
The Origin of the Lauhitya River (and the King of Tīrthas)
অধ্যায় ৫৫ত কামৰ অস্থিৰকাৰী শক্তি আৰু তীৰ্থৰ শুদ্ধিদায়ক মহিমা দুটা সতর্ক উপাখ্যান আৰু তীৰ্থ-উৎপত্তিৰ কাহিনীৰে একেলগে বৰ্ণিত। প্ৰথমে গঙ্গাৰ কাষত থকা এজন পূজ্য পৰমহংস ব্ৰাহ্মণৰ সন্মুখত এগৰাকী অতি সুন্দৰী নাৰী আহে; ভয়, প্ৰলোভন, অস্বীকাৰ আৰু নিশাৰ টানটান পৰিস্থিতিৰ অন্তত মৃত্যু আৰু লোকৰ প্ৰশ্নোত্তৰ ঘটে, যাৰ দ্বাৰা কামে মনক কিদৰে বিচলিত কৰে সেয়া প্ৰকাশ পায়। তাৰ পিছত কাহিনী দেৱলোকীয় স্তৰত বিস্তাৰিত হয়: ব্ৰহ্মাই অমোঘা (ঋষি/ৰাজা শান্তনুৰ পত্নী)ক দেখি মোহিত হয়; তেওঁৰ বীৰ্য পতিত হয়, আৰু দম্পতীৰ ধৰ্মসম্মত আচৰণৰ ফলত তাতেই এক পবিত্ৰ ‘তীৰ্থৰাজ’ প্ৰকাশ পায়, যি লৌহিত্য নদীৰ উৎপত্তিৰ সৈতে সংযুক্ত। শেষত পৰশুৰাম (জামদগ্ন্য) ক্ষত্ৰিয়-বধৰ পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত বিচাৰে; বহু নদীত স্নান কৰিও শান্তি নাপায়, কিন্তু দক্ষিণাৱর্ত ঘূৰ্ণি/কুণ্ডত স্নান কৰাত তেওঁৰ কুঠাৰ শুদ্ধ হয়। এইদৰে তীৰ্থটোক মুক্তিদায়ক বুলি প্ৰতিপন্ন কৰি অধ্যায়ে শিক্ষা দিয়ে—কাম দমন কঠিন, কিন্তু তীৰ্থ আৰু ভক্তিয়ে পুনৰ পবিত্ৰতা দান কৰে।
Verse 1
श्रीभगवानुवाच । अपरं च प्रवक्ष्यामि कामेनाधिष्ठितस्य च । पुरा भागीरथी तीरे द्विजः परमहंसकः
শ্ৰী ভগৱানে ক’লে: “মই আৰু এটা বৃত্তান্ত ক’ম—যিজন কামনাৰ অধীন হৈছিল। অতীত কালত ভাগীৰথীৰ তীৰত এজন ব্ৰাহ্মণ পৰমহংস বাস কৰিছিল।”
Verse 2
उपदेष्टा सहस्राणां द्विजानां शांतिदः परः । एकदंडधरः साक्षात्कूर्मवद्धरणी स्थितः
সেইজন আছিল হাজাৰ হাজাৰ দ্বিজৰ উপদেশক, তেওঁলোকক শান্তি দান কৰা পৰম। এক দণ্ড ধাৰণ কৰি তেওঁ পৃথিৱীত অচলভাৱে স্থিত—যেন সাক্ষাৎ কূৰ্ম অৱতাৰেই ধৰণীক ধৰি আছে।
Verse 3
एकाकिनः सतस्तस्य देवागारे विनिष्कृते । पत्युर्गृहात्परं गेहं गंतुं सायं समुद्यता
তাইৰ স্বামী একাকী বাহিৰত থাকোঁতে, আৰু দেৱালয়ত পূজা সম্পন্ন কৰি, তাই সন্ধিয়া বেলাত স্বামীৰ ঘৰৰ পৰা আন এটা ঘৰলৈ যাবলৈ ওলাই পৰিল।
Verse 4
अकस्माद्युवती नारी मिलिता रूपधारिणी । दृष्ट्वा तां भगवान्विप्रो मन्मथस्य भयार्दितः
হঠাতে ৰূপধাৰিণী এক যুৱতী নাৰী আহি তেওঁৰ সন্মুখত মিলিল। তাক দেখি সেই ভগৱৎ-সদৃশ ব্ৰাহ্মণ কামদেৱৰ ভয়ত আতংকিত হ’ল।
Verse 5
अगारजठरे कृत्वा स चैनां प्राक्षिपत्क्षपाम् । अर्गलं सा दृढं कृत्वा देवागारे सुशोभने
ঘৰৰ অন্তঃকক্ষক ‘জঠৰ’ কৰি তেওঁ তাইক ৰাত্ৰিৰ অন্ধকাৰত নিক্ষেপ কৰিলে। আৰু তাই সুন্দৰ দেৱাগাৰত দৰজাৰ অৰ্গল দৃঢ়কৈ লগাই ভিতৰতে থাকিল।
Verse 6
कदाचिदपि तं द्वारादागंतुं न ददाति ह । एवंभूतः समाधिस्थः क्षपां क्षिप्त्वा विलप्य सः
তাই কোনো সময়েই তেওঁক দৰজাৰে ভিতৰলৈ আহিবলৈ নিদিলে। এইদৰে সমাধিস্থ হৈ তেওঁ ৰাতি পাৰ কৰিলে, তাৰ পাছত বিলাপ কৰি কান্দি উঠিল।
Verse 7
चिंतयंस्तां वरारोहां द्वारि किं वा कृतं मम । एवं संचिंत्यतामाह द्वारं देहीह नः प्रिये
সেই সুন্দৰ নিতম্বধাৰিণীক চিন্তা কৰি তেওঁ ভাবিলে, “দুৱাৰত মই কি কৰিলোঁ?” এইদৰে চিন্তা কৰি ক’লে, “প্ৰিয়ে, আমাৰ বাবে ইয়াত দুৱাৰ খুলি দে।”
Verse 8
पतिश्च वशगः कांते दयितस्ते भविष्यति । ततस्तं प्राह सा विप्रं वृद्धं कामप्रलालसम्
“হে কান্তে, তোমাৰ পতি তোমাৰ বশত থাকি তোমাৰ প্ৰিয়তম হ’ব।” তাৰ পাছত তাই সেই ব্ৰাহ্মণক ক’লে—বৃদ্ধ, কিন্তু কামনাৰে লালসাময় বাক্য কোৱা।
Verse 9
अनन्विता गिरःस्तात वक्तुं त्वं नार्हसि प्रभो । अथासौ भगवान्प्राह प्रचुरं चास्ति मे वसु
“প্ৰিয়জন, তোমাৰ বাক্য অসংলগ্ন; হে প্ৰভু, তুমি ক’বলৈ যোগ্য নহোৱা।” তেতিয়া সেই ভগৱানে ক’লে, “মোৰো প্ৰচুৰ ধন-সম্পদ আছে।”
Verse 10
तव दास्यामि कल्याणि प्रस्फोटय कपाटिकाम् । विप्रमाह पुनः सा च त्वं वै मे धर्मतः पिता
“কল্যাণী, মই তোমাক দিম—সৰু দুৱাৰখন খোল!” ব্ৰাহ্মণে পুনৰ ক’লে। কিন্তু তাই ক’লে, “ধৰ্ম অনুসাৰে আপুনি মোৰ পিতা।”
Verse 11
मा गच्छ पुत्रिकां मां च परयोषां च धार्मिक । मनसा स समालोच्य सुषिरेण पथा गृहान्
“হে ধৰ্মিক, মোৰ জীয়েকৰ ওচৰলৈ নাযাবা, মোৰ ওচৰলৈও নহয়, আৰু পৰস্ত্ৰীৰ ওচৰলৈও নহয়।” এইদৰে মনে ভাবি, সি গোপন পথেদি ঘৰসমূহলৈ গ’ল।
Verse 12
बाहुनोद्धाट्यते नैव गंतुं चैव समुद्यतः । गच्छतश्चार्द्धमरर उत्तमांगं सुसंकटे
বাহু উঠাই যাত্ৰা কৰিবলৈ উদ্যত হ’লেও সি যাব নোৱাৰিলে; আৰু আগবাঢ়োতে ভয়ংকৰ সংকটত তাৰ মূৰ আধা আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল।
Verse 13
प्रविष्टं न पुनश्चैति पंचत्वमगमत्तदा । उषःकाले समायाता रक्षिणो ये च किंकराः
যি ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিছিল, সি পুনৰ উভতি নাহিল; সেই সময়ত সি পঞ্চতত্ত্বৰ অৱস্থালৈ গ’ল, অৰ্থাৎ মৃত্যু বৰণ কৰিলে। প্ৰভাত হ’তেই ৰক্ষী আৰু সেৱকসকল আহি উপস্থিত হ’ল।
Verse 14
अद्भुतं तं शवं दृष्ट्वा तामुचुस्ते च विस्मिताः । कथं च निधनं त्वस्य संभूतं ब्रूहि सुंदरि
সেই আশ্চৰ্য শৱটো দেখি তেওঁলোকে বিস্মিত হৈ তাইক ক’লে: “ইয়াৰ মৃত্যু কেনেকৈ হ’ল? কোৱা, হে সুন্দৰী।”
Verse 15
कथयित्वा तु तद्वृत्तमभीष्टं देशमागता । एवं कामस्य महिमा दुर्निवारो जनेषु च
সেই সমগ্ৰ বৃত্তান্ত ক’লে পিচত তাই ইচ্ছিত স্থানলৈ উভতি আহিল। এইদৰে কামৰ মহিমা—মানুহৰ মাজত তাক দমন কৰা দুষ্কৰ।
Verse 16
सर्वेषामपि जंतूनां सुरासुरनृणां भवेत् । दृष्ट्वाऽमोघां वरारोहां सर्वलोकपितामहः
সকলো প্ৰাণী—দেৱ, অসুৰ আৰু মানুহৰ মাজতো—অমোঘা, সুগঠিত অঙ্গৰ সেই নাৰীক দেখি সকলো লোকৰ পিতামহ ব্ৰহ্মাও মোহিত হ’ল।
Verse 17
च्युतबीजोभवत्तत्र लौहित्यसंभवस्मृतः । पुनाति सकलान्लोकान्सर्वतीर्थमयो हि सः
তাত পতিত বীজৰ পৰা ‘লৌহিত্য’ৰ উৎপত্তি বুলি স্মৃত সেই পবিত্ৰ ধাৰা উদ্ভৱ হ’ল। সি সকলো তীৰ্থৰ মূৰ্তি; সেয়ে সি সকলো লোকক পবিত্ৰ কৰে।
Verse 18
यमाश्रित्य नरो याति ब्रह्मलोकमनामयम् । द्विज उवाच । कथं च ब्रह्मणो मोहो ह्यमोघा का वरांगना
যমক আশ্ৰয় কৰি মানুহে নিৰাময় ব্ৰহ্মলোকলৈ যায়। দ্বিজে ক’লে: “ব্ৰহ্মাৰ মোহ কেনেকৈ হ’ল? আৰু সেই অমোঘা শ্ৰেষ্ঠা নাৰী কোন?”
Verse 19
उद्भवं तीर्थराजस्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । श्रीभगवानुवाच । मुनिर्देवैः समाराध्यः पद्मयोनिसमप्रभः
“মই তীৰ্থৰাজৰ উৎপত্তি তত্ত্বতঃ শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ।” শ্ৰীভগৱানে ক’লে: “সেই মুনি দেৱসকলৰ দ্বাৰা আৰাধিত, পদ্মযোনি (ব্ৰহ্মা) সদৃশ প্ৰভাৰে দীপ্তিমান আছিল।”
Verse 20
शंतनुश्चेति विख्यातः पत्नी तस्य पतिव्रता । अमोघेति समाख्याता रूपयौवनशालिनी
তেওঁ ‘শন্তনু’ নামে বিখ্যাত আছিল। তেওঁৰ পত্নী পতিব্ৰতা; ‘অমোঘা’ নামে পৰিচিত, ৰূপ আৰু যৌৱনৰ শোভাৰে সমৃদ্ধ আছিল।
Verse 21
अस्याश्च पतिमन्वेष्टुं यातो ब्रह्मा च तद्गृहम् । तस्मिन्काले मुनिश्रेष्ठः पुष्पाद्यर्थं वनं गतः
তেওঁৰ স্বামীক বিচাৰিবলৈ ব্ৰহ্মাও সেই গৃহলৈ গ’ল। সেই সময়তে মুনিশ্ৰেষ্ঠজন ফুল আদি সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বনলৈ গৈছিল।
Verse 22
सा तं दृष्ट्वा सुरश्रेष्ठमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ । दूरेभिवादनं कृत्वा सा गृहं प्रविवेश ह
তেওঁ দেৱশ্ৰেষ্ঠজনক দেখি অৰ্ঘ্য-পাদ্য আদি আদৰণীয় উপচাৰ আগবঢ়ালে। সন্মানজনক দূৰত্বৰ পৰা নমস্কাৰ কৰি পাছত গৃহত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 23
तां च दृष्ट्वा नवद्यांगीं धाता कामवशं गतः । स्रष्टात्मानं समाधायाचिंतयत्तां पुरोगताम्
তেওঁক নবযৌৱন-অঙ্গী দেখি ধাতা (স্ৰষ্টা) কামবশত পৰিল। তাৰপিছত সৃষ্টিশক্তিক সংযত কৰি ধ্যানস্থ হৈ, সন্মুখত থকা তিৰোতাক মনত চিন্তা কৰিলে।
Verse 24
बीजं पपात खट्वायां ब्रह्मणः परमात्मनः । ततो ब्रह्मा गतस्त्रस्तस्त्वरया परिपीडितः
ব্ৰহ্মা—পৰমাত্মা—ৰ বীজ খাটত পৰি গ’ল। তেতিয়া ব্ৰহ্মা ভীত হৈ, তাড়নাৰ চাপত, তৎক্ষণাৎ সৰি গ’ল।
Verse 25
अथायातो मुनिर्गेहं शुक्रं पीठे ददर्श ह । तमपृच्छद्वरारोहां कश्चाप्यत्रागतः पुमान्
তাৰ পাছত মুনি ঘৰলৈ আহি সিংহাসনত বহি থকা শুক্ৰক দেখিলে। তেওঁ মহীয়সী নাৰীক সুধিলে, “ইয়ালৈ কোন পুৰুষ আহিছে?”
Verse 26
तमुवाच ततोऽमोघा ब्रह्मा ह्यत्रागतः पते । त्वामेवान्वेषितुं नाथ मया दत्तोत्र पीठकः
তেতিয়া অমোঘাই ক’লে, “হে প্ৰভু, ব্ৰহ্মাই নিশ্চয় ইয়ালৈ আহিছিল। হে নাথ, কেৱল তোমাক বিচাৰিবলৈ মই ইয়াত এই আসন স্থাপন কৰিলোঁ।”
Verse 27
शुक्रस्य कारणं चात्र तपसा ज्ञातुमर्हसि । ततो ध्यानात्परिज्ञातं तेनैव च द्विजन्मना
ইয়াত শুক্ৰ-সম্পৰ্কীয় কাৰণ তপস্যাৰ দ্বাৰা জানিব লাগিব। তাৰ পাছত ধ্যানৰ জৰিয়তে সেই দ্বিজে ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি পালে।
Verse 28
ब्रह्मरेतः परं साध्वी पालयस्व ममाज्ञया । उत्पद्यते सुतस्ते तु सर्वलोकैकपावनः
হে সাধ্বী, মোৰ আজ্ঞা অনুসাৰে ব্ৰহ্মাৰ এই পৰম বীজ সংৰক্ষণ কৰা। ইয়াৰ পৰা তোমাৰ এজন পুত্ৰ জন্মিব—যি একাই সকলো লোকক পবিত্ৰ কৰিব।
Verse 29
आवयोः सर्वकल्याणं फलिष्यति मनोगतम् । ततः पतिव्रता तस्य आज्ञामागृह्य संभवात्
আমাৰ দুয়োৰে বাবে হৃদয়ত লালিত সকলো মঙ্গল-কামনা ফল দিব। তাৰ পাছত সেই পতিব্ৰতা নাৰীয়ে তেওঁৰ আজ্ঞা গ্ৰহণ কৰি যথাবিধি আগবাঢ়িল।
Verse 30
पपौ रेतो महाभागा ब्रह्मणः परमात्मनः । आवर्त इव संजज्ञे रौद्रगर्भ इति स्फुरन्
সেই মহাভাগা পৰমাত্মা ব্ৰহ্মাৰ ৰেত পান কৰিলে। তেতিয়া ভিতৰত ঘূৰ্ণিৰ দৰে এক আৱৰ্ত উদ্ভৱ হ’ল, দীপ্ত হৈ ‘ৰৌদ্ৰগৰ্ভ’ নামে খ্যাত হ’ল।
Verse 31
प्रसोढुं नैव शक्ता सा शंतनुं चाब्रवीत्ततः । गर्भं धारयितुं नाथ न शक्नोम्यधुना प्रभो
সেয়া সহিব নোৱাৰি তেতিয়া শান্তনুক ক’লে— “হে নাথ, হে প্ৰভু, মই এতিয়া এই গৰ্ভ ধাৰণ কৰিব নোৱাৰোঁ।”
Verse 32
किं करिष्यामि धर्मज्ञ प्राणो मे संचलत्यपि । आज्ञापय महाभाग गर्भं त्यक्ष्यामि यत्र च
হে ধৰ্মজ্ঞ, মই কি কৰিম? মোৰ প্ৰাণবায়ুও কঁপিছে। হে মহাভাগ, আজ্ঞা দিয়া—মই এই গৰ্ভ ক’ত ত্যাগ কৰিম?
Verse 33
पत्युराज्ञां समादाय मुक्तो गर्भो युगंधरे । पयस्तेजोमयं शुद्धं सर्वधर्मप्रतिष्ठितम्
পতিৰ আজ্ঞা গ্ৰহণ কৰি গৰ্ভটো যুগন্ধৰ পৰ্ব্বতত মুক্ত কৰা হ’ল—দুগ্ধ আৰু তেজোময়, শুদ্ধ, আৰু সকলো ধৰ্মৰ প্ৰতিষ্ঠা-ৰূপ।
Verse 34
तन्मध्ये पुरुषः शुद्धः किरीटी नीलवाससा । रत्नदाम्ना च विद्धांगो दुःप्रेक्ष्यो ज्योतिषां गणः
তাৰ মাজত এক পৰম শুদ্ধ পুৰুষ প্ৰকাশ পালে—মুকুটধাৰী, নীল বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা; ৰত্নমালাৰে অঙ্গ অলংকৃত; যাৰ দীপ্তি জ্যোতিসমূহৰ গুচ্ছৰ দৰে, তাক চাবলৈও দুষ্কৰ আছিল।
Verse 35
ततो देवगणाः स्वर्गात्पुष्पवर्षमवाकिरन् । प्रसूतः सर्वतीर्थेषु तीर्थराज इति स्मृतः
তেতিয়া স্বৰ্গৰ পৰা দেৱগণৰ দলসমূহে পুষ্পবৃষ্টি কৰিলে। তেওঁ সকলো তীৰ্থৰ মাজত প্ৰকাশ পালে আৰু ‘তীৰ্থৰাজ’—তীৰ্থসমূহৰ ৰজা—বুলি স্মৰণ কৰা হয়।
Verse 36
ततो राम इति ख्यातः प्रजातोहं भृगोः कुले । क्षत्रियान्पितृहंतॄंस्तु ससैन्यबलवाहनान्
তাৰ পাছত মই ভৃগুৰ বংশত জন্ম লৈ ‘ৰাম’ নামে খ্যাত হ’লোঁ। আৰু মোৰ পিতৃপুৰুষৰ হত্যাকাৰী ক্ষত্ৰিয়সকলক—তেওঁলোকৰ সেনা, বল আৰু বাহনসহ—মই বিনাশ কৰিলোঁ।
Verse 37
हत्वा युद्धगतान्भीतान्पंकैः सर्वैर्युतो ह्यहम् । ब्रह्महत्यासमं घोरं मद्गेहे समुपस्थितम्
যুদ্ধলৈ গৈ এতিয়া ভীত হোৱা তেওঁলোকক বধ কৰি, মই সকলো প্ৰকাৰৰ কলুষত লিপ্ত হৈ, মোৰ নিজৰ ঘৰতে ব্ৰহ্মহত্যাৰ সমান ভয়ংকৰ পাপক সন্মুখত উপস্থিত দেখিলোঁ।
Verse 38
पंकयुक्तं कुठारं मे क्षालितं नैव शुद्ध्यति । ततः खे चाभवद्वाणी राम मद्वचनं कुरु
মোৰ কুঠাৰ কাদাৰে লেপা; ধুই পেলালেও ই শুদ্ধ নহয়। তেতিয়া আকাশত এটা বাণী উঠিল—“হে ৰাম, মোৰ বাক্য অনুসাৰে কৰা।”
Verse 39
यत्र तीर्थे कुठारं ते निर्मलं च भवेदिह । तत्र ते सर्वपापानां जातानां च क्षयो भवेत्
যি তীৰ্থত তোমাৰ কুঠাৰ ইয়াত নিৰ্মল হয়, সেই ঠাইতে তোমাৰ সঞ্চিত সকলো পাপৰ ক্ষয় ঘটে।
Verse 40
जनानां तत्र सर्वेषां हितार्थं तिष्ठ मानद । चपलं गच्छ तीर्थानि सर्वाणि सुमहांति च
সেই ঠাইতে থাক, হে মানদাতা, সকলো লোকৰ মঙ্গলৰ বাবে; কিন্তু তুমি, হে চঞ্চল, সকলো তীৰ্থলৈ—অতি মহান তীৰ্থলৈও—গমন কৰা।
Verse 41
तेषां मध्ये महातीर्थे पर्शुः शुद्धो भवेद्यदि । तं च जानीहि तीर्थेषु मुक्तिदं परिकीर्तितम्
সেইসকলৰ মাজত মহাতীৰ্থত যদি পৰশু শুদ্ধ হয়, তেন্তে সেই স্থানক তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত মুক্তিদাতা বুলি জানিবা।
Verse 42
तच्छ्रुत्वा जामदग्न्यस्तु तीर्थानि प्रययौ तदा । गंगां सरस्वतीं शुभ्रां कावेरीं सरयूं तथा
সেয়া শুনি জামদগ্ন্য তেতিয়া তীৰ্থসমূহলৈ যাত্ৰা কৰিলে—গঙ্গা, শুভ্ৰা সরস্বতী, কাবেৰী আৰু তদ্ৰূপে সরয়ূলৈ।
Verse 43
गोदावरीं च यमुनां कद्रूं च वसुदां तथा । अन्यां च पुण्यदां रम्यां गौरीं पूर्वां स्थितां शुभाम्
আৰু গোদাবৰী আৰু যমুনা, কদ্ৰূ আৰু বসুদা; আৰু আন এক ৰমণীয় পুণ্যদায়িনী নদী—পূবত অৱস্থিত শুভ গৌৰী।
Verse 44
गच्छतस्तस्य धीरस्य सदागतिसमस्य च । क्षालितः सर्वतीर्थेषु न पुनर्निर्मलोऽभवत्
সেই ধীৰ পুৰুষে সদা সমভাৱে যাত্ৰা কৰি থাকিল; সকলো তীৰ্থত স্নান কৰিলেও তেওঁ পুনৰ নিৰ্মল নহ’ল।
Verse 45
ततो गिरिगुहां दुर्गां महारण्यं च पर्वतम् । गिरिकूटं च दुर्लभ्यं ययौ तीर्थमसौ हरिः
তাৰ পাছত হৰিয়ে সেই তীৰ্থলৈ গ’ল—অগম্য গিৰিগুহা-দুৰ্গ, মহাৰণ্য আৰু পৰ্বত, আৰু দুৰ্লভ গিৰিকূট শিখৰলৈ।
Verse 46
न च निर्मलतामेति कुठारस्तस्य तेन च । विषादमगमत्तत्र रामः परपुरंजयः
তেওঁৰ কাৰণে সেই কুঠাৰো নিজৰ পূৰ্বৰ নিৰ্মলতা নাপালে; সেয়ে পৰপুৰঞ্জয় ৰাম তাত বিষাদগ্ৰস্ত হ’ল।
Verse 47
हाहेति विविधं कृत्वा चोपविश्य धरातले । प्रचिंतामगमद्वीरस्तमुवाच पुनस्तथा
“হায় হায়!” বুলি নানা ধৰণে কাতৰ হৈ বীৰজনে মাটিত বহিল; চিন্তাত আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ পুনৰ তেনেদৰেই তাক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 48
पूर्वस्यां दिशि देवेश तीर्थं चास्ति गुहोदरे । तच्छ्रुत्वा नरशार्दूलो गत्वा कुंडं ददर्श सः
হে দেৱেশ, পূব দিশত গুহাৰ ভিতৰত আন এটা তীৰ্থ আছে। এই কথা শুনি নৰশাৰ্দূল তাত গৈ সেই পবিত্ৰ কুণ্ড দেখিলে।
Verse 49
प्रदक्षिणं जलावर्तं शुभ्रं पापहरं शुभम् । तज्जलस्पर्शमात्रेण कुठारः शुद्धतां गतः
সোঁফালে ঘূৰণীয়া জলাৱৰ্ত শুদ্ধ, মঙ্গলময় আৰু পাপহৰ। সেই জলৰ কেৱল স্পৰ্শতেই কুঠাৰো পৱিত্ৰতা লাভ কৰিলে।
Verse 50
ततो रामोभिषेकं तु कृतवान्प्रमुदान्वितः । शुद्धात्मनस्त्वपापस्य बुद्धिर्जाता प्रपाविनी
তাৰ পাছত আনন্দেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ ৰামে অভিষেক সম্পন্ন কৰিলে। সেই শুদ্ধাত্মা, নিৰপাপজনৰ ভিতৰত স্পষ্ট আৰু পাৱন বুদ্ধি উদ্ভৱ হ’ল।
Verse 51
स रामः सुचिरं स्थित्वा तीर्थराजं प्रसाद्य तम् । ततस्ततोऽचलात्प्राप्य पुरं वेगसमन्वितः
ৰামে বহুদিন তাত অৱস্থান কৰি সেই তীৰ্থৰাজক প্ৰসন্ন কৰিলে। তাৰ পাছত পৰ্বত-পৰ্বত অতিক্ৰম কৰি, মহা বেগেৰে নগৰত উপনীত হ’ল।
Verse 52
ख्यातं कृत्वा ततश्चोर्व्यां गतोसौ लवणार्णवम् । अयं तीर्थवरः साक्षात्पितामहकृतो भुवि
ইয়াক পৃথিৱীত খ্যাত কৰি তেওঁ তাৰ পাছত লৱণাৰ্ণৱ, লোনা সাগৰৰ পিনে গ’ল। এই তীৰ্থশ্ৰেষ্ঠ পৃথিৱীত সাক্ষাৎ পিতামহ ব্ৰহ্মাই স্থাপন কৰা।
Verse 53
सुखदः सर्वतः शुद्धो मुक्तिमार्गप्रदः किल । एवं कामप्रभावं च विद्धि दुर्वारदुःसहम्
কোৱা হয়, ই সুখদায়ক, সৰ্বতো শুদ্ধ আৰু মুক্তিৰ পথ দানকাৰী। কিন্তু জানি থোৱা—কামৰ এই শক্তি দুৰ্বাৰ, আৰু সহ্য কৰাটো কঠিন।
Verse 54
कामाज्जातं वृषं पापं पुण्यं पुण्यप्रयोगतः । स जातश्चैव लौहित्यो विरंचेश्चैव चौरसः
কামৰ পৰা পাপী বৃষভ জন্মিল; পুণ্যৰ আচৰণৰ পৰা পুণ্য নিজেই উদ্ভৱ হ’ল। সি লৌহিত্য নামে জন্মিল আৰু বিৰঞ্চি (ব্ৰহ্মা)ৰ পুত্ৰ ৰূপে, চৌৰস—সুসামঞ্জস্য দেহধাৰী আছিল।
Verse 55
शंतनो क्षेत्र संजातस्त्वमोघागर्भसंभवः । विरिञ्चिना जितः कामः शांतनोरप्यमत्सरात्
হে শান্তনু, তুমি ক্ষেত্ৰৰ পৰা জন্মিলা, অমোঘাৰ গৰ্ভৰ পৰা উদ্ভৱ হ’লা। বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা) কামক জয় কৰিলে; আৰু শান্তনুৱেও অমৎসৰ হৈ তাক জয় কৰিলে।
Verse 56
तस्याः पतिव्रतात्वाच्च तीर्थात्तीर्थवरो हि सः । एवं यस्तु पठेन्नित्यं पुण्याख्यानमिदं शिवम्
তাইৰ পতিব্ৰতা ধৰ্মনিষ্ঠাৰ বাবে সেই তীৰ্থ সকলো তীৰ্থৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ হ’ল। এইদৰে যি জনে নিত্য শিৱৰ এই পুণ্যময় আৰু মঙ্গলময় আখ্যানে পাঠ কৰে, সি মহাপুণ্য লাভ কৰে।
Verse 57
शृणुयाद्वा मुदा पृथ्व्यां मुक्तिमार्गं स गच्छति
যি জনে পৃথিৱীত বাস কৰি আনন্দেৰে এই কথা শুনে, সি মুক্তিলৈ লৈ যোৱা পথত অগ্ৰসর হয়।