Adhyaya 94

Verse 1

कुंजल उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि तत्सर्वं कारणं सुत । यस्मात्तौ तादृशौ जातौ स्वमांसपरिभक्षकौ

কুঞ্জলে ক’লে: শুনা, মোৰ পুত্ৰ—মই সেই সকলো কাৰণ ক’ম, যাৰ বাবে সেই দুজন তেনে অৱস্থাত জন্মিলে, নিজৰ মাংস নিজেই ভক্ষণকাৰী হৈ।

Verse 2

सर्वत्र कारणं कर्म शुभाशुभं न संशयः । पुण्येन कर्मणा पुत्र नरः सौख्यं प्रभुंजति

সকলো ঠাইতে কাৰণ হৈছে কৰ্ম—শুভ হওক বা অশুভ—ইয়াত সন্দেহ নাই। পুণ্য কৰ্মেৰে, পুত্ৰ, মানুহে সুখ ভোগ কৰে।

Verse 3

दुष्कृतं भुंजते चात्र पापयुक्तेन कर्मणा । सूक्ष्मवर्त्मविचार्यैवं शास्त्रज्ञानेन चक्षुषा

ইয়াত জীৱসমূহে পাপযুক্ত কৰ্মেৰে নিজৰ দুষ্কৃতৰ ফল ভোগ কৰে। সেয়ে শাস্ত্ৰজ্ঞানৰ চকুৰে কৰ্মৰ সূক্ষ্ম পথ বিচাৰ কৰা উচিত।

Verse 4

स्थूलधर्मं प्रदृष्ट्वैव सुविचार्य पुनः पुनः । समारभेन्नरः कर्म मनसा निपुणेन च

প্ৰথমে স্থূল, বাহ্য ধৰ্ম দেখি, পুনঃ পুনঃ সুচিন্তা কৰি, তাৰ পাছত মানুহে নিপুণ আৰু বিবেচক মনৰে কৰ্ম আৰম্ভ কৰা উচিত।

Verse 5

समूर्तिकारकः शिल्पी रसमावर्त्तयेद्यथा । अग्नेश्च तेजसा पुत्र ज्वालाभिश्च समंततः

যেনেকৈ মূৰ্তি গঢ়া শিল্পীয়ে গলিত ধাতু নাড়ি-চাড়ি গঢ় দিয়ে, তেনেকৈ, পুত্ৰ, অগ্নিৰ তেজ আৰু চাৰিওফালে জ্বালাৰে (সেয়া) তপাই আকাৰ পায়।

Verse 6

द्रवीभूतो भवेद्धातुर्वह्निना तापितः शनैः । यादृशं वत्स भक्ष्यंतु रसपक्वं निषेच्यते

অগ্নিত ধীৰে ধীৰে তাপ দিলে ধাতু গলি দ্ৰৱীভূত হয়। তেনেদৰে, হে প্ৰিয় বৎস, যি আহাৰ ৰসত পকাই সাৰলৈ পৰিণত হয়, সেয়াই ভক্ষণ আৰু দেহে গ্ৰহণযোগ্য হয়।

Verse 7

तादृशं जायते वत्स रूपं चैव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

হে বৎস, তেনেই তেনেকুৱা ৰূপ জন্মে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। যিদৰে কৰ্ম কৰা হয়, তিদৰে তাৰ ফল ভোগ কৰা হয়।

Verse 8

कर्म एव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्त्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः

কৰ্মেই প্ৰধান, যি বৰষাৰ দৰে ফলৰূপে কাৰ্য কৰে। ক্ষেত্ৰত কৃষকে যিধৰণৰ বীজ সিঁচে, তেনেধৰণেই ফল পায়।

Verse 9

तादृशं भुंजते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

হে তাত, তেনেকুৱা ফলেই নিশ্চয় ভোগ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। যিদৰে কৰ্ম কৰা হয়, তিদৰে তাৰ পৰিণাম ভোগ কৰিব লাগে।

Verse 10

विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्म दायादका लोके कर्म संबंधिबांधवाः

কৰ্মেই ইয়াৰ বিনাশৰ হেতু; আমি সকলোৱে কৰ্মৰ অধীন। এই লোকত কৰ্মেই আমাৰ উত্তৰাধিকাৰ, আৰু কৰ্মেই সম্পৰ্ক-বন্ধন, আত্মীয়তাৰ বান্ধৱ।

Verse 11

कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते

ইয়াত কৰ্মই পুৰুষক সুখ-দুখৰ দিশে ঠেলি নিয়ে যায়; যেন সোন বা ৰূপ মোল্ডত ঢালি দিলে তেনেই ৰূপ ধৰে।

Verse 12

तथा निषिच्यते जंतुः पूर्वकर्मवशानुगः । पंचैतानीह दृश्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः

তেনে জীৱও পূৰ্বকৰ্মৰ বশত অনুগত হৈ গৰ্ভত ধাৰিত হয়। ইয়াত গৰ্ভস্থ দেহীৰ আত্মাৰ ক্ষেত্ৰত এনে পাঁচ অৱস্থা দেখা যায়।

Verse 13

आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानि धनमेव च । यथा मृत्पिंडकं कर्त्ता कुरुते यद्यदिच्छति

আয়ু, কৰ্ম, বিত্ত, বিদ্যা আৰু ধন-সম্পদ—যেনে কুম্ভকাৰ মাটিৰ ঢেলা যি ইচ্ছা তেনে গঢ়ে, তেনে কৰ্তা-ঈশ্বৰে নিজৰ ইচ্ছামতে এই সকলো গঢ়ে।

Verse 14

तथा कर्मकृतं चैव कर्त्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

তদ্ৰূপে কৰা কৰ্মই অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে কৰ্তাৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহে—দেৱত্ব, মানৱজন্ম, পশুত্ব আৰু তদ্ৰূপে পক্ষীত্ব প্ৰদান কৰে।

Verse 15

तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं वा याति जंतुः स्वकर्मभिः । स एव तु तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

নিজ কৰ্মৰ দ্বাৰাই জীৱ তিৰ্যক যোনি বা স্থাৱৰ অৱস্থালৈও যায়; আৰু সেই একে জীৱে নিজৰ বাবে বিধিত ফল নিত্য যথাবিধি ভোগ কৰে।

Verse 16

आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् । गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदेहिकम्

দুখ আত্মাই গঢ়ে, সুখো আত্মাই গঢ়ে। গৰ্ভক শয্যা কৰি জীৱে পূৰ্বদেহৰ কৰ্মফল ভোগ কৰে।

Verse 17

पूर्वदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषोत्तमः । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

হে পুৰুষোত্তম! পূৰ্বদেহত কৰা কৰ্ম কোনোেও অন্যথা কৰিব নোৱাৰে—ন বলেৰে, ন প্ৰজ্ঞা (বুদ্ধি)ৰে।

Verse 18

स्वकृतान्येव भुंजंति दुःखानि च सुखानि च । हेतुतः कारणैर्वापि सोहं कारेण बाध्यते

জীৱে নিজে কৰা কৰ্মৰ ফলেই ভোগ কৰে—দুখো, সুখো। উদ্দেশ্যৰ পৰা হওক বা আন কাৰণৰ পৰা, মইও কৰ্মবলৰ বন্ধনত বাধ্য।

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम् । तद्वच्छुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति

যেনেকৈ হাজাৰ হাজাৰ গাইৰ মাজত বাছুৰে নিজৰ মাকক চিনে পায়, তেনেকৈ শুভ-অশুভ কৰ্মো কৰ্তাক অনুগমন কৰি নিশ্চিতভাৱে তেঁওলৈ আহে।

Verse 20

उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते । प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथाकर्तुमर्हति

যাৰ নাশ ভোগ নকৰিলে নহয়, সেই প্ৰাক্তন বন্ধন-স্বরূপ কৰ্মক কোনে অন্যথা কৰিব পাৰে?

Verse 21

सुशीघ्रमनुधावंतं विधानमनुधावति । शोभते संनिपातेन यथाकर्म पुराकृतम्

যি মানুহ দৌৰি ফুৰে, দেৱ-বিধান সোনকালে তাৰ পিছে পিছে ধাৱিত হয়; আৰু যেতিয়া দুয়ো মিলিত হয়, তেতিয়া পূৰ্বে কৃত কৰ্ম অনুসাৰে ফল সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ পায়।

Verse 22

उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छं तमनुगच्छति । करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते

যি থিয় হৈ থাকে, দেৱ-বিধান তাৰ কাষত উপস্থিত থাকে; যি যায়, তাক অনুসৰণ কৰে; যি কৰে, তাৰ অনুসাৰে ফল বিধান হয়—ছাঁৰ দৰে অনিবার্যভাৱে কৰ্মৰ পিছে পিছে লাগে।

Verse 23

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । उपसर्गा हि विषया उपसर्गा जरादयः

যেনেকৈ ছাঁ আৰু ৰ’দ সদায় পৰস্পৰে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত, তেনেকৈ সংসাৰিক বিষয়সমূহো উপসৰ্গৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নহয়—জৰা আদি ক্লেশ সদায় লগত থাকে।

Verse 24

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं दुःखं वा सुखमेव च

পিছত সেই ক্লেশসমূহ মানুহক পীড়া দিয়ে—যি পূৰ্বকৰ্মৰ ভাৰে আগতেই পীড়িত—যাতে যি ঠাইত আৰু যি ৰূপে ভোগ কৰিবলগীয়া, সি দুখ হওক বা সুখেই হওক, অৱশ্যে ভোগ কৰিব লাগে।

Verse 25

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वेव बलाद्दैवेन नीयते । दैवं प्राहुश्च भूतानां सुखदुःखोपपादनम्

তাত বদ্ধ হৈ সি দেৱবলে ৰজ্জুৰে বাঁধা মানুহৰ দৰে টানি নিয়া হয়। কোৱা হয়, জীৱসমূহৰ সুখ-দুখ উৎপন্ন কৰোঁতাই ‘দৈৱ’।

Verse 26

अन्यथा कर्मतच्चिंत्यं जाग्रतः स्वपतोपि वा । अन्यथा ह्युद्यते दैवं बध्यते च जिघांसति

যদি কোনোবাই সেই কৰ্মক বিকৃতভাৱে চিন্তা কৰে—জাগ্ৰত অৱস্থাত বা স্বপ্নতো—তেন্তে দেৱ (ভাগ্য) অন্যৰূপে উঠি আহে; ই মানুহক বন্ধন কৰে আৰু বিনাশ কৰিবলৈ উদ্যত হয়।

Verse 27

शस्त्राग्निविषदुर्गेभ्यो रक्षितव्यं सुरक्षति । यथा पृथिव्यां बीजानि वृक्षगुल्मतृणान्यपि

অস্ত্ৰ, অগ্নি, বিষ আৰু বিপদজনক অৱস্থাৰ পৰা অতি সাৱধানতাৰে নিজকে ৰক্ষা কৰিব লাগে; সতৰ্কতােই প্ৰকৃত সুৰক্ষা। যেনেকৈ পৃথিৱীৰ ভিতৰত বীজ সংৰক্ষিত থাকে আৰু সেয়াই গছ, ঝোপ আৰু ঘাঁহ হয়।

Verse 28

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

ঠিক তেনেকৈ আত্মাৰ ভিতৰত কৰ্মসমূহ স্থিত থাকে আৰু তাতেই উদ্ভৱো হয়; যেনেকৈ তেল শেষ হ’লে দীপ নিৰ্বাণ লাভ কৰি নিভি যায়।

Verse 29

कर्मक्षयात्तथा जंतोः शरीरं नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतम्

কৰ্ম ক্ষয় হ’লে তেনেকৈ জীৱৰ দেহ নাশ পায়। তেনেকৈ মৃত্যুো—তত্ত্ববিদসকলে কোৱা মতে—কৰ্মক্ষয়ৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়।

Verse 30

विविधाः प्राणिनां रोगाः स्मृतास्तेषां च हेतवः । तस्मात्तत्त्वप्रधानस्तु कर्म एव हि प्राणिनाम्

প্ৰাণীৰ নানা ৰোগ স্মৰণ কৰা হৈছে আৰু সিহঁতৰ কাৰণো বৰ্ণিত। সেয়ে তত্ত্বৰ দৃষ্টিত প্ৰাণীৰ বাবে কৰ্মই একমাত্ৰ প্ৰধান নিয়ন্তা—সেইয়েই মুখ্য নিৰ্ণায়ক।

Verse 31

यत्पुरा क्रियते कर्म तदिहैव प्रभुज्यते । यत्त्वया दृष्टमेवापि पृच्छितं तात सांप्रतम्

যি কৰ্ম আগতে কৰা হয়, তাৰ ফল এই জীৱনতেই নিশ্চয় ভোগ কৰা হয়। আৰু তুমি নিজে চকুৰে যি দেখিছা, সেই কথাই এতিয়া, হে বৎস, তুমি সুধি আছা।

Verse 32

तस्यार्थं तु मया प्रोक्तं भुंजाते तौ हि सांप्रतम् । आनंदे कानने दृष्टं तयोः कर्मसुदारुणम्

ইয়াৰ অৰ্থ মই তোমাক কৈ দিছোঁ; সেই দুয়ো এতিয়া ফল ভোগ কৰি আছে। আনন্দ কাননত তেওঁলোকৰ অতি ভয়ংকৰ কৰ্ম প্ৰকাশ পাই দেখা গৈছে।

Verse 33

तयोश्चेष्टां प्रवक्ष्यामि शृणु वत्स प्रभाषतः । कर्मभूमिरियं तात अन्या भोगार्थभूमयः

এতিয়া মই তেওঁলোক দুয়োৰ আচৰণ-জীৱনপথ ক’ম; হে বৎস, মোৰ কথা শুনা। হে তাত, এই জগত কৰ্মভূমি, আন আন লোক ভোগৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ভূমি।

Verse 34

सर्गादीनां महाप्राज्ञ तासु गत्वा सुभुंजति । सूत उवाच । चौलदेशे महाप्राज्ञः सुबाहुर्नाम भूमिपः

হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, সৃষ্টিআদি অৱস্থাসমূহৰ সেই লোকসমূহলৈ গৈ মানুহে তাত সুখে ভোগ কৰে। সূত ক’লে: চোল দেশত সুবাহু নামৰ এজন অতি জ্ঞানী ৰজা আছিল।

Verse 35

रूपवान्गुणवान्धीरः पृथिव्यां नास्ति तादृशः । विष्णुभक्तो महाप्राज्ञो वैष्णवानां च सुप्रियः

সুন্দৰ ৰূপৱান, গুণৱান আৰু ধীৰ—পৃথিৱীত তেওঁৰ দৰে আন কোনো নাছিল। তেওঁ বিষ্ণুভক্ত, মহাপ্ৰাজ্ঞ, আৰু বৈষ্ণৱসকলৰ অতি প্ৰিয় আছিল।

Verse 36

कर्मणा त्रिविधेनापि प्रध्यायन्मधुसूदनम् । अश्वमेधादिकान्यज्ञान्यजेत सकलान्नृप

হে ৰাজন, কৰ্মৰ ত্ৰিবিধ উপায়ে মধুসূদন (বিষ্ণু)ক ধ্যান কৰিলে অশ্বমেধ আদি সকলো যজ্ঞৰ সম্পূৰ্ণ পুণ্য লাভ হয়।

Verse 37

पुरोधास्तस्य चैवास्ति जैमिनिर्नाम ब्राह्मणः । स चाहूय सुबाहुं तमिदं वचनमब्रवीत्

তেওঁৰ এজন পুৰোহিতো আছিল—জৈমিনি নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণ। তেওঁ সুবাহুক আহ্বান কৰি এই বাক্য ক’লে।

Verse 38

राजन्देहि सुदानानि यैः सुखं तु प्रभुंज्यत । दानैस्तु तरते लोकान्दुर्गान्प्रेत्य गतो नरः

হে ৰাজন, উত্তম দান দিয়া, যাৰ দ্বাৰা সত্যই সুখ ভোগ হয়; কিয়নো দানৰ বলত মানুহে এই জীৱন ত্যাগ কৰি পৰলোকৰ দুৰ্গম লোকসমূহ পাৰ হয়।

Verse 39

दानेन सुखमाप्नोति यशः प्राप्नोति शाश्वतम् । दानेन चातुला कीर्तिर्जायते मृत्युमंडले

দানৰ দ্বাৰা মানুহে সুখ লাভ কৰে আৰু চিৰস্থায়ী যশ পায়। দানৰ ফলেই এই মৰ্ত্যলোকে অতুল কীৰ্তি জন্মে।

Verse 40

यावत्कीर्तिः स्थिता चात्र तावत्कर्ता दिवं वसेत् । तद्दानं दुष्करं प्राहुर्दातुं नैव प्रशक्यते

যেতিয়ালৈকে এই লোকত কীৰ্তি স্থিৰ থাকে, তেতিয়ালৈকে দাতা স্বৰ্গত বাস কৰে। তেনে দানক দুৰ্লভ বুলিয়েই কয়—সেয়া সম্পূৰ্ণৰূপে দিয়া সত্যই সহজ নহয়।

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्यं मानवैः सदा । सुबाहुरुवाच । दानाच्च तपसो वापि द्वयोर्मध्ये सुदुष्करम्

সেয়ে মানুহে সদায় সকলো প্ৰচেষ্টাৰে দান কৰিব লাগে। সুবাহুৱে ক’লে: দান আৰু তপস্যাৰ মাজত সত্য দানেই দুয়োটাৰ ভিতৰত অতি দুষ্কৰ।

Verse 42

किं वा महत्फलं प्रेत्य तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम । जैमिनिरुवाच । दानान्न दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन

“অথবা মৃত্যুৰ পিছত সৰ্বাধিক ফল কিহে আনে—সেয়া মোক কোৱা, হে দ্বিজোত্তম।” জৈমিনিয়ে ক’লে: “পৃথিৱীত দানতকৈ অধিক দুষ্কৰ একো নাই।”

Verse 43

राजन्प्रत्यक्षमेवैकं दृश्यते लोकसाक्षिकम् । परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं लोभमोहिताः

হে ৰাজন, এটা কথাই প্ৰত্যক্ষ দেখা যায়, সমগ্ৰ লোক সাক্ষী: লোভে মোহিত হৈ মানুহে ধনৰ বাবে নিজৰ প্ৰিয় প্ৰাণো ত্যাগ কৰে।

Verse 44

प्रविशंति नरा लोके समुद्रमटवीं तथा । सेवामन्ये प्रपद्यंतेऽश्ववृत्तिरिति या स्थिता

জগতত কিছুমান নৰে সাগৰ আৰু অৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰে; আন কিছুমানে সেৱাৰ আশ্ৰয় লয়—এই স্থিৰ জীৱিকাৰ পথক ‘অশ্ব-বৃত্তি’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 45

हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा पुरा । तस्य दुःखार्जितस्यापि प्राणेभ्योपि गरीयसः

পূৰ্বকালত কৰা কৃষি অধিকাংশে হিংসাসংযুক্ত আৰু বহু ক্লেশে ভৰা আছিল; তথাপি সেই দুখেৰে অৰ্জিত উৎপন্নকো মানুহে নিজৰ প্ৰাণতকৈও অধিক মূল্যৱান বুলি গণ্য কৰে।

Verse 46

अर्थस्य पुरुषव्याघ्र परित्यागः सुदुष्करः । विशेषतो महाराज तस्य न्यायार्जितस्य च

হে পুৰুষব্যাঘ্ৰ! অৰ্থ ত্যাগ কৰা অতি দুৰ্লভ; বিশেষকৈ, হে মহাৰাজ, যি অৰ্থ ন্যায়সঙ্গতভাৱে অৰ্জিত।

Verse 47

श्रद्धया विधिवत्पात्रे दत्तस्यांतो न विद्यते । श्रद्धा धर्मसुता देवी पावनी विश्वतारिणी

শ্ৰদ্ধাৰে বিধিমতে যোগ্য পাত্ৰক দিয়া দানৰ পুণ্যৰ অন্ত নাই। শ্ৰদ্ধা ধৰ্মৰ কন্যা দেৱী—পাৱনী, বিশ্বতাৰিণী।

Verse 48

सावित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी । श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्न्नार्थराशिभिः

সেই দেৱী সাৱিত্ৰী, আৰু প্ৰসৱিত্ৰীও—সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰোৱা। ধাৰ্মিকতা শ্ৰদ্ধাৰে সিদ্ধ হয়, বৃহৎ ধনৰাশি দিয়ে নহয়।

Verse 49

निष्किंचनास्तु मुनयः श्रद्धाधर्मा दिवं गताः । संति दानान्यनेकानि नानाभेदैर्नृपोत्तम

নিষ্কিঞ্চন মুনিসকল, শ্ৰদ্ধা-ধৰ্মত স্থিৰ, স্বৰ্গলৈ গ’ল। হে নৃপোত্তম! দান বহুবিধ, নানা ভেদে বিভক্ত।

Verse 50

अन्नदानात्परं नास्ति प्राणिनां गतिदाकयम् । तस्मादन्नंप्रदातव्यंपयसाचसमन्वितम्

প্ৰাণীৰ বাবে অন্নদানতকৈ শ্ৰেষ্ঠ দান নাই; ই সঠিক গতি আৰু কল্যাণ দান কৰে। সেয়ে দুধসহ অন্ন দান কৰিব লাগে।

Verse 51

मधुरेणापि पुण्येन वचसा च समन्वितम् । नास्त्यन्नात्तु परं दानमिहलोके परत्र च

মধুৰ আৰু পুণ্যময় বাক্যৰে সৈতে দান কৰা হ’লেও, অন্ন-দানতকৈ শ্ৰেষ্ঠ দান নাই—ইহলোকতেও নহয়, পৰলোকতেও নহয়।

Verse 52

तारणाय हितायैव सुखसंपत्तिहेतवे । श्रद्धया विधिवत्पात्रे निर्मलेनापि चेतसा

তৰণ (মুক্তি)ৰ বাবে, সত্য হিতৰ বাবে আৰু সুখ-সমৃদ্ধিৰ কাৰণস্বৰূপে—শ্ৰদ্ধাৰে, বিধিমতে, যোগ্য পাত্ৰক, নিৰ্মল চিত্তে দান কৰিব লাগে।

Verse 53

अन्नैकस्य प्रदानस्य फलं भुंक्ते भवेन्नरः । ग्रासाद्ग्रासं प्रदातव्यं मुष्टिप्रस्थं न संशयः

অন্নৰ এক অংশ দান কৰাৰ ফলও মানুহে ভোগ কৰে। সেয়ে অন্ন গ্ৰাসে গ্ৰাসে দিয়া উচিত—মুঠি মুঠি আৰু মাপমতে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 54

अक्षयं जायते तस्य दानस्यापि महाफलम् । न च प्रस्थं न वा मुष्टिं नरस्य हि न संभवेत्

সেই দানৰ পৰা অক্ষয় পুণ্য আৰু মহাফল জন্মে। কিয়নো মানুহৰ পক্ষে এনেকুৱা হ’ব নোৱাৰে যে প্ৰস্থ-মাপো নাই, মুঠিও নাই (দান কৰিবলৈ)।

Verse 55

अनास्तिक्यप्रभावेण पर्वणि प्राप्य मानवः । श्रद्धया ब्राह्मणं चैकं भक्त्या चैव प्रभोजयेत्

নাস্তিকতাৰ প্ৰভাৱত মানুহে যেতিয়া পৰ্বণিৰ পবিত্ৰ দিনত উপস্থিত হয়, তেতিয়াও শ্ৰদ্ধাৰে আৰু ভক্তিৰে অন্ততঃ এজন ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰাব লাগে।

Verse 56

एकस्यापिप्रधानस्यअन्नस्यापिप्रजेश्वर । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यं चान्नं प्रभुंजति

হে প্ৰজাপতি ঈশ্বৰ! অন্নৰ একোটি শ্ৰেষ্ঠ দানৰ পুণ্যেও মানুহে অন্য এক শুভ জন্ম লাভ কৰে আৰু সদায় প্ৰচুৰ অন্ন ভোগ কৰে।

Verse 57

पूर्वजन्मनि यद्दत्तं भक्त्या पात्रे सकृन्नरैः । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यमेव भुनक्ति च

পূৰ্বজন্মত মানুহে ভক্তিৰে যোগ্য পাত্ৰক যি একবাৰ দান কৰিছিল, অন্য জন্ম লাভ কৰি সেয়াৰ ফল সদায় ভোগ কৰে।

Verse 58

अन्नदानं प्रयच्छंति ब्राह्मणेभ्यो हि नित्यशः । मिष्टान्नपानं भुंजंति ते नरा अन्नदायिनः

যিসকল মানুহে ব্ৰাহ্মণসকলক নিত্য অন্নদান কৰে, সেই অন্নদাতা নৰসকলে মিঠা আহাৰ আৰু পানীয় ভোগ কৰে।

Verse 59

अन्नमेव वदंत्येत ऋषयो वेदपारगाः । प्राणभूतं न संदेहममृताद्धि समुद्भवम्

বেদপাৰগ ঋষিসকলে ঘোষণা কৰে—অন্নেই প্ৰাণস্বৰূপ; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই, কিয়নো ই অমৃত-তত্ত্বৰ পৰা উদ্ভৱ হয়।

Verse 60

प्राणास्तेन प्रदत्ता हि येन चान्नं समर्पितम् । अन्नदानं महाराज देहि त्वं तु प्रयत्नतः

যিয়ে অন্ন অৰ্পণ কৰে, সিয়েই প্ৰাণ দান কৰে—ই নিশ্চিত। সেয়ে, হে মহাৰাজ, তুমি যত্নসহ অন্নদান কৰা।

Verse 61

एवमाकर्ण्य वै राजा जैमिनेस्तु महात्मनः । पुनः पप्रच्छ तं विप्रं जैमिनिं ज्ञानपंडितम्

এইদৰে মহাত্মা জৈমিনীৰ বচন শুনি ৰজাই পুনৰ সেই ব্ৰাহ্মণ—জৈমিনী, জ্ঞান-পণ্ডিত—ক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 94

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुर्नवतितमोऽध्यायः

ইতি শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানত, গুৰু-তীৰ্থ-মাহাত্ম্যত আৰু চ্যৱন-চৰিত্ৰত চতুৰ্ণৱতিতম অধ্যায় সমাপ্ত।