Adhyaya 16

এই অধ্যায়ত কোৱা হৈছে যে হৰিৰ ভক্তিয়েই সত্য মহত্ত্ব; জাতি, বংশ বা আচার-অনুষ্ঠানৰ গৌৰৱ নহয়। ভক্তিহীন ব্ৰাহ্মণো ভক্তিসম্পন্ন বহিষ্কৃতজনতকৈ নীচ, কিয়নো আধ্যাত্মিক মৰ্যাদাৰ মাপকাঠি হৈছে ভক্তি। তাৰ পিছত দ্বাপৰ যুগৰ কাহিনী: শবৰ ভক্ত চক্ৰীকাই সৰল হৃদয়ে বিষ্ণুৰ বাবে ফল আনে। শুচিতাৰ নিয়ম নাজানি সি আগতে ফল চাখে, তথাপি মুৰাৰিক অৰ্পণ কৰাৰ তীব্ৰ আকুলতাত সেই ফলেই নিবেদন কৰিবলৈ যায়। ফল গলাত লাগি যায়; নিবেদন নোহোৱাৰ ভয়ত সি নিজকে আঘাত কৰে। তেতিয়া শ্ৰীভগৱান বিষ্ণু প্ৰকট হৈ তাৰ ভক্তিক অতুল বুলি ঘোষণা কৰে, স্পৰ্শেৰে আৰোগ্য দিয়ে আৰু তাৰ স্তৱ গ্ৰহণ কৰে। চক্ৰীকাই কোনো লৌকিক বৰ নেমাগে—কেৱল প্ৰভুত স্থিৰ মন বিচাৰে—আৰু শেষত মুক্তি লাভ কৰে। উপসংহাৰ: বিষ্ণু ধন, স্তোত্ৰ, তপস্যা বা জপত নহয়, একান্ত ভক্তিতেই সন্তুষ্ট।