यममार्गे सुखदायकधर्माः (Dharmas that Grant Ease on the Path to Yama)
এই অধ্যায়ত ব্যাসে সনৎকুমাৰক সোধে—পাপভাৰে জৰ্জৰিত জীৱসকলৰ যমমাৰ্গত কোন ধাৰ্মিক আচৰণে দুঃখ হ্ৰাস কৰে আৰু কোন সাধনাই ভয়ংকৰ পথ সহজ কৰে। সনৎকুমাৰে কয়, কৃত কৰ্মৰ ফল অৱশ্যে ভোগ কৰিব লাগে; তথাপি সৌম্যচিত্ত, দয়া আৰু শ্ৰদ্ধাসহ দান‑পূজা আদি শুভাচাৰে কষ্ট কমায়। তেওঁ দানৰ ফল বৰ্ণনা কৰে—পাদুকা/জোতা দানত দ্ৰুত গমন, ছত্ৰদানত ৰক্ষা, শয্যা‑আসনদানত বিশ্ৰাম, দীপদানত পথপ্ৰকাশ, আৰু আশ্ৰয়দানত ৰোগ‑শোক নিবারণ। লগতে উদ্যান নিৰ্মাণ, পথৰ ধাৰে গছ ৰোপণ, মন্দিৰ, সন্ন্যাসীৰ আশ্ৰম আৰু নিৰাশ্ৰয়ৰ বাবে সভাগৃহ নিৰ্মাণক মহাপুণ্য বুলি কৈ, পৰলোকযাত্ৰাত সুৰক্ষা‑আলোক‑আশ্ৰয় ৰূপে ফলিত হয় বুলি উপদেশ দিয়া হৈছে।
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । कृतपापा नरा यांति दुःखेन महतान्विताः । यममार्गे सुखं यैश्च तान्धर्मान्वद मे प्रभो
ব্যাসে ক’লে—পাপকর্মত লিপ্ত নৰসকল মহাদুখৰ ভাৰ লৈ যমমাৰ্গে যায়। হে প্ৰভু, যি ধৰ্মে যমপথতো সুখ-কল্যাণ হয়, সেয়া মোক কওক।
Verse 2
सनत्कुमार उवाच । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यमविचारतः । शुभाशुभमथो वक्ष्ये तान्धर्म्मान्सुखदायकान्
সনৎকুমাৰ ক’লে—কৃত কৰ্মৰ ফল নিশ্চয়েই, কোনো ব্যতিক্ৰম নোহোৱাকৈ, ভোগ কৰিবই লাগে। এতিয়া মই শুভ-অশুভ কৰ্মসম্পৰ্কীয়, সুখ-কল্যাণদায়ক ধৰ্মসমূহ বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 3
अत्र ये शुभकर्म्माणः सौम्यचित्ता दयान्विताः । सुखेन ते नरा यांति यममार्गं भयावहम्
ইয়াত যিসকলে শুভ কৰ্ম কৰে, যিসকলৰ চিত্ত সৌম্য আৰু দয়াসম্পন্ন, তেওঁলোকে আনৰ বাবে ভয়ংকৰ যমমাৰ্গতো সহজে আগবাঢ়ে।
Verse 4
यः प्रदद्याद् द्विजेन्द्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स नरोऽश्वेन महता सुखं याति यमालयम्
যি শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক (ব্ৰাহ্মণসকলক) পাদৰক্ষা—চেণ্ডেল বা কাঠৰ পাদুকা—দান কৰে, সেই ব্যক্তি মহৎ অশ্বত আৰূঢ় হৈ সুখে যমালয়লৈ গমন কৰে।
Verse 5
छत्रदानेन गच्छंति यथा छत्रेण देहिनः । शिबिकायाः प्रदानेन तद्रथेन सुखं व्रजेत्
ছত্ৰদান কৰিলে দেহধাৰীসকল যেন ছত্ৰৰ আশ্ৰয়ত চলে, তেনেদৰে দাতাইও সেই আশ্ৰয় লাভ কৰে। আৰু শিবিকা (পালকি) দান কৰিলে ৰথসুখৰ ন্যায় সুখে অগ্ৰসর হয়।
Verse 6
शय्यासनप्रदानेन सुखं याति सुविश्रमम् । आरामच्छायाकर्तारो मार्गे वा वृक्षरोपकाः । व्रजन्ति यमलोकं च आतपेऽति गतक्लमाः
শয্যা আৰু আসন দান কৰিলে মানুহে সুখ আৰু গভীৰ বিশ্ৰাম লাভ কৰে। যিসকলে আৰামস্থান আৰু ছাঁৰ ব্যৱস্থা কৰে বা পথৰ কাষত গছ ৰোপণ কৰে, তেওঁলোকে ৰ’দৰ ক্লান্তি দূৰ কৰি পুণ্যফলসহ যমলোকলৈ গমন কৰে।
Verse 7
यांति पुष्पगयानेन पुष्पारामकरा नराः । देवायतनकर्तारः क्रीडंति च गृहोदरे
যিসকল নৰে পুষ্প-উদ্যান স্থাপন কৰে, তেওঁলোকে পুষ্পবিমানে গমন পায়; আৰু যিসকলে দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰে, তেওঁলোকে দিব্য প্ৰাসাদৰ ভিতৰত ক্ৰীড়া-আনন্দ কৰে।
Verse 8
कर्तारश्च तथा ये च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमण्डपानां तु क्रीडंति च गृहोदरे
আৰু যিসকলে যতিসকলৰ আশ্ৰমৰ স্থাপক আৰু পালনকৰ্তা, আৰু যিসকলে অনাথসকলৰ আশ্ৰয়-মণ্ডপৰ সৈতে জড়িত—তেওঁলোকেও গৃহস্থজীৱনৰ সীমাৰ ভিতৰত থাকি ক্ৰীড়া-আনন্দ কৰে।
Verse 9
देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकाः । पूज्यमाना नरा यांति कामुकेन यथासुखम्
যিসকল পুৰুষে দেৱতা, অগ্নি, গুৰু, বিপ্ৰ আৰু নিজৰ মাতা-পিতাক পূজা কৰে—আৰু নিজেও সন্মানিত হয়—তেওঁলোকে ইষ্ট কাম্যফল লাভ কৰি, যথোচিত সুখ অনুসাৰে ইচ্ছামতে বিচৰণ কৰে।
Verse 10
द्योतयंतो दिशस्सर्वा यांति दीपप्रदायिनः । प्रतिश्रयप्रदानेन सुखं यांति निरामयाः
যিসকলে দীপ দান কৰে, তেওঁলোকে সকলো দিশ আলোকিত কৰি আগবাঢ়ে। আনক আশ্ৰয় দান কৰাৰ পুণ্যৰে, ধৰ্মক সমৰ্থন কৰি শিৱক প্ৰসন্ন কৰি, তেওঁলোকে সুখ লাভ কৰে আৰু নিৰাময় থাকে।
Verse 11
विश्राम्यमाणा गच्छंति गुरुशुश्रूषका नराः । आतोद्यविप्रदातारस्सुखं यांति स्वके गृहे
গুৰুশুশ্ৰূষাত নিৱেদিত নৰসকল যেন বিশ্ৰাম কৰি কৰি শান্তিতে গমন কৰে; আৰু যিসকলে ব্ৰাহ্মণক বাদ্যযন্ত্ৰ দান কৰে, তেওঁলোকে সুখে নিজৰ গৃহলৈ উভতি যায়।
Verse 12
सर्वकामसमृद्धेन यथा गच्छंति गोप्रदाः । अत्र दत्तान्नपानानि तान्याप्नोति नरः पथि
যেনেকৈ গোধন দান কৰা লোকসকলে সকলো কামনাৰ সমৃদ্ধিসহ যাত্ৰা কৰে, তেনেকৈ মানুহে পৰলোকৰ পথত ইয়াত দিয়া অন্ন-পানেই লাভ কৰে।
Verse 13
पादशौचप्रदानेन सजलेन पथा व्रजेत् । पादाभ्यंगं च यः कुर्यादश्वपृष्ठेन गच्छति
পাদশৌচৰ বাবে জল দান কৰিলে মানুহে জলসিক্ত (শীতল) পথেদি গমন কৰে। আৰু যিয়ে পাদাভ্যঙ্গ—পায়ে মর্দন কৰে, সি অশ্বৰ পিঠিত গমন কৰাৰ পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 14
पादशौचं तथाभ्यंगं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् । यो ददाति सदा व्यास नोपसर्पति तं यमः
হে ব্যাস! যি সদায় পাদ-প্ৰক্ষালনৰ উপকৰণ, অভ্যংগৰ তেল, দীপ, অন্ন আৰু আশ্ৰয় দান কৰে, তাৰ ওচৰলৈ যম নাহে।
Verse 15
हेमरत्नप्रदानेन याति दुर्गाणि निस्तरन् । रौप्यानडुत्स्रग्दानेन यमलोकं सुखेन सः
সোণ আৰু ৰত্ন দান কৰিলে মানুহে দুৰ্গম বিপদ অতিক্ৰম কৰে; আৰু ৰূপে অলংকৃত ষাঁড় মুক্ত কৰি দান দিলে সি সুখে যমলোক পায়।
Verse 16
इत्येवमादिभिर्दानैस्सुखं यांति यमालयम् । स्वर्गे तु विविधान्भोगान्प्राप्नुवंति सदा नराः
এনেদৰে আৰু এনেধৰণৰ দান-কর্মে মানুহ সুখে যমালয়লৈ যায়; তাৰ পিছত স্বৰ্গত নানাবিধ ভোগ সদায় লাভ কৰে।
Verse 17
सर्वेषामेव दानानामन्नदानं परं स्मृतम् । सद्यः प्रीतिकरं हृद्यं बलबुद्धिविवर्धनम्
সকলো দানৰ ভিতৰত অন্নদানক পৰম বুলি স্মৰণ কৰা হয়। ই তৎক্ষণাৎ প্ৰীতি আনে, হৃদয়ক সুখী কৰে, আৰু বল-বুদ্ধি বৃদ্ধি কৰে।
Verse 18
नान्नदानसमं दानं विद्यते मुनिसत्तम । अन्नाद्भवंति भूतानि तदभावे म्रियंति च
হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, অন্নদানের সমান কোনো দান নাই। অন্নৰ পৰাই জীৱসমূহ জন্মে, আৰু তাৰ অভাৱত মৰি যায়।
Verse 19
रक्तं मांसं वसा शुक्रं क्रमादन्नात्प्रवर्धते । शुक्राद्भवंति भूतानि तस्मादन्नमयं जगत्
অন্নৰ পৰা ক্ৰমে ৰক্ত, মাংস, মেদ আৰু শুক্ৰ উৎপন্ন হৈ পুষ্ট হয়। শুক্ৰৰ পৰা দেহধাৰী প্ৰাণীৰ জন্ম; সেয়ে এই জগত অন্নময়।
Verse 20
हेमरत्नाश्वनागेन्द्रैर्नारीस्रक्चंदनादिभिः । समस्तैरपि संप्राप्तैर्न रमंति बुभुक्षिताः
সোণ, ৰত্ন, উত্তম ঘোঁৰা, গজেন্দ্ৰ, নাৰী, মালা, চন্দন আদি সকলো বস্তু প্ৰচুৰ পাইলেও, যিসকল ক্ষুধাৰ্ত তেওঁলোকে আনন্দ নাপায়।
Verse 21
गर्भस्था जायमानाश्च बालवृद्धाश्च मध्यमाः । आहारमभिकांक्षंति देवदानवराक्षसाः
গৰ্ভস্থ, জন্ম লোৱা, শিশু, বৃদ্ধ আৰু মধ্যবয়সী—দেৱ, দানৱ আৰু ৰাক্ষস সকলোৱে আহাৰৰ আকাঙ্ক্ষা কৰে।
Verse 22
क्षुधा निश्शेषरोगाणां व्याधिः श्रेष्ठतमः स्मृतः । स चान्नौषधिलेपेन नश्यतीह न संशयः
সকলো ৰোগৰ মাজত ক্ষুধাকেই শ্ৰেষ্ঠতম ব্যাধি বুলি কোৱা হৈছে; আৰু ই ইয়াত অন্ন, ঔষধ আৰু লেপ-চিকিৎসাৰে নিঃসন্দেহে নাশ হয়।
Verse 23
नास्ति क्षुधासमं दुःखं नास्ति रोगः क्षुधासमः । नास्त्यरोगसमं सौख्यं नास्ति क्रोधसमो रिपुः
ক্ষুধাৰ সমান দুখ নাই, ক্ষুধাৰ সমান ৰোগো নাই। নিৰোগতাৰ সমান সুখ নাই, আৰু ক্ৰোধৰ সমান শত্ৰু নাই।
Verse 24
अतएव महत्पुण्यमन्नदाने प्रकीर्तितम् । तथा क्षुधाग्निना तप्ता म्रियंते सर्वदेहिनः
সেইবাবেই অন্নদানক মহাপুণ্য বুলি কীৰ্তিত কৰা হৈছে; কিয়নো ক্ষুধাৰ অগ্নিত দগ্ধ হৈ সকলো দেহধাৰী প্ৰাণী নিশ্চয় নাশ হয়।
Verse 25
अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । तस्मादन्नप्रदानेन सर्वदानफलं लभेत्
অন্ন দান কৰোঁতা প্ৰাণ দান কৰোঁতা বুলি কোৱা হৈছে; আৰু প্ৰাণ দান কৰোঁতা সৰ্ব দান কৰোঁতা। সেয়ে অন্নপ্ৰদানে সকলো দানৰ ফল লাভ হয়।
Verse 26
यस्यान्नपानपुष्टाङ्गः कुरुते पुण्यसंचयम् । अन्नप्रदातुस्तस्यार्द्धं कर्तुश्चार्द्धं न संशयः
যাৰ দেহ অন্যৰ অন্ন-পানৰে পুষ্ট হৈ পুণ্য সঞ্চয় কৰে, সেই পুণ্যৰ অৰ্ধ অন্নদাতাৰ আৰু অৰ্ধ কৰ্তাৰ—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 27
त्रैलोक्ये यानि रत्नानि भोगस्त्रीवाहनानि च । अन्नदानप्रदस्सर्वमिहामुत्र च तल्लभेत्
ত্ৰিলোকত যিমান ৰত্ন, ভোগ, সৎস্ত্ৰী আৰু বাহন আছে—অন্নদান কৰোঁতাই সেয়া সকলো ইহলোকে আৰু পৰলোকে লাভ কৰে।
Verse 28
धर्म्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम् । तस्मादन्नेन पानेन पालयेद्देहमात्मनः
ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম আৰু মোক্ষ লাভৰ বাবে দেহেই পৰম সাধন; সেয়ে অন্ন আৰু পানীয়ে নিজৰ দেহক পালন-ৰক্ষা কৰা উচিত।
Verse 29
अन्नमेव प्रशंसंति सर्वमेव प्रतिष्ठितम् । अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति
তেওঁলোকে অন্নকেই প্ৰশংসা কৰে, কিয়নো সকলো অন্নৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত; অন্নদানৰ সমান দান অতীতে নাছিল, ভবিষ্যতেও নহ’ব।
Verse 30
अन्नेन धार्य्यते सर्वं विश्वं जगदिदं मुने । अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणा ह्यन्ने प्रतिष्ठिताः
হে মুনি! এই সমগ্ৰ বিশ্ব—এই চৰাচৰ জগত—অন্নে ধাৰিত। লোকত অন্নেই বল আৰু ঊৰ্জাৰ উৎস; কিয়নো প্ৰাণ অন্নতেই প্ৰতিষ্ঠিত।
Verse 31
दातव्यं भिक्षवे चान्नं ब्राह्मणाय महात्मने । कुटुंबं पीडयित्वापि ह्यात्मनो भूतिमिच्छता
যি নিজৰ সত্য কল্যাণ বিচাৰে, সি ভিক্ষুকক আৰু মহাত্মা ব্ৰাহ্মণক অন্ন দান কৰিব লাগে—ইয়াৰ বাবে পৰিয়ালৰ সম্পদত চাপ পৰিলেও।
Verse 32
विददाति निधिश्रेष्ठं यो दद्यादन्नमर्थिने । ब्राह्मणायार्तरूपाय पारलौकिकमात्मनः
যি অভাৱগ্ৰস্তক—বিশেষকৈ দুখত থকা ব্ৰাহ্মণক—অন্ন দান কৰে, সি নিজৰ বাবে পৰলোকত শ্ৰেষ্ঠ ধন-নিধি লাভ কৰে।
Verse 33
अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन्काले द्विजमुपस्थितम् । श्रांतमध्वनि वृत्त्यर्थं गृहस्थो गृहमागतम्
মঙ্গল-সমৃদ্ধি বিচৰা গৃহস্থে, উচিত সময়ত, পথশ্ৰমে ক্লান্ত আৰু জীৱিকাৰ্থে ঘৰলৈ অহা দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) উপস্থিত হ’লে তেওঁৰ পূজা‑সত্কাৰ কৰিব লাগে।
Verse 34
अन्नदः पूजयेद्व्यासः सुशीलस्तु विमत्सरः । क्रोधमुत्पतितं हित्वा दिवि चेह महत्सुखम्
যি অন্নদান কৰে, ব্যাসসম জ্ঞানীৰ পূজা কৰে, সুশীল আৰু নিৰ্মৎসৰ থাকে, আৰু উঠা মাত্ৰে ক্ৰোধ ত্যাগ কৰে—সি ইহলোকে আৰু স্বৰ্গতো মহাসুখ লাভ কৰে।
Verse 35
नाभिनिंदेदधिगतं न प्रणुद्यात्कथंचन । अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति
যথাযথভাৱে লাভ কৰা জ্ঞানক নিন্দা নকৰিবা, আৰু কেতিয়াও তাক প্ৰত্যাখ্যান নকৰিবা। কুকুৰ বা শ্বপাক (চাণ্ডাল)কো অন্ন দিলে অন্নদানের পুণ্য নষ্ট নহয়।
Verse 36
श्रांतायादृष्टपूर्वाय ह्यन्नमध्वनि वर्तते । यो दद्यादपरिक्लिष्टं स समृद्धिमवाप्नुयात
পথত ক্লান্ত আৰু অপৰিচিত (অতিথি) জনৰ বাবে অন্নই যাত্ৰাৰ সত্য আশ্ৰয়। যিয়ে কষ্ট নেদিয়াকৈ শুদ্ধভাৱে অন্নদান কৰে, সি সমৃদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 37
पितॄन्देवांस्तथा विप्रानतिथींश्च महामुने । यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्
হে মহামুনি, যি নৰে পিতৃগণ, দেবগণ, ব্ৰাহ্মণ আৰু অতিথিসকলক অন্নেৰে সন্তুষ্ট কৰে, তাৰ পুণ্যফল মহান। শ্ৰদ্ধাৰে কৰা এই অন্নদান পাশ-বন্ধন শিথিল কৰে আৰু শিৱানুগ্ৰহৰ দিশে জীৱৰ গতি সমৰ্থন কৰে।
Verse 38
अन्नं पानं च शूद्रेऽपि ब्राह्मणे च विशिष्यते । न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च
অন্ন আৰু পান সন্মানসহ দান কৰা উচিত—গ্ৰহীতা শূদ্ৰ হওক বা ব্ৰাহ্মণ। অতিথিৰ গোত্ৰ, বেদশাখা, স্বাধ্যায় বা দেশ সম্পৰ্কে সোধা উচিত নহয়।
Verse 39
भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्नं च यः पुमान् । स याति परमं स्वर्गं यावदाभूतसंप्लवम्
এই লোকত ব্ৰাহ্মণে যেতিয়া ভিক্ষা মাগে, তেতিয়া যি পুৰুষ অন্ন দান কৰে, সি পৰম স্বৰ্গলৈ যায় আৰু সৰ্বভূতৰ মহাপ্ৰলয় পৰ্যন্ত তাত বাস কৰে।
Verse 40
अन्नदस्य च वृक्षाश्च सर्वकामफलान्विताः । भवंतीह यथा विप्रा हर्षयुक्तास्त्रिविष्टपे
অন্নদাতাৰ বাবে ইয়াত গছ-গছনিও সকলো কামনাৰ ফলৰে সমৃদ্ধ হয়; যেনেকৈ হৰ্ষযুক্ত বিপ্ৰসকলে ত্ৰিবিষ্টপ স্বৰ্গত পৰলোকত সমৃদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 41
अन्नदानेन ये लोकास्स्वर्गे विरचिता मुने । अन्नदातुर्महादिव्यास्ताञ्छृणुष्व महामुने
হে মুনি, অন্নদানেৰে স্বৰ্গত যি লোকসমূহ ৰচিত হয়, সেয়া অন্নদাতাৰ মহাদিব্য ধাম; হে মহামুনি, সেয়া শুনা।
Verse 42
भवनानि प्रकाशंते दिवि तेषां महात्मनाम् । नानासंस्थानरूपाणि नाना कामान्वितानि च
স্বৰ্গত সেই মহাত্মাসকলৰ দিব্য ভৱনসমূহ দীপ্তিময় হৈ প্ৰকাশ পায়। সেয়া নানাবিধ গঠন-ৰূপে বিচিত্ৰ আৰু নানাধৰণৰ কাম্য ভোগে সমন্বিত।
Verse 43
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः । हेमवाप्यः शुभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः
ভৱনৰ চাৰিওফালে সৰ্বকামফলদায়ী গছ আছিল। সকলোফালে শুভ কূপ, দীঘলীয়া দীঘি আৰু স্বৰ্ণময় জলাশয়ো বিস্তৃত আছিল।
Verse 44
घोषयंति च पानानि शुभान्यथ सहस्रशः । भक्ष्यभोज्यमयाश्शैला वासांस्याभरणानि च
সহস্ৰ সহস্ৰ শুভ পানীয় তাত যেন নিজেই ঘোষিত হৈছিল। ভক্ষ্য-ভোজ্যৰে গঠিত পৰ্বত আছিল, লগতে বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰো আছিল।
Verse 45
क्षीरं स्रवंत्यस्सरितस्तथैवाज्यस्य पर्वताः । प्रासादाः पाण्डुराभासाश्शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः
তাত নদীবোৰে ক্ষীৰ বোৱাই আনিছিল, আৰু ঘিউৰ পৰ্বতো আছিল। প্ৰাসাদসমূহ পাণ্ডুৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল, আৰু শয্যাসমূহ সোণৰ দৰে ঝলমল কৰিছিল।
Verse 46
तानन्नदाश्च गच्छंति तस्मादन्नप्रदो भवेत् । यदीच्छेदात्मनो भव्यमिह लोके परत्र च
অন্নদান কৰোঁতাসকলে সেই শুভ অৱস্থালাভ কৰে; সেয়ে অন্নপ্ৰদ হোৱা উচিত। যদি কোনোবাই ইহলোকে আৰু পৰলোকে নিজৰ মঙ্গল বিচাৰে, তেন্তে নিশ্চয় অন্নদান আচৰণ কৰিব লাগে।
Verse 47
एते लोकाः पुण्यकृतामन्नदानां महाप्रभाः । तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं मानवैर्ध्रुवम्
এই লোকসমূহ অন্নদান কৰা পুণ্যবানসকলৰ—মহাপ্ৰভাৰে দীপ্তিমান। সেয়ে মানুহে বিশেষ যত্নে আৰু নিশ্চয় অন্নদান কৰিব লাগে।
Verse 48
अन्नं प्रजापतिस्साक्षादन्नं विष्णुस्स्वयं हरः । तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति
অন্নই সাক্ষাৎ প্ৰজাপতি; অন্নই বিষ্ণু; অন্নই স্বয়ং হৰ (শিৱ)। সেয়ে অন্নদানের সমান দান ন অতীতে আছিল, ন ভৱিষ্যতে হ’ব।
Verse 49
कृत्वापि सुमहत्पापं यः पश्चादन्नदो भवेत् । विमुक्तस्सर्वपापेभ्यस्स्वर्गलोकं स गच्छति
অতি মহান পাপ কৰিলেও যি পিছত অন্নদাতা হয়, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ স্বৰ্গলোকলৈ গমন কৰে।
Verse 50
अन्नपानाश्वगोवस्त्रशय्याच्छत्रासनानि च । प्रेतलोके प्रशस्तानि दानान्यष्टौ विशेषतः
অন্ন-পান, অশ্ব, গৰু, বস্ত্ৰ, শয্যা, ছত্ৰ আৰু আসন—এই আঠটা দান প্ৰেতলোকে বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত আৰু অতি হিতকাৰী।
Verse 51
एवं दानविशेषेण धर्मराजपुरं नरः । यस्माद्याति विमानेन तस्माद्दानं समाचरेत्
এই বিশেষ দানৰ ফলত মানুহে ধৰ্মৰাজৰ নগৰলৈ বিমানেৰে গমন কৰে; সেয়ে এনে দান শ্ৰদ্ধাৰে আচৰণ কৰা উচিত।
Verse 52
एतदाख्यानमनघमन्नदानप्रभावतः । यः पठेत्पाठयेदन्यान्स समृद्धः प्रजायते
অন্নদানৰ প্ৰভাৱত এই অনঘ আখ্যান ফলদায়ক; যিয়ে ইয়াক পাঠ কৰে বা আনক পাঠ কৰায়, সি সমৃদ্ধিসহ জন্ম লাভ কৰে।
Verse 53
शृणुयाच्छ्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्यो महामुने । अक्षय्यमन्नदानं च पितॄणामुपतिष्ठति
হে মহামুনে! শ্ৰাদ্ধৰ সময়ত যিয়ে নিজে শুনে আৰু ব্ৰাহ্মণসকলকো শুনায়, তাৰ বাবে অন্নদান অক্ষয় হয়; আৰু পিতৃসকলৰ তৃপ্তি-আধাৰৰূপে স্থিৰ থাকে।
Frequently Asked Questions
That karmic results are unavoidable (karma must be experienced), but the quality of one’s passage through post-mortem states—especially the Yama-mārga—can be materially improved through auspicious conduct, compassion, and merit-bearing gifts and public welfare works.
Each item functions as a moral-symbolic analogue: footwear signifies enabled movement and reduced hardship; umbrella signifies protection; bedding/seating signifies rest and relief; lamps signify knowledge/visibility and the removal of directional confusion; shelters signify refuge and the reduction of affliction. The chapter encodes a principle that what one provides to others as protection, illumination, and support returns as subtle support in liminal states.
No specific Śiva or Umā form is foregrounded in the sampled portion; the chapter is primarily an ethical-eschatological instruction delivered by Sanatkumāra. Its Śaiva character lies in integrating dharma, merit, and reverence into the Purāṇic framework associated with Śiva-oriented soteriology rather than in iconographic description.