Mantra 39
Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)
Devata: Savitṛ, Agni, Soma, Bṛhaspati, Indra, Rudra, Mitra, Varuṇa
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
स॒वि॒ता त्वा॑ स॒वाना॑ᳪ सुव॒ताम॒ग्निर्गृ॒हप॑तीना॒ᳪ सोमो॒ वन॒स्पती॑नाम् । बृह॒स्पति॑र्वा॒च इन्द्रो॒ ज्यैष्ठ्या॑य रु॒द्रः प॒शुभ्यो॑ मि॒त्रः स॒त्यो वरु॑णो॒ धर्म॑पतीनाम्
Transliteration
savitā́ tvā savā́nāṃ suvatām agnír gṛhápatīnām sómo vanaspátīnām | bṛ́haspátir vā́ca índro jyáiṣṭhyāya rudráḥ paśúbhyo mitráḥ satyó váruṇo dhármapatīnām
Translation
সৱিতৃ তোমাক সোম-পেষণসমূহৰ বাবে প্ৰবৃত্ত কৰক; অগ্নি গৃহপতিসকলৰ বাবে (হওক); সোম বনস্পতিসকলৰ বাবে (হওক)। বৃহস্পতিঃ বাকৰ বাবে (হওক); ইন্দ্ৰ জ্যেষ্ঠ্য/অধিপত্যৰ বাবে (হওক); ৰুদ্র পশুসকলৰ বাবে (হওক); মিত্র সত্য (হওক); বৰুণ ধৰ্মপতিসকলৰ বাবে (হওক)।
Padapatha (Word Analysis)
सविता । त्वा । सवानाम् । सुवताम् । अग्निः । गृहपतीनाम् । सोमः । वनस्पतीनाम् । बृहस्पतिः । वाचः । इन्द्रः । ज्यैष्ठ्याय । रुद्रः । पशुभ्यः । मित्रः । सत्यः । वरुणः । धर्मपतीनाम् ।
Word by Word
सविताSavitar (the impeller deity)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सवानाम्of the pressings/impulsions (savana-s)
सवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसव (प्रातिपदिक) / √सु (प्रसवने) से सम्बन्धित
सुवतात्may (he) impel/bring forth
सुवतात्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√सू (प्रसवने/प्रेरणे)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि
गृहपतीनाम्of the household-lords
गृहपतीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगृहपति
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम
वनस्पतीनाम्of the lords of the forest/trees
वनस्पतीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवनस्पति
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाच्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र
ज्यैष्ठ्यायfor pre-eminence/supremacy
ज्यैष्ठ्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootज्यैष्ठ्य (ज्येष्ठ-भाव)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरुद्र
पशुभ्यःfor the cattle/creatures
पशुभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपशु
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र
सत्यःtrue
सत्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसत्य
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण
धर्मपतीनाम्of the lords/guardians of dharma (cosmic order)
धर्मपतीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootधर्मपति
Entities Mentioned
S
SavitṛA
AgniS
SomaB
BṛhaspatiI
IndraR
RudraM
MitraV
VaruṇaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes