Adhyaya 23

ব্যাসে ৰাজা কোচৰাশ আৰু ৰাণী সুপ্ৰাজ্ঞাক একাদশী-ব্ৰতত নিবেদিত আদৰ্শ বৈষ্ণৱ বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে দশমীৰ সংযম মানি মধ্যৰাত্ৰিত জাগৰণ কৰে—গীত-নৃত্য, ধূপ, দীপ, তুলসী আৰু সমবেত কীৰ্তনে হৰিৰ স্তৱ কৰে। ব্ৰাহ্মণ শৌৰিয়ে এই দুৰ্লভ আচৰণ দেখি পবিত্ৰতাৰ কাৰণ সুধে। সুপ্ৰাজ্ঞাই পূৰ্বজন্মৰ কথা প্ৰকাশ কৰে—তেওঁ কুৰ্তিজান আছিল আৰু নিত্যোদয় নামৰ অধাৰ্মিক পুৰুষৰ সৈতে জড়িত আছিল। দুঃখ-দুৰ্দশাত অনিচ্ছাকৃতভাৱে একাদশীত উপবাস, দীপ জ্বলাই ৰাতি জাগৰণ আৰু নাম-স্মৰণ হোৱাত দুয়োৰ পাপ ক্ষয় হয়। যমলোকত চিত্ৰগুপ্ত একাদশীৰ মহিমাৰ সাক্ষ্য দিয়ে; ধৰ্মৰাজ যম তেওঁলোকক সন্মান কৰি মুক্ত কৰে আৰু বিষ্ণুধামৰ পথলৈ প্ৰেৰণ কৰে। পাছত অধ্যায়ে পৰলোকৰ দুটা পথৰ উপদেশ দিয়ে—পুণ্যৱানৰ বাবে আনন্দময়, অলংকৃত পথ আৰু পাপীৰ বাবে দীঘল, যাতনাময় পথ। নৰক আৰু দণ্ডৰ তালিকা বৰ্ণনা কৰি একাদশীক সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ব্ৰত বুলি পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, আৰু শেষত ৰাজদম্পতীৰ হৰিলোক-গমনৰে কাহিনী সমাপ্ত হয়।