
Narmadā Tīrtha-Māhātmya: Patreśvara and the Sequence of Sacred Fords
এই অধ্যায়ত নাৰদ আৰু পুৰাণীয় উপদেশ-ধ্বনিয়ে ৰাজন (পঞ্চম শ্লোকত যুধিষ্ঠিৰকো সম্বোধন)ক নৰ্মদাৰ উত্তৰ তীৰত তীৰ্থ-ভ্ৰমণৰ ক্ৰম বৰ্ণনা কৰে। আৰম্ভ হয় পত্রেশ্বৰ তীৰ্থৰ পৰা—এটা যোজন-বিস্তৃত পবিত্ৰ স্থান, য’ত স্নান কৰিলে সকলো পাপ নাশ হয় বুলি কোৱা হৈছে। পিছৰ পিছৰ তীৰ্থসমূহত স্নান-দৰ্শনে ফল ক্ৰমে বৃদ্ধি পায়: দেৱলোকীয় আনন্দ, ইচ্ছিত ৰূপ-লাভ, দীঘলীয়া দিব্য ভোগ, ব্ৰহ্মলোকত মান-মৰ্যাদা, ৰুদ্ৰলোক-প্ৰাপ্তি, গোৱলোকলৈ গমন আৰু অজেয়তা পৰ্যন্ত। ইন্দ্ৰজিত, মেঘৰাৱ/মেঘনাদ, ব্ৰহ্মাৱর্ত, অঙ্গাৰেশ্বৰ, কপিলা-তীৰ্থ, কাঞ্চী-তীৰ্থ, কুণ্ডলেশ্বৰ, পিপ্পলেশ্বৰ আৰু বিমলেশ্বৰ/দেৱশিখা আদি শিৱলিঙ্গ-স্থানৰ নাম উল্লেখ কৰি তীৰ্থ-মাহাত্ম্য প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত নৰ্মদাক ৰুদ্ৰ-উৎপন্ন আৰু নদীসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়। সৰু এটা স্তোত্ৰাংশত দৈনিক পাঠ কৰিলে বৰ্ণানুসাৰে ফল লাভ হয় বুলি কোৱা হৈছে, আৰু নৰ্মদা-স্মৰণক সদায় জীৱনধাৰণ আৰু শুদ্ধিৰ উৎস বুলি প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে—ব্ৰহ্মহত্যা সদৃশ মহাপাপৰ পৰাো মুক্তি দানকাৰী।
Verse 1
नारद उवाच । उत्तरे नर्मदाकूले तीर्थं योजनविस्तृतम् । पत्रेश्वरेति विख्यातं सर्वपापहरं परम्
নাৰদে ক’লে: নর্মদাৰ উত্তৰ তীৰত এক তীৰ্থ আছে, যি এক যোজন বিস্তৃত। সি ‘পত্রেশ্বৰ’ নামে খ্যাত—সৰ্বপাপ হৰণ কৰাত পৰম।
Verse 2
तत्र स्नात्वा नरो राजन्दैवतैः सह मोदते । पंचवर्षसहस्राणि क्रीडते कामरूपधृक्
হে ৰাজন, তাত স্নান কৰি নৰো দেৱতাসকলৰ সৈতে একেলগে আনন্দ কৰে। ইচ্ছামতে ৰূপ ধৰি তেওঁ পাঁচ হাজাৰ বছৰ ক্ৰীড়া কৰে।
Verse 3
गर्जनं तु ततो गच्छेद्यत्र मेघ उपस्थितः । इंद्रजिन्नाम संप्राप्तं तस्य तीर्थप्रभावतः
তাৰ পাছত গর্জন সেই ঠাইলৈ যায় য’ত মেঘ সমবেত হয়। সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত ই ‘ইন্দ্ৰজিত’ নামে পৰিচিত হয়।
Verse 4
मेघरावं ततो गच्छेद्यत्र मेघाभिगर्जितम् । मेघनादो गणस्तत्र वरसंपन्नतां गतः
তাৰ পাছত মেঘৰাৱলৈ যাব লাগে, য’ত মেঘৰ গর্জন উচ্চস্বৰে শোনা যায়। তাত মেঘনাদ নামৰ গণে বৰপ্ৰাপ্ত, বৰসম্পন্ন অৱস্থা লাভ কৰিছে।
Verse 5
ततो गच्छेत राजेंद्र ब्रह्मावर्तमिति स्मृतम् । तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यमेव युधिष्ठिर
তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, ব্ৰহ্মাৱর্ত নামে স্মৃত স্থানলৈ যাব লাগে। তাত, হে যুধিষ্ঠিৰ, ব্ৰহ্মা সদায়েই সন্নিহিত।
Verse 6
तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र ब्रह्मलोके महीयते । ततोंऽगारेश्वरे तीर्थे नियतो नियमाशनः
তাত স্নান কৰি, হে ৰাজেন্দ্ৰ, ব্ৰহ্মলোকত সন্মানিত হয়। তাৰ পাছত অঙ্গাৰেশ্বৰ তীৰ্থত নিয়মপালনকাৰী হৈ নিয়মিত আহাৰ গ্ৰহণ কৰি থাকক।
Verse 7
सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति । ततो गच्छेत राजेंद्र कपिलातीर्थमुत्तमम्
সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধচিত্ত হৈ সি ৰুদ্ৰলোকলৈ যায়। তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, কপিলা-তীৰ্থ নামে উত্তম তীৰ্থলৈ আগবাঢ়িব লাগে।
Verse 8
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोप्रदानफलं लभेत् । कांचीतीर्थं ततो गच्छेद्देवर्षिगणसेवितम्
তাত স্নান কৰিলে, হে ৰাজন, মানুহে গোধন দানৰ ফল লাভ কৰে। তাৰ পাছত দেবর্ষিগণৰ দ্বাৰা সেবিত কাঁচী-তীৰ্থলৈ যাব লাগে।
Verse 9
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोलोकं समवाप्नुयात् । ततो गच्छेत्तु राजेंद्र कुंडलेश्वरमुत्तमम्
হে ৰাজন, তাত স্নান কৰিলে মানুহে গোলোক প্ৰাপ্ত হয়। তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, তেওঁ উত্তম কুণ্ডলেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত।
Verse 10
तत्र संनिहितो रुद्रस्तिष्ठते उमया सह । तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र अवध्यस्त्रिदशैरपि
তাত ৰুদ্ৰ দেৱী উমাৰ সৈতে বিৰাজমান। হে ৰাজেন্দ্ৰ, তাত স্নান কৰিলে মানুহ ত্ৰিশজন দেৱতাৰ দ্বাৰাও অবধ্য হৈ পৰে।
Verse 11
पिप्पलेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र गत्वा तु राजेंद्र रुद्रलोके महीयते
তাৰ পাছত সৰ্বপাপনাশক পিম্পলেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত। হে ৰাজেন্দ্ৰ, তালৈ গলে মানুহে ৰুদ্ৰলোকত সন্মান লাভ কৰে।
Verse 12
ततो गच्छेत्तु राजेंद्र विमलं विमलेश्वरम् । तत्र देवशिखा रम्या ईश्वरेण निपातिता
তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, পৱিত্ৰ বিমলেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত। তাত ঈশ্বৰৰ দ্বাৰা স্থাপিত সুন্দৰ দেৱশিখা অৱস্থিত।
Verse 13
तत्र प्राणान्परित्यज्य रुद्रलोकमवाप्नुयाम् । ततः पुष्करिणीं गच्छेत्तत्र स्नानं समाचरेत्
তাত প্ৰাণ ত্যাগ কৰিলে মানুহে ৰুদ্ৰলোক প্ৰাপ্ত কৰে। তাৰ পাছত পৱিত্ৰ পুষ্কৰিণী সৰোবৰলৈ গৈ তাত স্নান কৰা উচিত।
Verse 14
स्नानमात्रे नरस्तत्र इंद्रस्यार्द्धासनं लभेत् । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद्विनिःसृता
তাত কেৱল স্নান কৰিলেই মানুহে ইন্দ্ৰৰ অর্ধাসন-সম পদ লাভ কৰে। নৰ্মদা নদীসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠা, ৰুদ্ৰদেহৰ পৰা নিৰ্গত।
Verse 15
तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । सर्वदेवातिदेवेन ईश्वरेण महात्मना
সেই মহাত্মা ঈশ্বৰ—সৰ্বদেৱৰ ওপৰত অতি-দেৱ—স্থাৱৰ আৰু চৰ, সকলো ভূতক তাৰে।
Verse 16
कथिता ऋषिसंघेभ्यो ह्यस्माकं च विशेषतः । मुनिभिः संस्तुता ह्येषा नर्मदा प्रवरा नदी
এই (নদী) ঋষিসভাসমূহক কোৱা হৈছে—আৰু বিশেষকৈ আমাকো। মুনিসকলে এই নৰ্মদাক নদীসমূহৰ ভিতৰত প্ৰৱৰ, অৰ্থাৎ শ্ৰেষ্ঠ, বুলি প্ৰশংসা কৰিছে।
Verse 17
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे सप्तदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্ম মহাপুৰাণৰ স্বৰ্গখণ্ডত সপ্তদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 18
संस्तुता देवगंधर्वैरप्सरोभिस्तथैव च । नमः पुण्यजले आद्ये नमः सागरगामिनि
দেৱ গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসকলৰ দ্বাৰা সংস্তুত—হে আদ্য পুণ্যজল, তোমাক নমস্কাৰ; হে সাগৰগামিনী, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 19
नमोस्तु ते ऋषिगणैः शंकरदेहनिःसृते । नमोस्तु ते धर्मवृते वरानने नमोस्तु ते देवगणैकवंदिते
নমস্কাৰ তোমাক, যি শংকৰৰ দেহৰ পৰা প্ৰকট হৈ ঋষিগণৰ সমূহেৰে স্তৱিত। নমস্কাৰ তোমাক, ধৰ্মব্ৰতত স্থিৰ, হে সুন্দৰ-মুখী। নমস্কাৰ তোমাক, যাক কেৱল দেবগণেই বন্দনা কৰে।
Verse 20
नमोस्तु ते सर्वपवित्रपावने नमोस्तु ते सर्वजगत्सुपूजिते । यश्चेदं पठते स्तोत्रं नित्यं शुद्धेन मानवः
নমস্কাৰ তোমাক, হে সকলো পৱিত্ৰকো পৱিত্ৰ কৰা পাৱনী; নমস্কাৰ তোমাক, হে সমগ্ৰ জগতৰ দ্বাৰা সুপূজিতা। যি শুদ্ধ মানুহে এই স্তোত্ৰ নিত্য পাঠ কৰে—
Verse 21
ब्राह्मणो वेदमाप्नोति क्षत्त्रियो विजयी भवेत् । वैश्यस्तु लभते लाभं शूद्रश्चैव शुभां गतिम्
ব্ৰাহ্মণে বেদ লাভ কৰে; ক্ষত্ৰিয় বিজয়ী হয়। বৈশ্য লাভ-লাভ কৰে; আৰু শূদ্ৰো নিশ্চয়েই শুভ গতি প্ৰাপ্ত হয়।
Verse 22
अन्नार्थी लभते ह्यन्नं स्मरणादेव नित्यशः । नर्मदां सेव्यते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः । तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी
অন্নৰ আকাঙ্ক্ষী জনে কেৱল তেওঁৰ স্মৰণতেই সদায় অন্ন লাভ কৰে। নর্মদা সদায় সেৱিত—স্বয়ং মহাদেৱ মহেশ্বৰৰ দ্বাৰা। সেয়ে তেওঁক পুণ্যময়ী নদী বুলি জানিব লাগে, যি ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপ হৰণ কৰে।