Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Rite of Tree Consecration and the Merit of Planting Sacred Trees

ये च लोकाः स्मृता येषां तानिदानीं वदस्व मे । पुलस्त्य उवाच । पादपानां विधिं वक्ष्ये तथैवोद्यानभूमिषु

ye ca lokāḥ smṛtā yeṣāṃ tānidānīṃ vadasva me | pulastya uvāca | pādapānāṃ vidhiṃ vakṣye tathaivodyānabhūmiṣu

“আৰু যিসকল লোক তেওঁলোকৰ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে, সেয়াও এতিয়া মোক কওক।” পুলস্ত্য ক’লে: “মই গছ-গছনিৰ বিধি ক’ম, আৰু তেনেদৰে উদ্যানভূমিৰ বিষয়েও।”

येwhich (those)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लोकाःworlds, realms
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्मृताःare remembered/mentioned
स्मृताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (past passive participle: 'are mentioned')
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
वदस्वtell (me)
वदस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूप (Genitive/Dative singular enclitic)
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पादपानाम्of trees
पादपानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
विधिम्procedure
विधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वक्ष्येI shall explain
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (manner adverb)
एवindeed, just
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
उद्यानभूमिषुin garden-grounds
उद्यानभूमिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउद्यान + भूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उद्यानस्य भूमिः)

Pulastya (responding to the inquirer)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: तानिदानीं → तान् इदानीम्; पुलस्त्य उवाच → पुलस्त्यः उवाच (विसर्ग-लोप); तथैवोद्यानभूमिषु → तथा एव उद्यानभूमिषु; अन्यत्र पदच्छेदः यथोचितः।

P
Pulastya

FAQs

Pulastya is the speaker here, replying within a dialogue framework where the listener asks to be told about traditionally remembered realms and related teachings.

Pulastya introduces a discussion of vidhis (prescriptions) concerning trees (pādapa) and garden-lands (udyāna-bhūmi), indicating a shift toward dharma-related guidance connected with cultivation and sacred/environmental order.

It frames knowledge as a transmitted tradition (“remembered”) and points to regulated, dharmic stewardship of nature—treating trees and gardens as subjects of prescribed, responsible practice rather than mere utility.