Aditi’s Progeny and the Twelve Ādityas (Manvantara Genealogy)
এই অধ্যায়ত সূত–শৌনক সংলাপৰূপে সূতে কশ্যপৰ পত্নীসকল—অদিতি, দিতি, সুৰসা, ইলা, দনু, সুৰভি, বিনতা, তাম্ৰা, ক্ৰোধবশা আদি—উল্লেখ কৰি পূৰ্ব মন্বন্তৰসমূহত তেওঁলোকৰ সন্তান-পরম্পৰা বৰ্ণনা কৰে। মূল বিষয় হৈছে, তুষিত দেবগণ লোকহিতাৰ্থে সমবেত হৈ অদিতিৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী চক্রত জন্ম লৈ দ্বাদশ আদিত্যৰূপে প্ৰকাশ পায়। বিষ্ণু, শক্র (ইন্দ্ৰ), আৰ্যমা, ধাতা, ত্বষ্টা, পূষা, বিবস্বান, সবিতা, মিত্ৰ, বৰুণ, অংশ আৰু ভগ—এই আদিত্যসকলৰ নাম দি তেওঁলোকক সূৰ্যতত্ত্ব, বিশ্ব-ব্যৱস্থা, সার্বভৌমত্ব আৰু সমৃদ্ধি-ৰক্ষাৰ দায়িত্বৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। তাৰ পিছত সোমৰ সাতাশ পত্নী আৰু তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান সন্তানৰ কথাও উল্লেখিত হৈ নক্ষত্র–কালগণনাৰ তত্ত্ব বিস্তাৰ পায়। মন্বন্তৰচক্ৰত নাম-ৰূপ সলনি হলেও দেৱকাৰ্যৰ ধাৰাবাহিকতা কেনেকৈ থাকে, সেয়া এই অধ্যায়ে দেখুৱায়।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । अदितिर्दितिश्च सुरसारिष्टेला दनुरेव च । सुरभिर्विनता चेला ताम्रा क्रोधवशा तथा
সূতে ক’লে—অদিতি আৰু দিতি; সুৰসা, অৰিষ্টা, ইলা আৰু দনু; সুৰভি, বিনতা, চেলা, তাম্ৰা আৰু ক্ৰোধবশা—এইসকল ক্ৰমে।
Verse 2
कदूर्मुनिश्च विप्रेन्द्र तास्वपत्यानि मे शृणु । पूर्वमन्वंतरे श्रेष्ठे द्वादशासन्सुरोत्तमाः
হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ কদূৰ্মুনি, তেওঁলোকৰ পৰা জন্ম লোৱা সন্তানসকলৰ কথা মোৰ পৰা শুনা। শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ব মন্বন্তৰত বাৰজন দেৱোত্তম আছিল।
Verse 3
तुषिता नाम तेऽन्योन्यमूचुर्वैवस्वतेंतरे । उपस्थिते सुयशसश्चाक्षुषस्यांतरे मनोः
তাৰ পাছত তুষিত নামৰ দেৱসকলে পৰস্পৰে ক’লে—“বৈৱস্বত মন্বন্তৰত, চাক্ষুষ মন্বন্তৰৰ সুযশস্বী মনু সভাত উপস্থিত হ’লে…।”
Verse 4
हिताय सर्वलोकानां समागम्य परस्परम् । आगच्छतस्तु तानूचुरदितिं च प्रविश्य वै
সকলো লোকৰ হিতৰ বাবে তেওঁলোকে পৰস্পৰ একত্ৰ হৈ পৰামৰ্শ কৰিলে। তাৰ পাছত যাত্ৰা কৰি মাতৃ অদিতিত প্ৰৱেশ কৰি তাইক ক’লে।
Verse 5
मन्वंतरे प्रसूयामस्सतां श्रेयो भविष्यति । एवमुक्तास्तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः
তেওঁলোকে ক’লে—“আসন্ন মন্বন্তৰত আমি জন্ম ল’ম; ই সৎজনৰ মঙ্গলৰ কাৰণ হ’ব।” এইদৰে কোৱা হ’লে, চাক্ষুষ মনুৰ মন্বন্তৰত তেওঁলোকে সকলোৱে তেনেকৈ স্থিৰ কৰিলে।
Verse 6
मारीचात्कश्यपाज्जातास्तेऽदित्यां दक्षकन्यया । तत्र विष्णुश्च शक्रश्च जज्ञाते पुनरेव हि
মৰীচিৰ পৰা কশ্যপ জন্মিল; আৰু কশ্যপৰ পৰা, দক্ষকন্যা অদিতিৰ দ্বাৰা, সেই দিৱ্য দেৱগণ জন্মিল। সেই বংশতেই বিষ্ণু আৰু শক্র (ইন্দ্ৰ) পুনৰায় জন্মিল।
Verse 7
अर्यमा चैव धाता च त्वष्टा पूषा तथैव च । विवस्वान्सविता चैव मित्रावरुण एव च
অৰ্যমা, ধাতা, ত্বষ্টা, পূষা, বিবস্বান, সবিতা, আৰু মিত্র-বৰুণ—এই সকলোকে এই পবিত্ৰ আখ্যানে দেৱ-প্ৰাদুৰ্ভাৱ ৰূপে কীৰ্তন কৰিছে।
Verse 8
अंशो भगश्चातितेजा आदित्या द्वादश स्मृताः । पूर्वमासन्ये तुषितास्सुराः
অংশ, ভগ আৰু অতিতেজ—এইসকলকো দ্বাদশ আদিত্যৰ মাজত সোঁৱৰণ কৰা হয়। পূৰ্বকালে ‘তুষিত’ নামে দেৱগণো আছিল।
Verse 9
पुरैव तस्यांतरे तु आदित्या द्वादश स्मृताः । इति प्रोक्तानि क्रमशोऽदित्यपत्यानि शौनक
হে শৌনক, সেই বৃত্তান্তত আগতেই আদিত্য বাৰজন বুলি সোঁৱৰণ কৰা হৈছে; এইদৰে অদিতিৰ পুত্ৰসকল ক্ৰমে কোৱা হ’ল।
Verse 10
सप्तविंशति याः प्रोक्तास्सोमपत्न्योऽथ सुव्रताः । तासामपत्यान्यभवन्दीप्तयोऽमिततेजसः
সোমৰ কোৱা সাতাইশজন সুৱ্ৰতা পত্নীৰ গৰ্ভত সন্তান জন্মিল—দীপ্তিমান, অপৰিমেয় তেজে বিভূষিত।
Verse 11
अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश । बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्रो यास्सुताः स्मृताः
ইয়াত অৰিষ্টনেমিৰ পত্নীসকলৰ ষোলোটা সন্তান বুলি কোৱা হৈছে। আৰু বিদ্বান বহুপুত্ৰৰ চাৰিগৰাকী কন্যা পৰম্পৰাত স্মৰণীয়।
Verse 12
कृशाश्वस्य तु देवर्षे देवप्रहरणाः स्मृताः । भार्म्यायामर्चिषि मुने धूम्रकेशस्तथैव च
হে দেৱর্ষি কৃশাশ্ব! এইসমূহ দেৱপ্ৰহৰণ—দিব্য অস্ত্ৰ—বুলি স্মৃত। হে মুনি, ভাৰ্ম্যা, অৰ্চিষি আৰু ধূম্ৰকেশ নামেও সেয়া প্ৰসিদ্ধ।
Verse 13
स्वधा सती च द्वे पत्न्यौ स्वधा ज्येष्ठा सती परा । स्वधासूत पितॄन्वेदमथर्वाङ्गिरसं सती
স্বধা আৰু সতী তেওঁৰ দুগৰাকী পত্নী—স্বধা জ্যেষ্ঠা, সতী আনগৰাকী। স্বধাৰ পৰা পিতৃদেৱসকল জন্মিল, আৰু সতীৰ পৰা অথৰ্বাঙ্গিৰস বেদ (অথৰ্ব পৰম্পৰা) প্ৰকাশ পালে।
Verse 14
एते युगसहस्रांते जायंते पुनरेव हि । सर्वदेवनिकायाश्च त्रयस्त्रिंशत्तु कामजाः
সহস্ৰ যুগৰ অন্তত এইসকল নিশ্চয়েই পুনৰ জন্ম লয়। আৰু সমগ্ৰ দেৱনিকায়—অৰ্থাৎ তেত্ৰিশ—কাম (ইচ্ছা)ৰ পৰা উদ্ভৱ বুলি কোৱা হয়।
Verse 15
यथा सूर्य्यस्य नित्यं हि उदयास्तमयाविह । एवं देवानिकास्ते च संभवंति युगेयुगे
যেনেকৈ সূৰ্যৰ নিত্য উদয় আৰু অস্ত হয়, তেনেকৈ দেৱগণো যুগে যুগে পুনৰ পুনৰ প্ৰকাশ পায় আৰু অন্তৰ্হিত হয়।
Verse 16
दित्यां बभूवतुः पुत्रौ कश्यपादिति नः श्रुतम् । हिरण्यकशिपुश्चैव हिरण्याक्षश्च वीर्यवान्
আমি শুনিছোঁ—দিতিৰ পৰা কশ্যপৰ দ্বাৰা দুজন পুত্ৰ জন্মিলে: হিৰণ্যকশিপু আৰু বীৰ্যৱান হিৰণ্যাক্ষ।
Verse 17
सिंहिका ह्यभवत्कन्या विप्रचित्तेः परिग्रहः । हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः प्रथितौजसः
সিংহিকা নামে এটা কন্যা জন্মিলে; সি বিপ্ৰচিত্তিৰ পত্নী (পৰিগ্ৰহ) ৰূপে গৃহীতা হ’ল। আৰু হিৰণ্যকশিপুৰ চাৰিজন পুত্ৰ আছিল, যিসকল তেজ আৰু পৰাক্ৰমে প্ৰসিদ্ধ।
Verse 18
अनुह्रादश्च ह्रादश्च संह्रादश्चैव वीर्यवान् । प्रह्रादश्चानुजस्तत्र विष्णुभक्तिविचारधीः
সেই বংশত অনুহ্ৰাদ, হ্ৰাদ আৰু সংহ্ৰাদ—তিনিও পৰাক্ৰমশালী আছিল; আৰু তাত কনিষ্ঠ প্ৰহ্লাদো আছিল, যাৰ বুদ্ধি ভগৱান বিষ্ণুৰ ভক্তি-বিচাৰত নিবিষ্ট আছিল।
Verse 19
अनुह्रादस्य सूर्यायां पुलोमा महिषस्तथा । ह्रादस्य धमनिर्भार्यासूत वातापिमिल्वलम्
অনুহ্ৰাদৰ পত্নী সূৰ্যায়াৰ গৰ্ভে পুলোমাই মহিষক জন্ম দিলে; আৰু হ্ৰাদৰ স্ত্রী ধমনীয়ে বাতাপি আৰু ইল্বলক জন্ম দিলে।
Verse 20
संह्रादस्य कृतिर्भार्यासूतः पंचजनं ततः । विरोचनस्तु प्राह्रादिर्देव्यास्तस्याभवद्बलिः
সংহ্ৰাদৰ স্ত্রী কৃতিয়ে তেতিয়া পঞ্চজনক জন্ম দিলে; আৰু প্ৰহ্লাদৰ পুত্ৰ বিরোচনৰ স্ত্রী দেবী, তেওঁৰ গৰ্ভে বলি জন্মিল।
Verse 21
बलेः पुत्रशतं त्वासीदशनायां मुनीश्वर । बलिरासीन्महाशैवः शिवभक्तिपरायणः
হে মুনীশ্বৰ! অশনা পৰা বলিৰ এশজন পুত্ৰ আছিল। বলি নিজে মহাশৈৱ—শিৱভক্তিত দৃঢ় পৰায়ণ আছিল।
Verse 22
दानशील उदारश्च पुण्यकीर्ति तपाः स्मृतः । तत्पुत्रो बाणनामा यत्सोऽषि शैववरस्सुधीः । यस्संतोष्य शिवं सम्यग्गाणपत्यमवाप ह
সেইজন ‘তপাঃ’ নামে প্ৰসিদ্ধ—দানশীল, উদাৰ আৰু পুণ্যকীৰ্তিসম্পন্ন। তেওঁৰ পুত্ৰ ‘বাণ’ নামৰ; সেও শ্ৰেষ্ঠ শৈৱ আৰু সুধী। যিয়ে শিৱক সম্যকভাৱে সন্তুষ্ট কৰি গাণপত্য পদ (শিৱগণৰ নায়কত্ব) লাভ কৰিছিল।
Verse 23
सा कथा श्रुतपूर्वा ते बाणस्य हि महात्मनः । कृष्णं यस्समरे वीरस्सुप्रसन्नं चकार ह
তুমি কি সেই মহাত্মা বাণৰ সেই কাহিনী আগতে শুনিছা—যি বীৰে সমৰত কৃষ্ণক অতি প্ৰসন্ন কৰিছিল?
Verse 24
हिरण्याक्षसुताः पंच पंडितास्तु महाबलाः । कुकुरः शकुनिश्चैव भूतसंतापनस्तथा
হিৰণ্যাক্ষৰ পাঁচ পুত্ৰ আছিল—পণ্ডিত আৰু মহাবলৱান—কুকুৰ, শকুনি আৰু ভূতসন্তাপন আদি।
Verse 25
महानादश्च विक्रांतः कालनाभस्तथैव च । इत्युक्ता दितिपुत्राश्च दनोः पुत्रान्मुने शृणु
মহানাদ, বিক্ৰান্ত আৰু কালনাভ—এহঁত দিতিৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হ’ল। এতিয়া, হে মুনি, দনুৰ পুত্ৰসকল শুনা।
Verse 26
अभवन्दनुपुत्राश्च शतं तीव्रपराक्रमाः । अयोमुखश्शंबरश्च कपोलो वामनस्तथा
দনুৰো শত পুত্ৰ আছিল, যিসকলৰ পৰাক্ৰম তীব্ৰ আছিল—অয়োমুখ, শম্বৰ, কপোল আৰু বামন আদি।
Verse 27
वैश्वानरः पुलोमा च विद्रावणमहाशिरौ । स्वर्भानुर्वृषपर्वा च विप्रचित्तिश्च वीर्यवान्
আৰু আছিল বৈশ্বানৰ, পুলোমা, বিদ্ৰাৱণ, মহাশিৰ, স্বর্ভানু, বৃষপৰ্বা আৰু বীৰ্যবান বিপ্ৰচিত্তি।
Verse 28
एते सर्वे दनोः पुत्राः कश्यपादनुजज्ञिरे । एषां पुत्राञ्च्छृणु मुने प्रसंगाद्वच्मि तेऽनघ
এহঁত সকলো দনুৰ পুত্ৰ; কশ্যপৰ পৰা জন্ম ল’লে। হে অনঘ মুনি, ইহঁতৰ পুত্ৰসকল শুনা; প্ৰসঙ্গ অনুসাৰে মই তোমাক ক’ম।
Verse 29
स्वभार्नोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची सुता । उपदानवी हयशिरा शर्म्मिष्ठा वार्षपर्वणी
স্বভানুৰ পৰা কন্যা প্ৰভা জন্মিল; পুলোমনৰ পৰা তেওঁৰ কন্যা শচী জন্মিল। উপদানৱীৰ পৰা হযশীৰা জন্মিল; আৰু বৃষপৰ্বণৰ কন্যা শর্মিষ্ঠাও (জন্মিল)।
Verse 30
पुलोमा पुलोमिका चैव वैश्वानरसुते उभे । बह्वपत्ये महावीर्य्ये मारीचेस्तु परिग्रहः
বৈশ্বানৰৰ দুগৰাকী কন্যা—পুলোমা আৰু পুলোমিকা—বহু-সন্তানৱতী আৰু মহাবীৰ্যশালিনী আছিল; তেওঁলোকে মৰীচি মুনিৰ পত্নী হ’ল।
Verse 31
तयोः पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवनन्दनाः । मरीचिर्जनयामास महता तपसान्वितः
মহাতপস্যাৰে যুক্ত মৰীচিয়ে তেওঁলোকৰ বাবে দানৱকুলৰ গৌৰৱ, ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰ জন্ম দিলে।
Verse 32
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्या मुमासंहितायां कश्यपवंशवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ পঞ্চম ভাগ উমাসংহিতাত ‘কশ্যপবংশবৰ্ণন’ নামৰ বত্ৰিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 33
पितामहप्रसादेन ये हताः सव्यसाचिना । सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रचित्तेस्सुतास्तथा
পিতামহ (ব্ৰহ্মা)ৰ প্ৰসাদে যিসকল সব্যসাচী (অর্জুন)ৰ হাতে নিহত হৈছিল, তেওঁলোক পুনৰ সিংহিকাৰ গৰ্ভত উৎপন্ন হ’ল; আৰু তদ্ৰূপে বিপ্ৰচিত্তিৰ পুত্ৰও হ’ল।
Verse 34
दैत्यदानवसंयोगाज्जातास्तीव्रपराक्रमाः । सैंहिकेया इति ख्यातास्त्रयोदश महाबलाः
দৈত্য আৰু দানৱৰ সংযোগৰ পৰা অতি পৰাক্ৰমী, মহাবলী তেৰজন জন্মিল। তেওঁলোক ‘সৈংহিকেয়’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।
Verse 35
राहुः शल्यो सुबलिनो बलश्चैव महाबलः । वातापिर्नमुचिश्चैवाथेल्वलः स्वसृपस्तथा
ৰাহু, শল্য, সুবলি, বল আৰু মহাবল; বাতাপি আৰু নমুচি; আৰু তাৰপিছত এল্বল আৰু স্বসৃপ—এইসকলক ইয়াত গণনা কৰা হৈছে।
Verse 36
अजिको नरकश्चैव कालनाभस्तथैव च । शरमाणश्शरकल्पश्च एते वंशविवर्द्धनाः
অজিক, নৰক, কালনাভ, শৰমাণ আৰু শৰকল্প—এইসকলেই বংশবর্ধক, কুলবৃদ্ধি কৰোঁতা আছিল।
Verse 37
एषां पुत्राश्च पौत्राश्च दनुवंशविवर्द्धनाः । बहवश्च समुद्भूता विस्तरत्वान्न वर्णिताः
ইহঁতৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰসকল দনু-বংশ বঢ়োৱা হৈছিল। তেওঁলোক অতি বহু সংখ্যাত জন্মিল; বৰ্ণনা অতিবিস্তৃত হ’ব বুলি ইয়াত উল্লেখ কৰা নহ’ল।
Verse 38
संह्रादस्य तु दैतेया निवातकवचाः कुले । उत्पन्ना मरुतस्तस्मिंस्तपसा भावितात्मनः
সংহ্ৰাদৰ পৰাই দৈত্যকুলত নিবাতকবচসকল জন্মিল। আৰু তপস্যাৰে পৰিশুদ্ধ অন্তঃকৰণ থকা সেই তপস্বীৰ পৰা মৰুতগণো প্ৰকাশ পালে॥
Verse 39
षण्मुखाद्या महासत्त्वास्ताम्रायाः परिकीर्तिताः । काकी श्येनी च भासी च सुग्रीवी च शुकी तथा
ষণ্মুখ আদি মহাসত্ত্বসকল তাম্ৰাৰ সন্তান বুলি কীৰ্তিত। (তেওঁলোকৰ মাজত) কাকী, শ্যেনী, ভাসী, সুগ্ৰীৱী আৰু শুকীও আছে॥
Verse 40
गृद्ध्रिकाश्वी ह्युलूकी च ताम्रा कन्याः प्रकीर्तिताः । काकी काकानजनयदुलूकी प्रत्युलूककान्
গৃদ্ধ্ৰিকাশ্বী, উলূকী আৰু তাম্ৰা—এইসকলক তাৰ কন্যা বুলি কীৰ্তিত। কাকীয়ে কাক জন্ম দিলে, আৰু উলূকীয়ে প্ৰত্যুলূক (এধৰণৰ পেঁচা) জন্ম দিলে।
Verse 41
श्येनी श्येनांस्तथा भासी भासा न्गृद्धी तु गृध्रकान् । शुकी शुकानजनयत्सुग्रीवी शुभपक्षिणः
শ্যেনীয়ে শ্যেন (বাজ) জন্ম দিলে; তদ্ৰূপ ভাসীয়ে ভাস-পক্ষী জন্ম দিলে; গৃদ্ধীয়ে গৃধ্ৰ (শকুন) জন্ম দিলে। শুকীয়ে টিয়া জন্ম দিলে, আৰু সুগ্ৰীবীয়ে শুভপক্ষী জন্ম দিলে।
Verse 42
अश्वानुष्ट्रान्गर्दभांश्च ताम्रा च कश्यपप्रिया । जनयामास चेत्येवं ताम्रावंशाः प्रकीर्तिताः
কাশ্যপপ্ৰিয়া তাম্ৰাই ঘোঁৰা, উট আৰু গাধা জন্ম দিলে। এইদৰে তাম্ৰাৰ পৰা উৎপন্ন বংশসমূহ কীৰ্তিত হৈছে।
Verse 43
विनतायाश्च पुत्रौ द्वावरुणो गरुडस्तथा । सुपर्णः पततां श्रेष्ठो नारुणस्स्वेन कर्मणा
বিনতাৰ দুজন পুত্ৰ—অৰুণ আৰু গৰুড়। ‘সুপৰ্ণ’ নামে খ্যাত গৰুড় উৰা-চৰা কৰোঁতাসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ; আৰু অৰুণ নিজৰ নিৰ্ধাৰিত কৰ্মে, সূৰ্যৰ সাৰথি ৰূপে, প্ৰসিদ্ধ।
Verse 44
सुरसायास्सहस्रं तु सर्पाणाममितौजसाम् । अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्
সুৰসাৰ এক হাজাৰ সৰ্প আছিল, যিসকলৰ তেজ অপৰিমেয়। তেওঁলোক মহাত্মা, আকাশচাৰী; আৰু তেওঁলোকৰ মাজত বহু-মূৰ (বহু ফণা) থকা সৰ্পো আছিল।
Verse 45
येषां प्रधाना राजानः शेषवासुकितक्षकाः । ऐरावतो महापद्मः कंबलाश्वतरावुभौ
তেওঁলোকৰ মাজত প্ৰধান নাগৰাজ শেষ, বাসুকি আৰু তক্ষক; লগতে ঐৰাৱত, মহাপদ্ম আৰু দুয়ো—কম্বল আৰু অশ্বতৰ।
Verse 46
ऐलापुत्रस्तथा पद्मः कर्कोटकधनंजयौ । महानीलमहाकर्णौ धृतराष्ट्रो बलाहकः
ঐলাপুত্ৰ আৰু পদ্ম; কৰ্কোটক আৰু ধনঞ্জয়; মহানীল আৰু মহাকৰ্ণ; আৰু ধৃতৰাষ্ট্ৰ আৰু বলাহক—এইসকল প্ৰসিদ্ধ নাগ।
Verse 47
कुहरः पुष्पदन्तश्च दुर्मुखास्सुमुखस्तथा । बहुशः खररोमा च पाणिरित्येवमादयः
কুহৰ, পুষ্পদন্ত, দুৰ্মুখ আৰু সুমুখ; তদ্ৰূপ বহুশ, খৰৰোমা আৰু পাণি—ইত্যাদি আনো বহু।
Verse 48
गणाः क्रोधवशायाश्च तस्यास्सर्वे च दंष्ट्रिणः । अंडजाः पक्षिणोऽब्जाश्च वराह्याः पशवो मताः
তাইৰ সকলো গণ ক্ৰোধবশত আছিল আৰু সকলো দংশ্ট্ৰাযুক্ত আছিল। তেওঁলোকক বৰাহী দেৱীৰ পশু বুলি গণ্য কৰা হৈছিল—অণ্ডজ, পক্ষী আৰু জলজো।
Verse 49
अनायुषायाः पुत्राश्च पंचाशच्च महाबलाः । अभवन्बलवृक्षौ च विक्षरोऽथ बृहंस्तथा
অনায়ুষাৰ পৰা পঞ্চাশজন পুত্ৰ জন্মিল; সকলোৱে অতি মহাবলী আছিল। তেওঁলোকৰ মাজত বলবৃক্ষ, বিক্ষৰ আৰু বৃহংস নামে বিশেষ প্ৰসিদ্ধ আছিল।
Verse 50
शशांस्तु जनयामास सुररभिर्महिषांस्तथा । इला वृक्षांल्लता वल्लीस्तृणजातीस्तु सर्वशः
সুৰভীয়ে খৰগোশ আৰু তদ্ৰূপ মহিষ জন্ম দিলে। ইলাৰ পৰা গছ, লতা-ৱল্লী আৰু সকলো ধৰণৰ তৃণজাতি সৰ্বত্র উৎপন্ন হ’ল।
Verse 51
खशा तु यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा । अरिष्टासूत सर्पांश्च प्रभावैर्मानवोत्तमान्
খশ, যক্ষ-ৰাক্ষস, মুনি আৰু অপ্সৰাসকল, আৰু অৰিষ্টা-প্ৰসূত সৰ্পসকলও—নিজ নিজ প্ৰভাৱত মানুহৰ মাজত উৎকৃষ্ট হ’ল।
Verse 52
एते कश्यपदायादाः कीर्तितास्ते मुनीश्वर । येषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः
হে মুনীশ্বৰ! কশ্যপৰ এই বংশধৰসকল তোমাক যথাযথভাৱে কীৰ্তিত হ’ল—যিসকলৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰ শত শত, সহস্ৰ সহস্ৰ।
Frequently Asked Questions
The chapter argues through narrative genealogy that divine offices persist across manvantara cycles: the Tuṣitas convene for lokahita, enter Aditi, and are reborn as the twelve Ādityas—linking cosmic administration to cyclical rebirth rather than one-time creation.
Genealogy functions as a symbolic map of cosmic law: Aditi represents an ordering matrix for devas, the Ādityas signify solar governance (ṛta/dharma, sovereignty, prosperity), and the Soma-wives gesture to calendrical/astral structuring—time itself as a theological instrument.
No distinct Śiva/Umā form is foregrounded in the sampled verses; the chapter is primarily cosmological and genealogical. Its Śaiva contribution is contextual: it embeds pan-Indic deities (e.g., Viṣṇu, Indra, Ādityas) within the Śiva Purāṇa’s larger Śaiva interpretive frame.