अध्याय ४९ — विवाहानुष्ठाने ब्रह्मणः काममोहः (Brahmā’s Enchantment by Desire during the Wedding Rites)
শিৱ–পাৰ্বতীৰ বিবাহানুষ্ঠানত ব্ৰহ্মাই বিধিকৰ্মসমূহ বৰ্ণনা কৰে। তেওঁৰ নিৰ্দেশত ঋত্বিজসকলে যজ্ঞাগ্নি স্থাপন কৰে; শিৱে ঋগ্–যজুঃ–সাম মন্ত্রেৰে হোম কৰে আৰু মৈনাক (কালীদেৱীৰ ভ্ৰাতা) পৰম্পৰামতে লাজাঞ্জলি অৰ্পণ কৰে। তাৰ পিছত শিৱ আৰু কালী/পাৰ্বতীয়ে নিয়ম আৰু লোকাচাৰ অনুসাৰে অগ্নি প্ৰদক্ষিণা কৰে। সেই মুহূৰ্ততে শিৱমায়াত মোহিত ব্ৰহ্মাই দেৱীৰ পদ/নখত চন্দ্ৰকলাৰ দৰে অপূৰ্ব শোভা দেখি কামে আচ্ছন্ন হয়; বাৰে বাৰে চাওঁতে সংযম ভাঙি তেওঁৰ বীৰ্য ভূমিত পতিত হয়। লজ্জিত হৈ তেওঁ পায়েৰে ঘঁহি ঢাকিবলৈ চেষ্টা কৰে। এই কথা জানি মহাদেৱ অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ ব্ৰহ্মাক দণ্ড দিবলৈ উদ্যত হয়, ফলত সকলো প্ৰাণীৰ মাজত ভয় আৰু আতংক বিয়পি পৰে। এই অধ্যায়ে বৈদিক বিবাহবিধিৰ মাজতে কাম, মায়া আৰু শিৱৰ শাসক-স্বৰূপৰ গাম্ভীৰ্য প্ৰকাশ কৰে।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथो ममाज्ञया विप्रैस्संस्थाप्यानलमीश्वरः । होमं चकार तत्रैवमङ्के संस्थाप्य पार्वतीम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰ পাছত মোৰ আজ্ঞাত বিপ্ৰসকলে বিধিপূৰ্বক অগ্নি স্থাপন কৰিলে। তেতিয়া ঈশ্বৰে তাতেই পাৰ্বতীক নিজৰ কোলাত বহুৱাই হোম সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 2
ऋग्यजुस्साममन्त्रैश्चाहुतिं वह्नौ ददौ शिवः । लाजाञ्जलिं ददौ कालीभ्राता मैनाकसंज्ञकः
ঋগ্-যজুঃ-সাম মন্ত্র উচ্চাৰণ কৰি ভগৱান শিৱে পবিত্ৰ অগ্নিত আহুতি দিলে। তাৰ পিছত কালীদেৱীৰ ভ্ৰাতা মৈনাকে বিবাহবিধিৰ বাবে লাজাঞ্জলি অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 3
अथ काली शिवश्चोभौ चक्रतुर्विधिवन्मुदा । वह्निप्रदक्षिणां तात लोकाचारं विधाय च
তাৰ পিছত কালী আৰু শিৱ—দুয়ো—আনন্দেৰে বিধিমতে আচার সম্পন্ন কৰিলে। হে প্ৰিয়, পবিত্ৰ অগ্নিৰ প্ৰদক্ষিণ কৰি লোকাচাৰো পালন কৰিলে।
Verse 4
तत्राद्भुतमलञ्चक्रे चरितं गिरिजापतिः । तदेव शृणु देवर्षे तवस्नेहाद्ब्रवीम्यहम्
তাত গিৰিজাপতি (শিৱ) এ এক আশ্চৰ্য দিৱ্য চৰিত সম্পন্ন কৰিলে। হে দেৱৰ্ষি, সেই কথাই শুনা; তোমাৰ প্ৰতি স্নেহত মই তাক কৈছোঁ।
Verse 5
तस्मिन्नवसरे चाहं शिवमायाविमोहितः । अपश्यञ्चरणे देव्या नखेन्दुञ्च मनोहरम्
সেই সময়ত ময়ো শিৱৰ মায়াত মোহিত হৈ দেৱীৰ চৰণত থকা মনোহৰ নখ-চন্দ্ৰ দৰ্শন কৰিলোঁ।
Verse 6
दर्शनात्तस्य च तदाऽभूवं देवमुने ह्यहम् । मदनेन समाविष्टोऽतीव क्षुभितमानसः
হে দেৱমুনি! তেওঁক দেখি সেই সময়ত মই কামদেৱৰ বশীভূত হ’লোঁ আৰু মোৰ মন অত্যন্ত ক্ষুব্ধ হৈ পৰিল।
Verse 7
मुहुर्मुहुरपश्यं वै तदंगं स्मरमोहितः । ततस्तद्दर्शनात्सद्यो वीर्यं मे प्राच्युतद्भुवि
কামমোহিত হৈ মই বাৰে বাৰে তেওঁৰ অংগসমূহ চাবলৈ ধৰিলোঁ। তাৰ পিছত সেই দৰ্শনৰ ফলত তৎক্ষণাত মোৰ বীৰ্য পৃথিৱীত পতিত হ’ল।
Verse 8
रेतसा क्षरता तेन लज्जितोहं पितामहः । मुने व्यमर्द तच्छिन्नं चरणाभ्यां हि गोपयन्
সেই স্খলিত বীৰ্যৰ বাবে মই পিতামহ ব্ৰহ্মা লজ্জিত হ’লোঁ। হে মুনি! তাক গোপন কৰিবলৈ মই নিজৰ চৰণেৰে সেই পতিত অংশ মৰ্দন কৰিলোঁ।
Verse 9
तज्ज्ञात्वा च महादेवश्चुकोपातीव नारद । हन्तुमैच्छत्तदा शीघ्रं वां विधिं काममोहितम्
হে নাৰদ! এই কথা জানি মহাদেৱ অতি ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল আৰু কামে মোহিত সেই বিধি (ব্ৰহ্মা) ক তৎক্ষণাৎ বধ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।
Verse 10
हाहाकारो महानासीत्तत्र सर्वत्र नारद । जनाश्च कम्पिरे सर्व्वे भय मायाति विश्वभृत्
হে নাৰদ, তাত সৰ্বত্ৰ মহা হাহাকাৰ উঠিল। বিশ্বধাৰকৰ ওপৰত ভয় নামি অহাত সকলো লোক কঁপি উঠিল।
Verse 11
ततस्तंन्तुष्टुवुश्शम्भुं विष्ण्वाद्या निर्जरा मुने । सकोपम्प्रज्वलन्तन्तन्तेजसा हन्तुमुद्यतम्
তাৰ পাছত, হে মুনি, বিষ্ণু আদি অমৰ দেৱসকলে শম্ভুৰ স্তৱ কৰিলে। তেওঁ ক্ৰোধ-তেজে প্ৰজ্বলিত হৈ সংহাৰ কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।
Verse 12
देवा ऊचुः । देवदेव जगद्व्यापिन्परमेश सदाशिव । जगदीश जगन्नाथ सम्प्रसीद जगन्मय
দেৱসকলে ক’লে— হে দেৱদেৱ, হে জগতব্যাপী পৰমেশ্বৰ সদাশিৱ! হে জগদীশ, হে জগন্নাথ, হে জগন্ময়— আমাৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।
Verse 13
सर्वेषामपि भावानान्त्वमात्मा हेतुरीश्वरः । निर्विकारोऽव्ययो नित्यो निर्विकल्पोऽक्षरः परः
সকলো ভাব আৰু সকলো সত্তাৰ আত্মা তুমিয়েই; তুমিয়েই ঈশ্বৰ, পৰম কাৰণ। তুমি নিৰ্বিকাৰ, অব্যয়, নিত্য, নিৰ্বিকল্প, অক্ষৰ আৰু পৰম।
Verse 14
आद्यन्तावस्य यन्मध्यमिदमन्यदहम्बहिः । यतोऽव्ययः सनैतानि तत्सत्यम्ब्रह्म चिद्भवान्
য’ত আদ্য আৰু অন্ত সমাহিত, যি এই সকলোৰে মধ্য; যি ‘ইয়াত’ আৰু ‘মই’ৰো অতীত অন্য—যি অব্যয় সত্তাৰ পৰা এই সকলো উদ্ভৱ, সেয়াই সত্য, ব্ৰহ্ম, চৈতন্যস্বৰূপ; তুমিয়েই সেই।
Verse 15
तवैव चरणाम्भोजम्मुक्तिकामा दृढव्रताः । विसृज्योभयतस्संगं मुनयस्समुपासते
মুক্তিকামী, দৃঢ়ব্ৰত মুনিসকলে ইহভোগাসক্তি আৰু বৈৰাগ্যগৰ্ব—উভয় দিশৰ সংগ ত্যাগ কৰি কেৱল তোমাৰ চৰণকমল উপাসনা কৰে।
Verse 16
त्वम्ब्रह्म पूर्णममृतं विशोकं निर्गुणम्परम् । आनंदमात्रमव्यग्रमविकारमनात्मकम्
তুমি ব্ৰহ্ম—পূৰ্ণ, অমৃত, শোকৰহিত; নিৰ্গুণ আৰু পৰম। তুমি আনন্দমাত্ৰস্বৰূপ—অব্যগ্ৰ, অবিকাৰ, আৰু সীমিত অহংবোধৰ অতীত।
Verse 17
विश्वस्य हेतुरुदयस्थितिसंयमनस्य हि । तदपेक्षतयात्मेशोऽनपेक्षस्सर्वदा विभुः
সেই বিশ্বৰ উদয়, স্থিতি আৰু সংযমন (লয়)ৰ কাৰণ; তথাপি আত্মেশ্বৰ সদা বিভু আৰু নিৰপেক্ষ—সকলো তেওঁৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিলেও তেওঁ কাৰো ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে।
Verse 19
अज्ञानतस्त्वयि जनैर्विकल्पो विदितो यतः । तस्माद्भ्रमप्रतीकारो निरुपाधेर्न हि स्वतः
অজ্ঞতাৰ বাবে জনে আপোনাৰ ওপৰত বিকল্প-ভেদ আৰোপ কৰে—ই বিদিত। সেয়ে নিৰুপাধি পৰমেশ্বৰ পৰা স্বতঃ ভ্ৰম-নিবাৰণ জন্ম নায়; মোহগ্ৰস্ত জীৱে সম্যক জ্ঞান আৰু নিয়মবদ্ধ সাধনাৰে সেয়া কৰিব লাগে।
Verse 20
धन्या वयं महेशान तव दर्शनमात्रतः । दृढभक्तजनानन्दप्रदश्शम्भो दयां कुरु
হে মহেশান! তোমাৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই আমি ধন্য হ’লোঁ। হে শম্ভু, দৃঢ় ভক্তজনক আনন্দ দান কৰা, আমাৰ ওপৰত দয়া কৰা।
Verse 21
त्वमादिस्त्वमनादिश्च प्रकृतेस्त्वं परः पुमान् । विश्वेश्वरो जगन्नाथो निर्विकारः परात्परः
তুমি আদি আৰু অনাদি; প্ৰকৃতিৰ অতীত তুমি পৰম পুৰুষ। তুমি বিশ্বেশ্বৰ, জগন্নাথ, নিৰ্বিকাৰ, পৰাত্পৰ।
Verse 22
योऽयं ब्रह्मास्तिऽ रजसा विश्वमूर्तिः पितामहः । त्वत्प्रसादात्प्रभो विष्णुस्सत्त्वेन पुरुषोत्तमः
হে প্ৰভু! ৰজোগুণে বিশ্বমূৰ্তি হৈ ‘পিতামহ’ বুলি খ্যাত এই ব্ৰহ্মা তোমাৰ প্ৰসাদতেই বিদ্যমান। তেনেদৰে তোমাৰ অনুগ্ৰহে সত্ত্বগুণত স্থিত বিষ্ণু পুৰুষোত্তম হয়।
Verse 23
कालाग्निरुद्रस्तमसा परमात्मा गुणः परः । सदा शिवो महेशानस्सर्वव्यापी महेश्वरः
তেওঁ তমোগুণত কালাগ্নিৰুদ্ৰ—সকলোকে গ্রাস কৰা কালৰ অগ্নি; তেওঁ পৰমাত্মা, গুণাতীত আৰু পৰাত্পৰ। তেওঁ সদাশিৱ, মহেশান—সৰ্বব্যাপী মহেশ্বৰ।
Verse 24
व्यक्तं महच्च भूतादिस्तन्मात्राणीन्द्रियाणि च । त्वयैवाधिष्ठितान्येव विश्वमूर्ते महेश्वर
হে বিশ্বমূৰ্তি মহেশ্বৰ! এই ব্যক্ত জগত, মহত্তত্ত্ব, ভূতাদি, তন্মাত্ৰা আৰু ইন্দ্ৰিয়সমূহ—সকলো তোমাৰ দ্বাৰাই অধিষ্ঠিত আৰু নিয়ন্ত্রিত।
Verse 25
महादेव परेशान करुणाकर शंकर । प्रसीद देवदेवेश प्रसीद पुरुषोत्तम
হে মহাদেৱ, পৰেশ, কৰুণাকৰ শংকৰ! প্ৰসন্ন হওক। হে দেৱদেৱেশ! প্ৰসন্ন হওক; হে পুৰুষোত্তম! প্ৰসন্ন হওক।
Verse 26
वासांसि सागरास्सप्त दिशश्चैव महाभुजाः । द्यौर्मूर्द्धा ते विभोर्नाभिः खं वायुर्नासिका ततः
আপোনাৰ বস্ত্ৰ সপ্ত সাগৰ, আৰু দিশসমূহেই আপোনাৰ মহাবাহু। হে সৰ্বব্যাপী প্ৰভু, দ্যৌ আপোনাৰ মস্তক, আকাশ আপোনাৰ নাভি, আৰু বায়ু আপোনাৰ নাসিকা।
Verse 27
चक्षूंष्यग्नी रविस्सोमः केशा मेघास्तव प्रभो । नक्षत्रतारकाद्याश्च ग्रहाश्चैव विभूषणम्
হে প্ৰভু, অগ্নি, সূৰ্য আৰু সোম আপোনাৰ নয়ন; মেঘসমূহ আপোনাৰ কেশ। নক্ষত্ৰ, তৰা আৰু গ্ৰহসমূহ আপোনাৰ ভূষণ।
Verse 28
कथं स्तोष्यामि देवेश त्वां विभो परमेश्वर । वाचामगोचरोऽसि त्वं मनसा चापि शंकर
হে দেৱেশ, হে সৰ্বব্যাপী পৰমেশ্বৰ, মই কেনেকৈ আপোনাৰ স্তৱ কৰিম? হে শংকৰ, আপুনি বাক্যৰ অগোচৰ, মনৰো অগম্য।
Verse 29
पञ्चास्याय च रुद्राय पञ्चाशत्कोटिमूर्तये । त्र्यधिपाय वरिष्ठाय विद्यातत्त्वाय ते नमः
পঞ্চমুখ ৰুদ্ৰক, পঞ্চাশ কোটি মূৰ্তিৰূপে প্ৰকাশিত, ত্ৰিলোকাধিপতি, শ্ৰেষ্ঠতম আৰু বিদ্যাতত্ত্বৰূপ আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 30
अनिदेंश्याय नित्याय विद्युज्ज्वालाय रूपिणे । अग्निवर्णाय देवाय शंकराय नमोनमः
যিজন নিৰ্দেশাতীত, নিত্য, বিদ্যুৎ-জ্বালাৰূপ, অগ্নিবৰ্ণ দিব্য দেৱ—সেই শংকৰক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 31
विद्युत्कोटिप्रतीकाशमष्टकोणं सुशोभनम् । रूपमास्थाय लोकेऽस्मिन्संस्थिताय नमो नमः
কোটি কোটি বিজুলীৰ দীপ্তিৰ দৰে উজ্জ্বল, অতি শোভন অষ্টকোণ দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰি যি এই লোকত প্ৰতিষ্ঠিত হৈ বিরাজ কৰে—সেই পৰমেশ্বৰক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 32
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां प्रसन्नः परमेश्वरः । ब्रह्मणो मे ददौ शीघ्रमभयं भक्तवत्सलः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তেওঁলোকৰ বাক্য এইদৰে শুনি পৰমেশ্বৰ প্ৰসন্ন হ’ল। ভক্তৱৎসল প্ৰভুৱে মোক, ব্ৰহ্মাক, শীঘ্ৰে অভয় দান কৰিলে।
Verse 33
अथ सर्वे सुरास्तत्र विष्ण्वाद्या मुनयस्तथा । अभवन्सुस्मितास्तात चक्रुश्च परमोत्सवम्
তাৰ পাছত তাত বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতা আৰু মুনিসকলেও, হে প্ৰিয়, সুমৃদু হাঁহি হাঁহি পৰম উৎসৱ পালন কৰিলে।
Verse 34
मम तद्रेतसा तात मर्दितेन मुहुर्मुहुः । अभवन्कणकास्तत्र भूरिशः परमोज्ज्वलाः
হে তাত, মোৰ সেই ৰেতস বাৰম্বাৰ মর্দিত (চূর্ণ) হোৱাত তাত অতি উজ্জ্বল সোণৰ কণা বিপুল পৰিমাণে উৎপন্ন হ’ল।
Verse 35
ऋषयो बहवो जाता वालखिल्यास्सहस्रशः । कणकैस्तैश्च वीर्यस्य प्रज्वलद्भिः स्वतेजसा
সেই বীৰ্যশক্তিৰ প্ৰভাৱত অসংখ্য ঋষি জন্মিল—সহস্ৰ সহস্ৰ বালখিল্য; দেহত ক্ষুদ্ৰ হলেও স্বতেজে সোণালী স্ফুলিঙ্গৰ দৰে জ্বলজ্বল কৰিছিল।
Verse 36
अथ ते ह्यृषयस्सर्वे उपतस्थुस्तदा मुने । ममान्तिकं परप्रीत्या तात तातेति चाब्रुवन्
তাৰ পাছত সেই সকলো ঋষি মোৰ ওচৰলৈ আহি থিয় হ’ল। পৰম স্নেহে তেওঁলোকে বাৰে বাৰে ক’লে—“তাত, তাত” (প্ৰিয় বালক)।
Verse 37
ईश्वरेच्छाप्रयुक्तेन प्रोक्तास्ते नारदेन हि । वालखिल्यास्तु ते तत्र कोपयुक्तेन चेतसा
সেই বাক্যসমূহ ঈশ্বৰ (শিৱ)ৰ ইচ্ছাৰে প্ৰেৰিত হৈ নাৰদেই কৈছিল; কিন্তু তাত বালখিল্য ঋষিসকল ক্ৰোধযুক্ত চিত্তে ৰোষে প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱালে।
Verse 38
नारद उवाच । गच्छध्वं संगता यूयं पर्वतं गन्धमादनम् । न स्थातव्यम्भवद्भिश्च न हि वोऽत्र प्रयोजनम्
নাৰদে ক’লে—“ইয়াত একত্ৰ হোৱা তোমালোক সকলোৱে গন্ধমাদন পৰ্বতলৈ যোৱা। ইয়াত তোমালোক থকাটো উচিত নহয়; কিয়নো এই বিষয়ত ইয়াত তোমালোকৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই।”
Verse 39
तत्र तप्त्वा तपश्चाति भवितारो मुनीश्वराः । सूर्य्यशिष्याश्शिवस्यैवाज्ञया मे कथितन्त्विदम्
সেই ঠাইত তপস্যা কৰি সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল নিশ্চয় সিদ্ধ হ’ব—এই বৃত্তান্ত শিৱৰ আজ্ঞাত সূৰ্যৰ শিষ্যসকলে মোক কৈছে।
Verse 40
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तास्ते तदा सर्वे बालखिल्याश्च पर्वतम् । सत्वरम्प्रययुर्नत्वा शंकरं गन्धमादनम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কোৱা হ’তেই সেই সকলো বালখিল্য মুনি তেতিয়া ত্বৰিতে পৰ্বতলৈ গ’ল; গন্ধমাদনত শংকৰক প্ৰণাম কৰি শীঘ্ৰে প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 41
विष्ण्वादिभिस्तदाभूवं श्वासितोहं मुनीश्वर । निर्भयः परमेशानप्रेरितैस्तैर्महात्मभिः
হে মুনীশ্বৰ! সেই সময়ত পৰমেশান (শিৱ)ৰ প্ৰেৰণাত বিষ্ণু আদি মহাত্মাসকলে মোক পুনৰ শ্বাস দিলে; তেনে কৰি মই নিৰ্ভয় হ’লোঁ।
Verse 42
अस्तवञ्चापि सर्वेशं शंकरम्भक्तवत्सलम् । सर्वकार्यकरं ज्ञात्वा दुष्टगर्वापहारकम्
শংকৰক সৰ্বেশ্বৰ, ভক্তৱৎসল, সকলো কাৰ্যসাধক আৰু দুষ্ট গৰ্বনাশক বুলি জানি সেয়েও তেওঁৰ স্তৱ গাইলে।
Verse 43
देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । त्वमेव कर्ता सर्वस्य भर्ता हर्त्ता च सर्वथा
হে দেৱদেৱ মহাদেৱ, কৰুণাসাগৰ প্ৰভু! তুমিয়েই সৰ্বৰ কৰ্তা; তুমিয়েই সৰ্বৰ ভৰ্তা আৰু সৰ্বথা হৰ্তা।
Verse 44
त्वदिच्छया हि सकलं स्थितं हि सचराचरम् । तन्त्यां यथा बलीवर्दा मया ज्ञातं विशेषतः
আপোনাৰ ইচ্ছাতেই সমগ্ৰ চৰাচৰ জগত স্থিত। যেনেকৈ বলদ দোৰীৰ তন্তীত বাঁধি চালিত কৰা হয়, তেনেকৈ এই সকলো আপোনাৰ অধীন—এই কথা মই বিশেষভাৱে বুজিছোঁ।
Verse 45
इत्येवमुक्त्वा सोहं वै प्रणामं च कृताञ्जलिः । अन्येऽपि तुष्टुवुस्सर्वे विष्ण्वाद्यास्तं महेश्वरम्
এইদৰে কৈ মইও কৰযোৰ কৰি প্ৰণাম কৰিলোঁ। তাৰ পাছত বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতাই সেই মহেশ্বৰ মহাদেৱক স্তৱ কৰিলে।
Verse 46
अथाकर्ण्य नुतिं शुद्धां मम दीनतया तदा । विष्ण्वादीनाञ्च सर्वेषां प्रसन्नोऽभून्महेश्वरः
তেতিয়া মোৰ দীনতাৰে নিবেদিত সেই শুদ্ধ স্তৱ আৰু বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতাৰ বন্দনা শুনি মহেশ্বৰ প্ৰসন্ন হ’ল।
Verse 47
ददौ सोतिवरं मह्यमभयं प्रीतमानसः । सर्वे सुखमतीवापुरत्यमोदमहं मुने
প্ৰীতি মনৰ মহেশ্বৰে মোক পৰম বৰ—অভয়—দান কৰিলে। তেতিয়া সকলোৱে অতিশয় সুখ পালে, আৰু মইও, হে মুনি, অতি আনন্দিত হ’লোঁ।
Verse 49
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे विधिमोहवर्णनं नाम नवचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ভাগ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় পাৰ্বতীখণ্ডত ‘বিধিমোহবৰ্ণন’ নামৰ ঊনপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Frequently Asked Questions
During Śiva–Pārvatī’s wedding rites (homa and fire-circumambulation), Brahmā becomes deluded by desire upon seeing the goddess’s foot/toenail beauty; his semen falls, and Śiva becomes enraged upon learning of the transgression.
The episode dramatizes how kāma and māyā can overpower even creator-deities, while Śiva’s authority regulates and reorders cosmic energies (tejas/retas) within a sacramental context.
Ritual manifestations (Agni, mantra, homa, pradakṣiṇā) and psychological manifestations (kāma-moha, lajjā, krodha) are paired to show that inner states and outer rites jointly shape dharmic and cosmic outcomes.