भैरवोत्पत्तिः ब्रह्मदर्पनिग्रहश्च (Origin of Bhairava and the Subduing of Brahmā’s Pride)

Verse 1

नंदिकेश्वर उवाच । ससर्जाथ महादेवः पुरुषं कंचिदद्भुतम् । भैरवाख्यं भ्रुवोर्मध्याद्ब्रह्मदर्पजिघांसया

নন্দিকেশ্বৰ ক’লে: তেতিয়া মহাদেৱে ভ্ৰূমধ্যৰ পৰা এক আশ্চৰ্য পুৰুষ সৃষ্টি কৰিলে—ভৈৰৱ নামৰ—ব্ৰহ্মাৰ দৰ্প চূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে।

Verse 2

स वै तदा तत्र पतिं प्रणम्य शिवमंगणे । किं कार्यं करवाण्यत्र शीघ्रमाज्ञापय प्रभो

তেতিয়া তাতেই শিৱৰ পবিত্ৰ আঙণত সি পতিস্বৰূপ ভগৱান শিৱক প্ৰণাম কৰি ক’লে— “ইয়াত মই কি কাৰ্য কৰিম? হে প্ৰভু, শীঘ্ৰ আজ্ঞা দিয়ক।”

Verse 3

वत्सयोऽयं विधिः साक्षाज्जगतामाद्यदैवतम् । नूनमर्चय खड्गेन तिग्मेन जवसा परम्

বৎস, এই বিধি সঁচাকৈ জগতৰ আদ্য দেৱতাৰ প্ৰকাশিত পূজা-নিয়ম। সেয়ে তীক্ষ্ণ খড়্গক উপায় মানি, পৰম তৎপৰতাৰে আৰু দৃঢ় সংকল্পে, শীঘ্ৰে তেওঁৰ আৰাধনা কৰ।

Verse 4

स वै गृहीत्वैककरेण केशं तत्पंचमं दृप्तमसत्यभाषणम् । छित्त्वा शिरांस्यस्य निहंतुमुद्यतः प्रकंपयन्खड्गमतिस्फुटं करैः

তেতিয়া তেওঁ এক হাতেৰে সেই অহংকাৰী আৰু মিছলীয়া পঞ্চম মূৰটোৰ চুলি ধৰি তাক কাটি পেলালে আৰু হাতত তৰোৱাল জোকাৰি তাক বধ কৰিবলৈ সাজু হ’ল।

Verse 5

पिता तवोत्सृष्टविभूषणांबरस्रगुत्तरीयामलकेशसंहतिः । प्रवातरंभेव लतेव चंचलः पपात वै भैरवपादपंकजे

তোমাৰ পিতৃয়ে নিজৰ অলংকাৰ, বস্ত্ৰ, মালা, উত্তৰীয় আৰু সুবিন্যস্ত কেশৰাশি ত্যাগ কৰি, বতাহত কঁপা কলগছ বা লতাৰ দৰে কঁপি ভৈৰৱৰ পাদপদ্মত পতিত হ’ল।

Verse 6

तावद्विधिं तात दिदृक्षुरच्युतः कृपालुरस्मत्पतिपादपल्लवम् । निषिच्य बाष्पैरवदत्कृतांजलिर्यथा शिशुः स्वं पितरं कलाक्षरम्

তেতিয়া দয়ালু অচ্যুতই (বিষ্ণু) সেই বিধান দৰ্শনৰ ইচ্ছাত আমাৰ প্ৰভুৰ (শিৱ) কোমল পাদপল্লৱ চকুলোৰে তিয়াই দিলে আৰু হাত যোৰ কৰি শিশুৰ দৰে আধো-আধো মাতেৰে পিতৃৰ ওচৰত নিবেদন কৰিলে।

Verse 7

अच्युत उवाच । त्वया प्रयत्नेन पुरा हि दत्तं यदस्य पंचाननमीशचिह्नम् । तस्मात्क्षमस्वाद्यमनुग्रहार्हं कुरु प्रसादं विधये ह्यमुष्मै

অচ্যুতই ক’লে: "পুৰণি কালত আপুনিয়েই অতি যত্নৰে এওঁক ঈশ্বৰৰ চিনস্বৰূপ পঞ্চানন ৰূপ দান কৰিছিল। গতিকে এতিয়া এওঁক ক্ষমা কৰক; এওঁ অনুগ্ৰহৰ যোগ্য। এই ব্ৰহ্মাৰ প্ৰতি আপোনাৰ কৃপা বৰ্ষণ কৰক।"

Verse 8

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायामष्टमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ বিদ্যেশ্বৰসংহিতাৰ অষ্টম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 9

अथाह देवः कितवं विधिं विगतकंधरम् । ब्रह्मंस्त्वमर्हणाकांक्षी शठमीशत्वमास्थितः

তাৰ পাছত দেৱে নতশিৰে থকা কপটী বিধি (ব্ৰহ্মা)ক ক’লে— “হে ব্ৰাহ্মণ, তুমি পূজাৰ আকাঙ্ক্ষী; ছল কৰি ঈশ্বৰত্বৰ ভংগী ধাৰণ কৰিছা।”

Verse 10

नातस्ते सत्कृतिर्लोके भूयात्स्थानोत्सवादिकम् । ब्रह्मोवच । स्वामिन्प्रसीदाद्य महाविभूते मन्ये वरं वरद मे शिरसः प्रमोक्षम्

তোমাৰ কৃপাৰ তুলনাত এই জগতত পদ, উৎসৱ আদি দ্বাৰা পোৱা কোনো সন্মান ডাঙৰ নহয়। ব্ৰহ্মাই ক’লে— “স্বামিন, আজি প্ৰসন্ন হওক, হে মহাবিভূতি! হে বৰদ, মোৰ বাবে এইয়েই পৰম বৰ— মোৰ শিৰৰ প্ৰমোচন (অহংকাৰ-বন্ধনৰ পৰা মুক্তি)।”

Verse 11

नमस्तुभ्यं भगवते बंधवे विश्वयोनये । सहिष्णवे सर्वदोषाणां शंभवे शैलधन्वने

হে ভগৱান, তোমাক নমস্কাৰ— তুমি আমাৰ বন্ধুও শৰণ, বিশ্বযোনি (জগতৰ মূল উৎস); তুমি সৰ্বদোষ সহিষ্ণু; শম্ভু, মঙ্গলময়; আৰু শৈলধন্বা, পৰ্বতধনু ধাৰণ কৰা ধনুৰ্ধৰ।

Verse 12

ईश्वर उवाच । अराजभयमेतद्वै जगत्सर्वं न शिष्यति । ततस्त्वं जहि दंडार्हं वह लोकधुरं शिशो

ঈশ্বৰে ক’লে— “ন্যায়সঙ্গত ৰাজভয় নাথাকিলে এই সমগ্ৰ জগত শাসনত নাথাকে। সেয়ে দণ্ডযোগ্যক দণ্ড দিয়া, লোকপালনৰ ভাৰ বহন কৰ, হে শিশু।”

Verse 13

वरं ददामि ते तत्र गृहाण दुर्लभं परम् । वैतानिकेषु गृह्येषु यज्ञे च भवान् गुरुः

তাত মই তোমাক বৰ দিছোঁ—এই দুৰ্লভ পৰম দান গ্ৰহণ কৰা। শ্ৰৌত কৰ্মত, গৃহ্য কৰ্মত আৰু যজ্ঞাৰাধনাত তুমি অধিকাৰসম্পন্ন গুৰু হ’বা।

Verse 14

निष्फलस्त्वदृते यज्ञः सांगश्च सहदक्षिणः । अथाह देवः कितवं केतकं कूटसाक्षिणम्

তোমাৰ অবিহনে যজ্ঞ ফলহীন—সাঙ্গোপাঙ্গ আৰু দক্ষিণাসহ কৰিলেও। তাৰপিছত দেৱে মিছা সাক্ষী হোৱা কপট কেতকীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 15

रे रे केतक दुष्टस्त्वं शठ दूरमितो व्रज । ममापि प्रेम ते पुष्पे मा भूत्पूजास्वितः परम्

ৰে কেতক! তই দুষ্ট আৰু শঠ—ইয়াৰ পৰা দূৰলৈ যা। তোৰ ফুলৰ প্ৰতি মোৰো একসময় স্নেহ আছিল; কিন্তু এতিয়া পূজাত তই কেতিয়াও শ্ৰেষ্ঠ নহ’বি।

Verse 16

इत्युक्ते तत्र देवेन केतकं देवजातयः । सर्वानि वारयामासुस्तत्पार्श्वादन्यतस्तदा

দেৱে এনেদৰে কোৱাত তাত দেৱগণে কেতকীক চাৰিওফালে ঘেৰি, সকলো দিশৰ পৰা তাক বাধা দিলে।

Verse 17

केतक उवाच । नमस्ते नाथ मे जन्मनिष्फलं भवदाज्ञया । सफलं क्रियतां तात क्षम्यतां मम किल्बिषम्

কেতকে ক’লে—হে নাথ, আপোনাক নমস্কাৰ। আপোনাৰ আজ্ঞা অমান্য কৰাত মোৰ জন্ম নিষ্ফল হ’ল। হে তাত, ইয়াক পুনৰ সাৰ্থক কৰক আৰু মোৰ পাপ ক্ষমা কৰক।

Verse 18

ज्ञानाज्ञानकृतं पापं नाशयत्येव ते स्मृतिः । तादृशे त्वयि दृष्टे मे मिथ्यादोषः कुतो भवेत्

জানি বা নাজানি কৰা পাপো আপোনাৰ স্মৰণেই নিশ্চয় নাশ হয়; আৰু মই আপোনাক এনে ৰূপে দৰ্শন কৰাৰ পিছত মোৰ ভিতৰত মিথ্যা-ভ্ৰমদোষ কেনেকৈ থাকিব?

Verse 19

तथा स्तुतस्तु भगवान्केतकेन सभातले । न मे त्वद्धारणं योग्यं सत्यवागहमीश्वरः

সভামধ্যত কেতকীয়ে এইদৰে স্তৱ কৰিলে ভগৱানে ক’লে—“তোমাক মই ধাৰণ কৰিবলৈ যোগ্য নহয়; কিয়নো মই ঈশ্বৰ, সত্যবাক।”

Verse 20

मदीयास्त्वां धरिष्यंति जन्म ते सफलं ततः । त्वं वै वितानव्याजेन ममोपरि भविष्यसि

মোৰ নিজ পৰিচাৰকসকলে তোমাক ধাৰণ কৰিব; তেতিয়া তোমাৰ জন্ম সাৰ্থক হ’ব। আৰু বিতান (ছত্ৰ)ৰ ব্যাজে তুমি মোৰ ওপৰত থাকিবা।

Verse 21

इत्यनुगृह्य भगवान्केतकं विधिमाधवौ । विरराज सभामध्ये सर्वदेवैरभिष्टुतः

এইদৰে কেতকীক, আৰু বিধি (ব্ৰহ্মা) আৰু মাধৱ (বিষ্ণু)ক অনুগ্ৰহ কৰি, ভগৱান সভামধ্যত সকলো দেৱতাই স্তৱ কৰা অৱস্থাত দীপ্তিময় হৈ বিরাজিল।