुत्तमम् । आराधयं महादेवमम्लानगुरुसौरभम्
মনসৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এই উত্তম শুভ্ৰ কহ্লাৰ (শ্বেত পদুম) লাভ কৰি মই মহাদেৱৰ আৰাধনা কৰিলোঁ—যাঁৰ সৌৰভ অম্লান, গম্ভীৰ আৰু ঘন।
Verse 30
यदक्षयमविश्रांतमर्चनायोजितं मया । अविच्छिन्नमहादीप्तिः कामधेनुघृताप्लुतः
মই যি অক্ষয় আৰু অবিশ্ৰান্ত নিবেদন আৰ্চনাৰ বাবে নিয়োজিত কৰিছিলোঁ, সেয়া অবিচ্ছিন্ন মহাদীপ্তিৰ দীপ হৈ উঠিল—কামধেনুৰ ঘিউত সিক্ত।
Verse 31
अवेक्षणीयो भूपालैरनुपाल्यश्च सर्वदा । धर्मलक्षणमाधेयं लोकरक्षार्थमादरात्
ইয়াক ভূ-পালসকলে চোৱাচিতা কৰি সদায় ৰক্ষা কৰিব লাগে। লোকৰ ৰক্ষাৰ্থে আদৰেৰে ধৰ্মৰ লক্ষণ স্থাপন কৰা উচিত।
Verse 32
सर्वाभीप्सितसिद्ध्यर्थं मत्प्रीतिकरणाय च । मया संस्थापिता धर्मा द्वात्रिंशल्लोकगुप्तये
সকলো অভীষ্ট সিদ্ধি লাভৰ্থে আৰু মোৰ প্ৰীতি সাধনৰ বাবেও, মই এই ধৰ্মসমূহ স্থাপন কৰিলোঁ—বত্ৰিশ লোকৰ ৰক্ষাৰ্থে।
Verse 33
रक्षणीया प्रयत्नेन तत्संनिधिमुपागतैः । सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वभोगकृतोत्सवम् । आलोक्यतामिदं रूपं कन्यायां मम कांतिमत्
যিসকলে ইয়াৰ পবিত্ৰ সান্নিধ্যলৈ আহিছে, তেওঁলোকে প্ৰচেষ্টাৰে ইয়াক ৰক্ষা কৰক। সকলো অলংকাৰৰে বিভূষিত, সকলো ভোগৰ উৎসৱ জগোৱা—কন্যাৰূপত মোৰ কান্তিময় এই ৰূপ চাওক।
Verse 34
ब्रह्मोवाच । इति देव्या वचः श्रुत्वा शम्भुः शोणाचलेश्वरः
ব্ৰহ্মাই ক’লে: দেৱীৰ এই বাক্য শুনি, শোণাচলেশ্বৰ প্ৰভু শম্ভুৱে (উত্তৰ দিলে)।
Verse 35
तथेति वरदः प्रादाद्वरं सर्वमभीप्सितम् । एष शोणाचलः श्रीमान्दृश्यते लोकपूजितः
‘তথাস্তূ,’ বুলি বৰদাতাই সকলো অভীষ্ট বৰ দান কৰিলে। এই শ্ৰীমান শোণাচল প্ৰকাশিত দেখা যায়, যাক সমগ্ৰ জগতে পূজা কৰে।
Verse 36
सर्वदा वरदागौर्या सर्वभोगैश्च संवृतः । य एतच्छांभवं रूपमरुणाद्रितया स्थितम्
সদায় বৰদায়িনী গৌৰীৰ সহচৰ্যত, সকলো ভোগ-আশীৰ্বাদেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, এই শম্ভুৰূপ তাত অৰুণাদ্ৰি স্বৰূপে স্থিত থাকে।
Verse 37
संपश्यंति नमस्यंति कृतार्थाः सर्व एव ते । अरुणाचलमाहात्म्यमेतच्छ्रण्वंति ये भुवि
যিসকলে তাত দৰ্শন কৰি নমস্কাৰ কৰে, তেওঁলোক সকলোৱে কৃতাৰ্থ হয়; আৰু পৃথিৱীত যিসকলে অৰুণাচলৰ এই মাহাত্ম্য শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকো নিশ্চয়।
Verse 38
भवंति सततं तेषां समग्राः सर्वसंपदः । श्रीमत्त्वं वाक्पतित्वं च रूपमव्याहतं बलम्
তেওঁলোকৰ বাবে সকলো সম্পদ সদায় সম্পূৰ্ণ ৰূপে উদ্ভৱ হয়—শ্ৰী, বাক্-পতিত্ব, কলংকৰহিত সৌন্দর্য আৰু অবাধ শক্তি।
Verse 39
लभंते पापनाशं च माहात्म्यस्यास्य धारणात् । सर्वतीर्थाभिषवणं सर्वयज्ञक्रियाफलम्
এই মাহাত্ম্য ধাৰণ কৰিলে পাপনাশ লাভ হয়; লগতে সকলো তীৰ্থত স্নানৰ পুণ্য আৰু সকলো যজ্ঞ-ক্ৰিয়াৰ ফলও প্ৰাপ্ত হয়।
Verse 40
सदाशिवप्रसादं च दत्ते शोणाद्रिदर्शनम्
শোণাদ্ৰি (অৰুণাচল) দৰ্শনে সদাশিৱৰ কৃপাও প্ৰদান কৰে।
Verse 41
इति कैलासशिखरात्प्राप्ता देवी शिवाज्ञया । शापमोक्षगतवती शोणाचलनिरीक्षणात्
এইদৰে শিৱৰ আজ্ঞাত দেৱী কৈলাস-শিখৰৰ পৰা নামিল; আৰু শোণাচল (অৰুণাচল) দৰ্শন কৰি তেওঁ শাপ-মোচন লাভ কৰিলে।
Verse 42
स्थानेष्वन्येषु देवस्य विद्यमानेषु च क्षितौ । दिवि चात्यंतपुण्येषु शंभुरत्र प्रसेदिवान्
পৃথিৱীত দেৱতাৰ আন আন নিবাস থাকিলেও, আৰু স্বৰ্গতো অতি পুণ্যময় স্থান থাকিলেও, শম্ভুৱে ইয়াত বিশেষ অনুগ্রহ প্ৰকাশ কৰিছে।
Verse 43
अयं सदाशिवः साक्षादरुणाचलरूपतः । दृश्यते परमं तेजः सर्गस्थित्यंतकारणम्
এই অৰুণাচল-ৰূপে সাক্ষাৎ সদাশিৱ নিজেই; তেওঁক পৰম তেজস্বী ৰূপে দেখা যায়—সৃষ্টি, স্থিতি আৰু প্ৰলয়ৰ কাৰণ।
Verse 44
एतत्तु तैजसं लिगं सर्वदेवनमस्कृतम् । दृश्यते कर्मभूरेषा तेन धर्माधिका मता
এই তেজস্বী লিঙ্গ, যাক সকলো দেৱতাই নমস্কাৰ কৰে, কৰ্মভূমি (মানৱলোক)ত দৰ্শনীয়; সেয়ে এই স্থান ধৰ্মত অধিক বুলি গণ্য।
Verse 45
अरुणाचलनाथस्य तेजसा धूतकल्मषाः । भक्तिमंतो नरा लोके सुखमाप्स्यंति सर्वतः
অৰুণাচলনাথৰ তেজে যিসকলৰ পাপ-মল ধুই যায়, সেই ভক্তিমান নৰলোকে সকলো দিশে সুখ লাভ কৰে।
Verse 46
प्रदक्षिणैर्नमस्कारैस्तपोभिर्नियमैरपि । येऽर्चयंत्यरुणाद्रीशं तेषां शंभुर्वशंगतः
যিসকলে প্ৰদক্ষিণা, নমস্কাৰ, তপস্যা আৰু নিয়ম-নিষ্ঠাৰে অৰুণাদ্ৰীশ প্ৰভুক আৰাধনা কৰে, তেওঁলোকৰ প্ৰতি শম্ভু প্ৰসন্ন হৈ অনুগ্ৰহশীল হয়।
Verse 47
न तथा तपसा योगैर्दानैः प्रीणाति शंकरः । यथा सकृदपि प्राप्तादरुणाचलदर्शनात्
তপস্যা, যোগ-সাধনা বা দানৰ দ্বাৰা শংকৰ তেনেকৈ প্ৰসন্ন নহয়, যেনেকৈ একবাৰো অৰুণাচলৰ দৰ্শন লাভ কৰিলে প্ৰসন্ন হয়।
Verse 48
स्वयंभुवः सदा वेदाः सेतिहासा दिवि स्थिताः । परितो गिरिरूपास्ते स्तुवंत्यरुणपर्वतम्
স্বয়ম্ভূ, সনাতন বেদসমূহ ইতিһাসসহ স্বৰ্গত অৱস্থিত; চাৰিওফালে পৰ্বতৰূপ ধৰি তেওঁলোকে অৰুণ পৰ্বত (অৰুণাচল)ক স্তৱ কৰে।
Verse 49
एतस्य वैभवं सर्वं न मया न च शार्ङ्गिणा । वचसा शक्यते वक्तुं वर्षकोटिशतैरपि
এই (অৰুণাচল)ৰ সমগ্ৰ বৈভৱ ন মই, ন শাৰ্ঙ্গিণ (বিষ্ণু) — কোটি কোটি বছৰৰ পৰ্যন্ত বাক্য ক’লেও — বৰ্ণনা কৰিব পৰা নহয়।
Verse 50
देवाश्च हरिमुख्यास्ते कल्पकाद्याः सुरद्रुमाः । प्रच्छन्नरूपाः सेवंते सर्वदैवारुणाचलम्
হৰি (বিষ্ণু) মুখ্য কৰি দেৱতাসকল আৰু কল্পক আদি দিৱ্য বৃক্ষসমূহে গোপন ৰূপ ধৰি, সদায় সকলো সময়তে অৰুণাচলৰ সেৱা কৰে।
Verse 51
न तस्य कलिदोषः स्यान्नाधिव्याधिविजृंभणा । यत्र संपूज्यते लिंगमरुणाचलसंज्ञितम्
যি স্থানত ‘অৰুণাচল’ নামে পৰিচিত লিঙ্গ বিধিপূৰ্বক পূজিত হয়, তাত কলিযুগৰ দোষ নাথাকে, আৰু ব্যাধি-ৰোগো উত্থান নকৰে।
Verse 52
इत्येतत्कथितं सर्वं तव शंभुपदाश्रयम् । चरितं ह्यरुणस्यास्य कल्पपुण्यदुरासदम्
এইদৰে তোমাক সকলো কোৱা হ’ল—শম্ভু (শিৱ)ৰ চৰণত আশ্ৰিত এই বৃত্তান্ত; এই অৰুণাচলৰ পবিত্ৰ চৰিত্ৰ, যি যুগ-যুগৰ সঞ্চিত পুণ্যৰ দ্বাৰাইহে দুষ্প্ৰাপ্য।
Verse 53
सूत उवाच । इति विधिमुखनिःसृतामुदारामरुणगिरीशकथासुधापगां हि । श्रुतिपुटयुगलात्पिबन्मनोज्ञां सनकमुनिस्तपसां फलं स लेभे
সূতে ক’লে: এইদৰে বিধি (ব্ৰহ্মা)ৰ মুখৰ পৰা নিৰ্গত অৰুণগিৰীশৰ উদাৰ কথা-সুধাৰ মনোহৰ নদী দুয়ো কাণেৰে পান কৰি, মুনি সনকে নিজৰ তপস্যাৰ ফল লাভ কৰিলে।