Adhyaya 1
Invocation and the Naimiṣa Assembly: Sūta’s Arrival and the Request to Recount the Padma Purāṇa
স্বৰ্গ-খণ্ডৰ আৰম্ভণি গোৱিন্দলৈ মঙ্গলাচৰণেৰে হয়। তাৰ পাছত হিমালয়, বিন্ধ্য, মহেন্দ্ৰ আদি পবিত্ৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা বেদজ্ঞ ঋষিসকলে নৈমিষাৰণ্যত সমবেত হৈ শৌনকৰ ওচৰলৈ আহে। আতিথ্য, পূজা আৰু আসন-বিন্যাস সম্পন্ন হোৱাৰ পিছত কৃষ্ণকেন্দ্ৰিক আলোচনা শেষ হয়, তেতিয়া ব্যাসশিষ্য সূত ৰোমহর্ষণ উপস্থিত হয়; তেওঁক সন্মান জনাই ধৰ্মকথা ক’বলৈ অনুৰোধ কৰা হয়। ঋষিসকলে হৰিৰ পুৰাণিক বৃত্তান্ত পুনৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ কয়, কিয়নো হৰিবিহীন কথোপকথন আধ্যাত্মিকভাৱে নিষ্ফল, আৰু হৰি নিজেই তীৰ্থস্বৰূপে অৱস্থিত। তেওঁলোকে পুণ্যদায়ক তীৰ্থ, ক্ষেত্ৰ, পৰ্বত আৰু নদীৰ নাম-উৎপত্তি, লগতে প্ৰলয়-তত্ত্বৰ উপদেশ জানিবলৈ বিচাৰে। সূতে তেওঁলোকৰ প্ৰশ্নৰ প্ৰশংসা কৰি ব্যাসদেৱক প্ৰণাম জনায়, পদ্ম পুৰাণৰ গঠন (ছয় খণ্ড; ৫৫,০০০ শ্লোক) উল্লেখ কৰে আৰু পৰম্পৰা (হৰি→ব্ৰহ্মা→নাৰদ→ব্যাস→সূত) বৰ্ণনা কৰে। শ্ৰৱণ-মাহাত্ম্য ক’লে আৰু ‘আৰম্ভিক অংশ’ৰ কথন আৰম্ভ কৰে।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रथमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পাদ্ম মহাপুৰাণৰ স্বৰ্গখণ্ডত প্ৰথম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 2
एकदा मुनयः सर्वे ज्वलज्ज्वलनसन्निभाः । हिमवद्वासिनः सर्वे मुनयो वेदपारगाः
এবাৰ হিমালয়ত বাস কৰা, জ্বলন্ত অগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান সকলো মুনি—বেদপাৰগ—একত্ৰ হ’ল।
Verse 3
त्रिकालज्ञा महात्मानो नानापुण्यसमाश्रयाः । महेंद्राद्रिरता ये च ये च विंध्यनिवासिनः
অতীত-বৰ্তমান-ভৱিষ্যৎ তিন কালে জ্ঞানী মহাত্মা মুনিসকল, নানা পুণ্যধৰ্মত প্রতিষ্ঠিত—কিছুমান মহেন্দ্ৰ পৰ্বতত ৰত, কিছুমান বিন্ধ্যত বাস কৰা।
Verse 4
येऽर्बुदारण्यनिरताः पुष्करारण्यवासिनः । श्रीशैलनिरता ये च कुरुक्षेत्रनिवासिनः
কিছুমান অৰবুদ অৰণ্যত ৰত, কিছুমান পুষ্কৰ অৰণ্যত বাস কৰা; কিছুমান শ্ৰীশৈলত নিবিষ্ট, আৰু কিছুমান কুৰুক্ষেত্ৰত নিবাসী—
Verse 5
धर्म्मारण्यरता ये च दंडकारण्यवासिनः । जंबूमार्गरता ये च ये च सत्यनिवासिनः
আৰু যিসকল ধৰ্মাৰণ্য নামৰ বনত আনন্দ পায়; যিসকল দণ্ডকাৰণ্যত বাস কৰে; যিসকল জম্বূ-মাৰ্গত ৰত; আৰু যিসকল সত্যত স্থিত—
Verse 6
एते चान्ये च बहवः सशिष्या मुनयोऽमलाः । नैमिषं समुपायाताः शौनकं द्रष्टुमुत्सुकाः
এনে আৰু বহু নিৰ্মল মুনি, শিষ্যসকলসহ, শৌনকৰ দৰ্শনলৈ উৎসুক হৈ নৈমিষলৈ উপস্থিত হ’ল।
Verse 7
तं पूजयित्वा विधिवत्तेन ते च सुपूजिताः । आसनेषु विचित्रेषु बृस्यादिषु यथाक्रमम्
তেওঁক বিধি-মতে পূজা কৰি, আৰু নিজেও সন্মানিত হৈ, তেওঁলোকে ক্ৰম অনুসাৰে বিচিত্ৰ শোভাময় আসন—চেয়াৰ আদি—ত বহিল।
Verse 8
शौनकेन प्रदत्तेषु आसीनास्ते तपोधनाः । कृष्णाश्रिताः कथाः पुण्याः परस्परमथाब्रुवन्
শৌনকে দিয়া আসনসমূহত বহি, তপস্যাধনে সমৃদ্ধ সেই ঋষিসকলে কৃষ্ণ-আশ্ৰিত পুণ্যময় পবিত্ৰ কাহিনী পৰস্পৰে ক’বলৈ ধৰিলে।
Verse 9
कथांतेषु ततस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । आजगाम महातेजाः सूतस्तत्र महाद्युतिः
তাৰ পাছত, ভাবিত-আত্মা সেই মুনিসকলৰ কথোপকথন শেষ হোৱাত, মহাতেজস্বী আৰু মহাদ্যুতিমান সূত তাত আহি উপস্থিত হ’ল।
Verse 10
व्यासशिष्यः पुराणज्ञो रोमहर्षणसंज्ञकः । तान्प्रणम्य यथान्यायं स तैश्चैवाभिपूजितः
ব্যাসৰ শিষ্য, পুৰাণজ্ঞ, ৰোমহর্ষণ নামে পৰিচিত তেওঁ, বিধি অনুসাৰে তেওঁলোকক প্ৰণাম কৰিলে; আৰু তেওঁলোকেও তাক বিধি-মতে সন্মানিত কৰিলে।
Verse 11
उपविष्टं यथायोग्यं शौनकाद्या महर्षयः । व्यासशिष्यं सुखासीनं सूतं वै रोमहर्षणम्
যথাযোগ্যভাৱে বহি থকা শৌনক আদি মহর্ষিসকলে, সুখাসনে বহি থকা ব্যাস-শিষ্য সূত ৰোমহর্ষণৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়িল।
Verse 12
तं पप्रच्छुर्महाभागाः शौनकाद्यास्तपोधनाः । ऋषय ऊचुः । पौराणिक महाबुद्धे रोमहर्षण सुव्रत
তেতিয়া মহাভাগ্যৱান তপোধন ঋষিসকল—শৌনক আদি—তাঁক সুধিলে। ঋষিসকলে ক’লে: “হে পুৰাণবক্তা, হে মহাবুদ্ধি ৰোমহর্ষণ, হে সু-ব্ৰতধাৰী,”
Verse 13
त्वत्तः श्रुता महापुण्याः पुरा पौराणिकीः कथाः । सांप्रतं च प्रवृत्ताः स्म कथायां सक्षणा हरेः
তোমাৰ পৰা আমি পূৰ্বে মহাপুণ্য পুৰাণিক কাহিনী শুনিছিলোঁ; আৰু এতিয়া হৰিৰ কথা তাৰ লক্ষণ-উপলক্ষণ আৰু বিস্তাৰসহ পুনৰ আৰম্ভ কৰিছোঁ।
Verse 14
स वै पुंसां परोधर्मो यतो भक्तिरधोक्षजे । पुनः पुराणमाचक्ष्व हरिवार्ता समन्वितम्
নিশ্চয় মানুহৰ পৰম ধৰ্ম সেইটোৱেই, যাৰ পৰা অধোক্ষজ পৰমেশ্বৰত ভক্তি উদয় হয়। সেয়ে হৰিৰ বাৰ্তাৰে সমন্বিত পুৰাণ পুনৰ এবাৰ বৰ্ণনা কৰা।
Verse 15
हरेरन्या कथा सूत श्मशानसदृशी स्मृता । हरिस्तीर्थस्वरूपेण स्वयं तिष्ठति तच्छ्रुतम्
হে সূত, হৰিৰ বাহিৰে আন কাহিনী শ্মশান সদৃশ বুলি স্মৃত। শুনা যায়, হৰি নিজেই তীৰ্থ-স্বরূপে তাত অৱস্থিত থাকে।
Verse 16
तीर्थानां पुण्यदातॄणां नामानि किल कीर्तय । कुत एतत्समुत्पन्नं केन वा परिपाल्यते
অনুগ্ৰহ কৰি পুণ্যদাতা তীৰ্থসমূহৰ নামসমূহ কীৰ্তন কৰা। এই প্ৰথা ক’ৰ পৰা উৎপন্ন হ’ল, আৰু কাহাৰ দ্বাৰা ই পৰিপালিত হয়?
Verse 17
कस्मिन्विलयमभ्येति जगदेतच्चराचरम् । क्षेत्राणि कानि पुण्यानि के च पूज्याः शिलोच्चयाः
এই চল-অচল সমগ্ৰ জগত শেষত কাৰ মাজত লীন হয়? কোন কোন পুণ্য ক্ষেত্ৰ (ক্ষেত্ৰ) শ্ৰেষ্ঠ, আৰু কোন কোন পৰ্বত-শিখৰ পূজনীয়?
Verse 18
नद्यश्च काः पराः पुण्या नृणां पापहराः शुभाः । एतत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथाक्रमम्
কোন কোন নদী পৰম পুণ্য—শুভ আৰু মানুহৰ পাপ হৰণকাৰী? হে মহাভাগ, এই সকলো কথা মোক যথাক্ৰমে কহা।
Verse 19
सूत उवाच । साधुसाधु महाभागाः साधुपृष्टं तपोधनाः । तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि पुराणं पद्मसंज्ञकम्
সূত ক’লে: সাধু সাধু, হে মহাভাগসকল! হে তপোধনসকল, তোমালোকে উত্তম প্ৰশ্ন কৰিলা। তাক নমস্কাৰ কৰি মই এতিয়া পদ্ম-নামক পুৰাণ ব্যাখ্যা কৰিম।
Verse 20
पाराशर्यं परमपुरुषं विश्ववेद्यैकयोनिं विद्याधारं विपुलमतिदं वेदवेदांतवेद्यम् । शश्वच्छांतं स्वमतिविषयं शुद्धतेजोविशालं वेदव्यासं विततयशसं सर्वदाहं नमामि
মই পাৰাশৰ্য—বেদব্যাস—সেই পৰম পুৰুষক নমস্কাৰ কৰোঁ; যি সমগ্ৰ জগতৰ বাবে জ্ঞাত একমাত্ৰ উৎস, বিদ্যাৰ আধাৰ, বিপুল বুদ্ধিসম্পন্ন, বেদ আৰু বেদান্তে যাক জানিব পাৰি। চিৰশান্ত, সাধাৰণ চিন্তাৰ অতীত, শুদ্ধ তেজে মহান; যাৰ যশ বিস্তৃত আৰু যি সদা অজ্ঞান দগ্ধ কৰে।
Verse 21
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे । यस्य प्रसादाद्वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम्
অমিত তেজস্বী ভগৱান ব্যাসক নমস্কাৰ। যাঁৰ কৃপাতে মই এতিয়া নাৰায়ণ-কথা এইখন বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 22
प्रवक्ष्यामि महापुण्यं पुराणं पद्मसंज्ञितम् । सहस्रं पंचपंचाशत्षड्भिः खंडैः समन्वितम्
মই মহাপুণ্যদায়ক ‘পদ্ম’ নামে পৰিচিত পুৰাণখন ব্যাখ্যা কৰিম; ই পঞ্চপঞ্চাশ সহস্ৰ শ্লোকযুক্ত আৰু ছয় খণ্ডে সুসংগঠিত।
Verse 23
तत्रादावादिखंडं स्याद्भूमिखंडं ततः परम् । ब्रह्मखंडं च तत्पश्चात्ततः पातालखंडकम्
তাত প্ৰথমে থাকে আদি-খণ্ড; তাৰ পিছত ভূমি-খণ্ড। তাৰ পাছত ব্ৰহ্ম-খণ্ড, আৰু তাৰ পিছত পাতাল-খণ্ড।
Verse 24
क्रियाखंडं ततः ख्यातमुत्तरं खंडमंतिमम् । एतदेव महापद्ममद्भुतं यन्मयं जगत्
তাৰ পাছত ক্ৰিয়া-খণ্ড খ্যাত; আৰু উত্তৰ-খণ্ড হৈছে অন্তিম, সমাপনী বিভাগ। এইয়েই আশ্চৰ্য ‘মহাপদ্ম’—পদ্ম পুৰাণ—যাৰ প্ৰকাশ এই সমগ্ৰ জগত।
Verse 25
तद्वृत्तांताश्रयं तस्मात्पाद्ममित्युच्यते बुधैः । एतत्पुराणममलं विष्णुमाहात्म्यमुत्तमम्
সেইহেতু, পদ্ম-সম্পৰ্কীয় সেই বৃত্তান্তৰ আশ্ৰয় লোৱাৰ বাবে, জ্ঞানীসকলে ইয়াক ‘পাদ্ম’ বুলি কয়। এই পুৰাণ অমল, আৰু ই বিষ্ণুৰ উত্তম মাহাত্ম্য-গাথা।
Verse 26
देवदेवोहरिर्यद्वै ब्रह्मणे प्रोक्तवान्पुरा । ब्रह्मा तन्नारदायाह नारदोऽस्मद्गुरोः पुरः
যি উপদেশ দেৱদেৱ হৰি প্ৰভুৱে পূৰ্বে ব্ৰহ্মাক কৈছিল, সেই কথাই ব্ৰহ্মাই নাৰদক ক’লে; আৰু নাৰদে (পুনৰ) আমাৰ গুৰুৰ সন্মুখত তাক উচ্চাৰণ কৰিলে।
Verse 27
व्यासः सर्वपुराणानि सेतिहासानि संहिताः । अध्यापयामास मुहुर्मामतिप्रियमात्मनः
ব্যাসদেৱে মোক—তেওঁৰ অতি প্ৰিয়জন—সকলো পুৰাণ, ইতিһাস আৰু সংহিতাসমূহ পুনঃপুনঃ অধ্যাপন কৰাইছিল।
Verse 28
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि पुराणमतिदुर्लभम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महत्यादि पापेभ्यो मुच्यते नरः
এতিয়া মই তোমাক অতি দুষ্প্ৰাপ্য এক পুৰাণ সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব; ইয়াক শুনিলে মানুহ ব্ৰাহ্মণ-হত্যা আদি পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 29
सर्वतीर्थाभिषेकं च लभते शृणुते हि यः । श्रद्धया परया भक्त्या श्रुतमात्रेण मुक्तिदः
যি কোনোবাই পৰম শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তিৰে ইয়াক শুনে, সি সকলো তীৰ্থত স্নান কৰাৰ ফল লাভ কৰে; কেৱল শুনামাত্ৰেই ই মুক্তিদাতা হয়।
Verse 30
अश्रद्धयापि शृणुते लभते पुण्यसंचयम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पद्मं श्रोत्रातिथी कुरु
অশ্ৰদ্ধাৰে শুনিলেও সি পুণ্যৰ সঞ্চয় লাভ কৰে; সেয়ে সকলো প্ৰয়াসে পদ্ম পুৰাণক তোমাৰ কাণৰ আদৰণীয় অতিথি কৰি লোৱা।
Verse 31
तत्रादिखंडं वक्ष्यामि पुण्यं पापविनाशनम् । शृण्वंतु मुनयः सर्वे सशिष्यास्त्वत्र ये स्थिताः
সেই প্ৰসঙ্গতে এতিয়া মই আদি-খণ্ড বৰ্ণনা কৰিম—পবিত্ৰ আৰু পাপনাশক। ইয়াত উপস্থিত সকলো মুনি, শিষ্যসহ, শুনক।