Adhyaya 16
Māhātmya of the Kāverī–Narmadā Confluence (Patreśvara Tīrtha): Sin-Removal and Merit
এই অধ্যায়ত কাবেৰী–নৰ্মদাৰ সঙ্গমক বিশ্ববিখ্যাত তীৰ্থ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি পাপ বিনাশ কৰে। যুধিষ্ঠিৰ-ভক্ত ঋষিসকলে ‘সত্য বৃত্তান্ত’ জানিব বিচাৰি সুধে—এই সঙ্গমৰ মাহাত্ম্য কি, আৰু পাপী লোকেও কেনেকৈ মুক্তি পায়; পুলস্ত্যই ভীষ্মক এই কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। নাৰদৰ কথাৰ মাজেৰে কুবেৰ এই ঘাটত একশ দিৱ্য বৰ্ষ তপস্যা কৰা বৃত্তান্ত আহে। মহাদেৱ শিৱ সন্তুষ্ট হৈ কুবেৰক বৰ দিয়ে—তেওঁ যক্ষসকলৰ আদ্য প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু অধিপতি হ’ব; তাৰ পাছত তেওঁ নিজ কুলত অভিষিক্ত হয়। ইয়াৰ পৰা তীৰ্থ-ফল নিৰ্দেশ কৰা হৈছে: ইয়াত স্নান কৰি শিৱ-পূজা কৰিলে অশ্বমেধ-সম পুণ্য লাভ হয় আৰু ৰুদ্ৰলোক প্ৰাপ্তি হয়। দীঘল স্বৰ্গভোগৰ পাছত পুণ্য ক্ষয় হ’লে ধৰ্মিষ্ঠ ৰজা ৰূপে পুনৰ জন্ম হয়। ইয়াৰ জল পান কৰিলে চন্দ্ৰায়ণ-ব্ৰতৰ সম পুণ্য হয়; এই স্থান পাপহৰণত শ্ৰেষ্ঠ ‘পত্ৰেশ্বৰ’ নামে খ্যাত।
Shlokas
Verse 1
ऋषिरुवाच । पृच्छंति ते महात्मानो नारदं हि महाजनाः । युधिष्ठिरपराः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः
ঋষিয়ে ক’লে: সেই মহাত্মা মহাজনসকলে নাৰদক প্ৰশ্ন কৰে; যুধিষ্ঠিৰ-পরায়ণ, তপোধন সকলো ঋষিয়েও তেওঁৰ ওচৰত জিজ্ঞাসা কৰে।
Verse 2
आख्याहि भगवंस्तथ्यं कावेरीसंगमे महत् । लोकानां च हितार्थाय अस्माकं च विवृद्धये
হে ভগৱন, কাবেৰীৰ মহাসঙ্গম সম্পৰ্কে সত্য আৰু মহিমান্বিত বৃত্তান্ত কৃপা কৰি কওক—লোককল্যাণৰ বাবে আৰু আমাৰ আত্মিক বৃদ্ধি লাভৰ বাবে।
Verse 3
सदा पापरता ये तु नरा दुष्कृतिकारिणः । मुच्यंते सर्वपापेभ्यो गच्छंति परमं पदम् । एतदिच्छामि विज्ञातुं भगवन्वक्तुमर्हसि
যিসকল মানুহ সদায় পাপত ৰত থাকে আৰু দুষ্কৃত কৰ্ম কৰে, তেওঁলোকে কেনেকৈ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম পদ লাভ কৰে? এই কথা মই জানিব বিচাৰোঁ—হে ভগৱান, কৃপা কৰি বৰ্ণনা কৰক।
Verse 4
नारद उवाच । शृणुध्वं सहिताः सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः । अत्र कृत्वा महायज्ञं कुबेरः सत्यविक्रमः । इदं तीर्थमनुप्राप्य साम्राज्यादधिकोऽभवत्
নাৰদে ক’লে: যুধিষ্ঠিৰক আগত ৰাখি একেলগে সমবেত হোৱা তোমালোক সকলোৱে শুনা। এই ঠাইতে মহাযজ্ঞ সম্পন্ন কৰি, সত্য পৰাক্ৰমী কুবেৰ এই তীৰ্থত উপস্থিত হৈ সাম্ৰাজ্যতকৈও অধিক মহিমা লাভ কৰিলে।
Verse 5
सिद्धिं प्राप्तो महाराज तन्मे निगदतः शृणु । कावेरी नर्मदां यत्र संगता लोकविश्रुताम्
হে মহাৰাজ, সিদ্ধি লাভ কৰি, মই যি ক’বলৈ ধৰিছোঁ সেয়া শুনা: য’ত লোকবিখ্যাত কাবেৰী নৰ্মদাৰ সৈতে মিলিত হৈছে, সেই স্থান।
Verse 6
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कुबेरः सत्यविक्रमः । तपस्तप्यति यक्षेंद्रो दिव्यं वर्षशतं महत्
তাত স্নান কৰি শুচি হৈ, সত্য পৰাক্ৰমী কুবেৰ—যক্ষসকলৰ ইন্দ্ৰ—এ তপস্যা কৰিলে; তেওঁ মহৎ একশ দিৱ্য বছৰৰ কাল তপত ৰত থাকিল।
Verse 7
तस्य तुष्टो महादेवः प्रदद्याद्वरमुत्तमम् । भो भो यक्ष महासत्व वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । ब्रूहि कार्यं यथेष्टं तु यद्वा मनसि वर्त्तते
তাঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হৈ মহাদেৱে উত্তম বৰ দান কৰি ক’লে: “হে যক্ষ, হে মহাসত্ত্ববান, তুমি যি বৰ ইচ্ছা কৰা সেয়া কোৱা। তোমাৰ মনত যি আছে বা যি কাৰ্য সিদ্ধ হোৱাটো বিচাৰা, সেয়া প্ৰকাশ কৰা।”
Verse 8
कुबेर उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । आदिकृच्चैव सर्वेषां यक्षाणामधिपो भवेत्
কুবেৰে ক’লে: “হে দেৱেশ্বৰ! যদি আপুনি সন্তুষ্ট আৰু মোক বৰ দান কৰিব খোজে, তেন্তে মই সকলো যক্ষৰ আদিকৰ্তা আৰু অধিপতি হওঁ।”
Verse 9
कुबेरस्य वचः श्रुत्वा तुष्टो देवो महेश्वरः । एवमस्तु ततश्चोक्त्वा तत्रैवांतरधीयत
কুবেৰৰ বাক্য শুনি মহেশ্বৰ দেৱ সন্তুষ্ট হ’ল। “এৱমস্তু—এনেই হওক,” বুলি কৈ তেওঁ তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।
Verse 10
सोऽपि लब्धवरो यक्षः शीघ्रं यक्षकुलं गतः । पूजितः सर्वयक्षेंद्रैरभिषिक्तस्तु पार्थिवः
সেই যক্ষেও বৰ লাভ কৰি শীঘ্ৰে যক্ষকুললৈ গ’ল। সকলো যক্ষেন্দ্ৰৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ, ৰজাৰ দৰে বিধিপূৰ্বক অভিষিক্ত হ’ল।
Verse 11
कावेरीसंगमं तत्र सर्वपापप्रणाशनम् । ये नरा नाभिजानंति वंचितास्ते न संशयः
তাত কাবেৰীৰ সংগম সকলো পাপ নাশকাৰী। যিসকল মানুহে ইয়াৰ মহিমা নাজানে, তেওঁলোক নিশ্চয়েই বঞ্চিত—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 12
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नायीत मानवः । कावेरी च महापुण्या नर्मदा च महानदी
সেয়েহে মানুহে সকলো প্ৰয়াসেৰে তাত স্নান কৰা উচিত। কাবেৰী মহাপুণ্যদায়িনী, আৰু নৰ্মদাও এক মহান নদী।
Verse 13
तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र अर्चयेद्वृषभध्वजम् । अश्वमेधफलं प्राप्य रुद्रलोके महीयते
হে ৰাজেন্দ্ৰ, তাত স্নান কৰি বৃষভ-ধ্বজ ভগৱান শিৱক আৰাধনা কৰিব লাগে। অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান পুণ্য লাভ কৰি ৰুদ্ৰলোকত সন্মানিত হয়।
Verse 14
अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्यश्च कुर्य्यादनाशनम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य यथा मे शंकरोऽब्रवीत्
যি অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰে আৰু যি অনাশন কৰি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে—তাৰ গতি অনিবর্তনীয় হয়, যেনেকৈ শংকৰে মোক কৈছিল।
Verse 15
सेव्यमानो वरस्त्रीभिर्मोदते दिवि रुद्रवत् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथापरे
উত্তম দেৱস্ত্ৰীসকলৰ সেৱাত থাকি সি স্বৰ্গত ৰুদ্ৰৰ দৰে আনন্দ কৰে—ষাঠি হাজাৰ বছৰ, আৰু তাৰ ওপৰত আন ষাঠি কোটিো।
Verse 16
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे षोडशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্ম মহাপুৰাণৰ স্বৰ্গখণ্ডত ষোড়শ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 17
भोगवान्धर्मशीलश्च महांश्चैव कुलोद्भवः । तत्र पीत्वा जलं सम्यक्चांद्रायणफलं लभेत्
মানুহ ভোগবান, ধৰ্মশীল, মহৎ আৰু কুলীন জন্মধাৰী হয়। আৰু তাতৰ জল বিধিমতে পান কৰিলে চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰতৰ সমান ফল লাভ কৰে।
Verse 18
स्वर्गं गच्छंति ते मर्त्या ये पिबंति जलं शुभम् । गंगायमुनयोर्मध्ये यत्फलं यांति मानवाः
যিসকল মৰ্ত্যলোকে থকা মানুহে এই শুভ জল পান কৰে, তেওঁলোকে স্বৰ্গলৈ গমন কৰে। গঙ্গা-যমুনাৰ মাজৰ পুণ্যভূমিত যি ফল লাভ হয়, মানুহে তেনে ফলেই লাভ কৰে।
Verse 19
कावेरीसंगमे स्नात्वा तत्फलं तस्य जायते । एवं तु तस्य राजेंद्र कावेरीसंगमं महत् । पत्रेश्वरेति विख्यातं सर्वपापहरं परम्
কাবেৰীৰ সঙ্গমত স্নান কৰিলে তাৰ উপযুক্ত ফল লাভ হয়। সেয়ে, হে ৰাজেন্দ্ৰ, সেই মহান কাবেৰী-সঙ্গম অতি মহিমান্বিত—‘পত্রেশ্বৰ’ নামে খ্যাত, সকলো পাপ হৰণ কৰাত পৰম।