नरकलोकवर्णनम् (Narakaloka-varṇanam) — Description of the Hell-Realms

Verse 1

चित्रगुप्त उवाच । भो भो दुष्कृतकर्म्माणः पर द्रव्यापहारकाः । गर्विता रूपवीर्येण परदारावमर्द्दकाः

চিত্ৰগুপ্তে ক’লে— হে হে, পাপকর্ম কৰা লোকসকল! পৰধন অপহৰণকাৰীসকল! ৰূপ আৰু বলৰ গৰ্বত মত্ত হৈ পৰস্ত্ৰীক অপমান কৰা লোকসকল!

Verse 2

यस्त्वयं क्रियते कर्म तदिदं भुज्यते पुनः । तत्किमात्मोपघातार्थं भवद्भिर्दुष्कृतं कृतम्

ইয়াত যি কৰ্ম কৰা হয়, তাৰ ফল পুনৰ নিশ্চয় ভোগ কৰিব লাগে। তেন্তে আত্মবিনাশৰ বাবে তোমালোকে দুষ্কৃত্য কিয় কৰিলে?

Verse 3

इदानीं किं प्रलप्यध्वे पीड्यमानास्स्वकर्मभिः । भुज्यंतां स्वानि कर्म्माणि नास्ति दोषो हि कस्यचित्

এতিয়া তোমালোকে কিয় বিলাপ কৰিছা, যেতিয়া নিজৰ কৰ্মৰ দ্বাৰাই পীড়িত? প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ কৰ্মফল ভোগ কৰক; সত্যই আন কাৰো দোষ নাই।

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । एवं ते पृथिवीपालास्संप्राप्तास्तत्समीपतः । स्वकीयैः कर्म्मभिघौरैर्दुष्कर्म्मबलदर्पिणः

সনৎকুমাৰে ক’লে—এইদৰে সেই পৃথিৱীপাল (ৰাজাসকল) তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি উপস্থিত হ’ল। নিজৰ ঘোৰ কৰ্মে ভয়ংকৰ হৈ, দুষ্কৰ্মজনিত বলৰ দৰ্পত মত্ত হৈ, অহংকাৰৰে আগবাঢ়িল।

Verse 5

तानपि क्रोधसंयुक्तश्चित्रगुप्तो महाप्रभुः । संशिक्षयति धर्मज्ञो यमराजानुशिक्षया

তেওঁলোককো ক্ৰোধসংযুক্ত মহাপ্ৰভু চিত্ৰগুপ্ত—ধৰ্মজ্ঞ—যমৰাজৰ আদেশ আৰু অনুশাসন অনুসাৰে শাস্তি দি সংশোধন কৰে।

Verse 6

चित्रगुप्त उवाच । भो भो नृपा दुराचाराः प्रजा विध्वंसकारिणः । अल्पकालस्य राज्यस्य कृते किं दुष्कृतं कृतम्

চিত্ৰগুপ্তে ক’লে—হায় হায়! হে দুষ্কাৰ্য্যকাৰী ৰজাসকল, নিজৰেই প্ৰজাৰ বিনাশকাৰীসকল! অল্পকালৰ ৰাজ্যৰ বাবে তোমালোকে কিমান পাপকর্ম কৰিলা?

Verse 7

राज्यभोगेन मोहेन बलादन्यायतः प्रजाः । यद्दण्डिताः फलं तस्य भुज्यतामधुना नृपाः

হে নৃপসকল! ৰাজ্যভোগৰ মোহত বলপ্ৰয়োগে আৰু অন্যায়ভাবে তোমালোকে প্ৰজাক দণ্ড দিলে; সেই কৰ্মৰ ফল এতিয়া ভোগ কৰা।

Verse 8

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां नरकलोकवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ পঞ্চম উমাসংহিতাত “নৰকলোকবৰ্ণন” নামৰ অষ্টম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 9

पश्यामि तद्बलं नष्टं येन विध्वंसिताः प्रजाः । यमदूतैर्योज्यमाना अधुना कीदृशं भवेत्

যি বলৰ দ্বাৰা আগতে প্ৰজাসকল ধ্বংস হৈছিল, সেই বল নষ্ট হোৱা দেখিছোঁ। এতিয়া যমদূতসকলে ধৰি বান্ধি লৈ যেতিয়া নিয়ে যায়, তেতিয়া তেওঁলোকৰ অৱস্থা কেনেকুৱা হ’ব?

Verse 10

सनत्कुमार उवाच । एवं बहुविधैर्वाक्यैरुपलब्धा यमेन ते । स्वानि कर्माणि शोचंति तूष्णीं तिष्ठंति पार्थिवाः

সনৎকুমাৰ ক’লে—এইদৰে যমে নানা ধৰণৰ বাক্যৰে তিৰস্কাৰ কৰাত, সেই পাৰ্থিৱ জীৱসকলে নিজৰ কৰ্মৰ বাবে শোক কৰে আৰু নীৰৱে থিয় হৈ থাকে।

Verse 11

इति कर्म्म समुद्दिश्य नृपाणां धर्म्मराड्यमः । तत्पापपंकशुद्ध्यर्थमिदं दूतान्ब्रवीति च

এইদৰে নৃপতিসকলৰ ধৰ্মময় ৰাজধৰ্ম-কর্তব্য নিৰ্দেশ কৰি, পাপৰূপ কাদাৰ শুদ্ধিৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ দূতসকলক এই বাক্য ক’লে।

Verse 12

यमराज उवाच । भोभोश्चण्ड महाचंड गृहीत्वा नृपतीन्बलात् । नियमेन विशुद्यध्वं क्रमेण नरकाग्निषु

যমৰাজে ক’লে— “হে চণ্ড, হে মহাচণ্ড! সেই নৃপতিসকলক বলপূৰ্বক ধৰা; আৰু নিয়মানুসাৰে ক্ৰমে ক্ৰমে নৰকাগ্নিত তেওঁলোকক শুদ্ধ কৰা।”

Verse 14

सनत्कुमार उवाच । ततश्शीघ्रं समादाय नृपान्संगृह्य पादयोः । भ्रामयित्वा तु वेगेन निक्षिप्योर्ध्वं प्रगृह्य च । सर्वप्रायेण महतातीव तप्ते शिलातले । आस्फालयंति तरसा वज्रेणेव महाद्रुमान्

সনত্কুমাৰে ক’লে— তাৰপিছত তেওঁলোকে নৃপতিসকলক পায়ে ধৰি তৎক্ষণাৎ, মহাবেগে ঘূৰাই ওপৰলৈ নিক্ষেপ কৰি পুনৰ ধৰে। অধিকাংশ সময়ে অতি তপ্ত শিলাতলত মহাবলে আছাড় মাৰে— যেন বজ্ৰে মহাবৃক্ষ ভাঙি পেলায়।

Verse 15

ततस्सरक्तं श्रोत्रेण स्रवते जर्जरीकृतः । निस्संज्ञस्स सदा देही निश्चेष्टस्संप्रजायते

তাৰপিছত তাৰ দেহ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হৈ জৰ্জৰ হয়; কাণেৰে ৰক্ত স্ৰৱে। দেহধাৰী সদায় অচেতন হৈ সম্পূৰ্ণ নিস্তেজ হয়।

Verse 16

ततस्स वायुना स्पृष्टस्सतैरुज्जीवितः पुनः । ततः पापविशुद्ध्यर्थं क्षिपंति नरकार्णवे

তাৰপিছত বায়ুৰ স্পৰ্শত শতজনৰ দ্বাৰা তেওঁ পুনৰ জীৱিত হয়; তাৰপিছত পাপশুদ্ধিৰ বাবে তেওঁক নৰক-সমুদ্ৰত নিক্ষেপ কৰা হয়।

Verse 17

अष्टाविंशतिसंख्याभिः क्षित्यधस्सप्तकोटयः । सप्तमस्य तलस्यांते घोरे तमसि संस्थितः

পৃথিৱীৰ তলত আঠাই আৰু সাত কোটি (যোজন) পৰিমিত গভীৰতাত, সপ্তম তলৰ অন্তিম সীমাত, তেওঁ ঘোৰ অন্ধকাৰত অৱস্থিত।

Verse 18

घोराख्या प्रथमा कोटिः सुघोरा तदधः स्थिता । अतिघोरा महाघोरा घोररूपा च पंचमी

প্ৰথম বিভাগ ‘ঘোৰা’ নামে জনা যায়; তাৰ তলত ‘সুঘোৰা’ অৱস্থিত। তাৰ পিছত ‘অতিঘোৰা’ আৰু ‘মহাঘোৰা’; আৰু পঞ্চমটো ‘ঘোৰৰূপা’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 19

षष्ठी तलातलाख्या च सप्तमी च भयानका । अष्टमी कालरात्रिश्च नवमी च भयोत्कटा

ষষ্ঠটো ‘তলাতলা’ নামে জনা যায়; সপ্তমটো ভয়ানক। অষ্টমটো ‘কালৰাত্ৰি’ বুলি খ্যাত; নবমটো অতিশয় ভয়োৎকট।

Verse 20

दशमी तदधश्चण्डा महाचण्डा ततोऽप्यधः । चण्डकोलाहला चान्या प्रचण्डा चण्डनायिका

দশম স্তৰ ‘দশমী’। তাৰ তলত ‘চণ্ডা’; আৰু তাতোকৈ তলত ‘মহাচণ্ডা’। পুনৰ তলত ‘চণ্ডকোলাহলা’; আৰু ‘প্ৰচণ্ডা’ আৰু ‘চণ্ডনায়িকা’।

Verse 21

पद्मा पद्मावती भीता भीमा भीषणनायिका । कराला विकराला च वज्राविंशतिमा स्मृता

তেওঁ পদ্মা, পদ্মাৱতী, ভীতা, ভীমা, ভীষণনায়িকা, কৰালা, বিকৰালা আৰু বজ্ৰা—এই নামসমূহে স্মৰণীয়; এই গণনাত তেওঁ বিংশতমী।

Verse 22

त्रिकोणा पञ्चकोणा च सुदीर्घा चाखिलार्तिदा । समा भीमबला भोग्रा दीप्तप्रायेति चान्तिमी

তেওঁ ত্ৰিকোণা আৰু পঞ্চকোণা; সুদীৰ্ঘা আৰু অখিলাৰ্তিদা। তেওঁ সমা, ভীমবলা, ভোগ্ৰা, আৰু অন্তত দীপ্তপ্ৰায়া—তেজে জ্বলি উঠা।

Verse 23

इति ते नामतः प्रोक्ता घोरा नरककोटयः । अष्टाविंशतिरेवैताः पापानां यातनात्मिकाः

এইদৰে নামসহ তোমাক ভয়ংকৰ নৰকৰ সমূহ কোৱা হ’ল। এইবোৰ নিশ্চয় আটাইশ—পাপৰ ফলস্বৰূপ যাতনাময় লোক।

Verse 24

तासां क्रमेण विज्ञेयाः पंच पञ्चैव नायकाः । प्रत्येकं सर्वकोटीनां नामतस्संनिबोधत

সিহঁতৰ মাজত ক্ৰমে জানিবা—পাঁচ পাঁচজনকৈ নায়ক আছে। এতিয়া সকলো কোটিৰ প্ৰতিটোৰ নায়কসকলক নামসহ ভালদৰে বুজি লোৱা।

Verse 25

रौरवः प्रथमस्तेषां रुवंते यत्र देहिनः । महारौरवपीडाभिर्महांतोऽपि रुदंति च

সেই নৰকসমূহৰ মাজত ৰৌৰৱ প্ৰথম; য’ত দেহধাৰী প্ৰাণীসকলে উচ্চস্বৰে বিলাপ কৰে। মহাৰৌৰৱৰ যন্ত্ৰণাত পীড়িত হৈ মহাবলীয়েও কান্দে।

Verse 26

ततश्शीतं तथा चोष्णं पंचाद्या नायकास्स्मृताः । सुघोरस्तु महातीक्ष्णस्तथा संजीवनः स्मृतः

তাৰ পাছত ‘শীত’ আৰু ‘উষ্ণ’ প্ৰথম পাঁচজন নায়কৰ মাজত স্মৰণীয়। লগতে ‘সুঘোৰ’, ‘মহাতীক্ষ্ণ’ আৰু ‘সংজীৱন’ও প্রধান নায়ক হিচাপে স্মৃত।

Verse 27

महातमो विलोमश्च विलोपश्चापि कंटक । तीव्रवेगः करालश्च विकरालः प्रकंपनः

“(তেওঁলোকৰ নাম) মহাতম, বিলোম, বিলোপ আৰু কণ্টক; লগতে তীব্ৰবেগ, কৰাল, বিকৰাল আৰু প্ৰকম্পন।”

Verse 28

महावक्रश्च कालश्च कालसूत्रः प्रगर्जनः । सूचीमुखस्सुनेतिश्च खादकस्सुप्रपीडनः

(তেওঁলোকৰ নাম) মহাবক্ৰ, কাল, কালসূত্ৰ, প্ৰগর্জন, সূচীমুখ, সুনেতি, খাদক আৰু সুপ্ৰপীড়ন।

Verse 29

कुम्भीपाकसुपाकौ च क्रकचश्चातिदारुणः । अंगारराशिभवनं मेरुरसृक्प्रहितस्ततः

তাৰ পাছত তাক কুম্ভীপাক আৰু সুপাক নামৰ নৰকত, আৰু অতি দাৰুণ ক্ৰকচত নিক্ষেপ কৰা হয়; তাৰ পিছত জ্বলন্ত অঙ্গাৰৰ ৰাশি-নিবাসত আৰু ৰক্তধাৰা বোৱা পৰ্বতত পেলোৱা হয়।

Verse 30

तीक्ष्णतुण्डश्च शकुनिर्महासंवर्तकः क्रतुः । तप्तजंतुः पंकलेपः प्रतिमांसस्त्रपूद्भवः

তীক্ষ্ণতুণ্ড, শকুনি, মহাসংৱৰ্তক, ক্ৰতু; আৰু তপ্তজন্তু, পঙ্কলেপ, প্ৰতিমাংস, ত্ৰপূদ্ভৱ—এইদৰে সেই ঘোৰ সত্ত্বসমূহ কোৱা হৈছে।

Verse 31

उच्छ्वासस्सुनिरुच्छ्वासो सुदीर्घः कूटशाल्मलिः । दुरिष्टस्सुमहावादः प्रवादस्सुप्रतापनः

সেই উচ্ছ্বাস আৰু সু-নিরুচ্ছ্বাস (নিয়মিত প্ৰশ্বাস); সেই পৰম দীৰ্ঘস্থায়ী; সেই কূটশাল্মলিৰ দৰে উচ্চ, দৃঢ় স্তম্ভ। সেই দুৰ্জয় দৰ্শন/বিধান; সেই মহা-উদ্ঘোষ; সেই অশুদ্ধি দহনকাৰী প্ৰসিদ্ধ প্ৰবাদ।

Verse 32

ततो मेघो वृषः शाल्मस्सिंहव्याघ्रगजाननाः । श्वसूकराजमहिषघूककोकवृकाननाः

তাৰ পাছত মেঘ, বৃষ আৰু শাল্মলী গছৰ দৰে মুখবিশিষ্ট; সিংহ, ব্যাঘ্ৰ আৰু গজৰ দৰে মুখবিশিষ্ট; আৰু কুকুৰ, শূকৰ, ৰাজমহিষ, পেঁচা, শিয়াল আৰু নেকুৰাৰ দৰে মুখবিশিষ্ট ৰূপ প্ৰকাশ পালে।

Verse 33

ग्राहकुंभीननक्राख्या स्सर्पकूर्माख्यवायसाः । गृध्रोलूकहलोकाख्याः शार्दूलक्रथकर्कटाः

গ্ৰাহ, কুম্ভীৰ আৰু নক্ৰ নামে জনাজাত; সৰ্প, কূৰ্ম আৰু কাক নামে কোৱা; তদ্ৰূপ গৃধ্ৰ, পেঁচা আৰু হলোক নামে জনাজাত; আৰু শাৰ্দূল, ক্রথ আৰু কাঁকোৰা নামেৰেও আছিল।

Verse 34

मंडूकाः पूतिवक्त्राश्च रक्ताक्षः पूतिमृत्तिकाः । कणधूम्रस्तथाग्निश्च कृमिगन्धिवपुस्तथा

ব্যাঙসদৃশ, দুৰ্গন্ধযুক্ত মুখবিশিষ্ট, ৰক্তচক্ষু আৰু দুৰ্গন্ধিত কাদাত লিপ্ত; লগতে ধোঁৱাৰ দৰে ক’লা, অগ্নিস্বৰূপ, আৰু কৃমিগন্ধি দেহধাৰীও আছিল।

Verse 35

अग्नीध्रश्चाप्रतिष्ठश्च रुधिराभश्श्वभोजनः । लाला भेक्षांत्रभक्षौ च सर्वभक्षः सुदारुणः

‘অগ্নীধ্ৰ’ আৰু ‘অপ্ৰতিষ্ঠ’; ‘ৰুধিৰাভ’ (ৰক্তবৰ্ণ) আৰু ‘শ্বভোজন’ (কুকুৰভোজী); ‘লালা’, ‘ভেক্ষান্ত্ৰভক্ষ’ (ব্যাঙ আৰু অন্ত্ৰভোজী) আৰু ‘সৰ্বভক্ষ’ (সৰ্বভোজী)—সকলো অতি ভয়ংকৰ আছিল।

Verse 36

कंटकस्सुविशालश्च विकटः कटपूतनः । अंबरीषः कटाहश्च कष्टा वैतरणी नदी

কাঁইটভৰা অঞ্চল, অতি বিশাল, ভয়ংকৰ; কাটপূতন, অম্বৰীষ, কাটাহ—আৰু দুখদায়িনী বৈতৰণী নদী (আছে)।

Verse 37

सुतप्तलोहशयन एकपादः प्रपूरणः । असितालवनं घोरमस्थिभंगः सुपूरणः

সি দগ্ধ লোহাৰ শয্যাত শুই থাকিল; এক ভৰিত থিয় হৈ ঘোৰ তপস্যা কৰিলে। ভয়ংকৰ অসিতাল বনলৈ প্ৰৱেশ কৰি, অস্থিভঙ্গ হলেও অচল হৈ তপ পূৰ্ণ কৰাত একাগ্ৰ ৰ’ল।

Verse 38

विलातसोऽसुयंत्रोऽपि कूटपाशः प्रमर्दनः । महाचूर्ण्णो सुचूर्ण्णोऽपि तप्तलोहमयं तथा

‘বিলাতস’ নামৰ যন্ত্ৰণা-যন্ত্ৰ, ‘অসুযন্ত্ৰ’ও; চেপি গুৰি কৰা ‘কূটপাশ’; ‘মহাচূৰ্ণ’ আৰু ‘সুচূৰ্ণ’—আৰু তপ্ত লোহাময় যাতনাও তদ্ৰূপ আছে।

Verse 39

पर्वतः क्षुरधारा च तथा यमलपर्वतः । मूत्रविष्ठाश्रुकूपश्च क्षारकूपश्च शीतलः

তাত আছে ‘পৰ্বত’, ‘ক্ষুৰধাৰা’ আৰু ‘যমলপৰ্বত’; মূত্ৰ, বিষ্ঠা আৰু ৰক্তৰ কূপ; ক্ষাৰকূপ আৰু হিমশীতল অঞ্চলও আছে।

Verse 40

मुसलोलूखलं यन्त्रं शिलाशकटलांगलम् । तालपत्रासिगहनं महाशकटमण्डपम्

তাত আছে মুছল-ওখলি যন্ত্ৰ, শিলাৰ शकট আৰু লাঙল; তালপাতৰ তৰোৱালৰ ঘন বন; আৰু মহাশকটত স্থাপিত বিশাল মণ্ডপো আছে।

Verse 41

संमोहमस्थिभंगश्च तप्तश्चलमयो गुडम् । बहुदुखं महाक्लेशः कश्मलं समलं मलात्

ই মোহ আনে আৰু অস্থিভংগো ঘটায়; ই দাহক আৰু অস্থিৰ—যেনে তাপত গলি যোৱা গুড়। ই বহু দুখ আৰু মহাক্লেশ দিয়ে; ই পাপময়, কলুষিত আৰু মলজাত অশুচি।

Verse 42

हालाहलो विरूपश्च स्वरूपश्च यमानुगः । एकपादस्त्रिपादश्च तीव्रश्चाचीवरं तमः

‘হালাহল’, ‘বিৰূপ’ আৰু ‘স্বৰূপ’, ‘যমানুগ’, ‘একপাদ’ আৰু ‘ত্ৰিপাদ’, ‘তীব্ৰ’ আৰু ‘আচীৱৰ’—যি ঘোৰ তমস্‌স্বৰূপ—এইবোৰো (ৰুদ্ৰৰ আৱৰণশক্তিৰ) নাম/ৰূপ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 43

अष्टाविंशतिरित्येते क्रमशः पंचपंचकम् । कोटीनामानुपूर्व्येण पंच पंचैव नायकाः

এইদৰে এইবোৰ আঠাইশ (গোট), ক্ৰমে পাঁচ-পাঁচকৈ পঞ্চক। একে অনুক্ৰমে ৰুদ্ৰ-কোটিসকলৰো নায়ক আছে—প্ৰত্যেক পঞ্চকৰ বাবে পাঁচ-পাঁচজনকৈ।

Verse 44

रौरवाय प्रबोध्यंते नरकाणां शतं स्मृतम् । चत्वारिंशच्छतं प्रोक्तं महानरकमण्डलम्

ৰৌৰৱ নামৰ নৰকৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে যে তাৰ অধীনত এশটা নৰক গণ্য। আৰু মহান নৰক-মণ্ডল চাৰিশ চল্লিশ বিভাগযুক্ত বুলি প্ৰোক্ত।

Verse 45

इति ते व्यास संप्रोक्ता नरकस्य स्थितिर्मया । प्रसंख्यानाच्च वैराग्यं शृणु पापगतिं च ताम्

হে ব্যাস! এইদৰে মই তোমাক নৰকৰ অৱস্থা বুজাই ক’লোঁ। এই ফলৰ স্পষ্ট গণনা-চিন্তনৰ পৰা বৈৰাগ্য জন্মে; এতিয়া সেই পাপৰ গতি আৰু পৰিণতিও শুনা।