
অধ্যায় ১৫ত ব্ৰহ্মাই বৰ্ণনা কৰে যে বৰাঙ্গী গৰ্ভধাৰণ কৰি পূৰ্ণসময়ত এক মহাকায় আৰু প্ৰখৰ তেজস্বী পুত্ৰ জন্ম দিয়ে; তাৰ দীপ্তি যেন দহ দিশ আলোকিত কৰে (১–২)। তৎক্ষণাৎ জগতত ভয় আৰু বিশৃঙ্খলা সূচক দুঃখদ উৎপাত দেখা দিয়ে (৩)। এই অশুভ লক্ষণসমূহক দিৱি, ভুৱি আৰু অন্তৰীক্ষ—তিনিটা ক্ষেত্ৰত ‘অনর্থ-সূচক’ বুলি শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে (৪)। উল্কাপাত, ভয়ংকৰ শব্দসহ বজ্ৰপাত, শোক আনোৱা ধূমকেতু (৫), ভূমিকম্প আৰু পৰ্বতৰ কম্পন, দিশ জ্বলি উঠাৰ দৰে দেখা, নদী আৰু বিশেষকৈ সাগৰৰ উথালপাথাল (৬), ধূলিধ্বজা উৰুৱা প্ৰচণ্ড বতাহে মহাবৃক্ষ উভালি পেলোৱা (৭), বাৰে বাৰে দেখা সূৰ্য-পরিবেষ্টনী/হ্যালো যি মহাভয় আৰু কল্যাণহানিৰ লক্ষণ (৮), ৰথগর্জনাসদৃশ পৰ্বতগুহাৰ বিস্ফোৰণ (৯), আৰু গাঁৱত শিয়াল, পেঁচা আদি অশুভ কেঁকনি, বিকৃত হুংকাৰ, মুখৰ পৰা অগ্নি ওলোৱাৰ দৰে ভয়াল চিত্ৰ (১০) বৰ্ণিত। এইদৰে এই অদ্ভুত জন্মক কেৱল দেহগত ঘটনা নহয়, প্ৰকৃতিৰ অস্থিৰতাৰ জৰিয়তে লোকব্যৱস্থাৰ সম্ভাব্য পৰিণতি সূচক এক গুৰুত্বপূর্ণ ঘটনা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে।
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ सा गर्भमाधत्त वरांगी तत्पुरादरात् । स ववर्द्धाभ्यंतरे हि बहुवर्षैः सुतेजसा
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰ পাছত সেই সু-অঙ্গী নাৰীয়ে সেই পবিত্ৰ নগৰৰ প্ৰতি আদৰৰ বশে গৰ্ভ ধাৰণ কৰিলে। আৰু ভিতৰত থকা গৰ্ভটো নিজৰ তেজে বহু বছৰ ধৰি বৃদ্ধি পালে।
Verse 2
ततः सा समये पूर्णे वरांगी सुषुवे सुतम् । महाकायं महावीर्यं प्रज्वलंतं दिशो दश
তাৰ পাছত সময় পূৰ্ণ হোৱাত সেই বৰাঙ্গীয়ে এজন পুত্ৰ জন্ম দিলে—মহাকায়, মহাবীৰ্যবান, অগ্নিৰ দৰে প্ৰজ্বলিত, যিয়ে দহো দিশ আলোকিত কৰিছিল।
Verse 3
तदैव च महोत्पाता बभूवुर्दुःखहेतवः । जायमाने सुते तस्मिन्वरांग्यात्सुखदुःखदे
সেই মুহূৰ্ততে দুখৰ হেতু হোৱা মহা উৎপাত ঘটিল। কিয়নো সেই বৰাঙ্গীৰ গৰ্ভৰ পৰা জন্ম ল’বলৈ ধৰা পুত্ৰটি সুখ আৰু দুখ—দুয়োটাৰেই কাৰণ হ’ল।
Verse 4
दिवि भुव्यंतरिक्षे च सर्वलोकभयंकराः । अनर्थसूचकास्तात त्रिविधास्तान्ब्रवीम्यहम्
দেৱলোকত, পৃথিৱীত আৰু অন্তৰীক্ষত সকলো লোকক ভয় দেখুওৱা ভয়ংকৰ লক্ষণ উদ্ভৱ হয়। হে তাত! অনৰ্থ সূচক সেই অপশকুন তিনিধৰণৰ—মই এতিয়া ক’ম।
Verse 5
सोल्काश्चाशनयः पेतुर्महाशब्दा भयंकराः । उदयं चक्रुरुत्कृष्टाः केतवो दुःखदायकाः
উল্কা আৰু বজ্ৰপাত পৰিল, ভয়ংকৰ মহাশব্দ উঠিল; আৰু দুখদায়ক অশুভ কেতুবোৰ আকাশত উচ্চে উদয় হ’ল।
Verse 6
चचाल वसुधा साद्रिर्जज्वलुस्सकला दिशः । चुक्षुभुस्सरितस्सर्वाः सागराश्च विशेषतः
পৰ্বতসহ পৃথিৱী কঁপি উঠিল; সকলো দিশ যেন অগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠিল। সকলো নদী অস্থিৰ হ’ল, আৰু বিশেষকৈ সাগৰবোৰ ভীষণভাৱে ক্ষুব্ধ হ’ল।
Verse 7
हूत्करानीरयन्धीरान्खरस्पर्शो मरुद्ववौ । उन्मूलयन्महावृक्षान्वात्यानीकोरजोध्वजः
খৰখৰীয়া স্পৰ্শৰ বতাহ বলিল, ভয়ংকৰ হূৎকাৰ তুলিলে, ধীৰজনকো কঁপাই দিলে। ধূলিৰ ধ্বজ বহন কৰা বতাহ-ঘূৰ্ণিৰ সেনাৰ দৰে ই মহাবৃক্ষবোৰ মূলসহ উভালি পেলালে।
Verse 8
सराह्वोस्सूर्य्यविध्वोस्तु मुहुः परिधयोऽभवन् । महाभयस्य विप्रेन्द्र सूचकास्सुखहारकः
হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! বাৰে বাৰে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৰিধি (হালো) দেখা দিলে, যেন সি আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ ম্লান; এইবোৰ মহাভয়ৰ সূচক আৰু সুখ-শান্তি হৰণকাৰী।
Verse 9
महीध्रविवरेभ्यश्च निर्घाता भयसूचकाः । रथनिर्ह्रादतुल्याश्च जज्ञिरेऽवसरे ततः
সেই ক্ষণতে পৰ্বতৰ ফাটলৰ পৰা ভয়সূচক ভয়ংকৰ গর্জন উঠিল; ৰথৰ ঘোৰ গড়গড়নিৰ দৰে ধ্বনিত হ’ল।
Verse 10
सृगालोलूकटंकारैर्वमन्त्यो मुखतोऽनलम् । अंतर्ग्रामेषु विकटं प्रणेदुरशिवाश्शिवाः
শিয়াল আৰু পেঁচাৰ কৰ্কশ ডাকৰ সৈতে, যেন মুখৰ পৰা অগ্নি উগৰি আহে—অশুভ লক্ষণৰ শিয়ালিনীয়ে গাঁওৰ ভিতৰত ভয়ংকৰকৈ চিঞৰিলে।
Verse 11
यतस्ततो ग्रामसिंहा उन्नमय्य शिरोधराम् । संगीतवद्रोदनवद्व्यमुचन्विविधान्रवान्
তাৰ পিছত গাঁওৰ সিংহসম অগ্ৰণীসকলে মূৰ উঁচু কৰি, কেতিয়াবা সংগীতৰ দৰে কেতিয়াবা বিলাপৰ দৰে, নানাবিধ ধ্বনি উলিয়ালে।
Verse 12
खार्काररभसा मत्ताः सुरैर्घ्नंतो रसांखराः । वरूथशस्तदा तात पर्यधावन्नितस्ततः
কোলাহল আৰু হুলস্থুলত মত্ত হৈ, দেৱতাৰ প্ৰহাৰত বিধ্বস্ত ৰসাঙ্কৰসকল—হে প্ৰিয়—তেতিয়া দলে দলে ইফালে-সিফালে দৌৰিলে।
Verse 13
खगा उदपतन्नीडाद्रासभत्रस्तमानसः । क्रोशंतो व्यग्रचित्ताश्च स्थितमापुर्न कुत्रचित्
গাধাৰ ৰেংকাৰত ভীতচিত্ত পখীবোৰ বাহৰ পৰা উৰি উঠিল; চিঞৰি চিঞৰি ব্যগ্ৰ মনৰে সিহঁতে ক’তো স্থিৰ হ’ব নোৱাৰিলে।
Verse 14
शकृन्मूत्रमकार्षुश्च गोष्ठेऽरण्ये भयाकुलः । बभ्रमुः स्थितिमापुर्नो पशवस्ताडिता इव
ভয়ত ব্যাকুল হৈ তেওঁলোকে গোশালাত হওক বা অৰণ্যত—মল-মূত্ৰ ত্যাগ কৰিলে। পিটা পশুৰ দৰে ঘূৰি ফুৰিলে; স্থিৰতা নাপালে।
Verse 15
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे तारकासुरतपोराज्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ তৃতীয় পাৰ্বতীখণ্ডত ‘তাৰকাসুৰৰ তপ আৰু ৰাজ্যবৰ্ণনা’ নামৰ পঞ্চদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 16
व्यरुदन्प्रतिमास्तत्र देवानामुत्पतिष्णवः । विनाऽनिलं द्रुमाः पेतुर्ग्रहयुद्धं बभूव खे
তাত দেৱতাৰ প্ৰতিমাবোৰ যেন কান্দি উঠিল, আৰু দেৱগণ উন্মত্তৰ দৰে ব্যাকুল হ’ল। বতাহ নথকাৰো গছবোৰ পৰি গ’ল, আৰু আকাশত গ্ৰহযুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল।
Verse 17
इत्यादिका बहूत्पाता जज्ञिरे मुनिसत्तम । अज्ञानिनो जनास्तत्र मेनिरे विश्वसंप्लवम्
হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, এইদৰে বহু অমঙ্গলসূচক উৎপাত জন্মিল। তাত থকা অজ্ঞ লোকসকলে তাক বিশ্বপ্ৰলয় আহিল বুলি ভাবিলে।
Verse 18
अथ प्रजापतिर्नामाकरोत्तस्यासुरस्य वै । तारकेति विचार्यैव कश्यपो हि महौजसः
তেতিয়া মহাতেজস্বী প্ৰজাপতি কশ্যপে বিচাৰ কৰি সেই অসুৰৰ নাম “তাৰক” ৰাখিলে।
Verse 19
महावीरस्य सहसा व्यज्यमानात्मपौरुषः । ववृधेत्यश्मसारेण कायेनाद्रिपतिर्यथा
তেতিয়া মহাবীৰৰ অন্তৰ্নিহিত পৌৰুষ হঠাতে প্ৰকাশ পালে; সি যেন অতি বৃহৎ হৈ উঠিল, তাৰ দেহ শিলাৰ দৰে কঠোৰ—পৰ্বতৰাজৰ দৰে স্বভাৱতে দৃঢ়।
Verse 20
अथो स तारको दैत्यो महाबलपराक्रमः । तपः कर्तुं जनन्याश्चाज्ञां ययाचे महामनाः
তেতিয়া মহাবল-পরাক্ৰমী দৈত্য তাৰক, মহাসংকল্পে, তপস্যা কৰিবলৈ মাতৃৰ আজ্ঞা বিচাৰিলে।
Verse 21
प्राप्ताज्ञः स महामायी मायिनामपि मोहकः । सर्वदेवजयं कर्तुं तपोर्थं मन आदधे
আজ্ঞা পাই সি মহামায়াবী—যি মায়াবীকেও মোহিত কৰিব পাৰে—সকলো দেৱতাক জয় কৰাৰ উদ্দেশ্যে তপস্যাৰ বাবে মন স্থিৰ কৰিলে।
Verse 22
मधोर्वनमुपागम्य गुर्वाज्ञाप्रतिपालकः । विधिमुद्दिश्य विधिवत्तपस्तेपे सुदारुणम्
মধুবনলৈ গৈ, গুৰুৰ আজ্ঞা পালন কৰি, বিধানক লক্ষ্য কৰি, বিধিবৎ শাস্ত্ৰোক্তভাৱে অতি দাৰুণ তপস্যা কৰিলে।
Verse 23
ऊर्द्ध्वबाहुश्चैकपादो रविं पश्यन्स चक्षुषा । शतवर्षं तपश्चक्रे दृढचित्तो दृढव्रतः
বাহু ওপৰলৈ তুলি, এক পায়ে থিয় হৈ, চকুৰে সূৰ্যক স্থিৰ কৰি চাই, তেওঁ শতবছৰ তপস্যা কৰিলে—চিত্তে অচঞ্চল, ব্ৰতে দৃঢ়।
Verse 24
अंगुष्ठेन भुवं स्पृष्ट्वा शत वर्षं च तादृशः । तेपे तपो दृढात्मा स तारकोऽसुरराट्प्रभुः
অঙ্গুষ্ঠেৰে ভূমি স্পৰ্শ কৰি সেই ভঙ্গীতেই শতবছৰ স্থিৰ ৰ’ল। দৃঢ়চিত্ত অসুৰৰাজ-প্ৰভু তাৰকে ঘোৰ তপস্যা কৰিলে।
Verse 25
शतवर्षं जलं प्राश्नञ्च्छतवर्षं च वायुभुक् । शतवर्ष जले तिष्ठञ्च्छतं च स्थंडिलेऽतपत्
শতবছৰ কেৱল জলেই গ্ৰহণ কৰিলে; তাৰ পিছৰ শতবছৰ কেৱল বায়ুতেই জীৱন ধাৰণ কৰিলে। শতবছৰ জলে থিয় হৈ ৰ’ল, আৰু পুনৰ শতবছৰ উন্মুক্ত ভূমিত তপস্যা কৰিলে।
Verse 26
शतवर्षं तथा चाग्नौ शतवर्षमधोमुखः । शतवर्षं तु हस्तस्य तलेन च भुवं स्थित
শতবছৰ অগ্নিত থাকিল; শতবছৰ অধোমুখ (উল্টা) হৈ থাকিল। আৰু শতবছৰ কেৱল হাতৰ তালুত ভৰ দি ভূমিত স্থিৰ হৈ ঘোৰ তপস্যা কৰিলে।
Verse 27
शतवर्षं तु वृक्षस्य शाखामालब्य वै मुने । पादाभ्यां शुचिधूमं हि पिबंश्चाधोमुखस्तथा
হে মুনি, শতবছৰ গছৰ ডাল আঁকোৰে ধৰি সি অধোমুখ হৈ থাকিল; আৰু পায়েৰে কেৱল শুদ্ধ ধোঁৱাই পান কৰিছিল।
Verse 28
एवं कष्टतरं तेपे सुतपस्स तु दैत्यराट् । काममुद्दिश्य विधिवच्छृण्वतामपि दुस्सहम्
এইদৰে দৈত্যৰাজে অতি কষ্টতৰ সুতপ কৰিলে—কামদেৱক উদ্দেশ কৰি। বিধিপূৰ্বক হ’লেও, কেৱল শুনিলেও শ্ৰোতাসকলৰ বাবে অসহ্য আছিল।
Verse 29
तत्रैवं तपतस्तस्य महत्तेजो विनिस्सृतम् । शिरसस्सर्वंसंसर्पि महोपद्रवकृन्मुने
তাত এইদৰে তপস্যা কৰি থাকোঁতে তেওঁৰ পৰা মহাতেজ নিৰ্গত হ’ল। সি তেওঁৰ মূৰৰ পৰা সকলোফালে বিয়পি, হে মুনি, মহা উপদ্ৰৱৰ কাৰণ হ’ল।
Verse 30
तेनैव देवलोकास्ते दग्धप्राया बभूविरे । अभितो दुःखमापन्नास्सर्वे देवर्षयो मुने
সেই অগ্নিসদৃশ শক্তিৰ দ্বাৰাই সেই দেৱলোকসমূহ প্ৰায় দগ্ধ হ’ল। চাৰিওফালে, হে মুনি, সকলো দেৱর্ষি দুঃখত আচ্ছন্ন হ’ল।
Verse 31
इंद्रश्च भयमापेदे ऽधिकं देवेश्वरस्तदा । तपस्यत्यद्य कश्चिद्वै मत्पदं धर्षयिष्यति
তেতিয়া দেৱেশ্বৰ ইন্দ্ৰ অধিক ভয়ত পৰিল: “আজি নিশ্চয় কোনোবাই তপস্যা কৰিছে আৰু মোৰ পদ ধর্ষ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব।”
Verse 32
अकांडे चैव ब्रह्माण्डं संहरिष्यत्ययं प्रभु । इति संशयमापन्ना निश्चयं नोपलेभिरे
তেওঁলোকে সন্দেহত পৰিল: “এই প্ৰভু কি অকাৰণে হঠাৎ ব্রহ্মাণ্ড সংহাৰ কৰিব?” এই অনিশ্চয়তাত তেওঁলোকে কোনো নিশ্চিত সিদ্ধান্ত নাপালে।
Verse 33
ततस्सर्वे सुसंमन्त्र्य मिथस्ते निर्जरर्षयः । मल्लोकमगमन्भीता दीना मां समुपस्थिताः
তেতিয়া সেই সকলো দেৱঋষিয়ে পৰস্পৰে সু-মন্ত্ৰণা কৰি, ভীত আৰু দীন হৈ মোৰ লোকলৈ আহি, আশ্ৰয়ৰ বাবে মোৰ ওচৰত উপস্থিত হ’ল।
Verse 34
मां प्रणम्य सुसंस्तूय सर्वे ते क्लिष्टचेतसः । कृतस्वंजलयो मह्यं वृत्तं सर्वं न्यवेदयन्
সকলোয়ে ক্লিষ্টচিত্তে মোক প্ৰণাম কৰি, সুন্দৰকৈ স্তৱ কৰি, কৰযোৰে যি ঘটিছিল সেয়া সকলো মোক নিবেদন কৰিলে।
Verse 35
अहं सर्वं सुनिश्चित्य कारणं तस्य सद्धिया । वरं दातुं गतस्तत्र यत्र तप्यति सोऽसुरः
মই সৎবুদ্ধিৰে সকলো নিশ্চিত কৰি, তাৰ তপস্যাৰ সত্য কাৰণ জানি, য’ত সেই অসুৰে তপ কৰি আছিল, বৰ দিবলৈ তাতেই গ’লোঁ।
Verse 36
अवोचं वचनं तं वै वरं ब्रूहीत्यहं मुने । तपस्तप्तं त्वया तीव्रं नादेयं विद्यते तव
মই তাক ক’লোঁ—“হে মুনি, বৰ বিচাৰা। তুমি তীব্ৰ তপস্যা কৰিছা; তোমাৰ বাবে অদেয় বুলি একোৱেই নাই।”
Verse 37
इत्येवं मद्वचः श्रुत्वा तारकस्स महासुरः । मां प्रणम्य सुसंस्तूय वरं वव्रेऽतिदारुणम्
মোৰ বাক্য শুনি মহাসুৰ তাৰকে মোক প্ৰণাম কৰি, সুন্দৰকৈ স্তৱ কৰি, অতি দাৰুণ পৰিণামবাহী এক বৰ বিচাৰিলে।
Verse 38
तारक उवाच । त्वयि प्रसन्ने वरदे किमसाध्यं भवेन्मम । अतो याचे वरं त्वत्तः शृणु तन्मे पितामह
তাৰকে ক’লে—হে বৰদাতা! আপুনি প্ৰসন্ন হ’লে মোৰ বাবে কি অসাধ্য থাকিব? সেয়ে মই আপোনাৰ পৰা বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ; হে পিতামহ ব্ৰহ্মা, মোৰ নিবেদন শুনক।
Verse 39
यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । देयं वरद्वयं मह्यं कृपां कृत्वा ममोपरि
হে দেৱেশ! যদি আপুনি প্ৰসন্ন আৰু মোক বৰ দিবলৈ ইচ্ছুক, তেন্তে মোৰ ওপৰত কৃপা কৰি এই দুটা বৰ মোক দান কৰক।
Verse 40
त्वया च निर्मिते लोके सकलेऽस्मिन्महाप्रभो । मत्तुल्यो बलवान्नूनं न भवेत्कोऽपि वै पुमान्
হে মহাপ্ৰভো! আপুনি সৃষ্টি কৰা এই সমগ্ৰ জগতত মোৰ সমান বলৱান কোনো পুৰুষ নিশ্চয়েই নাই।
Verse 41
शिववीर्यसमुत्पन्नः पुत्रस्सेनापतिर्यदा । भूत्वा शस्त्रं क्षिपेन्मह्यं तदा मे मरणं भवेत्
শিৱবীৰ্যৰ পৰা জন্ম লোৱা পুত্ৰ যেতিয়া সেনাপতি হৈ অস্ত্ৰ উঠাই মোৰ ওপৰত নিক্ষেপ কৰিব, তেতিয়াই মোৰ মৃত্যু ঘটিব।
Verse 42
इत्युक्तोऽथ तदा तेन दैत्येनाहं मुनीश्वर । वरं च तादृशं दत्त्वा स्वलोकमगमं द्रुतम्
হে মুনীশ্বৰ! সেই দৈত্যই এইদৰে ক’লে মই তাক তেনেকুৱা বৰ দান কৰিলোঁ; বৰ দি তৎক্ষণাৎ মোৰ লোকলৈ দ্ৰুত গ’লোঁ।
Verse 43
दैत्योऽपि स वरं लब्ध्वा मनसेप्सितमुत्तमम् । सुप्रसन्नोतरो भूत्वा शोणिताख्यपुरं गतः
সেই দৈত্যও মনৰ অভীষ্ট উত্তম বৰ লাভ কৰি অতি প্ৰসন্ন হ’ল আৰু সম্পূৰ্ণ তৃপ্তচিত্তে ‘শোণিতাখ্য’ নামৰ নগৰলৈ গ’ল।
Verse 44
अभिषिक्तस्तदा राज्ये त्रैलोक्यस्यासुरैस्सह । शुक्रेण दैत्यगुरुणाज्ञया मे स महासुरः
তেতিয়া সেই মহাসুৰ অসুৰসকলৰ সৈতে ত্ৰিলোকৰ ৰাজ্যত অভিষিক্ত হ’ল—দৈত্যগুৰু শুক্ৰৰ আজ্ঞাত, যেনেকৈ মোক কোৱা হৈছিল।
Verse 45
ततस्तु स महादैत्योऽभवस्त्रैलोक्यनायकः । स्वाज्ञां प्रवर्तयामास पीडयन्सचराचरम्
তাৰ পাছত সেই মহাদৈত্য ত্ৰিলোকৰ নায়ক হ’ল। নিজৰ আজ্ঞা চলাই সি সমগ্ৰ চৰাচৰ জগতক পীড়া দিলে।
Verse 46
राज्यं चकार विधिवस्त्रिलोकस्य स तारकः । प्रजाश्च पालयामास पीडयन्निर्जरादिकान्
তাৰকে ত্ৰিলোকৰ ৰাজ্য বিধিমতে চলালে আৰু প্ৰজাসকলক পালনো কৰিলে—কিন্তু দেৱতা আদি অমৰসকলক পীড়া দি থাকিল।
Verse 47
ततस्स तारको दैत्यस्तेषां रत्नान्युपाददे । इंद्रादिलोकपालानां स्वतो दत्तानि तद्भयात्
তাৰ পাছত দানৱ তাৰকে তেওঁলোকৰ ৰত্নসমূহ কেঢ়ি ল’লে—ইন্দ্ৰ আদি লোকপালসকলে তাৰ ভয়ত নিজে যি ধন-ৰত্ন সমৰ্পণ কৰিছিল, সেইবোৰেই।
Verse 48
इंद्रेणैरावतस्तस्य भयात्तस्मै समर्पितः । कुबेरेण तदा दत्ता निधयो नवसंख्यका
তাৰ ভয়ত ইন্দ্ৰই নিজৰ গজ ঐৰাৱতক তাক সমৰ্পণ কৰিলে; আৰু তেতিয়াই কুবেৰেও তাক নটা নিধি দান কৰিলে।
Verse 49
वरुणेन हयाः शुभ्रा ऋषिभिः कामकृत्तथा । सूर्येणोच्चैश्श्रवा दिव्यो भयात्तस्मै समर्पितः
বৰুণে তাক উজ্জ্বল শুভ্ৰ ঘোঁৰা অৰ্পণ কৰিলে; ঋষিসকলেও কামনা-পূৰণকাৰী দান দিলে। আৰু সূৰ্যই ভয়ত দিব্য উচ্চৈঃশ্ৰৱাক তাক সমৰ্পণ কৰিলে।
Verse 50
यत्र यत्र शुभं वस्तु दृष्टं तेनासुरेण हि । तत्तद्गृहीतं तरसा निस्सारस्त्रिभवोऽभवत्
য’তে য’তে সেই অসুৰে কোনো শুভ বা মূল্যবান বস্তু দেখিছিল, ত’তে ত’তে সি তাক তৎক্ষণাৎ কেঢ়ি লৈছিল; ফলত ত্ৰিভুৱন সাৰ-সমৃদ্ধিহীন হৈ পৰিল।
Verse 51
समुद्राश्च तथा रत्नान्यदुस्तस्मै भयान्मुने । अकृष्टपच्यासीत्पृथ्वी प्रजाः कामदुघाः खिलाः
হে মুনি, ভয়ত সাগৰসমূহ আৰু ৰত্নসমূহেও নিজকে তাক অৰ্পণ কৰিলে। পৃথিৱী নচাষ কৰিয়েই অন্ন ফলাবলৈ ধৰিলে, আৰু সৰ্বত্ৰ প্ৰজাসকল কামধেনুৰ দৰে ইচ্ছিত ফল দানকাৰী হ’ল।
Verse 52
सूर्यश्च तपते तद्वत्तद्दुःखं न यथा भवेत् । चंद्रस्तु प्रभया दृश्यो वायुस्सर्वानुकूलवान्
সূৰ্য তেনেকৈয়ে তপে, কিন্তু সেই তাপ যেন দুখৰ কাৰণ নহয়। চন্দ্ৰ মৃদু প্ৰভাৰে দৰ্শনীয়, আৰু বায়ু সকলোৰে অনুকূল।
Verse 53
देवानां चैव यद्द्रव्यं पितॄणां च परस्य च । तत्सर्वं समुपादत्तमसुरेण दुरात्मना
দেৱসকলৰ, পিতৃসকলৰ আৰু আনসকলৰ যি ধন-সম্পদ আছিল—সেই সকলো দুষ্টচিত্ত অসুৰে বলপূৰ্বক কেঢ়ি নিলে।
Verse 54
वशीकृत्य स लोकांस्त्रीन्स्वयमिंद्रो बभूव ह । अद्वितीयः प्रभुश्चासीद्राज्यं चक्रेऽद्भुतं वशी
ত্রিলোক বশ কৰি সি নিজেই ইন্দ্ৰ হৈ উঠিল। অদ্বিতীয় প্ৰভু হৈ সেই বশীকৰণকাৰীয়ে আশ্চৰ্য শাসন স্থাপন কৰিলে।
Verse 55
निस्सार्य सकलान्देवान्दैत्यानस्थापयत्ततः । स्वयं नियोजयामास देवयोनिस्स्वकर्मणि
সকলো দেৱতাক খেদাই দি সিহঁতৰ ঠাইত দৈত্যসকলক স্থাপন কৰিলে। তাৰ পিছত সি নিজেই প্ৰত্যেকক যথোচিত কৰ্মত নিয়োজিত কৰিলে।
Verse 56
अथ तद्बाधिता देवास्सर्वे शक्रपुरोगमाः । मुने मां शरणं जग्मुरनाथा अतिविह्वलाः
তাৰ অত্যাচাৰত পীড়িত, শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আগবঢ়াই থকা সকলো দেৱ—হে মুনি—অসহায় আৰু অতিশয় ব্যাকুল হৈ মোৰ শৰণলৈ আহিল।
Varāṅgī conceives and gives birth to a powerful, radiant son; the narrative immediately frames the birth through widespread ominous portents across heaven, earth, and the mid-region.
They function as interpretive signs that translate an extraordinary birth into a cosmic-level event, indicating imbalance, impending fear, or major transformation in loka-order rather than being mere atmospheric description.
Meteors and thunderbolts with dreadful sounds, comets, earthquakes and trembling mountains, churning rivers and oceans, violent dust-laden winds uprooting trees, solar halos/rings, cavern-like detonations, and inauspicious animal/village cries (jackals, owls, etc.).