Adhyaya 25
Merits of Vitastā, Devikā, Rudrakoṭī and Sarasvatī Sacred Fords
অধ্যায় ২৫ত কাশ্মীৰ-সম্পৰ্কীয় বিতস্তা নদীৰ পৰা তীৰ্থযাত্ৰাৰ ক্ৰম বৰ্ণিত হৈছে। বিতস্তাত স্নান কৰি পিতৃসকলক তৃপ্ত কৰোৱা ফলক বাজপেয় যজ্ঞৰ সমান বুলি কোৱা হৈছে, অৰ্থাৎ বৃহৎ শ্ৰৌত-যজ্ঞৰ মহিমা সহজ তীৰ্থ-আচৰণে লাভ কৰিব পাৰি। পাছত মালদাত সন্ধ্যা-স্নান, সাত জ্বালাযুক্ত অগ্নিত চৰু আহুতি দিয়া, আৰু ৰুদ্ৰৰ ধামত প্ৰৱেশৰ কথা আছে; ইয়াৰ ফল অশ্বমেধৰ সমান বুলি ঘোষিত। দেবিকাক বিশ্বখ্যাত শিৱ-তীৰ্থ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু ব্ৰাহ্মণ-উৎপত্তিৰ সৈতে সংযোগ দেখুওৱা হৈছে; কামাখ্যা আদি স্থান সিদ্ধি আৰু মৃত্যুভয়ৰ পৰা নিৰ্ভয়তা প্ৰদান কৰে। দীৰ্ঘসত্র নামৰ দিৱ্য সত্র-যজ্ঞৰ উল্লেখ আছে—কেৱল যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্যে ওলাই পৰিলেও পুণ্য সঞ্চয় হয়। সৰস্বতীৰ গোপন-প্ৰবাহ আৰু পুনৰুদ্ভৱক চমসোদ্ভেদ, শিৱোদ্ভেদ, নাগোদ্ভেদ, শশযান/পুষ্কৰা (খৰগোশ-ৰূপ), কাৰ্ত্তিক স্নান, ৰুদ্ৰকোটীৰ ঋষি-প্ৰসঙ্গ আৰু শেষত সঙ্গমত চৈত্রৰ শুভ তিথিত জনাৰ্দন-পূজাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি অধ্যায় সমাপ্ত কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
नारदौवाच । वितस्तां च समासाद्य संतर्प्य पितृदेवताः । नरः फलमवाप्नोति वाजपेयस्य भारत
নাৰদে ক’লে: হে ভাৰত, যি মানুহে বিতস্তা নদীত উপস্থিত হৈ বিধিমতে পিতৃ-দেৱতাসকলক সন্তুষ্ট কৰে, সি বাজপেয় যজ্ঞৰ সমান ফল লাভ কৰে।
Verse 2
काश्मीरेष्वेव नागस्य भवनं तक्षक स्यच । वितस्ताख्यमिति ख्यातं सर्वपापप्रमोचनम्
কাশ্মীৰতেই নাগ তক্ষকৰ নিবাস আছে; ই ‘বিতস্তা’ নামে খ্যাত আৰু সকলো পাপ মোচনকাৰিণী বুলি কোৱা হয়।
Verse 3
तत्र स्नात्वा नरो नूनं वाजपेयमवाप्नुयात् । सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम्
তাত স্নান কৰিলে মানুহে নিশ্চয় বাজপেয় যজ্ঞৰ পুণ্য লাভ কৰে; সকলো পাপৰ পৰা আত্মা বিশুদ্ধ হৈ পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 4
ततो गच्छेत मलदं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । पश्चिमायां तु संध्यायामुपस्पृश्य यथाविधि
তাৰ পাছত ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত মালদা তীৰ্থলৈ যাব লাগে; আৰু সান্ধ্যাবেলাত পশ্চিমমুখী হৈ বিধিমতে উপস্পৰ্শ (আচমন-স্নান) কৰিব লাগে।
Verse 5
चरुं सप्तार्चिषे राजन्यथाशक्ति निवेदयेत् । पितॄणामक्षयं दानं प्रवदंति मनीषिणः
হে ৰাজন, যথাশক্তি সপ্তজ্বালা অগ্নিদেৱতালৈ চৰু (পকা অন্ন) নিবেদন কৰিব। মুনিজন কয়—পিতৃলোকলৈ দিয়া এই দান অক্ষয়, অবিনাশী হয়।
Verse 6
गवांशतसहस्रेण राजसूयशतेन च । अश्वमेधसहस्रेण श्रेयान्सप्तार्चिषश्चरुः
গৰুৰ লক্ষ দান, শত ৰাজসূয় যজ্ঞ, আৰু সহস্ৰ অশ্বমেধ যজ্ঞতকৈও অধিক শ্রেয়সী—সপ্তজ্বালা পবিত্ৰ অগ্নিত অর্পিত চৰুৰ আহুতি।
Verse 7
ततो निवृत्तो राजेंद्र रुद्रास्पदमथाविशेत् । अभिगम्य महादेवमश्वमेधफलं लभेत्
তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উলটি গৈ ৰুদ্ৰৰ পবিত্ৰ ধামত প্ৰৱেশ কৰিব। তাত মহাদেৱক অভিগম্য কৰিলে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়।
Verse 8
मणिमंतं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । एकरात्रोषितो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्
হে ৰাজন, সংযমী ব্ৰহ্মচাৰী একাগ্ৰচিত্তে মণিমন্তত উপস্থিত হৈ এক ৰাতি তাত বাস কৰিলে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 9
अथ गच्छेत राजेंद्र देविकां लोकविश्रुताम् । प्रसूतिर्यत्र विप्राणां श्रूयते भरतर्षभ
তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, সৰ্বলোকখ্যাত দেবিকা নদীৰ ওচৰলৈ যাব। হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ, য’ত শুনা যায় যে ব্ৰাহ্মণসকলৰ উৎপত্তি হৈছিল।
Verse 10
त्रिशूलपाणेः स्थानं यत्त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् । देविकायां नरः स्नात्वा अभ्यर्च्य च महेश्वरम्
ত্ৰিশূলধাৰী মহাদেৱৰ সেই পবিত্ৰ ধাম, যি ত্ৰিলোকত বিখ্যাত—দেৱিকাত স্নান কৰি মানুহে মহেশ্বৰ (শিৱ)ক ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব।
Verse 11
यथाशक्ति नरस्तत्र निवेद्य भरतर्षभ । सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य लभते फलम्
হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ! যি মানুহে তাত নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে নিবেদন কৰে, সি সকলো কামনাৰে সমৃদ্ধ সম্পূৰ্ণ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 12
कामाख्यं तत्र रुद्रस्य तीर्थं देवर्षिसंमतम् । तत्र स्नात्वा नरः क्षिप्रं सिद्धिमाप्नोति भारत
তাত ৰুদ্ৰৰ ‘কামাখ্য’ নামৰ তীৰ্থ আছে, যি দেৱঋষিসকলৰ অনুমোদিত। হে ভাৰত! তাত স্নান কৰিলে মানুহে শীঘ্ৰেই সিদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 13
यजनं याजनं गत्वा तथैव ब्रह्मवालकम् । पुष्पन्यास उपस्पृश्य न शोचेन्मरणं ततः
যজন-যাজনৰ কৰ্মত গৈ, তদুপৰি ব্ৰহ্মৱালকলৈ গৈ, আৰু ‘পুষ্পন্যাস’ নামৰ পবিত্ৰ স্থান স্পৰ্শ কৰি, তাৰপিছত মৃত্যুৰ বাবে শোক নকৰিব।
Verse 14
अर्द्धयोजनविस्तारां पंचयोजनमायताम् । एतावद्देविकामाहुः पुण्यां देवर्षिसंमताम्
দেৱঋষিসকলে কয় যে পুণ্যময় দেৱিকাৰ প্ৰস্থ আধা যোজন আৰু দৈৰ্ঘ্য পাঁচ যোজন—ই পবিত্ৰ আৰু দেৱদৰ্শীসকলৰ অনুমোদিত।
Verse 15
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दीर्घसत्रं यथाक्रमम् । यत्र ब्रह्मादयो देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः
তেতিয়া, হে ধৰ্মজ্ঞ, যথাক্ৰমে দীৰ্ঘসত্ৰলৈ গমন কৰিবা; য’ত ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা, সিদ্ধসকল আৰু পৰম ঋষিসকল উপস্থিত।
Verse 16
दीर्घसत्रमुपासंते दीक्षिता नियतव्रताः । गमनादेव राजेंद्र दीर्घसत्रमरिंदम
দীক্ষিত আৰু নিয়ত-ব্ৰতধাৰীসকলে দীৰ্ঘসত্ৰৰ উপাসনা কৰে। হে ৰাজেন্দ্ৰ, হে অরিন্দম, কেৱল গমন কৰিবলৈ ওলালেই দীৰ্ঘসত্ৰৰ ফল লাভ হয়।
Verse 17
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः । ततो विनाशनं गच्छेन्नियतो नियताशनः
মানৱে ৰাজসূয় আৰু অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰে। তাৰ পাছত নিয়মশীল আৰু নিয়ত আহাৰধাৰী হৈ পাপ-নাশৰ দিশে গমন কৰে।
Verse 18
गच्छंत्यंतर्हिता यत्र मेरुपृष्ठे सरस्वती । चमसे च शिवोद्भेदे नागोद्भेदे च दृश्यते
সেই ঠাইত মেরু পৰ্বতৰ পিঠিত সৰস্বতী বোৱাই গৈ অন্তৰ্হিত হয়। চমস, শিৱোদ্ভেদ আৰু নাগোদ্ভেদত পুনৰ দেখা যায়।
Verse 19
स्नात्वा तु चमसोद्भेदे अग्निष्टोमफलं लभेत् । शिवोद्भेदे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
চমসোদ্ভেদত স্নান কৰিলে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ সমান ফল লাভ হয়। শিৱোদ্ভেদত স্নান কৰিলে মানুহে হাজাৰ গৰু দানৰ সমান পুণ্য পায়।
Verse 20
नागोद्भेदे नरः स्नात्वा नागलोकमवाप्नुयात् । शशयानं च राजेंद्र तीर्थमासाद्य दुर्लभम्
নাগোদ্ভেদ তীৰ্থত স্নান কৰিলে মানুহে নাগলোক লাভ কৰে। আৰু হে ৰাজেন্দ্ৰ, দুষ্প্ৰাপ্য ‘শশযান’ নামৰ পবিত্ৰ তীৰ্থত উপনীত হ’লে সিও তদনুৰূপ অতি উৎকৃষ্ট ফল পায়।
Verse 21
शशरूपप्रतिच्छन्ना पुष्करा यत्र भारत । सरस्वत्यां महाभाग अनुसंवत्सरंहिते
হে ভাৰত, য’ত খৰগোশৰ ৰূপে আৱৃত হৈ পুষ্কৰা অৱস্থিত। হে মহাভাগ, সেয়া সৰস্বতীৰ তীৰত, বছৰ-চক্ৰৰ সীমাৰ বাহিৰৰ এক অলৌকিক স্থানত আছে।
Verse 22
स्नायंते भरतश्रेष्ठ वृत्ता वै कार्त्तिकीं सदा । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र द्योतते शिववत्सदा
হে ভাৰতশ্ৰেষ্ঠ, কাৰ্ত্তিকী মাসৰ ব্ৰত-নিয়মত ৰত লোকসকলে সদায় তাত স্নান কৰে। হে নৰব্যাঘ্ৰ, তাত স্নান কৰি মানুহে সদায় শিৱসম দীপ্তিমান হয়।
Verse 23
गोसहस्रफलं चैव प्राप्नुयाद्भरतर्षभ । कुमारकोटिमासाद्य नियतः कुरुनंदन
হে ভাৰতঋষভ, সি নিশ্চয়েই হাজাৰ গৰু দানৰ সমান ফল লাভ কৰে। হে কুৰুনন্দন, কুমাৰ-কোটিৰ সমান পুণ্য লাভ কৰি সি নিয়মত স্থিৰ থাকে।
Verse 24
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः । गवामयुतमाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्
তাত পিতৃ আৰু দেৱতাৰ অৰ্চনাত ৰত হৈ অভিষেক কৰা উচিত। সি দহ হাজাৰ গৰুৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে আৰু নিজৰ সমগ্ৰ কুলকো উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 25
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे पंचविंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্ম মহাপুৰাণৰ স্বৰ্গখণ্ডত পঁচিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 26
वर्षेण च समाविष्टा देवदर्शनकांक्षया । अहंपूर्वमहंपूर्वं द्रक्ष्यामि वृषभध्वजम्
আৰু দেৱদৰ্শনৰ তীব্ৰ আকাঙ্ক্ষাৰে পূৰ্ণ হৈ, তাই এক বছৰৰ গতি গণি থাকিল—ভাবিলে, “মইয়ে প্ৰথম, হঁয় একেবাৰে প্ৰথমে, বৃষভধ্বজ (শিৱ)ক দৰ্শন কৰিম।”
Verse 27
एवं संप्रस्थिता राजनृषयः किलभारत । ततो योगीश्वरेणापि योगमास्थाय भूपते
এইদৰে, হে ভাৰত, ৰাজঋষিসকল নিশ্চয়েই যাত্ৰা কৰিলে। তাৰপিছত, হে ৰাজন, যোগীশ্বৰেও যোগ আশ্ৰয় কৰি (সেই অনুসাৰে) কৰ্ম কৰিলে।
Verse 28
तेषां मन्युप्रशांत्यर्थमृषीणां भावितात्मनाम् । सृष्टा तु कोटिरुद्राणामृषीणामग्रतः स्थिता
সেই ভাবিতাত্মা, ধ্যান-সংযমী ঋষিসকলৰ ক্ৰোধ প্রশমিত কৰিবলৈ এক কোটি ৰুদ্ৰ সৃষ্টি কৰা হ’ল আৰু ঋষিসকলৰ আগত থিয় হ’ল।
Verse 29
मया पूर्वं हरो दृष्टो इति ते मेनिरे पृथक् । तेषां तुष्टो महादेव ऋषीणामुग्रतेजसाम्
“মই আগতেই হৰ (শিৱ)ক দৰ্শন কৰিছোঁ”—এইদৰে ভাবি, তেওঁলোকে পৃথক পৃথক সিদ্ধান্ত কৰিলে। উগ্ৰ তেজস্বী সেই ঋষিসকলত সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱ প্ৰসন্ন হ’ল।
Verse 30
भक्त्या परमया राजन्वरं तेषां प्रदत्तवान् । अद्यप्रभृति युष्माकं धर्मवृद्धिर्भविष्यति
হে ৰাজন, পৰম ভক্তিৰ বলত তেওঁলোকক এক বৰ দান কৰিলে। আজিৰ পৰা তোমালোকৰ মাজত ধৰ্মবৃদ্ধি নিশ্চয় বৃদ্ধি পাব।
Verse 31
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र रुद्रकोट्यां नरः शुचिः । अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्
হে নৰব্যাঘ্ৰ, তাত ৰুদ্ৰকোটীত স্নান কৰিলে মানুহ শুচি হয়; অশ্বমেধ যজ্ঞৰ পুণ্য লাভ কৰে আৰু নিজৰ কুলকো উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 32
ततो गच्छेत राजेंद्र संगमं लोकविश्रुतम् । सरस्वत्यां महापुण्यमुपासीत जनार्दनम्
তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, লোকবিশ্ৰুত সঙ্গমলৈ গমন কৰিব। মহাপুণ্য সৰস্বতীৰ তীৰত জনাৰ্দন (বিষ্ণু)ক উপাসনা কৰিব।
Verse 33
यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः । अभिगच्छंति राजेंद्र चैत्रशुक्लचतुर्दशीम्
হে ৰাজেন্দ্ৰ, তাতেই ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা, ঋষি, সিদ্ধ আৰু চাৰণসকল—চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশীত আহে।
Verse 34
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र विंदेद्बहुसुवर्णकम् । सर्वपापविशुद्धात्मा शिवलोकं च गच्छति
হে নৰব্যাঘ্ৰ, তাত স্নান কৰিলে বহু সুৱৰ্ণ লাভ হয়। সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধচিত্ত হৈ সি শিৱলোকলৈও গমন কৰে।
Verse 35
ऋषीणां यत्र सत्राणि समाप्तानि नराधिप । तत्रावसानमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत्
হে নৰাধিপ! য’ত ঋষিসকলৰ সত্র-যজ্ঞসমূহ সমাপ্ত হৈছে, সেই পবিত্ৰ অন্ত-স্থানত উপনীত হলে মানুহে সহস্ৰ গাভীৰ দানসম পুণ্যফল লাভ কৰে।