Adhyaya 59

Verse 1

विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः

বিষ্ণুৱে ক’লে: সকলো তীৰ্থত বিধিপূৰ্বক অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰি কৃকল গৃহলৈ ৰাওনা হ’ল; সাৰ্থবাহৰ সৈতে, মহা আনন্দে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 2

एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा

সেয়া প্ৰতিদিন এইদৰে ভাবিছিল: “মোৰ সংসাৰ-জীৱন সঁচাকৈ সফল। তৃপ্ত হৈ মোৰ পিতৃগণ নিশ্চয় স্বৰ্গলৈ যাব—ইয়াৰ বাহিৰে আন গতি নাই।”

Verse 3

तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्

তেতিয়া পিতামহ ব্ৰহ্মাই প্ৰত্যক্ষ ৰূপ ধৰি তাক বন্ধন কৰিলে আৰু তাৰ সন্মুখতে ক’লে: “তোমাৰ ওচৰত উত্তম পুণ্য নাই।”

Verse 4

दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः

দিব্য ৰূপে মহাকায় হৈ তেওঁ কৃকলক ক’লে: “তোমাৰ তীৰ্থফল নাই; তুমি কেৱল ব্যৰ্থভাৱে নিষ্ফল পৰিশ্ৰম কৰিছা।”

Verse 5

स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः

তুমি নিজে সন্তোষ লাভ কৰিছা, কিন্তু সৰ্বোত্তম পুণ্য নাপোৱা। এই কথা শুনি বৈশ্য কৃকল দুঃখে পীড়িত হ’ল।

Verse 6

भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद

তুমি কোনজন যে এইদৰে কথা কওঁ? পিতামহসকল কিয় বান্ধা পৰিল? কোন দোষৰ প্ৰভাৱত এই ঘটিল? তাৰ কাৰণ মোক কোৱা।

Verse 7

कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्

মোৰ বাবে তীৰ্থযাত্ৰাৰ ফল কিয় নাই? মোৰ যাত্ৰা কেনেকৈ ফলহীন হ’ব? যদি তুমি সত্যই জানো, তেন্তে সকলো স্পষ্টকৈ কোৱা।

Verse 8

धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा

ধৰ্ম ক’লে: যি জনে নিজৰ পৱিত্ৰ আৰু অতি পুণ্যৱতী পত্নীক ত্যাগ কৰি প্ৰস্থান কৰে, তাৰ সকলো পুণ্যফল ব্যৰ্থ হয়; অন্যথা হ’ব নোৱাৰে।

Verse 9

धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्

ধৰ্মাচাৰত নিবিষ্ট, পৱিত্ৰ, সাধুজনৰ ব্ৰতত অটল; পতিব্ৰতা ধৰ্মত ৰত, সুগুণে বিভূষিতা আৰু পুণ্যপ্ৰেমী পত্নী।

Verse 10

तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा

যি জনে সেই ন্যায়সঙ্গত কৰ্তব্যো ত্যাগ কৰি তথাকথিত ধৰ্মকাৰ্য কৰিবলৈ যায়, তাৰ কৰা সকলো ধৰ্মক্ৰিয়া বৃথা হয়; অন্যথা হ’ব নোৱাৰে।

Verse 11

सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला

সেই নাৰী সকলো শুদ্ধ আচাৰত নিবিষ্ট, ধৰ্মসাধনৰ উপায়ত তৎপৰ; নিত্য পতি-ব্ৰতত স্থিৰ, আৰু সদায় পবিত্ৰ জ্ঞানক স্নেহ কৰে।

Verse 12

एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः

যাৰ পত্নী এনে গুণে গুণান্বিতা—পুণ্যৱতী আৰু মহাসতী—সেই পুৰুষ ধন্য; তাৰ গৃহত মহাতেজস্বী দেৱতাসকল সদায় বাস কৰে।

Verse 13

पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा

পিতৃসকল তাৰ গৃহমধ্যত বাস কৰি তাৰ মঙ্গল কামনা কৰে। তাতেই গঙ্গা আদি পুণ্য নদীসমূহ আৰু সাগৰসমূহো আছে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 14

पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा

যি গৃহত সত্যনিষ্ঠ পুণ্যৱতী সতী নাৰী বাস কৰে, তাতেই যজ্ঞ, গৰু আৰু ঋষিসকল উপস্থিত থাকে—অন্যথা কেতিয়াও নহয়।

Verse 15

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा

তাত সকলো তীৰ্থ—বহুবিধ আৰু পবিত্ৰ—স্ত্ৰীৰ সৈতে যোগ (সংযোগ) থাকিলেহে স্থিতি পায়; অন্যথা এইবোৰ নাথাকে।

Verse 16

पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले

পুণ্যৱতী স্ত্ৰীৰ সঙ্গত গাৰ্হস্থ্য আশ্ৰম সত্যই জন্ম লয়। পৃথিৱীত গাৰ্হস্থ্যধৰ্মতকৈ উচ্চ ধৰ্ম নাই; তাৰ দ্বিতীয়ো নাই।

Verse 17

गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः

গৃহস্থৰ ঘৰ পুণ্যময়, সত্য আৰু পুণ্যৰে সমন্বিত। হে বৈশ্য, সেয়া নিশ্চয়েই সকলো তীৰ্থৰ ময় আৰু সকলো দেৱতাৰ উপস্থিতিৰে সমন্বিত।

Verse 18

गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्

গাৰ্হস্থ্য আশ্ৰমক আশ্ৰয় কৰি সকলো জীৱ-জন্তু জীৱন ধাৰণ কৰে। ইয়াৰ দৰে উত্তম অন্য কোনো আশ্ৰম মই নেদেখোঁ।

Verse 19

मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे

যি পুৰুষৰ ঘৰত মন্ত্ৰজপ আৰু অগ্নিহোত্ৰ প্ৰবৰ্তিত থাকে, তাত যেন সকলো দেৱতাৰ উপস্থিতি থাকে; সনাতন ধৰ্মৰ কৰ্তব্যসমূহ পালিত হয় আৰু দান-আচাৰ চলি থাকে।

Verse 20

एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च

এইদৰে যি পুৰুষ পত্নীহীন, তাৰ গৃহ বনসম হৈ পৰে; আৰু নিশ্চয়েই যজ্ঞ সিদ্ধ নহয়, নানাবিধ দান-কৰ্মো সফল নহয়।

Verse 21

भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च

পত্নীহীন পুৰুষৰ মহাব্ৰতও সিদ্ধ নহয়; তদুপৰি ধৰ্মকর্মসমূহ আৰু নানাবিধ পুণ্যকৰ্মো সম্পূৰ্ণতা নাপায়।

Verse 22

नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये

ধৰ্মসাধনৰ বাবে পত্নীৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাই। শুনা: গৃহস্থৰ বাবে ত্ৰিলোকত ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ধৰ্ম নাই।

Verse 23

यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्

য’ত পত্নী আছে, তাতেই পুৰুষৰ গৃহ—ইয়াৰ বাহিৰে অন্য নহয়। গাঁৱত হওক বা অৰণ্যত, তাই সকলো ধৰ্ম সিদ্ধিৰ উপায়।

Verse 24

नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च

পত্নীৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাই, পত্নীৰ সমান কোনো সুখ নাই। পত্নীৰ সমান কোনো পুণ্য নাই—উদ্ধাৰ (তৰণ) আৰু মঙ্গল-হিতৰ বাবে।

Verse 25

धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्

হে নৰাধম! ধৰ্মযুক্তা সতী পত্নীক ত্যাগ কৰি তুমি গ’লাহ। গৃহ আৰু নিজৰ ধৰ্ম পৰিত্যাগ কৰি, তোৰ ধৰ্মফল তেন্তে ক’ত পাবি?

Verse 26

तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः

তাইৰ্থত তাইৰ অবিহনে যেতিয়া তুমি শ্রাদ্ধ-দান কৰিলাহ, সেই দোষৰ ফলত তোৰ পূৰ্ব-পিতামহসকল নিশ্চয়েই বন্ধনপ্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 27

भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना

তুমিও চোৰ, আৰু ইহঁতেও চোৰ; কিয়নো অতিলোভী হৈ ইহঁতে তোমাৰ দিয়া শ্রাদ্ধৰ অন্ন তাইৰ অবিহনে এইদৰে ভক্ষণ কৰিলে।

Verse 28

सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

যাৰ সুপুত্ৰ শ্ৰদ্ধাযুক্ত হৈ শ্রাদ্ধ-দান কৰে, আৰু পত্নীয়ে দিয়া পিণ্ড অৰ্পণ কৰে—সেই মানুহৰ পুণ্য মই ঘোষণা কৰোঁ।

Verse 29

यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

যেনেকৈ অমৃত পান কৰিলে মানুহ তৃপ্ত হয়, তেনেকৈ শ্রাদ্ধে পিতৃসকল তৃপ্ত হয়—ই সত্য; সত্য সত্য মই ঘোষণা কৰোঁ।

Verse 30

गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा

গৃহস্থ ধৰ্মত পত্নীয়েই গৃহৰ স্বামিনী। কিন্তু তুমি, মূঢ়, তাক প্ৰবঞ্চনা কৰিলা; তোমাৰ আচৰণ বৃথাই চৌৰ্যকৰ্ম সদৃশ হ’ল।

Verse 31

अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्

যিসকল পিতামহ তায়া বিনা আহাৰ গ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোক নিশ্চয়েই চোৰ। কিন্তু পত্নীয়ে নিজ হাতে অন্ন ৰান্ধিলে, সেই অন্ন অমৃতসম হয়।

Verse 32

तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते

পিতৃগণ হৃদয়ে আনন্দিত হৈ সেই অন্নই ভোগ কৰে; সেই দ্বাৰাই তেওঁলোকে তৃপ্তি লাভ কৰে আৰু সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট হয়।

Verse 33

तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्

সেয়েহে পত্নী বিনা পুৰুষৰ ধৰ্ম সিদ্ধ নহয়। পুৰুষৰ বাবে পত্নীৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাই, যি সুগতি দান কৰে।

Verse 34

भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्

পত্নী বিনা যি ধৰ্ম আচৰণ কৰা হয়, সেই ধৰ্ম নিশ্চয়েই বিফল হয়।

Verse 59

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः

এইদৰে পৱিত্ৰ শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেণোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত সুকলা-চৰিত্ৰৰ ঊনষাঠিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।