
এই অধ্যায়ত ব্ৰহ্মাই পাৰ্বতীৰ শিৱপ্ৰাপ্তিৰ বাবে দীৰ্ঘকাল কৰা তপস্যাৰ বৰ্ণনা কৰে। শিৱৰ প্ৰত্যক্ষ দৰ্শন নোহোৱাতো পাৰ্বতী সখীসকলৰ সৈতে পৰমাৰ্থ-নিশ্চয়ে তপ অধিক কঠোৰ কৰে। তেতিয়া হিমালয় পৰিয়ালসহ আহি তেওঁক নিবৃত্ত কৰিবলৈ কয়—অতিতপে দেহ ক্ষয় হ’ব, ৰুদ্ৰ দেখা নাযায়, তেওঁ বিৰক্ত; ঘৰলৈ উভতি আহা। কামদহন স্মৰণ কৰাই শিৱৰ দুৰ্লভতা বুজাই দিয়ে আৰু আকাশৰ চন্দ্ৰৰ দৰে অগ্ৰাহ্য বুলি উপমা দিয়ে। পাছত মেনা আৰু সহ্যাদ্ৰী, মেৰু, মন্দৰ, মৈনাক, ক্ৰৌঞ্চ আদি পৰ্বতৰাজসকলেও নানা যুক্তিৰে গিৰিজাক থমকাবলৈ চেষ্টা কৰে। সংসাৰিক উপদেশ আৰু অচল আধ্যাত্মিক সংকল্পৰ সংঘাতেই এই অধ্যায়ৰ কেন্দ্ৰ, যিয়ে পৰৱৰ্তী দিৱ্য প্ৰতিক্ৰিয়াৰ পটভূমি সাজে।
Verse 1
गतेषु तेषु सूर्येषु सखीभिः परिवारिता । तपस्तेपे तदधिकं परमार्थसुनिश्चया
সেই দিনবোৰ পাৰ হোৱাৰ পাছত, সখীসকলৰ মাজত পৰিবেষ্টিত হৈ, পৰমাৰ্থত দৃঢ় সংকল্প কৰি, তাই আৰু অধিক তপস্যা কৰিলে।
Verse 2
हिमालयस्तदागत्य पार्वतीं कृतनिश्चयाम् । सभार्यस्ससुतामात्य उवाच परमेश्वरीम्
তেতিয়া হিমালয় দৃঢ়-নিশ্চয় কৰা পাৰ্বতীৰ ওচৰলৈ আহিল। পত্নী, কন্যা আৰু মন্ত্ৰীসকলসহ তেওঁ সেই পৰমেশ্বৰী দেৱীক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 3
हिमालय उवाच । मा खिद्यतां महाभागे तपसानेन पार्वती । रुद्रो न दृश्यते बाले विरक्तो नात्र संशयः
হিমালয় ক’লে—হে মহাভাগ্যৱতী পাৰ্বতী, এই তপস্যাৰ বাবে খেদ নকৰিবা। হে বালিকা, ৰুদ্ৰ সহজে দৰ্শন নেদেয়; সন্দেহ নাই—তেওঁ বৈৰাগ্যশীল।
Verse 4
त्वं तन्वी सुकुमारांगी तपसा च विमोहिता । भविष्यसि न संदेहस्सत्यं सत्यं वदामि ते
হে তন্বী, হে সুকুমাৰাঙ্গী! তপস্যাত সম্পূৰ্ণ লীন হলেও তুমি নিশ্চয় সিদ্ধি লাভ কৰিবা; সন্দেহ নাই। মই তোমাক সত্য—সত্যই—কওঁ।
Verse 5
तस्मादुत्तिष्ठ चैहि त्वं स्वगृहं वरवर्णिनि । किं तेन तव रुद्रेण येन दग्धः पुरा स्मरः
সেয়ে উঠি আহা, হে সুন্দৰবৰ্ণিনী, নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যা। যিজন ৰুদ্ৰে পূৰ্বে স্মৰক দগ্ধ কৰিছিল, তেঁওৰে সৈতে তোমাৰ কি প্ৰয়োজন?
Verse 6
अतो हि निर्विकार त्वात्त्वामादातुं वरां हराः । नागमिष्यति देवेशि तं कथं प्रार्थयिष्यसि
হে দেবেশী, হৰ নিৰ্বিকাৰ আৰু অচল হোৱাৰ বাবে তোমাক বধূ ৰূপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ তেওঁ নিজে নাহিব। তেন্তে তুমি তেওঁক কেনেকৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিবা?
Verse 7
गगनस्थो यथा चंद्रो ग्रहीतुं न हि शक्यते । तथैव दुर्गमं शंभुं जानीहि त्वमिहानघे
যেনেকৈ আকাশত অৱস্থিত চন্দ্ৰক ধৰি ল’ব নোৱাৰি, তেনেকৈ হে অনঘে! ইয়াত জানি লোৱা—শম্ভু (ভগৱান শিৱ) দুৰ্গম; সাধাৰণ ইন্দ্ৰিয় আৰু মনৰ ধৰা-ছোঁৱাৰ বাহিৰ, কেৱল সত্য ভক্তি আৰু সম্যক্ বোধেৰে প্ৰাপ্য।
Verse 8
ब्रह्मोवाच । तथैव मेनया चोक्ता तथा सह्याद्रिणा सती । मेरुणा मंदरेणैव मैनाकेन तथैव सा
ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেইদৰে মেনাই সতীক উপদেশ দিলে; সহ্য পৰ্বতেও তেনেদৰে ক’লে। পুনৰ মেরু, মন্দৰ আৰু একেইভাৱে মৈনাকেও তাইক পৰামৰ্শ দিলে।
Verse 9
एवमन्यैः क्षितिभैश्च क्रौंचादिभिरनातुरा । तथैव गिरिजा प्रोक्ता नानावादविधायिभिः
এইদৰে আন আন পৰ্বতৰাজসকলেও—ক্রৌঞ্চ আদি, যিসকল ক্লেশমুক্ত আছিল—গিৰিজাক নানাবিধ যুক্তি আৰু বিভিন্ন উপদেশেৰে সম্বোধন কৰিলে।
Verse 10
ब्रह्मोवाच । एवं प्रोक्ता यदा तन्वी सा सर्वैस्तपसि स्थिता । उवाच प्रहसंत्येव हिमवंतं शुचिस्मिता
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কোৱা সত্ত্বেও, যেতিয়া সেই তন্বী সকলো তপস্যাত অচল হৈ থাকিল, তেতিয়া শুচিস্মিতা—পবিত্ৰ মৃদু হাঁহি লৈ—হিমৱন্তক হাঁহি হাঁহি ক’লে।
Verse 11
पार्वत्युवाच । पुरा प्रोक्तं मया तात मातः किं विस्मृतं त्वया । अधुनापि प्रतिज्ञां च शृणुध्वं मम बांधवाः
পাৰ্বতীয়ে ক’লে—হে প্ৰিয়, মই পূৰ্বে কোৱা কথা, হে মাতৃ, তুমি নে পাহৰিলা? এতিয়াও মোৰ প্ৰতিজ্ঞা শুনা, হে মোৰ স্বজনসকল।
Verse 12
विरक्तोसौ महादेवो येन दग्धा रुषा स्मरः । तं तोषयामि तपसा शंकरं भक्तवत्सलम्
সেই বৈৰাগ্যশীল মহাদেৱ, যাঁৰ ক্ৰোধত স্মৰ (কামদেৱ) ভস্ম হৈছিল। তপস্যাৰে মই ভক্তৱৎসল শংকৰক তুষ্ট কৰোঁ।
Verse 13
सर्वे भवंतो गच्छंतु स्वं स्वं धाम प्रहर्षिताः । भविष्यत्येव तुष्टोऽसौ नात्र कार्य्या विचारणा
আপোনালোক সকলোৱে আনন্দে নিজৰ নিজৰ ধামলৈ যাওক। তেওঁ নিশ্চয়েই তুষ্ট হ’ব; ইয়াত অধিক বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।
Verse 14
दग्धो हि मदनो येन येन दग्धं गिरेर्वनम् । तमानयिष्ये चात्रैव तपसा केव लेन हि
যিজনে মদন (কামদেৱ)ক দগ্ধ কৰিলে আৰু যাৰ দ্বাৰা এই গিৰিৰ বনো দগ্ধ হ’ল, সেই শংকৰক মই ইয়াতেই কেৱল তপস্যাৰে নিজৰ ওচৰলৈ আনিম।
Verse 15
तपोबलेन महता सुसेव्यो हि सदाशिवः । जानीध्वं हि महाभागास्सत्यं सत्यं वदामि वः
মহান তপোবলে সদাশিৱ নিশ্চয়েই অচঞ্চল ভক্তিৰে সেৱ্য আৰু পূজ্য। হে মহাভাগ্যবানসকল, এই কথা জানিবা—মই তোমালোকক সত্যই, কেৱল সত্যই কওঁ।
Verse 16
आभाष्य चैवं गिरिजा च मेनकां मैनाकबंधुं पितरं हिमालयम् । तूष्णीं बभूवाशु सुभाषिणी शिवा समंदरं पर्वतराजबालिका
এইদৰে কৈ গিৰিজাই মেনকা, মাতুল মৈনাক আৰু পিতা হিমালয়ক সম্বোধন কৰিলে। তাৰপিছত সুভাষিণী শিৱা—পৰ্বতৰাজৰ কন্যা—সমুদ্ৰৰ দৰে গম্ভীৰ হৈ তৎক্ষণাৎ নীৰৱ হ’ল।
Verse 17
जग्मुस्तथोक्ताः शिवया हि पर्वता यथागतेनापि विचक्षणास्ते । प्रशंसमाना गिरिजा मुहुर्मुहुस्सुविस्मिता हेमनगेश्वराद्याः
শিৱাই তেনে কোৱাৰ পিছত সেই বিচক্ষণ পৰ্বতৰাজাসকল যি পথে আহিছিল সেই পথেই উভতি গ’ল। হেমনগেশ্বৰ আদি সকলে অতিশয় বিস্মিত হৈ বাৰে বাৰে গিৰিজাৰ প্ৰশংসা কৰিলে।
Verse 19
तपसा महता तेन तप्तमासीच्चराचरम् । त्रैलोक्यं हि मुनिश्रेष्ठ सदेवासुरमानुषम्
হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! সেই মহাতপস্যাৰ তাপে চল-অচল সমগ্ৰ সৃষ্টি যেন দগ্ধ হ’ল। দেৱ-অসুৰ-মানৱসহ ত্ৰিলোক তাৰ তাপে গভীৰভাবে পীড়িত হ’ল।
Verse 20
तदा सुरासुराः सर्वे यक्षकिन्नरचारणाः । सिद्धास्साध्याश्च मुनयो विद्याधरमहोरगाः
তেতিয়া সকলো দেৱ আৰু অসুৰ, যক্ষ-কিন্নৰ-চাৰণ; সিদ্ধ-সাধ্য; মুনি, বিদ্যাধৰ আৰু মহোৰগ—সকলো তাত সমবেত হ’ল।
Verse 21
सप्रजापतयश्चैव गुह्यकाश्च तथापरे । कष्टात् कष्टतरं प्राप्ताः कारणं न विदुः स्म तत्
প্ৰজাপতি, গুহ্যক আৰু আন সত্তাসকলেও দুখতকৈ অধিক কঠোৰ বিপদত পতিত হ’ল; তথাপি সেই বিপদৰ সত্য কাৰণ তেওঁলোকে বুজিব নোৱাৰিলে।
Verse 22
सर्वे मिलित्वा शक्राद्या गुरुमामंत्र्य विह्वलाः । सुमेरौ तप्तसर्वांगा विधिं मां शरणं ययुः
তেতিয়া শক্র (ইন্দ্ৰ) আদি সকলো দেৱতা একেলগে মিলিল। ব্যাকুল হৈ গুৰুক বিনয়ে অনুমতি লৈ, সুমেৰুত তপস্যাত দগ্ধ সৰ্বাঙ্গ লৈ, বিধাতা ব্ৰহ্মা—মোৰ শৰণলৈ আহিল।
Verse 23
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तुतीये पार्वतीखंडे पार्वतीसांत्वनशिवदेवदर्शनवर्णनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী শিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় পাৰ্বতী খণ্ডৰ 'পাৰ্বতী সান্ত্বনা আৰু শিৱদৰ্শন বৰ্ণনা' নামৰ ত্ৰয়োবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 24
देवा ऊचुः । त्वया सृष्टमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । संतप्तमति कस्माद्वै न ज्ञातं कारणं विभो
দেৱসকলে ক’লে—হে সৰ্বব্যাপী বিভো! তোমাৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ চৰাচৰ জগত সৃষ্ট। তথাপি ই দুঃখতাপে দগ্ধ। ইয়াৰ কাৰণ সঁচাকৈ কিয় অজ্ঞাত ৰ’ল?
Verse 26
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामहं स्मृत्वा शिवं हृदा । विचार्य मनसा सर्वं गिरिजायास्तपः फलम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি মই হৃদয়ত ভগৱান শিৱক স্মৰণ কৰিলোঁ; আৰু মনত সকলো বিচাৰ কৰি গিৰিজাৰ তপস্যাৰ ফল কি হ’ব সেয়া চিন্তা কৰিলোঁ।
Verse 27
दग्धं विश्वमिति ज्ञात्वा तैः सर्वैरिह सादरात् । हरये तत्कथयितुं क्षीराब्धिमगमं द्रुतम्
সমগ্ৰ বিশ্ব দগ্ধ হৈছে বুলি জানি, তেওঁলোকে সকলোৱে ভক্তিভাৱে সেই কথা হৰিক জনাবলৈ দ্ৰুত ক্ষীৰসাগৰলৈ গ’ল।
Verse 28
तत्र गत्वा हरिं दृष्ट्वा विलसंतं सुखासने । सुप्रणम्य सुसंस्तूय प्रावोचं सांजलिः सुरैः
তাত গৈ সুখাসনত আনন্দে বিৰাজমান হৰিক দেখি মই গভীৰ প্ৰণাম কৰিলোঁ, সুন্দৰকৈ স্তৱ কৰিলোঁ, আৰু দেৱসকলৰ সন্মুখত হাত জোৰি ক’লোঁ।
Verse 29
त्राहि त्राहि महाविष्णो तप्तान्नश्शरणागतान् । तपसोग्रेण पार्वत्यास्तपत्याः परमेण हि
‘ৰক্ষা কৰা, ৰক্ষা কৰা, হে মহাবিষ্ণু! আমি দগ্ধ হৈ শৰণ লৈছোঁ; কিয়নো পাৰ্বতীৰ পৰম উগ্ৰ তপস্যাৰ তাপে তপৰ তাপ অতি প্ৰজ্বলিত হৈছে।’
Verse 30
इत्याकर्ण्य वचस्तेषामस्मदादि दिवौकसाम् । शेषासने समाविष्टोऽस्मानुवाच रमेश्वरः
আমাৰ আদি স্বৰ্গবাসীসকলৰ বাক্য এইদৰে শুনি, শেষাসনত উপবিষ্ট ৰমেশ্বৰে আমাক উত্তৰ দিলে।
Verse 31
विष्णुरुवाच । ज्ञातं सर्वं निदानं मे पार्वती तपसोद्य वै । युष्माभिस्सहितस्त्वद्य व्रजामि परमेश्वरम्
বিষ্ণুৱে ক’লে—আজি পাৰ্বতীৰ তপস্যাৰ সম্পূৰ্ণ কাৰণ আৰু উদ্দেশ্য মই জানিলোঁ; সেয়ে তোমালোক সকলোৰে সৈতে মই এতিয়া পৰমেশ্বৰ শিৱৰ ওচৰলৈ যাওঁ।
Verse 32
महादेवं प्रार्थयामो गिरिजाप्रापणाय तम् । पाणिग्रहार्थमधुना लोकानां स्वस्तयेऽमराः
আমি অমৰ দেবগণ এতিয়া মহাদেৱক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—গিৰিজাই তেওঁক বিবাহত লাভ কৰক, তেওঁ তাইৰ পাণিগ্ৰহণ কৰক—সকলো লোকৰ স্বস্তি আৰু মঙ্গলৰ বাবে।
Verse 34
तस्माद्वयं गमिष्यामो यत्र रुद्रो महाप्रभुः । तपसोग्रेण संयुक्तोऽद्यास्ते परममंगलः
সেয়ে আহা, য’ত মহাপ্ৰভু ৰুদ্ৰ আজি তীব্ৰ তপস্যাৰে সংযুক্ত হৈ অৱস্থান কৰিছে—স্বৰূপতেই পৰম মঙ্গলময়।
Verse 35
ब्रह्मोवाच । विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्व ऊचुस्सुरादयः । महाभीता हठात् क्रुद्धाद्दग्धुकामात् लयंकरात्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—বিষ্ণুৰ সেই বাক্য শুনি দেৱগণ আদি সকলোৱে ক’লে। হঠাতে ক্ৰুদ্ধ, দগ্ধ কৰিবলৈ উদ্যত, প্ৰলয়কাৰক সেই ভয়ংকৰ সত্তাৰ ভয়ত তেওঁলোক অতিশয় ভীত হ’ল।
Verse 36
देवा ऊचुः । महाभयंकरं क्रुद्धं कालानलसमप्रभम् । न यास्यामो वयं सर्वे विरूपाक्षं महाप्रभम्
দেৱগণে ক’লে—সেই সত্তা অতিশয় ভয়ংকৰ, ক্ৰুদ্ধ, আৰু কালাগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান। আমি সকলোৱে সেই মহাপ্ৰভু বিৰূপাক্ষৰ ওচৰলৈ নাযাম।
Verse 37
यथा दग्धः पुरा तेन मदनो दुरतिक्रमः । तथैव क्रोधयुक्तो नः स धक्ष्यति न संशयः
যেনেকৈ পূৰ্বে তেওঁ সেই দুৰ্জয় মদনক দগ্ধ কৰিছিল, তেনেকৈয়ে ক্ৰোধযুক্ত হৈ তেওঁ আমাকো দগ্ধ কৰিব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 38
ब्रह्मोवाच तदाकर्ण्य वचस्तेषां शक्रादीनां रमेश्वरः । सांत्वयंस्तान्सुरान्सर्वान्प्रोवाच स हरिर्मुने
ব্ৰহ্মাই ক’লে: শক্ৰ আদি দেবসকলৰ কথা শুনি লক্ষ্মীপতি হৰিয়ে সকলো দেবতাক সান্ত্বনা দি, হে মুনি, তাৰ পিছত কথা ক’লে।
Verse 39
हरिरुवाच । हे सुरा मद्वचः प्रीत्या शृणुतादरतोऽखिलाः । न वो धक्ष्यति स स्वामी देवानां भयनाशनः
হৰিয়ে ক’লে: হে দেৱসকল, তোমালোক সকলোৱে প্ৰীতিসহ মোৰ কথা আদৰেৰে শুনা। দেৱসকলৰ ভয় নাশ কৰা সেই স্বামী তোমালোকক দগ্ধ নকৰিব।
Verse 40
तस्माद्भवद्भिर्गंतव्यं मया सार्द्धं विचक्षणैः । शंभुं शुभकरं मत्वा शरणं तस्य सुप्रभो
সেয়ে হে বিচক্ষণসকল, তোমালোক মোৰ সৈতে একেলগে যাবা। শম্ভুক শুভদাতা বুলি জানি, হে সুপ্ৰভো, তেওঁৰ শৰণ লোৱা।
Verse 41
शिवं पुराणं पुरुषमधीशं वरेण्यरूपं हि परं पुराणम् । तपोजुषाणां परमात्मरूपं परात्परं तं शरणं व्रजामः
আমি সেই পৰাত্পৰ শিৱৰ শৰণ লওঁ—যিজন আদিপুৰুষ, অধীশ্বৰ, সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ৰূপধাৰী; পৰম পুৰাণ-তত্ত্ব; তপস্যাত ৰমা কৰা সকলৰ বাবে পৰমাত্মাস্বৰূপ।
Verse 42
ब्रह्मोवाच । एवमुक्तास्तदा देवा विष्णुना प्रभवि ष्णुना । जग्मुस्सर्वे तेन सह द्रष्टुकामाः पिनाकिनम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেই সময় শক্তিশালী বিষ্ণুৱে এইদৰে কোৱাত, পিনাকধাৰী ভগৱান শিৱক দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছুক হৈ সকলো দেৱতা তেওঁৰ সৈতে গ’ল।
Verse 43
प्रथमं शैलपुत्र्यास्तत्तपो द्रष्टुं तदाश्रमम् । जग्मुर्मार्गवशात्सर्वे विष्ण्वाद्यस्सकुतूहलाः
প্ৰথমে শৈলপুত্ৰী (পাৰ্বতী)ৰ তপস্যা দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি, বিষ্ণু আদি সকলো দেৱগণ কৌতূহলে ভৰি পথ অনুসৰি সেই আশ্ৰমলৈ গ’ল।
Verse 44
पार्वत्यास्तु तपो दृष्ट्वा तेजसा व्यापृतास्तदा । प्रणेमुस्तां जगद्धात्रीं तेजोरूपां तपः स्थिताम्
পাৰ্বতীৰ তপস্যা দেখি তেওঁলোক তৎক্ষণাৎ সেই তেজেৰে ব্যাপ্ত হ’ল। তাৰপাছত জগদ্ধাত্রী, তেজোময়ী, তপস্যাত প্রতিষ্ঠিতা সেই দেৱীক প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 45
प्रशंसंतस्तपस्तस्यास्साक्षात्सिद्धितनोस्सुराः । जग्मुस्तत्र तदा ते च यत्रास्ते वृषभध्वजः
তেওঁৰ তপস্যাৰ প্ৰশংসা কৰি, যেন প্ৰত্যক্ষ সিদ্ধিৰ দেহধাৰী সেই দেৱগণ তেতিয়া সেই ঠাইলৈ গ’ল য’ত বৃষভধ্বজ ভগৱান শিৱ অৱস্থিত আছিল।
Verse 46
तत्र गत्वा च ते देवास्त्वां मुने प्रैषयंस्तदा । पश्यतो दूरतस्तस्थुः कामभस्मकृतोहरात्
সেই ঠাইলৈ গৈ, হে মুনি, সেই দেৱগণে তেতিয়া আপোনাক আগলৈ পঠিয়ালে। কামক ভস্ম কৰা হৰ (শিৱ)ৰ পৰা দূৰে থাকি, চাই চাই তেওঁলোক দূৰত থিয় হৈ ৰ’ল।
Verse 47
नारद त्वं शिवस्थानं तदा गत्वाऽभयस्सदा । शिवभक्तो विशेषेण प्रसन्नं दृष्टवान् प्रभुम्
হে নাৰদ, তেতিয়া তুমি শিৱস্থানলৈ গৈ সদায় নিৰ্ভয় হৈ ৰ’লা। বিশেষকৈ শিৱভক্ত হৈ তুমি প্ৰসন্ন, কৃপাময় প্ৰভু শিৱক দৰ্শন কৰিলা।
Verse 48
पुनरागत्य यत्नेन देवानाहूय तांस्ततः । निनाय शंकरस्थानं तदा विष्ण्वादिकान्मुने
তাৰ পিছত পুনৰ উভতি আহি যত্নসহকাৰে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিলে; হে মুনি, তাৰ পাছত বিষ্ণু আদি সকলক শংকৰৰ পবিত্ৰ স্থানলৈ লৈ গ’ল।
Verse 49
अथ विष्ण्वादयस्सर्वे तत्र गत्वा शिवं प्रभुम् । ददृशुस्सुखमासीनं प्रसन्नं भक्तवत्सलम्
তেতিয়া বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতা তাত গৈ প্ৰভু শিৱক দেখিলে—সুখাসীন, প্ৰসন্ন আৰু ভক্তৱৎসল।
Verse 50
योगपट्टस्थितं शंभुं गणैश्च परिवारितम् । तपोरूपं दधानं च परमेश्वररूपिणम्
তেওঁলোকে যোগপট্টসহ যোগাসনত স্থিত শম্ভুক দেখিলে, গণসকলে পৰিবৃত—তপস্যাৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি, পৰমেশ্বৰ-স্বৰূপ।
Verse 51
ततो विष्णुर्मयान्ये च सुरसिद्धमुनीश्वराः । प्रणम्य तुष्टुवुस्सूक्तैर्वेदोपनिषदन्वितैः
তাৰ পিছত বিষ্ণু, মই (ব্ৰহ্মা), আৰু দেৱ, সিদ্ধ, মহর্ষিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনসকলে প্ৰণাম কৰি বেদ-উপনিষদসমন্বিত সূক্তে (শিৱক) স্তৱ কৰিলে।
The discouraging counsel invokes Śiva’s burning of Smara (Kāma) to suggest Śiva’s detachment and difficulty of approach, using that mythic precedent to argue against Pārvatī’s marital aspiration.
It dramatizes the testing of resolve: the seeker’s paramārtha-suniścaya is refined through opposition, showing that authentic tapas is measured by steadiness under persuasive, emotionally charged counter-arguments.
Śiva is referenced as Haro (Hara), Rudra, and Śaṃbhu, emphasizing both his transcendent otherness (durgama, ‘hard to reach’) and his power over desire (the Smara-burning motif).