मेनावरलाभवर्णनम् — Description of Menā’s Attainment of Boons (and the worship leading to Umā’s advent)

Verse 1

नारद उवाच । अन्तर्हितायान्देव्यां तु दुर्गायां स्वगृहेषु च । गतेष्वमरवृन्देषु किमभूत्तदनन्तरम्

নাৰদে ক’লে—যেতিয়া দেৱী দুৰ্গা অন্তৰ্হিত হৈ নিজৰ ধামলৈ উভতি গ’ল আৰু দেৱবৃন্দো নিজৰ নিজৰ নিবাসলৈ গ’ল, তেতিয়া তাৰ পিছমুহূৰ্ততে কি হ’ল?

Verse 2

कथं मेनागिरीशौ च तेपाते परमन्तपः । कथं सुताऽभवत्तस्य मेनायान्तात तद्वद

হে মহাবলী, কোৱা—মেনা আৰু পৰ্বতৰাজ (হিমালয়) কেনেকৈ পৰম তপস্যা কৰিলে? আৰু মেনাৰ গৰ্ভৰ ভিতৰৰ পৰা তেওঁৰ কন্যা কেনেকৈ জন্মিল—সেয়াও কোৱা।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । विप्रवर्य सुतश्रेष्ठ शृणु तच्चरितं महत् । प्रणम्य शंकरं भक्त्या वच्मि भक्तिविवर्द्धनम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে বিপ্ৰৱৰ্য, হে সুতশ্ৰেষ্ঠ! সেই মহান চৰিত্ৰ শুনা। ভক্তিভাৱে শংকৰক প্ৰণাম কৰি, ভক্তি বৃদ্ধি কৰা কথা মই ক’ম।

Verse 4

उपदिश्य गते तात सुरवृन्दे गिरीश्वरः । हर्यादौ मेनका चापि तेपाते परमन्तपः

হে তাত! উপদেশ দি দেৱবৃন্দ গুচি যোৱাৰ পাছত, গিৰীশ্বৰে—হৰি আদি সকলৰ সৈতে আৰু মেনকাৰ সৈতে—সকলো বিঘ্ন দগ্ধ কৰা পৰম তপস্যা কৰিলে।

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रु० सं० तृतीये पार्वतीखंडे मेनावरलाभवर्णनो नाम पंचमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় গ্ৰন্থৰ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় অংশৰ পাৰ্বতীখণ্ডত ‘মেনা-বৰ-লাভ-বৰ্ণন’ নামৰ পঞ্চম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 6

गिरिप्रियातीव मुदानर्च देवीं शिवेन सा । दानन्ददौ द्विजेभ्यश्च सदा तत्तोषहेतवे

গিৰিপ্ৰিয়া (পাৰ্বতী)ক অতিশয় আনন্দিত কৰি দেৱীয়ে হৰ্ষভৰে শিৱৰ পূজা কৰিলে; আৰু তেওঁক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ তাই সদায় দ্বিজসকলক (ব্ৰাহ্মণসকলক) দান দিছিল।

Verse 7

चैत्रमासं समारभ्य सप्तविंशतिवत्सरान् । शिवां सम्पूजयामासापत्त्यार्थिन्यन्वहं रता

চৈত্ৰমাহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, বিপদ-দুৰ্দশা নিবারণৰ কামনাৰে তেওঁ প্ৰতিদিন পূৰ্ণ ভক্তিৰে শিৱা (শিৱৰ দিৱ্য সহধৰ্মিণী)ক পূজা কৰিলে; এই উপাসনা সাতাশ বছৰ চলিল।

Verse 8

अष्टम्यामुपवासन्तु कृत्वादान्नवमीतिथौ । मोदकैर्बलिपिष्टैश्च पायसैर्गन्धपुष्पकैः

অষ্টমীত উপবাস কৰিব লাগে; আৰু নবমী তিথিত দান অৰ্পণ কৰি মোদক, বলিপিষ্ট (আটাৰ নৈবেদ্য), পায়স আৰু সুগন্ধি পুষ্পেৰে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 9

गङ्गायामौषधिप्रस्थे कृत्वा मूर्तिं महीमयीम् । उमायाः पूजयामास नानावस्तुसमर्पणैः

গংগাতীৰৰ ঔষধিসমৃদ্ধ স্থানত তেওঁ মাটিৰ মূৰ্তি গঢ়ি, নানাবিধ পূজাসামগ্ৰী অৰ্পণ কৰি উমাদেৱীক পূজা কৰিলে।

Verse 10

कदाचित्सा निराहारा कदाचित्सा धृतव्रता । कदाचित्पवनाहारा कदाचिज्जलभुघ्यभूत्

কেতিয়াবা তেওঁ নিৰাহাৰ থাকিছিল, কেতিয়াবা দৃঢ় ব্ৰত-নিয়ম পালন কৰিছিল। কেতিয়াবা কেৱল বায়ু, কেতিয়াবা কেৱল জল আশ্ৰয় কৰি তেওঁ তপস্যা কৰিলে।

Verse 11

शिवाविन्यस्तचेतस्का सप्तविंशतिवत्सरान् । निनाय मेनका प्रीत्या परं सा मृष्टवर्चसा

যাৰ চিত্ত ভগৱান শিৱত স্থিৰ আছিল, তেওঁক মেনকাই স্নেহেৰে সাতাইশ বছৰ লালন-পালন কৰিলে। আৰু তেওঁ (পাৰ্বতী) সেই দৃঢ় ভক্তিত শুদ্ধ হৈ পৰম দীপ্তিময় হ’ল।

Verse 12

सप्तविंशतिवर्षान्ते जगन्माता जगन्मयी । सुप्रीताभवदत्यर्थमुमा शंकरकामिनी

সাতাইশ বছৰৰ অন্তত, জগন্মাতা আৰু জগতব্যাপিনী উমা—শংকৰক কামনা কৰা—অত্যন্ত প্ৰসন্ন হ’ল।

Verse 13

अनुग्रहाय मेनायाः पुरतः परमेश्वरी । आविर्बभूव सा देवी सन्तुष्टा तत्सुभक्तितः

মেনাক অনুগ্ৰহ কৰিবলৈ পৰমেশ্বৰী দেৱী তাইৰ সন্মুখত প্ৰত্যক্ষভাৱে আবিৰ্ভূত হ’ল। তাইৰ শুভ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ সেই দেৱী প্ৰকাশ পালে।

Verse 14

दिव्यावयवसंयुक्ता तेजोमण्डलमध्यगा । उवाच विहसन्ती सा मेनां प्रत्यक्षतां गता

দিব্য অংগ-প্ৰত্যংগেৰে যুক্ত আৰু তেজোমণ্ডলৰ মাজত অৱস্থিত, সেই দেৱী হাঁহি মাৰি—প্ৰত্যক্ষ হৈ—মেনাক ক’লে।

Verse 15

देव्युवाच वरं ब्रूहि महासाध्वि यत्ते मनसि वर्तते । सुप्रसन्ना च तपसा तवाहं गिरिकामिनि

দেৱী ক’লে—হে মহাসাধ্বী, তোমাৰ মনত যি বৰ আছে সেয়া কোৱা। হে গিৰিজে, তোমাৰ তপস্যাত মই অতি প্ৰসন্ন।

Verse 16

यत्प्रार्थितं त्वया मेने तपोव्रतसमाधिना । दास्ये तेऽहं च तत्सर्वं वाञ्छितं यद्यदा भवेत्

তপ, ব্ৰত আৰু সমাধি-নিষ্ঠাৰে তুমি যি প্ৰাৰ্থনা কৰিছা, সেয়া মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ। যেতিয়া যেতিয়া পূৰ্ণ হ’ব, তেতিয়া তোমাৰ সকলো ইচ্ছিত বৰ মই দিম।

Verse 17

ततस्सा मेनका देवीं प्रत्यक्षां कालिकान्तदा । दृष्ट्वा च प्रणनामाथ वचनं चेदमब्रवीत्

তাৰ পাছত মেনকাই প্ৰত্যক্ষভাবে প্ৰকাশিত দেৱীক—কালিকাসদৃশ শ্যাম কান্তিৰে দীপ্ত—দেখি প্ৰণাম কৰিলে, আৰু তাৰপাছত এই বাক্য ক’লে।

Verse 18

मेनोवाच । देवि प्रत्यक्षतो रूपन्दृष्टन्तव मयाऽधुना । त्वामहं स्तोतुमिच्छामि प्रसन्ना भव कालिके

মেনাই ক’লে—হে দেৱী, আজি মই তোমাৰ ৰূপ প্ৰত্যক্ষভাৱে দৰ্শন কৰিলোঁ। মই তোমাক স্তৱ কৰিব বিচাৰোঁ; হে কালিকে, প্ৰসন্ন হোৱা।

Verse 19

ब्रह्मोवाच । अथ सा मेनयेत्युक्ता कालिका सर्वमोहिनी । बाहुभ्यां सुप्रसन्नात्मा मेनकां परिषस्वजे

ব্ৰহ্মাই ক’লে—তেতিয়া ‘হে মেনা’ বুলি সম্বোধিত সৰ্বমোহিনী কালিকা অন্তৰে অতি প্ৰসন্ন হৈ দুয়ো বাহুৰে মেনকাক আলিঙ্গন কৰিলে।

Verse 20

ततः प्राप्तमहाज्ञाना मेनका कालिकां शिवम् । तुष्टाव वाग्भि रिष्टाभिर्भक्त्या प्रत्यक्षतां गताम्

তেতিয়া মহাজ্ঞান লাভ কৰা মেনকাই, সন্মুখত প্ৰত্যক্ষ হোৱা শিৱশক্তি কালিকাক, প্ৰিয় বাক্য আৰু অন্তৰৰ ভক্তিৰে স্তৱন কৰিলে।

Verse 21

मेनोवाच । महामायां जगद्धात्रीं चण्डिकां लोकधारिणीम् । प्रणमामि महादेवीं सर्वकामार्थदायिनीम्

মেনাই ক’লে—মই মহাদেৱীক প্ৰণাম কৰোঁ; তেওঁ মহামায়া, জগতৰ ধাত্রী, লোকধাৰিণী উগ্ৰ চণ্ডিকা, আৰু সকলো কাম্য লক্ষ্য-সিদ্ধি দানকাৰিণী।

Verse 22

नित्यानन्दकरीं मायां योगनिद्रां जगत्प्रसूम् । प्रणमामि सदासिद्धां शुभसारसमालिनीम्

মই সেই পবিত্ৰ মায়াক প্ৰণাম কৰোঁ—যি নিত্য আনন্দদায়িনী, যোগনিদ্ৰা-স্বৰূপা, জগত-প্ৰসূ মাতৃ; সদাসিদ্ধা আৰু শুভসাৰৰ মালাৰে বিভূষিতা।

Verse 23

मातामहीं सदानन्दां भक्तशोकविनाशिनीम् । आकल्पं वनितानां च प्राणिनां बुद्धिरूपिणीम्

তেওঁ পৃথিৱীময়ী মহামাতা, সদানন্দস্বৰূপা, ভক্তৰ শোক বিনাশিনী। যুগযুগান্তলৈ তেওঁ নাৰীৰ লগতে সকলো প্ৰাণীৰ ভিতৰত বুদ্ধিস্বৰূপে অৱস্থিত।

Verse 24

सा त्वं बंधच्छेदहेतुर्यतीनां कस्ते गेयो मादृशीभिः प्रभावः । हिंसाया वाथर्ववेदस्य सा त्वं नित्यं कामं त्वं ममेष्टं विधेहि

তুমিয়েই যতিসকলৰ বন্ধনচ্ছেদৰ কাৰণ; মোৰ দৰে নাৰীসকলে তোমাৰ প্ৰভাৱ কেনেকৈ যথাযথ গাইব? তুমি অথৰ্ববেদ-সম্পৰ্কিত শক্তি আৰু হিংসা-নিগ্ৰহ (অহিংসা-সংযম)ৰ অধিষ্ঠাত্রীও। সেয়ে নিত্যস্থিতা! মোৰ নিৰন্তৰ কামনা পূৰ্ণ কৰা, মোক ইষ্ট দান কৰা।

Verse 25

नित्यानित्यैर्भावहीनैः परास्तैस्तत्तन्मात्रैर्योज्यते भूतवर्गः । तेषां शक्तिस्त्वं सदा नित्यरूपा काले योषा योगयुक्ता समर्था

নিত্য আৰু অনিত্য বুলি কোৱা সূক্ষ্ম তন্মাত্ৰসমূহ—স্বতন্ত্ৰ সত্তাহীন আৰু পৰাধীন স্বভাৱৰ—সিহঁতৰ দ্বাৰাই ভূতবৰ্গৰ সংযোজন ঘটে। সিহঁতৰ সকলোৰে শক্তি তুমিয়েই, সদা নিত্যৰূপা; কালৰ অধীশ্বৰী যোষা, যোগযুক্ত হৈ সম্পূৰ্ণ সমৰ্থা।

Verse 26

योनिर्धरित्री जगतां त्वमेव त्वमेव नित्या प्रकृतिः परस्तात् । यथा वशं क्रियते ब्रह्मरूपं सा त्वं नित्या मे प्रसीदाद्य मातः

সকলো জগতৰ যোনি আৰু ধাৰণকাৰী ধৰিত্ৰী তুমিয়েই; তুমিয়েই পৰাত্পৰা নিত্য প্ৰকৃতি। যাৰ দ্বাৰা ব্ৰহ্মৰূপ তত্ত্বও বশীভূত হৈ ৰূপে প্ৰকাশ পায়—হে নিত্য মাতা, আজি মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হোৱা।

Verse 27

त्वं जातवेदोगतशक्तिरुग्रा त्वं दाहिका सूर्यकरस्य शक्तिः । आह्लादिका त्वं बहुचन्द्रिका या तान्त्वामहं स्तौमि नमामि चण्डीम्

তুমি জাতবেদ (অগ্নি)ত অৱস্থিত উগ্ৰ শক্তি; তুমি সূৰ্যকিৰণৰ দাহিকা তেজ। তুমি বহু ৰূপে দীপ্তিমান শীতল, আনন্দদায়িনী চন্দ্ৰিকা। সেয়ে মই তোমাক স্তৱ কৰোঁ আৰু প্ৰণাম কৰোঁ—হে চণ্ডী।

Verse 28

योषाणां सत्प्रिया च त्वं नित्या त्वं चोर्ध्वरेतसाम् । वांछा त्वं सर्वजगतां धाया च त्वं यथा हरेः

তুমি নাৰীৰ সত্য প্ৰিয়া; আৰু ঊৰ্ধ্বৰেতস তপস্বীৰ বাবে তুমি নিত্যা। তুমি সকলো জগতৰ আকাঙ্ক্ষা; আৰু হৰিৰ বাবে লক্ষ্মী যেনে, তেনেই তুমি ধাৰক-আধাৰ।

Verse 29

या चेष्टरूपाणि विधाय देवी सृष्टिस्थितानाशमयी च कर्त्री । ब्रह्माच्युतस्थाणुशरीरहेतुस्सा त्वं प्रसीदाद्य पुनर्नमस्ते

হে দেৱী! তুমি সকলো চেষ্টাৰূপ বিধান কৰোঁতা; তুমি সৃষ্টিস্থিতিলয়-স্বভাৱিনী কৰ্ত্ৰী; ব্ৰহ্মা, অচ্যুত (বিষ্ণু) আৰু স্থাণু (শিৱ)ৰ দেহপ্ৰকাশৰ কাৰণো তুমি। আজি প্ৰসন্ন হোৱা; তোমাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।

Verse 30

ब्रह्मोवाच । तत इत्थं स्तुता दुर्गा कालिका पुनरेव हि । उवाच मेनकां देवीं वांछितं वरयेत्युत

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে স্তূত হৈ দুৰ্গা, সেই কালীকা, পুনৰ ক’লে। তেওঁ দেৱী মেনকাক ক’লে—“তোমাৰ ইচ্ছিত বৰটো বাছি লোৱা।”

Verse 31

उमोवाच । प्राणप्रिया मम त्वं हि हिमाचलविलासिनी । यदिच्छसि ध्रुवन्दास्ये नादेयं विद्यते मम

উমাই ক’লে—হে মোৰ প্ৰাণপ্ৰিয়া, হিমাচল-নিবাসত ৰমণ কৰা দেৱী! তুমি যদি সেৱাত ধ্ৰুৱ হৈ থাকিব খোজা, তেন্তে মোৰ ওচৰত অদেয় একো নাই।

Verse 32

इति श्रुत्वा महेशान्याः पीयूषसदृशं वचः । उवाच परितुष्टा सा मेनका गिरिकामिनी

মহেশানী (পাৰ্বতী)ৰ অমৃতসদৃশ বাক্য শুনি, গিৰিৰাজৰ প্ৰিয়া মেনকা পৰম তুষ্ট হৈ তাৰ পিছত ক’লে।

Verse 33

मेनोवाच । शिवे जयजय प्राज्ञे महेश्वरि भवाम्बिके । वरयोग्यास्महं चेत्ते वृणे भूयो वरं वरम्

মেনাই ক’লে: জয় জয়, হে শিৱে! হে প্ৰাজ্ঞে, হে মহেশ্বৰী, হে ভবাম্বিকে! মই যদি আপোনাৰ বৰৰ যোগ্য হওঁ, তেন্তে মই পুনৰ এক শ্ৰেষ্ঠ বৰ বিচাৰোঁ।

Verse 34

प्रथमं शतपुत्रा मे भवन्तु जगदम्बिके । बह्वायुषो वीर्यवन्त ऋद्धिसिद्धिसमन्विताः

হে জগদম্বিকে! প্ৰথমে মোৰ শত পুত্ৰ হওক—দীৰ্ঘায়ু, বীৰ্যবান, আৰু ঋদ্ধি-সিদ্ধিৰে সমন্বিত।

Verse 35

पश्चात्तथैका तनया स्वरूपगुणशालिनी । कुलद्वयानंदकरी भुवनत्रयपूजिता

তাৰপিছত এক কন্যা জন্মিল—ৰূপ-গুণে সমৃদ্ধ; সি দুয়োটা বংশৰ আনন্দকাৰিণী আৰু ত্ৰিলোকে পূজিতা হ’ল।

Verse 36

सुता भव मम शिवे देवकार्यार्थमेव हि । रुद्रपत्नी भव तथा लीलां कुरु भवाम्बिके

হে শিৱে! তুমি মোৰ কন্যা হোৱা—দেৱকাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবেই; তাৰপিছত ৰুদ্ৰপত্নী হোৱা, হে ভবাম্বিকে, এই লীলা প্ৰকাশ কৰা।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा मेनकोक्तं हि प्राह देवी प्रसन्नधीः । स्मितपूर्वं वचस्तस्याः पूरयन्ती मनोरथम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—মেনকাৰ কথা শুনি দেৱী প্ৰসন্নচিত্তা হ’ল; মৃদু হাঁহিৰে উত্তৰ দি, তাইৰ মনোৰথ পূৰ্ণ কৰিলে।

Verse 38

देव्युवाच । शतपुत्रास्सं भवन्तु भवत्या वीर्यसंयुताः । तत्रैको बलवान्मुख्यः प्रधमं संभविष्यति

দেৱীয়ে ক’লে—“তোমাৰ শত পুত্ৰ জন্ম হওক, তেওঁলোক বীৰ্যসম্পন্ন হওক; তেওঁলোকৰ মাজত এজন বলবান আৰু মুখ্য প্ৰথমে জন্ম ল’ব।”

Verse 39

सुताहं संभविष्यामि सन्तुष्टा तव भक्तितः । देव कार्यं करिष्यामि सेविता निखिलैस्सुरैः

তোমাৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ মই নিশ্চয় তোমাৰ কন্যা ৰূপে জন্ম ল’ম। দেৱসকলৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিম আৰু সকলো দেৱে মোক পূজিব আৰু সেৱা কৰিব।

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा जगद्धात्री कालिका परमेश्वरी । पश्यन्त्या मेनकायास्तु तत्रैवान्तर्दधे शिवा

ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ জগতধাৰিণী পৰমেশ্বৰী কালিকা, মেনকা চাই থকা অৱস্থাতেই তাতেই সতি-শিৱা ৰূপে অন্তৰ্ধান কৰিলে।

Verse 41

मेनकापि वरं लब्ध्वा महेशान्या अभी प्सितम् । मुदं प्रापामितां तात तपःक्लेशोप्यनश्यत

মহেশানী (পাৰ্বতী)ৰ অভীষ্ট বৰ লাভ কৰি মেনকাও আনন্দে ভৰি উঠিল; হে প্ৰিয়, তপস্যাজনিত ক্লেশো তাতেই নাশ হ’ল।

Verse 42

दिशि तस्यां नमस्कृत्य सुप्रहृष्टमनास्सती । जयशब्दं प्रोच्चरंती स्वस्थानम्प्रविवेश ह

সেই দিশলৈ নমস্কাৰ কৰি, অতি হর্ষিত মনৰ সতি ‘জয়’ ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰি নিজৰ ধামত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 43

अथ तस्मै स्वपतये शशंस सुवरं च तम् । स्वचिह्नबुद्धमिव वै सुवाचा पुनरुक्तया

তাৰ পাছত তাই নিজৰ স্বামী-প্ৰভুক সেই উৎকৃষ্ট বৰ জনালে; মধুৰ বাক্যৰে পুনঃপুন ক’লে, যেন তেওঁ নিজৰ চিহ্নতেই আগতেই বুজি লৈছিল।

Verse 44

श्रुत्वा शैलपतिर्हृष्टोऽभवन्मेनावचो हि तत् । प्रशशंस प्रियां प्रीत्या शिवाभक्तिरतां च ताम्

মেনাৰ সেই বাক্য শুনি শৈলপতি অতি হৰ্ষিত হ’ল। স্নেহভৰা প্ৰীতিত তেওঁ নিজৰ প্ৰিয় পত্নীক প্ৰশংসা কৰিলে, কিয়নো তাই শিৱভক্তিত দৃঢ়ভাৱে নিবিষ্ট আছিল।

Verse 45

कालक्रमेणाऽथ तयोः प्रवृत्ते सुरते मुने । गर्भो बभूव मेनाया ववृधे प्रत्यहं च सः

হে মুনি, কালক্ৰমে যেতিয়া তেওঁলোকৰ মিলন হ’ল, তেতিয়া মেনা গৰ্ভধাৰণ কৰিলে। সেই গৰ্ভ দিনে দিনে বৃদ্ধি পালে।

Verse 46

असूत सा नागवधूपभोग्यं सुतमुत्तमम् । समुद्रबद्धसत्सख्यं मैनाकाभिधमद्भुतम्

তাই এক উৎকৃষ্ট আৰু আশ্চৰ্য পুত্ৰ প্ৰসৱ কৰিলে—মৈনাক নামে, যি নাগকন্যাৰ পতি হ’বলৈ যোগ্য। সাগৰৰ সৈতে তাৰ দৃঢ় সখ্য আছিল আৰু সি সাগৰবন্ধ বুলি খ্যাত।

Verse 47

वृत्रशत्रावपि क्रुद्धे वेदनाशं सपक्षकम् । पविक्षतानां देवर्षे पक्षच्छिदि वराङ्गकम्

হে দেৱর্ষি, বৃত্ৰহন্তা ইন্দ্ৰ ক্ৰুদ্ধ হ’লেও এই (প্ৰভাৱ) বেদনাক তাৰ ‘পক্ষ’ অৰ্থাৎ সহায়ক কাৰণসহ নাশ কৰিলে। বজ্ৰাহতসকলৰ বাবে ই পাখি-ছেদন—শক্তি ছিন্ন কৰাৰ—শ্ৰেষ্ঠ উপায় হ’ল।

Verse 48

प्रवरं शतपुत्राणां महाबलपराक्रमम् । स्वोद्भवानां महीध्राणां पर्वतेन्द्रैकधिष्ठितम्

সেইজন শত পুত্ৰৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, মহাবল আৰু পৰাক্ৰমে সমন্বিত। পৰ্বতবংশজাত হৈ তেওঁ পৰ্বতেন্দ্ৰসকলৰ মাজত একমাত্ৰ অধিষ্ঠাতা-স্বামী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।

Verse 49

आसीन्महोत्सवस्तत्र हिमाचलपुरेऽद्भुतः । दम्पत्योः प्रमुदाधिक्यं बभूव क्लेशसंक्षयः

সেই ঠাই হিমাচল নগৰত এক আশ্চৰ্য মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হ’ল। সেই দিব্য দম্পতীৰ আনন্দ বহুগুণে বৃদ্ধি পালে আৰু তেওঁলোকৰ ক্লেশ ক্ষয় হ’ল।

Verse 50

दानन्ददौ द्विजातिभ्योऽन्येभ्यश्च प्रददौ धनम् । शिवाशिवपदद्वन्द्वे स्नेहोऽभूदधिकस्तयोः

তেওঁ হৰ্ষেৰে দ্বিজসকলক দান দিলে আৰু অন্যসকলকো ধন প্ৰদান কৰিলে। শিৱ-অশিৱ অৱস্থাৰ দ্বন্দ্বৰ মাজতো তেওঁলোকৰ পৰস্পৰ স্নেহ অধিক বৃদ্ধি পালে।