नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनम् / Description of the Path to Naraka and the Nature of Yama’s Messengers

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ पापैर्नरा यांति यमलोकं चतुर्विधैः । संत्रासजननं घोरं विवशास्सर्वदेहिनः

সনৎকুমাৰে ক’লে—এতিয়া পাপৰ কাৰণে মানুহ চাৰিধৰণে যমলোকলৈ যায়; সেয়া অতি ভয়ংকৰ, আতংকজনক, আৰু সকলো দেহধাৰী তাত অসহায়ভাৱে নীত হয়।

Verse 2

गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । स्त्रीपुन्नपुंसकैर्जीवैर्ज्ञातव्यं सर्वजंतुषु

সকলো প্ৰাণীৰ ভিতৰত জীৱাত্মা সকলো অৱস্থাত বিদ্যমান বুলি জানিব লাগে—গৰ্ভত, জন্মৰ সময়ত, শৈশৱ, যৌৱন আৰু মধ্যবয়সত; লগতে স্ত্ৰী, পুৰুষ আৰু নপুংসক দেহতো।

Verse 3

शुभाशुभफलं चात्र देहिनां संविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिस्सर्वैर्वसिष्ठप्रमुखैस्तथा

ইয়াত দেহধাৰী প্ৰাণীৰ শুভ-অশুভ ফল যথাযথভাৱে বিচাৰ কৰা হয়—চিত্ৰগুপ্ত আদি সকলো লেখক আৰু বশিষ্ঠ-প্ৰমুখ ঋষিসকলৰ দ্বাৰাও।

Verse 4

न केचित्प्राणिनस्संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचार्य्यताम्

যমধামলৈ নোযোৱা কোনো প্ৰাণী নাই। কৃত কৰ্মৰ ফল নিশ্চয় ভোগ কৰিবই লাগে; সেয়ে ইয়াৰ ওপৰত সম্যক্ চিন্তা কৰা উচিত।

Verse 5

तत्र ये शुभकर्माणस्सौम्यचित्ता दयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पूर्वं यमनिकेतनम्

তাত যিসকলে শুভ কৰ্ম কৰে—মনতে সৌম্যতা আৰু দয়া-সহ—সেই নৰসকলে শান্তভাৱে প্ৰথমে যমৰ নিকেতনলৈ যায়।

Verse 6

ये पुनः पापकर्म्माणः पापा दानविवर्जिताः । ते घोरेण पथा यांति दक्षिणेन यमालयम्

যিসকল পাপকর্মত লিপ্ত পাপী আৰু দানবিহীন, তেওঁলোকে ভয়ংকৰ পথে গৈ দক্ষিণ দিশে যমালয়ত উপনীত হয়।

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ পঞ্চম উমাসংহিতাত ‘নরকলোকলৈ যোৱা পথ আৰু যমদূতৰ স্বৰূপবৰ্ণনা’ নামৰ সপ্তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 8

समीपस्थमिवाभाति नराणां पुण्यकर्मणाम् । पापिनामतिदूरस्थं पथा रौद्रेण गच्छताम्

পুণ্যকৰ্মত স্থিত মানুহৰ বাবে (পৰম গতি) যেন ওচৰতে দেখা যায়; কিন্তু ৰৌদ্ৰ আৰু নিষ্ঠুৰ পথে গমন কৰা পাপীৰ বাবে সেয়া অতিদূৰ বুলি অনুভৱ হয়।

Verse 9

तीक्ष्णकंटकयुक्तेन शर्कराविचितेन च । क्षुरधारानिभैस्तीक्ष्णैः पाषाणै रचितेन च

সেই পথ তীক্ষ্ণ কাঁটাৰে ভৰা, কংকৰৰে ছটিয়াই থকা, আৰু ক্ষুৰধাৰৰ দৰে কাটি পেলোৱা তীক্ষ্ণ শিলাৰে নিৰ্মিত আছিল।

Verse 10

क्वचित्पंकेन महता उरुतोकैश्च पातकैः । लोहसूचीनिभैर्दर्भैस्सम्पन्नेन पथा क्वचित्

কেতিয়াবা পথ গভীৰ কাদাত ৰুদ্ধ হয়, কেতিয়াবা প্ৰচণ্ড সোঁত আৰু মহা বিপদে ঘেৰাই ধৰে। কেতিয়াবা লোহাৰ সূঁইৰ দৰে তীক্ষ্ণ দৰ্ভ ঘাঁহ ছড়াই থাকে—এনেকুৱা সংসাৰ-পথ বাৰে বাৰে সন্মুখত আহে।

Verse 11

तटप्रायातिविषमैः पर्वतैर्वृक्षसंकुलैः । प्रतप्तांगारयुक्तेन यांति मार्गेण दुःखिताः

দুখে পীড়িত হৈ তেওঁলোকে এনে পথেদি আগবাঢ়ে, যি খাড়া তীৰৰ কাষে অতি বিষম; অসম পাহাৰ আৰু ঘন গছ-গছনিত ভৰা; আৰু জ্বলা অঙ্গাৰে আচ্ছন্ন।

Verse 12

क्वचिद्विषमगर्तैश्च क्वचिल्लोष्टैस्सुदुष्करैः । सुतप्तवालुकाभिश्च तथा तीक्ष्णैश्च शंकुभिः

কেতিয়াবা অসম গাঁত, কেতিয়াবা কঠিন ঢেলাৰ ঢিপ—পাৰ হোৱাটো অতি দুষ্কৰ; কেতিয়াবা দগ্ধ গৰম বালি, আৰু কেতিয়াবা তীক্ষ্ণ খুঁটি-শঙ্কু।

Verse 13

अनेक शाखाविततैर्व्याप्तं वंशवनैः क्वचित् । कष्टेन तमसा मार्गे नानालम्बेन कुत्रचित्

কেতিয়াবা বহু শাখাৰে বিস্তৃত বাঁহবনে পথ ঢাকি পেলাই; কেতিয়াবা ঘোৰ অন্ধকাৰত ই কষ্টসাধ্য হ’ল; আৰু কেতিয়াবা নানা ধৰণৰ অবলম্বন ধৰি তবেই পাৰ হ’ব লাগিছিল।

Verse 14

अयश्शृंगाटकैस्तीक्ष्णैः क्वचिद्दावाग्निना पुनः । क्वचित्तप्तशिलाभिश्च क्वचिद्व्याप्तं हिमेन च

কেতিয়াবা তীক্ষ্ণ লোহাৰ কাঁটাৰে পথ ভৰ্তি; কেতিয়াবা পুনৰ দাৱাগ্নিৰ জ্বালাই আচ্ছন্ন। কেতিয়াবা তপত শিলা, আৰু কেতিয়াবা হিম আৰু তীব্ৰ শীতে সৰ্বত্র ব্যাপ্ত।

Verse 15

क्वचिद्वालुकया व्याप्तमाकंठांतः प्रवेशया । क्वचिद्दुष्टाम्बुना व्याप्तं क्वचिच्च करिषाग्निना

কিছুমান ঠাইত বালিত আৱৃত হৈ ডিঙিলৈকে ধসিব লাগিছিল; কিছুমান ঠাইত দুৰ্গন্ধযুক্ত পানীৰে ঢাকি পেলাইছিল; আৰু আন ঠাইত জ্বলন্ত গোবৰ-অগ্নিয়ে পীড়া দিছিল।

Verse 16

क्वचित्सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैर्मशकैश्च सुदारुणैः । क्वचिन्महाजलौकाभिः क्वचिच्चाजगरैस्तथा

কিছুমান ঠাইত সিংহ, নেকুৰা আৰু বাঘ আছিল, লগতে অতি ভয়ংকৰ মহোও; কিছুমান ঠাইত ডাঙৰ জোঁক; আৰু আন ঠাইত মহাকায় অজগৰো আছিল।

Verse 17

मक्षिकाभिश्च रौद्राभिः क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः । मत्तमातंगयूथैश्च बलोन्मत्तैः प्रमाथिभिः

কিছুমান ঠাইত ৰৌদ্ৰ মাছিৰ জাক আছিল; কিছুমান ঠাইত মাৰণ বিষে ফুলি উঠা সাপ; আৰু আন ঠাইত বলত উন্মত্ত, মদত মত্ত হাতীৰ দল—যিয়ে ত্ৰাস আৰু ধ্বংস বিয়পাইছিল।

Verse 18

पंथानमुल्लिखद्भिश्च सूकरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रिभिः । तीक्ष्णशृंगैश्च महिषैस्सर्वभूतैश्च श्वापदैः

তীক্ষ্ণ দন্তযুক্ত বনৰীয়া গাহৰিয়ে পথখন উখলি ছিঙি পেলাইছিল; তীক্ষ্ণ শিঙযুক্ত মহিষ আৰু নানাবিধ ক্ৰূৰ বনৰীয়া জন্তুৱে পথটো চাৰিওফালে ঘেৰিছিল।

Verse 19

डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः । व्याधिभिश्च महाघोरैः पीड्यमाना व्रजंति हि

তেওঁলোকে নিশ্চয় পীড়িত হৈ ঘূৰি ফুৰে—ৰৌদ্ৰ ডাকিনী, বিকৰাল ৰাক্ষস আৰু অতি ভয়ংকৰ ব্যাধিৰ দ্বাৰা উৎপীড়িত হৈ।

Verse 20

महाधूलिविमिश्रेण महाचण्डेन वायुना । महापाषाणवर्षेण हन्यमाना निराश्रयाः

ঘন ধূলিমিশ্ৰিত প্ৰচণ্ড বতাহ আৰু ডাঙৰ ডাঙৰ শিলৰ বৰষুণে আঘাত কৰি সিহঁত আশ্ৰয়হীন, অসহায় হৈ পৰিল।

Verse 21

क्वचिद्विद्युत्प्रपातेन दह्यमाना व्रजन्ति च । महता बाणवर्षेण विध्यमानाश्च सर्वतः

কেতিয়াবা হঠাৎ বিদ্যুৎপাতৰ দাহে দগ্ধ হৈ তেওঁলোকে টলমলকৈ আগবাঢ়ে; আৰু চাৰিওফালে মহা বাণবৃষ্টিত তেওঁলোক বিদ্ধ হয়॥

Verse 22

पतद्भिर्वज्रपातैश्च उल्कापातैश्च दारुणैः । प्रदीप्तांगारवर्षेण दह्यमानाश्च संति हि

পতিত বজ্ৰপাতে, দাৰুণ উল্কাপাতে, আৰু জ্বলন্ত অঙ্গাৰবৃষ্টিত তেওঁলোক নিশ্চয়েই দগ্ধ হৈছে॥

Verse 23

महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणा रुदंति च । महामेघरवैर्घोरैस्त्रस्यंते च मुहुर्मुहुः

ভাৰী ধূলিবৃষ্টিয়ে আৱৰি তেওঁলোকে কান্দে; আৰু মহামেঘৰ ঘোৰ গর্জনত তেওঁলোকে বাৰে বাৰে ভয়তে কঁপি উঠে॥

Verse 24

निशितायुधवर्षेण भिद्यमानाश्च सर्वतः । महाक्षाराम्बुधाराभिस्सिच्यमाना व्रजंति च

তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰবৃষ্টিত চাৰিওফালে বিদীৰ্ণ হৈ আৰু অতি ক্ষাৰযুক্ত জলধাৰাৰে সিক্ত হৈও তেওঁলোকে তথাপি আগবাঢ়ি যায়।

Verse 25

महीशीतेन मरुता रूक्षेण परुषेण च । समंताद्बाध्यमानाश्च शुष्यंते संकुचन्ति च

পৃথিৱীৰ শীতলতা-ভৰা, ৰূক্ষ আৰু কঠোৰ বতাহত চাৰিওফালে বাধাপ্ৰাপ্ত হৈ প্ৰাণীবোৰ শুকাই যায় আৰু সঙ্কুচিত হয়।

Verse 26

इत्थं मार्गेण रौद्रेण पाथेयरहितेन च । निरालम्बेन दुर्गेण निर्जलेन समंततः

এইদৰে তেওঁলোকে উগ্ৰ আৰু ভয়ংকৰ পথেদি আগবাঢ়িল—পাথেয়বিহীন, আশ্ৰয়বিহীন, দুৰ্গম ভূমিত, আৰু চাৰিওফালে জলবিহীন।

Verse 27

विषमेणैव महता निर्जनापाश्रयेण च । तमोरूपेण कष्टेन सर्वदुष्टाश्रयेण च

সেই স্থান সঁচাকৈয়ে অতি বিষম আৰু ভয়ংকৰ—বিস্তৃত, নিৰ্জন আশ্ৰয়ৰ দৰে, কষ্টদায়ক অন্ধকাৰময়, আৰু সকলো ধৰণৰ দুষ্টৰ আশ্ৰয়স্থল।

Verse 28

नीयंते देहिनस्सर्वे ये मूढाः पापकर्मिणः । यमदूतैर्महाघोरैस्तदाज्ञाकारिभिर्बलात्

যিসকল দেহধাৰী মোহগ্ৰস্ত হৈ পাপকর্মত লিপ্ত, তেওঁলোকক যমৰ আজ্ঞা পালন কৰা মহাভয়ংকৰ যমদূতসকলে বলপূৰ্বক লৈ যায়।

Verse 29

एकाकिनः पराधीना मित्रबन्धुविवर्जिताः । शोचंतस्स्वानि कर्म्माणि रुदंतश्च मुहुर्मुहुः

তেওঁলোক একাকী, পৰাধীন, মিত্ৰ-বন্ধুবিহীন হৈ নিজৰ কৰ্মৰ বাবে শোক কৰে আৰু বাৰে বাৰে কান্দে।

Verse 30

प्रेता भूत्वा विवस्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः । असौम्या भयभीताश्च दह्यमानाः क्षुधान्विताः

তেওঁলোক প্ৰেত হৈ বস্ত্ৰহীন থাকে; কণ্ঠ, ওঁঠ আৰু তালু শুকাই যায়। অমঙ্গল ৰূপে ভয়ত কঁপে, যেন দহি আছে তেনে যন্ত্ৰণা ভোগে আৰু ক্ষুধাত পীড়িত হয়।

Verse 31

बद्धाश्शृंखलया केचिदुत्ता नपादका नराः । कृष्यंते कृष्यमाणाश्च यमदूतैर्बलोत्कटैः

কিছুমান মানুহ শৃংখলাৰে কটাকৈ বাঁধা, চিৎ হৈ পৰি—ভৰি ওপৰলৈ উঠোৱা—বলৱান আৰু উগ্ৰ যমদূতসকলে নিৰ্দয়ভাৱে টানি লৈ যায়।

Verse 32

उरसाधोमुखाश्चान्ये घृष्यमाणास्सुदुःखिताः । केशपाशनि बंधेन संस्कृष्यंते च रज्जुना

আন কিছুমানক, তেওঁলোকৰ বুকু তললৈ কৰি আৰু মুখ তললৈ কৰি, টানি নিয়া হৈছিল—ঘঁহনি খাই আৰু অত্যন্ত যন্ত্ৰণা ভোগ কৰি; চুলিৰ পাশ আৰু জৰীৰে বান্ধি টানি নিয়া হৈছিল।

Verse 33

ललाटे चांकुशेनान्ये भिन्ना दुष्यंति देहिनः । उत्तानाः कंटकपथा क्वचिदंगारवर्त्मना

কিছুমান দেহধাৰী প্ৰাণীক অংকুশৰ দ্বাৰা কপালত আঘাত কৰি বিদীৰ্ণ কৰা হয় আৰু তেওঁলোকে কষ্ট পায়। কাৰোবাক কণ্টকাকীর্ণ পথত পেলাই দিয়া হয়; আৰু কাৰোবাক ক’ৰবাত জ্বলন্ত আঙঠাৰ পথত খোজ কঢ়োৱা হয়।

Verse 35

ग्रीवापाशेन कृष्यंते प्रयांत्यन्ये सुदुःखिताः । जिह्वांकुशप्रवेशेन रज्ज्वाकृष्यन्त एव ते

কিছুমান অত্যন্ত দুখত ডিঙিত পাশ লগাই টানি নিয়া হয়। আন কিছুমানকো জিভাত অংকুশ সুমুৱাই জৰীৰে আগলৈ টানি নিয়া হয়—এইদৰে তেওঁলোকক চলাই নিয়া হয়।

Verse 36

नासाभेदेन रज्ज्वा च त्वाकृश्यन्ते तथापरे । भिन्नाः कपोलयो रज्ज्वाकृष्यंतेऽन्ये तथौष्ठयोः

কাৰোবাক নাক ফুটা কৰি তাৰ মাজেৰে পাৰ কৰা জৰীৰে টানি নিয়া হয়; আন কিছুমানক ছালৰ দ্বাৰা টানি নিয়া হয়। কাৰোবাৰ গাল বিদীৰ্ণ কৰি জৰীৰে টানি নিয়া হয়; একেদৰে আন কিছুমানক তেওঁলোকৰ ওঁঠৰ দ্বাৰা টানি নিয়া হয়।

Verse 37

छिन्नाग्रपादहस्ताश्च च्छिन्नकर्णोष्ठनासिकाः । संछिन्नशिश्नवृषणाः छिन्नभिन्नांगसंधयः

তেওঁলোকৰ হাত-ভৰিৰ আগভাগ কাটি পেলোৱা হ’ল, কাণ, ওঁঠ আৰু নাক কটা হ’ল, জননেন্দ্ৰিয় ছিন্ন কৰা হ’ল আৰু অংগৰ সন্ধিবোৰ বিচ্ছিন্ন কৰা হ’ল।

Verse 38

आभिद्यमानाः कुंतैश्च भिद्यमानाश्च सायकैः । इतश्चेतश्च धावंतः क्रंदमाना निराश्रयाः

কুন্তে বিদ্ধ আৰু শৰ-বাণে ছিন্নভিন্ন হৈ সিহঁতে ইফালে-সিফালে দৌৰিলে; ক্ৰন্দন কৰি আশ্ৰয়হীন হ’ল।

Verse 39

मुद्गरैर्लोहदण्डैश्च हन्यमाना मुहुर्मुहुः । कंटकैर्विविधैर्घोरैर्ज्वलनार्कसमप्रभैः

সিহঁতে বাৰে বাৰে মুদ্গৰ আৰু লোহদণ্ডে প্ৰহাৰিত হয়; আৰু জ্বলন্ত সূৰ্যসম দীপ্ত ভয়ংকৰ নানা কণ্টকে তীব্ৰ যন্ত্ৰণা পায়।

Verse 40

भिन्दिपालैर्विभियंते स्रवतः पूयशोणितम् । शकृता कृमिदिग्धाश्च नीयंते विवशा नराः

ভিন্দিপালে ভয়াতুৰ সেই নৰসকল—যাৰ পৰা পূঁজ আৰু ৰক্ত সৰে—মলে লেপা আৰু কৃমিয়ে কামোৰা, বিবশ হৈ টানি নিয়া হয়।

Verse 41

याचमानाश्च सलिलमन्नं वापि बुभुक्षिताः । छायां प्रार्थयमानाश्च शीतार्ताश्चानलं पुनः

কিছুমানে পানী যাচনা কৰে; ভোকাতুৰে অন্ন বিচাৰে। কিছুমানে ছাঁ প্ৰাৰ্থনা কৰে, আৰু শীতাৰ্তসকলে পুনৰ অগ্নি খোজে।

Verse 42

दानहीनाः प्रयांत्येवं प्रार्थयंतस्सुखं नराः । गृहीतदान पाथेयास्सुखं यांति यमालयम्

দানহীন মানুহে সুখৰ প্ৰাৰ্থনা কৰি ভিক্ষুকৰ দৰে এই লোক ত্যাগ কৰে; কিন্তু যিসকলে দানক পথৰ পাথেয় কৰি গ্ৰহণ আৰু দান কৰিছে, তেওঁলোকে সহজে যমালয়লৈ গমন কৰে।

Verse 43

एवं न्यायेन कष्टेन प्राप्ताः प्रेतपुरं यदा । प्रज्ञापितास्ततो दूतैर्निवेश्यंते यमाग्रतः

এইদৰে ন্যায়ৰ কঠোৰ পথ আৰু যন্ত্রণাময় কষ্টেৰে যেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰেতপুৰত উপস্থিত হয়, তেতিয়া যমদূতে তেওঁলোকক চিনাক্ত কৰি সংবাদ দিয়ে আৰু বিচাৰৰ বাবে যমৰ সন্মুখত থিয় কৰায়।

Verse 44

तत्र ये शुभकर्म्माणस्तांस्तु सम्मानयेद्यमः । स्वागतासनदानेन पाद्यार्घ्येण प्रियेण च

তাত যিসকলে শুভকৰ্ম কৰিছে, যমে তেওঁলোকক সন্মান কৰে—স্বাগতাসন দি, পাদ্য-অৰ্ঘ্য আদি প্ৰিয় উপচাৰে সৎকাৰ কৰে।

Verse 45

धन्या यूयं महात्मानो निगमोदितकारिणः । यैश्च दिव्यसुखार्थाय भवद्भिस्सुकृतं कृतम्

ধন্য তোমালোক, হে মহাত্মাসকল! তোমালোক নিগমে (বেদত) কোৱা মতে আচৰণ কৰা; দিব্য সুখৰ বাবে তোমালোকে পুণ্যকৰ্ম সম্পাদন কৰিছে।

Verse 46

दिव्यं विमानमारुह्य दिव्यस्त्रीभोगभूषितम् । स्वर्गं गच्छध्वममलं सर्वकामसमन्वितम्

দিব্য বিমানত আৰোহণ কৰি, দিব্য নাৰীৰ ভোগ-ঐশ্বৰ্যৰে ভূষিত হৈ, নিৰ্মল স্বৰ্গলৈ যোৱা—য’ত সকলো কামনা পূৰ্ণ হয়।

Verse 47

तत्र भुक्त्वा महाभोगानंते पुण्यस्य संक्षयात् । यत्किंचिदल्पमशुभं पुनस्तदिह भोक्ष्यथ

তাত মহাভোগ ভোগ কৰাৰ পাছত, পুণ্য ক্ষয় হ’লে, যি সামান্য অশুভ অৱশিষ্ট থাকে—সেয়া পুনৰ ইয়াত ভোগ কৰিব লাগে।

Verse 48

धर्म्मात्मानो नरा ये च मित्रभूत्वा इवात्मनः । सौम्यं सुखं प्रपश्यंति धर्मराजत्वमेव च

যিসকল নৰ স্বভাৱতে ধৰ্মাত্মা আৰু নিজৰ অন্তৰাত্মাৰ সৈতে যেন বন্ধুত্ব স্থাপন কৰে, তেওঁলোকে সৌম্য মঙ্গলময় সুখ দৰ্শন কৰে আৰু ধৰ্মৰাজত্বো লাভ কৰে।

Verse 49

ये पुनः क्रूरकर्म्माणस्ते पश्यंति भयानकम् । दंष्ट्राकरालवदनं भृकुटीकुटिलेक्षणम्

কিন্তু যিসকল লোক ক্ৰূৰ কৰ্মত লিপ্ত, তেওঁলোকে ভয়ংকৰ দৰ্শন দেখে—দঁষ্ট্ৰাযুক্ত বিকৰাল মুখ আৰু গাঁঠ খোৱা ভ্ৰূকুটিৰে বেঁকা দৃষ্টি।

Verse 50

ऊर्ध्वकेशं महाश्मश्रुमूर्ध्वप्रस्फुरिताधरम् । अष्टादशभुजं क्रुद्धं नीलांजनचयोपमम्

তাৰ কেশ ওপৰলৈ থিয় হৈ উঠিছিল; মহাদাড়ি আছিল; অধৰ ওপৰলৈ কঁপিছিল। অষ্টাদশভুজ, ক্ৰুদ্ধ ৰূপে, সি ঘন নীলাঞ্জনৰ স্তূপৰ দৰে দেখা দিছিল।

Verse 51

सर्वायुधोद्धतकरं सर्वदण्डेन तर्जयन् । महामहिषमारूढं दीप्ताग्निसमलोचनम्

সি নিজৰ হাতত সকলো অস্ত্ৰ উচাই ধৰি, সকলো ধৰণৰ দণ্ডেৰে তর্জনা কৰিছিল; মহামহিষত আৰূঢ়, তাৰ চকু দীপ্ত অগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠিছিল।

Verse 52

रक्तमाल्यांबरधरं महामेरुमिवोच्छ्रितम् । प्रलयाम्बुदनिर्घोषं पिबन्निव महोदधिम्

সি ৰক্তমালা আৰু ৰক্তবস্ত্ৰধাৰী, মহামেৰুৰ দৰে অতি উচ্চ; প্ৰলয়মেঘৰ গর্জনৰ দৰে নিনাদ কৰি, যেন মহাসাগৰেই পান কৰি আছে।

Verse 53

ग्रसंतमिव शैलेन्द्रमुद्गिरंतमिवानलम् । मृत्युश्चैव समीपस्थः कालानलसमप्रभुः

সি যেন শৈলেন্দ্ৰক গ্ৰাস কৰি আছে, আৰু যেন প্ৰচণ্ড অনল উগিৰাই আছে। মৃত্যুও ওচৰত—কালানলৰ দৰে দীপ্ত আৰু ভয়ংকৰ।

Verse 54

कालश्चांजनसंकाशः कृतांतश्च भयानकः । मारीचोग्रमहामारी कालरात्रिश्च दारुणा

তাত অঞ্জনৰ দৰে ক’লা ‘কাল’ আৰু ভয়ংকৰ ‘কৃতান্ত’ (মৃত্যু) আছিল; লগতে মাৰীচ, উগ্ৰ ‘মহামাৰী’ আৰু দাৰুণ ‘কালৰাত্ৰি’—কাল, প্ৰলয় আৰু বিপদৰ মূর্ত শক্তি।

Verse 55

विविधा व्याधयः कुष्ठा नानारूपा भयावहाः । शक्तिशूलांकुशधराः पाशचक्रासिपाणयः

বিভিন্ন ব্যাধি—কুষ্ঠ আদি, নানাৰূপ ভয়াবহ—প্ৰকাশ পালে; সিহঁতে শক্তি, শূল আৰু অঙ্কুশ ধৰি, হাতত পাশ, চক্ৰ আৰু অসি লৈ আছিল।

Verse 56

वजतुंडधरा रुद्रा क्षुरतूणधनुर्द्धराः । नानायुधधरास्सर्वे महावीरा भयंकराः

সেই ৰুদ্ৰসকল বজ্ৰসম দাঁতধাৰী, ক্ষুৰধাৰ অস্ত্ৰ, তূণীৰ আৰু ধনু ধাৰণকাৰী আছিল। তেওঁলোক সকলোৱে নানা অস্ত্ৰে সজ্জিত, মহাবীৰ আৰু ভয়ংকৰ প্ৰতাপশালী আছিল।

Verse 57

असंख्याता महावीराः कालाञ्जनसमप्रभाः । सर्वायुधोद्यतकरा यमदूता भयानकाः

অসংখ্য মহাবীৰ কালাঞ্জনসম কান্তিযুক্ত—অঞ্জনৰ ক’লা দীপ্তিৰ দৰে—আছিল। তেওঁলোকে হাত উঠাই সকলো প্ৰকাৰ অস্ত্ৰ উগাৰি থোৱা, যমৰ ভয়ংকৰ দূত আছিল।

Verse 58

अनेन परिचारेण वृतं तं घोरदर्शनम् । यमं पश्यंति पापिष्ठाश्चित्रगुप्तं च भीषणम्

এই পৰিচাৰকদলেৰে ঘেৰাও কৰা, ঘোৰ দৰ্শনযুক্ত যমক পাপিষ্ঠসকলে দেখে; লগতে ভীষণ চিত্ৰগুপ্তকো দেখে।

Verse 59

निर्भर्त्सयति चात्यंतं यमस्तान्पापकर्म्मणः । चित्रगुप्तश्च भगवान्धर्म्मवाक्यैः प्रबोधयेत्

যম পাপকর্ম কৰা লোকসকলক অত্যন্ত কঠোৰভাৱে তিৰস্কাৰ কৰে; আৰু ভগৱান চিত্ৰগুপ্ত ধৰ্মসম্মত বাক্যৰে তেওঁলোকক বোধ দিয়া আৰু জাগ্ৰত কৰে।