
এই অধ্যায়ত নাৰদে ব্ৰহ্মাক সোধে—সপ্তৰ্ষিসকল গুচি যোৱাৰ পাছত হিমৱানে কি কৰিলে। ব্ৰহ্মাই কয়, আনন্দিত আৰু উদাৰচিত্ত হিমৱানে মেৰু আদি পৰ্বত-বন্ধুসকলক মাতি পৰামৰ্শ কৰে। গুৰু-নিৰ্দেশ আৰু স্নেহবশে তেওঁ নিজৰ পুৰোহিত গৰ্গক শিৱৰ উদ্দেশে শুভ লগ্ন-পত্ৰিকা/নিমন্ত্ৰণপত্ৰ লিখিবলৈ কয়। তাৰ পাছত শুভ সামগ্ৰী আৰু উপহাৰসহ দূতসকলক কৈলাসলৈ পঠায়। দূতসকলে শিৱসন্নিধিত গৈ তিলক, প্ৰণাম আৰু বিধিপূৰ্বক সৎকাৰসহ পত্ৰিকা অৰ্পণ কৰে; ভগৱান শিৱে তেওঁলোকক বিশেষ সন্মান দিয়ে। এই সফল গ্ৰহণে হিমালয় আনন্দিত হয় আৰু বহু অঞ্চলৰ আত্মীয়-স্বজন আৰু শুভাকাংক্ষীসকলক নিমন্ত্ৰণ কৰি দিব্য বিবাহৰ সামাজিক-যাজ্ঞিক আয়োজন বিস্তাৰ কৰে। ইয়াত সৎকাৰ-নীতি, শুভ লগ্ন আৰু নিমন্ত্ৰণ-ব্যৱস্থাৰ ধৰ্মীয় ক্ৰম প্ৰকাশ পায়।
Verse 1
नारद उवाच । तात प्राज्ञ वदेदानीं सप्तर्षिषु गतेषु च । किमकार्षीद्धिमगिरिस्तन्मे कृत्वा कृपां प्रभो
নাৰদে ক’লে: হে পূজ্য আৰু প্ৰাজ্ঞ পিতৃ, এতিয়া কওক—সপ্তৰ্ষিসকল যোৱাৰ পিছত হিমগিৰিয়ে কি কৰিছিল? হে প্ৰভু, কৃপা কৰি মোক সেই কথা কওক।
Verse 2
ब्रह्मोवाच । गतेषु तेषु मुनिषु सप्तस्वपि मुनीश्वर । सारुन्धतीषु हिमवान् यदकार्षीद्ब्रवीमि ते
ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে মুনীশ্বৰ, অৰুন্ধতীৰ সৈতে সেই সাতজন ঋষি যোৱাৰ পিছত হিমৱানে যি কৰিছিল, মই তোমাক সেই কথা কওঁ।
Verse 3
करवीरस्तथैवापि महाविभव संयुतः । महेन्द्रः पर्वतश्रेष्ठ आजगाम हिमालयम्
মহা ঐশ্বৰ্যশালী কৰবীৰ আৰু পৰ্বতশ্রেষ্ঠ মহেন্দ্ৰও হিমালয়লৈ আহিল।
Verse 4
तदाज्ञप्तस्ततः प्रीत्या हिमवान् लग्न पत्रिकाम् । लेखयामास सुप्रीत्या गर्गेण स्वपुरोधसा
আজ্ঞা পাই হিমৱান আনন্দে উল্লসিত হ’ল। তেওঁ নিজৰ কুলপুৰোহিত ঋষি গৰ্গৰ দ্বাৰা অতি প্ৰীতিতে বিবাহ-পত্ৰিকা লিখোৱালে।
Verse 5
अथ प्रस्थापयामास तां शिवाय स पत्रिकाम् । नानाविधास्तु सामग्र्यः स्वजनैर्मुदितात्मभिः
তাৰপিছত তেওঁ সেই পত্ৰিকা শিৱলৈ পঠিয়ালে। আনন্দিতচিত্ত স্বজনসকলে নানাবিধ প্ৰস্তুতি কৰিলে।
Verse 6
ते जनास्तत्र गत्वा च कैलासे शिवसन्निधिम् । ददुश्शिवाय तत्पत्रं तिलकं सम्विधाय च
তেওঁলোক কৈলাসলৈ গৈ শিৱসন্নিধিত উপস্থিত হ’ল। বিধিমতে তিলক সাজি সেই পত্ৰ শিৱক অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 7
सन्मानिता विशेषेण प्रभुणा च यथोचितम् । सर्वे ते प्रीतिमनस आजग्मुश्शैलसन्निधिम्
প্ৰভুৱে তেওঁলোকক বিশেষ সন্মান দি যথোচিত আদৰ কৰিলে। তেওঁলোক সকলেই প্ৰীতিমনে শৈলসন্নিধিলৈ (হিমৱানৰ ওচৰলৈ) আহিল।
Verse 8
सन्मानितान्विशेषेण महेशेनागताञ्जनान् । दृष्ट्वा सुहर्षिताञ्च्छैलो मुमोदातीव चेतसि
মহাদেৱে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰি অহা লোকসকলক দেখি শৈলৰাজ হিমালয় অন্তৰত মহাহৰ্ষে ভৰি অতিশয় আনন্দিত হ’ল।
Verse 9
ततो निमन्त्रणं चक्रे स्वबन्धूनां प्रमोदितः । नानादेशस्थितानाञ्च निखिलानां सुखास्पदम्
তাৰ পিছত তেওঁ অতি আনন্দিত হৈ নিজৰ আত্মীয়স্বজন আৰু নানা দেশত থকা সকলোকে নিমন্ত্ৰণ পঠিয়ালে, যাতে এই উপলক্ষ সবার বাবে সুখ আৰু কল্যাণৰ আশ্ৰয় হয়।
Verse 10
ततस्स कारयामास स्वर्णसंग्रहमादरात् । नानाविधाश्च सामग्रीर्विवाहकरणोचिताः
তাৰ পিছত তেওঁ ভক্তিভাৱে সোন সংগ্ৰহ কৰোৱালে আৰু বিবাহ-সংস্কাৰৰ উপযোগী নানা বিধ সামগ্ৰীও যোগাৰ কৰালে।
Verse 11
तण्डुलानां बहूञ्छैलान् पृथुकानां तथैव च । गुडानां शर्कराणाञ्च लवणानां तथैव च
তেওঁ বহু ঢিপি চাউল, তদ্ৰূপ চিৰা; আৰু গুড়, চিনি আৰু লোণো যথাযথভাৱে দিব লাগে।
Verse 12
क्षीराणां च घृतानाञ्च दध्नां वापीश्चकार सः । यवादिधान्यपिष्टानां लड्डुकानां तथैव च
তেওঁ গাখীৰ, ঘিউ আৰু দৈৰে ভৰা কূপ/কুণ্ড সাজিলে; আৰু যৱ আদি ধান্যৰ পিঠাৰ পৰা প্ৰস্তুত লাড্ডুও ব্যৱস্থা কৰিলে।
Verse 13
शष्कुलीनां स्वस्तिकानां शर्कराणां तथैव च । अमृतेक्षुरसानां च तत्र वापीश्चकार सः
তাত তেওঁ শষ্কুলী, স্বস্তিক-আকাৰৰ মিঠাই আৰু চিনিৰে ভৰা কূপ/কুণ্ড সাজিলে; আৰু অমৃতসম ইক্ষুৰসৰেও (কুণ্ড) কৰালে।
Verse 14
बह्वीर्हैयंगवानाञ्च ह्यासवानां तथैव च । नाना पक्वान्नसंघांश्च महास्वादुरसांस्तथा
তেওঁলোকে তাজা নবনীতৰ বহু প্ৰস্তুতি, তদ্ৰূপ বহু আসৱ, আৰু নানা প্ৰকাৰ পকোৱা অন্নৰ গুচ্ছ—অতিশয় সুস্বাদু ৰসে পৰিপূৰ্ণ—অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 16
मणिरत्नप्रकाराणि सुवर्णरजतानि च । द्रव्याण्येतानि चान्यानि संगृह्य विधिपूर्वकम्
শাস্ত্ৰবিধি অনুসাৰে নানা মণি-ৰত্ন, সোণ-ৰূপ আৰু অন্যান্য মূল্যবান দ্ৰব্য সংগ্ৰহ কৰি (ভক্ত) নিৰ্দিষ্ট পূজাত প্ৰবৃত্ত হওক।
Verse 17
मंगलं कर्तुमारेभे गिरिर्मंगलकृद्दिने । संस्कारं कारयामासुः पार्वत्याः पर्वतस्त्रियः
মঙ্গলময় দিনত গিৰিৰাজ হিমালয়ে শুভকাৰ্য আৰম্ভ কৰিলে। পৰ্বত-স্ত্ৰীসকলে পাৰ্বতীৰ সংস্কাৰ-বিধি ভক্তিভাৱে সম্পন্ন কৰালে।
Verse 18
ता मंगलं मुदा चक्रुर्भूषिता भूषणैः स्वयम् । पुरद्विजस्त्रियो दृष्ट्वा लोकाचारं प्रचक्रिरे
তেওঁলোকে নিজ হাতে অলংকাৰ পিন্ধি আনন্দে মঙ্গলকর্ম কৰিলে। নগৰৰ ব্ৰাহ্মণ-পত্নীসকলক দেখি লোকাচাৰো অনুসৰণ কৰিলে।
Verse 19
नाना व्यञ्जनवस्तूनि गणदेवहितानि च । अमूल्यनानावस्त्राणि वह्निशौचानि यानि च
নানাবিধ ব্যঞ্জন আৰু গণদেৱতাসকলৰ হিতকাৰী দ্ৰব্য, বহু অমূল্য বস্ত্ৰ—আৰু অগ্নিৰে শুদ্ধ পবিত্ৰ সামগ্ৰীও (সাজু কৰা হ’ল)।
Verse 20
सर्वभावेन सुप्रीतो बन्धुवर्गागमोत्सुकः । एतस्मिन्नन्तरे तस्य बान्धवाश्च निमन्त्रिताः
তেওঁ সৰ্বভাবৰে অতি প্ৰসন্ন আছিল আৰু স্বজনবৰ্গৰ আগমনৰ বাবে উৎকণ্ঠাৰে অপেক্ষা কৰিছিল। এই অন্তৰালতে, সেই সময়তেই, তেওঁৰ আত্মীয়সকলকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হ’ল।
Verse 21
आजग्मुस्सस्त्रियो हृष्टास्ससुतास्सपरिच्छदाः । तदैव शृणु देवर्षे गिर्य्यागमनमादृतः
আনন্দিত হৈ নাৰীসকল তৎক্ষণাৎ আহিল—সন্তানসহ আৰু পৰিচাৰক-পরিজন তথা সকলো সামগ্ৰীৰ সৈতে। সেই মুহূর্ততে, হে দেৱর্ষি, শ্ৰদ্ধাৰে গিৰিৰাজ (হিমালয়)ৰ আদৰপূৰ্ণ আগমন শুনা।
Verse 22
वर्णयामि समासेन शिवप्रीतिविवृद्धये । देवालय गिरिर्यो हि दिव्यरूपधरो महान्
শিৱৰ প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ মই ইয়াৰ সংক্ষিপ্ত বৰ্ণনা কৰোঁ। ‘দেৱালয়’ নামৰ সেই মহান পৰ্বত দিৱ্য ৰূপ ধাৰণ কৰি উজ্জ্বল।
Verse 23
नानारत्नपरिभ्राजत्समाजस्सपरिच्छदः । नानामणिमहारत्नसारमादाय यत्नतः
পৰিচ্ছদসহ সেই সমাৱেশ নানা ৰত্নে দীপ্তিময় হৈছিল। বিভিন্ন মণি আৰু মহাৰত্নৰ শ্ৰেষ্ঠ সাৰ তেওঁলোকে অতি যত্নে সংগ্ৰহ কৰিছিল।
Verse 24
सुवेषालंकृतः श्रीमान् जगाम स हिमालयम् । मन्दरस्सर्वशोभाढ्यस्सनारीतनयो गिरिः
সুন্দৰ বেশ-ভূষাৰে অলংকৃত আৰু শ্ৰীসমৃদ্ধ তেওঁ হিমালয়লৈ গ’ল। মেনাৰ পুত্ৰ মন্দৰ—সৰ্ব শোভাৰে ভূষিত সেই মহান গিৰিৰাজ।
Verse 25
सूपायनानि संगृह्य जगाम विविधानि च । अस्ताचलोपि दिव्यात्मा सोपायन उदारधीः
বিভিন্ন উত্তম উপহাৰ আৰু দান সংগ্ৰহ কৰি তেওঁ যাত্ৰা কৰিলে। দিব্যাত্মা, উদাৰবুদ্ধি সেইজন উপহাৰসহ অস্তাচল (পশ্চিম পৰ্বত) দিশলৈও গ’ল।
Verse 26
बहुशोभासमायुक्त आजगाम मुदान्वितः । उदयाचल आदाय सद्रत्नानि मणीनपि
বহু শোভাৰে ভূষিত তেওঁ আনন্দসহ আহিল। উদয়াচলৰ পৰা উৎকৃষ্ট ৰত্ন আৰু মূল্যবান মণিও লগত আনিলে।
Verse 27
अत्युत्कृष्टपरीवार आजगाम महासुखी । मलयो गिरिराजो हि सपरीवार आदृतः
অতিউৎকৃষ্ট পৰিজনবেষ্টিত, মহাসুখী মলয় গিৰিৰাজ আহিল। তেওঁ সকলো সঙ্গীসহ যথোচিত আদৰ-সন্মানে গ্ৰহণীয় হৈ উপস্থিত হ’ল।
Verse 28
सुदिव्यरचनायुक्त आययौ बहुसद्बलः । सद्यो दर्दुरनामा च मुदितस्सकलत्रकः
দিব্য আৰু সুন্দৰ সজ্জাৰে ভূষিত, বহু উত্তম বলৰে সমর্থ ‘দৰ্দুৰ’ নামৰ তেওঁ তৎক্ষণাৎ আহিল। তেওঁ সকলো অনুচৰসহ আনন্দিত আছিল।
Verse 29
बहुशोभान्वितस्तातः ययौ हिमगिरेर्गृहम् । निषदोपि प्रहृष्टात्मा सपरिच्छद आययौ
তেতিয়া সেই পিতা মহাশোভাৰে বিভূষিত হৈ হিমগিৰিৰ গৃহলৈ গ’ল। নিষাদো হৃষ্টচিত্তে প্ৰয়োজনীয় পৰিচ্ছদ আৰু সামগ্ৰীসহ তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 30
ससुतस्त्रीगणः प्रीत्या ययौ हिमगिरेर्गृहम् । आजगाम महाभाग्यो भूधरो गन्धमादनः
প্ৰীতি সহ (হিমালয়) নিজৰ পুত্ৰসকল আৰু স্ত্ৰীগণৰ সৈতে নিজৰ গৃহলৈ গ’ল। তাৰ পাছত ভূধৰ, মহাভাগ্যবান গন্ধমাদনো তাত আহি উপস্থিত হ’ল।
Verse 32
सगणस्ससुतस्त्रीको बहुशोभासमन्वितः । पारियात्रो हि हृष्टात्मा मणि रत्नाकरस्सयुत्
গণসহ, পুত্ৰ আৰু পত্নীসহ, বহু শোভাৰে সমন্বিত পাৰিয়াত্ৰ হৃষ্টচিত্তে মণি-ৰত্নৰ ভঁৰাল, ঢিপ আৰু খনি সহ তাত আহিল।
Verse 33
सगणस्सपरीवार आययौ हिमभूधरम् । क्रौञ्चः पर्वतराजो हि महाबलपरिच्छदः । आजगाम गिरिश्रेष्ठस्स मुपायन आदृतः
গণ আৰু পৰিয়ালসহ তেওঁ হিমভূধৰৰ ওচৰলৈ আহিল। তেতিয়া পৰ্বতৰাজ ক্রৌঞ্চো মহাবল আৰু ঐশ্বৰ্যসম্পন্ন হৈ, গিৰিশ্ৰেষ্ঠক সন্মান কৰিবলৈ শ্ৰদ্ধাৰে উপায়ন লৈ আহিল।
Verse 34
पुरुषोत्तमशैलोपि सपरिच्छद आदृतः । महोपायनमादायाजगाम हिमभूधरम्
পুৰুষোত্তমশৈলো আদৰ লাভ কৰি, নিজৰ পৰিচ্ছদসহ মহাউপায়ন লৈ হিমভূধৰ হিমালয়ৰ ওচৰলৈ আহিল।
Verse 35
नीलः सलीलस्स सुतस्सस्त्रीको द्रव्यसंयुतः । आजगाम हिमागस्य गृहमानन्दसंयुतः
নীল, সলীল আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ—স্ত্ৰীসহ আৰু উপহাৰ-দ্ৰব্য লৈ—আনন্দে হিমাগৰ গৃহলৈ আহিল।
Verse 36
त्रिकूटश्चित्रकूटोपि वेंकटः श्रीगिरिस्तथा । गोकामुखी नारदश्च हिमगेहमुपागमत्
ত্রিকূট, চিত্ৰকূট, বেঙ্কট, শ্ৰীগিৰি—আৰু গোকামুখীৰ সৈতে নাৰদো—সকলোৱে হিমালয়ৰ হিমগৃহলৈ উপনীত হ’ল।
Verse 37
विन्ध्यश्च पर्वतश्रेष्ठो नानासम्पत्समन्वितः । आजगाम प्रहृष्टात्मा सदारतनयश्शुभः
তেতিয়া বিন্ধ্য—পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ, নানাবিধ সম্পদে সমন্বিত—প্ৰফুল্লচিত্তে পত্নী আৰু পুত্ৰসহ, সৰ্বতোভাবে শুভৰূপে উপস্থিত হ’ল।
Verse 38
कालंजरो महाशैलो बहुहर्षसमन्वितः । बहुभस्सगणः प्रीत्याजगामहिमभूधरम्
মহাশৈল কালঞ্জৰ অপাৰ হৰ্ষে পৰিপূৰ্ণ হৈ, বহু ভস্মধাৰী গণসহ প্ৰীতিপূৰ্বক হিমভূধৰ হিমালয়ৰ ওচৰলৈ আহিল।
Verse 39
कैलासस्तु महाशैलो महाहर्षसमन्वितः । आजगाम कृपां कृत्वा सर्वोपरि लसत्प्रभुः
তেতিয়া মহাশৈল কৈলাস মহাহর্ষে সমন্বিত হৈ, কৰুণা কৰি তাত আহিল; প্ৰভুৰ সেই দীপ্ত ধাম সকলোতকৈ ওপৰত উজ্জ্বল হৈ জিলিকিল।
Verse 40
अन्येपि भूभृतो ये हि द्वीपेष्वन्येष्वपि द्विज । इहापि येऽचलास्सर्वे आययुस्ते हिमालयम्
হে দ্বিজ! আন আন দ্বীপত বাস কৰা অন্য পৰ্বতৰাজসকল, আৰু ইয়াত থকা সকলো অচল পৰ্বত—সকলো হিমালয়লৈ আহি সমবেত হ’ল।
Verse 41
निमन्त्रिता नगास्तत्र तेन पूर्वं मुदा मुने । आययुर्निखिलाः प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति
হে মুনে! তেওঁ আগতেই আনন্দসহ তেওঁলোকক তাত নিমন্ত্ৰণ কৰিছিল; সেয়ে শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহত প্ৰীত হৈ সকলো পৰ্বতৰাজ আনন্দে তাত আহিল।
Verse 42
तदा सर्वे समायाताश्शोणभद्रादयः खलु । बहुशोभा महाप्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति
তেতিয়া শোণভদ্ৰ আদি সকলোয়ে নিশ্চয় তাত উপস্থিত হ’ল। মহা আনন্দ আৰু অপূৰ্ব শোভাৰে শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহলৈ তেওঁলোকে আহিল।
Verse 43
नद्यस्सर्वास्समायाता नानालंकारसंयुताः । दिव्य रूपधराः प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति
সকলো নদী নানা অলংকাৰৰে সজ্জিত হৈ তাত আহিল। দিব্য দীপ্তিময় ৰূপ ধৰি, আনন্দে শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহোৎসৱলৈ উপস্থিত হ’ল।
Verse 44
गोदावरी च यमुना ब्रह्मस्त्रीर्वेणिका तथा । आययौ हिमशैलम्वै विवाहश्शिवयोरिति
গোদাৱৰী আৰু যমুনা, ব্ৰহ্ম-কন্যাসকল আৰু বেণিকাও হিমশৈললৈ আহিল; কিয়নো তাতেই শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ হ’বলগীয়া আছিল।
Verse 45
गंगा तु सुमहाप्रीत्या नानालंकारसंयुता । दिव्यरूपा ययौ प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति
তেতিয়া গংগা মহা প্ৰীতিত, নানা অলংকাৰৰে সজ্জিত হৈ, দিব্য ৰূপ ধাৰণ কৰি, শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহলৈ আনন্দেৰে গ’ল।
Verse 46
नर्मदा तु महामोदा रुद्रकन्या सरिद्वरा । महाप्रीत्या जगामाशु विवाहश्शिवयोरिति
নর্মদা—মহা আনন্দে ভৰপূৰ, ৰুদ্ৰকন্যা আৰু নদীসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠা—মহাপ্ৰীতিয়ে শিৱ-পাৰ্বতীৰ বিবাহলৈ সোনকালে গ’ল।
Verse 47
आगतैस्तैस्ततः सर्वैस्सर्वतो हिमभूधरम् । संकुलासीत्पुरी दिव्या सर्वशोभासमन्विता
তেতিয়া সকলো দিশৰ পৰা সকলোৱে হিমভূধৰ (হিমালয়)লৈ আহি উপস্থিত হ’ল; আৰু সৰ্বশোভাৰে বিভূষিত সেই দিব্য নগৰী জনসমুদ্ৰে ঘন হৈ উঠিল।
Verse 48
महोत्सवा लसत्केतुध्वजातोरणकाधिका । वितानविनिवृत्तार्का तथा नानालसत्प्रभा
সেই ঠাই মহোৎসৱৰ সমাৰোহে উজ্জ্বল হ’ল—দীপ্ত কেতু, ধ্বজ আৰু তোৰণে সজ্জিত; বিতান পতাৰ ফলত সূৰ্যতাপ নিবৃত্ত হ’ল, আৰু নানাবিধ দীপ্তি চাৰিওফালে ঝলমল কৰিলে।
Verse 49
हिमालयोपि सुप्रीत्यादरेण विविधेन च । तेषां चकार सन्मानं तासां चैव यथायथम्
হিমালয়ো মহা আনন্দ আৰু গভীৰ আদৰেৰে, তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকক যথাযথভাৱে নানা প্ৰকাৰ সন্মান প্ৰদান কৰিলে।
Verse 50
सर्वान्निवासयामास सुस्थानेषु पृथक् पृथक् । सामग्रीभिरनेकाभिस्तोषयामास कृत्स्नशः
তেওঁ সকলোকে সুসজ্জিত স্থানত পৃথক পৃথককৈ বহুৱালে আৰু নানা প্ৰকাৰ সামগ্ৰী আৰু নিবেদনেৰে সকলোকে সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত কৰিলে।
Himavān formally prepares and dispatches the lagna-patrikā (wedding/auspicious-time invitation) to Śiva at Kailāsa, and Śiva receives and honors the emissaries.
The chapter sacralizes ‘auspicious order’ (lagna, etiquette, satkāra) as a manifestation of cosmic harmony—showing that divine union is approached through disciplined, dharmic procedure.
Śiva appears as the ideal sovereign-host (proper honor to messengers), while Himavān embodies dharmic kingship/guardianship through organized invitation, priestly mediation (Garga), and communal coordination.