Adhyaya 51

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । गते तस्मिन्दुराचारे गोभिले पापचेतसि । पद्मावती रुरोदाथ दुःखेन महतान्विता

ব্ৰাহ্মণীয়ে ক’লে: সেই দুষ্টাচাৰী, পাপচিত্ত গোভিল গুচি যোৱাৰ পাছত পদ্মাৱতী মহা দুখে আচ্ছন্ন হৈ কান্দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 2

तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा सख्यः सर्वा द्विजोत्तम । पप्रच्छुस्तां राजकन्यां ताः सर्वाश्च वराननाः

হে দ্বিজোত্তম! তাইৰ কান্দোন শুনি তাইৰ সকলো সখী—সুন্দৰ-মুখী কন্যাসকল—সেই ৰাজকন্যাক সুধিবলৈ ধৰিলে।

Verse 3

कस्माद्रोदिषि भद्रं ते कथयस्व हि चेष्टितम् । क्व गतोऽसौ महाराजो माथुराधिपतिस्तव

তুমি কিয় কান্দিছা? তোমাৰ মঙ্গল হওক—কি ঘটিল ক’বা। তোমাৰ মথুৰাৰ অধিপতি সেই মহাৰাজ ক’লৈ গ’ল?

Verse 4

येन त्वं हि समाहूता प्रियेत्युक्त्वा वदस्व नः । ता उवाच सुदुःखेन रोदमाना पुनः पुनः

যিজনে তোমাক ‘প্ৰিয়ে’ বুলি মাতি আহ্বান কৰিছিল, সেয়া আমাক ক’বা। এইদৰে সোধাত, তাই গভীৰ দুখে বাৰে বাৰে কান্দি ক’লে।

Verse 5

तया आवेदितं सर्वं यज्जातं दोषसंभवम् । ताभिर्नीता पितुर्गेहं वेपमाना सुदुःखिता

তাই সকলো কথা জনালে—দোষ আৰু অপৰাধৰ পৰা যি যি ঘটিছিল। তাৰ পাছত সখীসকলে তাইক পিতৃগৃহলৈ নিলে; তাই কঁপিছিল, গভীৰ দুখে ব্যাকুল আছিল।

Verse 6

मातुः समक्षं तस्यास्तु आचचक्षुस्तदा स्त्रियः । समाकर्ण्य ततो देवी गता सा भर्तृमंदिरम्

মাতৃৰ সন্মুখতে তেতিয়া স্ত্ৰীসকলে সেই কথা তাইক জনালে। সেয়া শুনি সেই দেবী-সদৃশা নাৰী স্বামীৰ গৃহলৈ গ’ল।

Verse 7

भर्तारं श्रावयामास सुतावृत्तांतमेव हि । समाकर्ण्य ततो राजा महादुःखी अजायत

নিশ্চয়েই তেওঁ পুত্ৰ-সম্পৰ্কীয় সমগ্ৰ বৃত্তান্ত স্বামীক শুনালে। সেয়া শুনি ৰজা তেতিয়া অতি দুঃখিত হ’ল।

Verse 8

यानाच्छादनकं दत्वा परिवारसमन्विताम् । मथुरां प्रेषयामास गता सा प्रियमंदिरम्

যান আৰু আচ্ছাদন দি, পৰিবাৰ-সহিত তাইক মথুৰালৈ পঠিয়ালে। তাৰ পাছত সেয়া প্ৰিয়তমৰ গৃহলৈ গ’ল।

Verse 9

सुतादोषं समाच्छाद्य पितामाता द्विजोत्तम । उग्रसेनस्तु धर्मात्मा पद्मावतीं समागताम्

হে দ্বিজোত্তম! পিতা-মাতাই কন্যাৰ দোষ গোপন কৰিলে; আৰু ধৰ্মাত্মা উগ্ৰসেনে আগত পদ্মাৱতীক সাক্ষাৎ কৰিলে।

Verse 10

स दृष्ट्वा मुमुदे चाशु उवाचेदं वचः पुनः । त्वया विना न शक्तोस्मि जीवितुं हि वरानने

তাইকে দেখি তেওঁ তৎক্ষণাৎ আনন্দিত হ’ল আৰু পুনৰ এই বাক্য ক’লে— “হে সুমুখী! তোমাক বিনা মই সত্যই জীয়াই থাকিব নোৱাৰোঁ।”

Verse 11

बहुप्रभासि मे प्रीता गुणशीलैस्तु सर्वदा । भक्त्या सत्येन ते कांते पतिदैवत्यकैर्गुणैः

হে বহুপ্ৰভাময়ী প্ৰিয়ে, তুমি সদায় তোমাৰ গুণশীল স্বভাৱৰ বাবে মোৰ অতি প্ৰিয়; ভক্তি, সত্যনিষ্ঠা আৰু হে কান্তে, পতিকেই দেৱতা জ্ঞান কৰা ধৰ্মগুণেৰে।

Verse 12

समाभाष्य प्रियां भार्यां पद्मावतीं नरेश्वरः । तया सार्धं स वै रेमे उग्रसेनो नृपोत्तमः

প্ৰিয় পত্নী পদ্মাৱতীৰ সৈতে স্নেহভৰে কথা পাতি, নৰেশ্বৰ—উগ্ৰসেন ৰজা, শাসকৰ শ্ৰেষ্ঠ—তাইৰ সঙ্গতে আনন্দেৰে ৰমণ কৰিলে।

Verse 13

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयप्रदः । पद्मावती विजानाति तस्य गर्भस्य कारणम्

সেই দাৰুণ গৰ্ভ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে, যি সকলো লোকৰ বাবে ভয়ৰ কাৰণ হ’ল; কিন্তু পদ্মাৱতীয়ে সেই গৰ্ভধাৰণৰ অন্তৰ্নিহিত কাৰণ বুজি পালে।

Verse 14

स्वोदरे वर्द्धमानस्य चिंतयंती दिवानिशम् । अनेन किमु जातेन लोकनाशकरेण वै

নিজ উদৰত বৃদ্ধি পোৱা তাক লৈ তাই দিন-ৰাতি চিন্তা কৰিলে—“ইয়াৰ জন্মে কি লাভ? ই তো নিশ্চয়েই লোকনাশক!”

Verse 15

अनेनापि न मे कार्यं दुष्टपुत्रेण सांप्रतम् । औषधीं पृच्छते सा तु गर्भपातस्य सर्वतः

এতিয়া মোৰ তাৰ সৈতে কোনো কাম নাই—সেই দুষ্ট পুত্ৰৰ সৈতে; সেয়ে গৰ্ভপাত ঘটাবলৈ ঔষধি গছ-গছনিৰ বিষয়ে সকলোফালে সুধি ফুৰিছে।

Verse 16

नारी महौषधीं सा हि विंदंती च दिने दिने । गर्भस्य पातनायैव उपाया बहुशः कृताः

সেই নাৰী দিনে দিনে মহৌষধি বিচাৰি পাইছিল; গৰ্ভপাত ঘটাবলৈকে বহু উপায় বাৰে বাৰে কৰা হৈছিল।

Verse 17

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयंकरः । तामुवाच ततो गर्भः पद्मावतीं च मातरम्

ভয়ংকৰ গৰ্ভটো বাঢ়ি উঠিল, সকলো লোকক ভয় দেখুৱোৱা। তাৰ পিছত গৰ্ভে পদ্মাৱতী—নিজ মাতৃক—কথা ক’লে।

Verse 18

कस्मात्त्वं व्यथसे मातरौषधीभिर्दिनेदिने । पुण्येन वर्द्धते चायुः पापेनाल्पं तु जीवितम्

মাতৃ, তুমি দিনে দিনে ঔষধিৰ বাবে কিয় ব্যথিত হওঁ? পুণ্যৰ দ্বাৰা আয়ু বৃদ্ধি পায়, কিন্তু পাপৰ দ্বাৰা জীৱন ক্ষুদ্ৰ হয়।

Verse 19

आत्मकर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । आमगर्भाः प्रयांत्यन्ये अपक्वास्तु महीतले

নিজ কৰ্মৰ বিপাকৰ দ্বাৰাই জীৱে জীয়ে আৰু মৰে। কিছুমান পূৰ্ণ বিকাশ নোহোৱাকৈ গৰ্ভতেই প্ৰস্থান কৰে, আৰু কিছুমান অপক্ব হৈও পৃথিৱীত থাকে।

Verse 20

जातमात्रा म्रियंतेऽन्ये कति ते यौवनान्विताः । बाला वृद्धाश्च तरुणा आयुषोवशतां गताः

কিছুমান জন্মমাত্ৰেই মৰে; যৌৱন লাভ কৰা কিমানেই বা কম! শিশু, বৃদ্ধ আৰু তরুণ—সকলো আয়ুৰ অধীন হৈ টানি নিয়া হয়।

Verse 21

सर्वे कर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । ओषध्यो मंत्रदेवाश्च निमित्ताः स्युर्न संशयः

সকলো জীৱই নিজৰ কৰ্মফলৰ পৰিপাকত জীয়াই থাকে আৰু মৃত্যুবৰণ কৰে; ঔষধ, মন্ত্ৰ আৰু দেৱতাসকল কেৱল নিমিত্ত কাৰণ, ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 22

मामेव हि न जानासि भवती यादृशो ह्यहम् । दृष्टः श्रुतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महाबलः

প্ৰকৃততে, মই আচলতে কি আপুনি মোক চিনি পোৱা নাই। ইয়াৰ পূৰ্বে আপুনি মহাবলী কালনেমিৰ বিষয়ে দেখিছিল আৰু শুনিছিল।

Verse 23

दानवानां महावीर्यस्त्रैलोक्यस्य भयप्रदः । देवासुरे महायुद्धे हतोहं विष्णुना पुरा

মই দানৱসকলৰ মাজত এজন মহান বীৰ আছিলো, যিয়ে ত্ৰিলোকত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিছিল। দেৱতা আৰু অসুৰৰ মহাযুদ্ধত, মোক বিষ্ণুৱে বধ কৰিছিল।

Verse 24

साधयितुं च तद्वैरमागतोऽस्मि तवोदरम् । साहसं च श्रमं मातर्मा कुरुष्व दिन दिने

আৰু সেই শত্ৰুতা পূৰণ কৰিবলৈকে মই তোমাৰ গৰ্ভলৈ আহিছো। হে মাতৃ, দিনক দিনে এনেকৈ সাহস আৰু কষ্ট নকৰিব।

Verse 25

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मातरं विरराम सः । मातोद्यमं परित्यज्य महादुःखादभूत्तदा

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, মাকক এইদৰে কৈ তেওঁ মৌন হৈ পৰিল; তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা ত্যাগ কৰি, তেতিয়া তেওঁ অত্যন্ত দুখত মগ্ন হ'ল।

Verse 26

दशाब्दाश्च गता यावत्तावद्वृद्धिमवाप्तवान् । पश्चाज्जज्ञे महातेजाः कंसोभूत्स महाबलः

দহ বছৰ পাৰ হ’লে তেওঁ পূৰ্ণ বয়সলৈ বৃদ্ধি পালে; তাৰ পাছত মহাতেজস্বী কংস জন্মিল—অতি বলবান।

Verse 27

येन संत्रासिता लोकास्त्रैलोक्यस्य निवासिनः । यो हतो वासुदेवेन गतो मोक्षं न संशयः

যিজনে ত্ৰিলোকৰ বাসিন্দাসকলক আতংকিত কৰিছিল, সি যেতিয়া বাসুদেৱে বধ কৰিলে, তেতিয়া সি মোক্ষ লাভ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 28

एवं श्रुतं मया कांत भविष्यं तु भविष्यति । पुराणेष्वेव सर्वेषु निश्चितं कथितं तव

এইদৰে মই শুনিছোঁ, হে প্ৰিয়; যি হ’বলৈ নিৰ্ধাৰিত, সেয়া নিশ্চয় হ’ব। সকলো পুৰাণতে এই কথা তোমাক স্থিৰ নিশ্চিতি ৰূপে কোৱা হৈছে।

Verse 29

पितृगेहेस्थिता कन्या नाशमेवं प्रयाति सा । गृहावासाय मे कांत कन्या मोहं न कारयेत्

পিতৃগৃহত থকা কন্যা এইদৰে বিনাশলৈ যায়। সেয়ে, হে প্ৰিয়, গৃহবাসৰ বাবে কন্যাক মোহৰ কাৰণ হ’বলৈ নিদিবা।

Verse 30

इमां दुष्टां महापापां परित्यज्य स्थिरो भव । प्राप्तव्यं तु महापापं दुःखं दारुणमेव च

এই দুষ্টা মহাপাপিনী নাৰীক ত্যাগ কৰি স্থিৰ হওঁক; নহ’লে নিশ্চয়েই মহাপাপ আৰু ভয়ংকৰ দুখ তোমাৰ ভাগত পৰিব।

Verse 31

लोके श्रेयःकरं कांत तद्भुंक्ष्व त्वं मया सह । शूकर्युवाच । एतद्वाक्यं सुमंत्रं तु श्रुत्वा स हि द्विजोत्तमः

তাই ক’লে, “হে প্ৰিয়, মোৰ সৈতে এই ভোগ গ্ৰহণ কৰা; ই লোকত মঙ্গলদায়ক।” শূকৰী ক’লে। সুমন্ত্ৰৰ এই বাক্য শুনি সেই উত্তম ব্ৰাহ্মণ…

Verse 32

त्यागे मतिं चकारासौ समाहूता ह्यहं तदा । सकलं वस्त्रशृंगारं मम दत्तं शुभे शृणु

তাৰ পাছত তাই ত্যাগৰ সংকল্প কৰিলে। সেই সময়ত মোক আহ্বান কৰা হ’ল; শুনা, হে শুভা—তাই নিজৰ সকলো বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ মোক দান কৰিলে।

Verse 33

तवैव दुर्नयैर्विप्रः शिवशर्मा द्विजोत्तमः । गतो वै मतिमान्दुष्टे कुलदुष्टप्रचारिणि

তোমাৰেই কুকৰ্মৰ বাবে, হে দুষ্টা, কুলত কলংক প্ৰচাৰিণী, জ্ঞানী হ’লেও সেই উত্তম ব্ৰাহ্মণ শিৱশৰ্মা নিশ্চয়েই তাড়িত হৈ গ’ল।

Verse 34

यत्र ते तिष्ठते भर्ता तत्र गच्छ न संशयः । तव यद्रोचते स्थानं यथादिष्टं तथा कुरु

য’ত তোমাৰ স্বামী থাকে, তাতেই যোৱা—সন্দেহ নাই। আৰু যি স্থান তোমাৰ মন পছন্দ কৰে, আদেশ অনুসাৰে তেনেকৈয়ে কৰা।

Verse 35

एवमुक्त्वा महाभागे पितृमातृकुटुंबकैः । परित्यक्ता गता शीघ्रं निर्लज्जाहं वरानने

এইদৰে কৈ, হে মহাভাগা, পিতৃ-মাতৃ আৰু কুটুম্বে মোক পৰিত্যাগ কৰিলে। হে সুন্দৰ-মুখী, নিৰ্লজ্জ হৈ মই সোনকালে আঁতৰি গ’লোঁ।

Verse 36

न लभाम्यहमेवापि वासस्थानं सुखं शुभे । भर्त्सयंति च मां लोकाः पुंश्चलीयं समागता

হে শুভে নাৰী, মোৰে বাস কৰিবলৈ সুখদায়ক আৰু মঙ্গলময় ঠাই এটাও নালভে; আৰু একত্ৰ হোৱা লোকসকলে মোক ‘পুংশ্চলী’ বুলি গালি দি নিন্দা কৰে।

Verse 37

अटमाना गता देशात्कुलमानेन वर्जिता । देशे गुर्जरके पुण्ये सौराष्ट्रे शिवमंदिरे

ভ্ৰমণ কৰি কৰি তাই স্বদেশ ত্যাগ কৰিলে, কুলগৌৰৱৰ অহংকাৰৰ বাবে ত্যাজ্য হ’ল; আৰু পুণ্য গুজ্জৰ দেশৰ সौरাষ্ট্ৰত, তাই শিৱ-মন্দিৰত আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 38

वनस्थलेति विख्यातं नगरं वृद्धिसंकुलम् । अतीव पीडिता देवि क्षुधयाहं तदा शृणु

‘বনস্থলা’ নামে খ্যাত এক নগৰ আছিল, সমৃদ্ধি আৰু বিকাশে ভৰপূৰ। হে দেবী, সেই সময়ত মই ক্ষুধাত অতিশয় পীড়িত আছিলোঁ—এতিয়া কি ঘটিল শুনা।

Verse 39

कर्परं हि करे गृह्य भिक्षार्थमुपचक्रमे । गृहिणां द्वारदेशेषु प्रविशामि सुदुःखिता

হাতত ভিক্ষাপাত্ৰ লৈ মই ভিক্ষাৰ্থে ওলাই পৰিলোঁ; অতি দুখিত হৈ গৃহস্থসকলৰ দুৱাৰমুখলৈ প্ৰৱেশ কৰোঁ।

Verse 40

मम रूपं विपश्यंति लोकाः कुत्संति भामिनि । न ददंते च मे भिक्षां पापा चेयं समागता

মোৰ ৰূপ দেখি লোকসকলে মোক ঘৃণা কৰে, হে সুন্দৰী। সিহঁতে মোক ভিক্ষাও নিদিয়ে—এই পাপময় ভাগ্য মোৰ ওপৰত আহি পৰিছে।

Verse 41

एवं दुःखसमाहारा दारिद्र्यपरिपीडिता । अटंत्या च मया दृष्टं गृहमेकमनुत्तमम्

এইদৰে দুখৰ গোটেৰে আৱৃত আৰু দাৰিদ্ৰ্যত পীড়িত হৈ, মই ঘূৰি ফুৰোঁতে এক অনুপম গৃহ দেখিলোঁ।

Verse 42

तुंगप्राकारसंवेष्टं वेदशालासमन्वितम् । वेदध्वनिसमाकीर्णं बहुविप्रसमाकुलम्

সেই গৃহ উচ্চ প্ৰাচীৰে বেষ্টিত, বেদ অধ্যয়নৰ শালাৰে সমন্বিত; বেদপাঠৰ ধ্বনিত পৰিপূৰ্ণ আৰু বহু ব্ৰাহ্মণেৰে গমগমীয়া আছিল।

Verse 43

धनधान्यसमाकीर्णं दासीदासैरलंकृतम् । प्रविवेश गृहं रम्यं लक्ष्मीमुदितमेव तत्

সেই গৃহ ধন-ধান্যৰে পৰিপূৰ্ণ, দাসী-দাসেৰে সুশোভিত; তেওঁ সেই মনোৰম গৃহত প্ৰৱেশ কৰিলে—সঁচাকৈয়ে যেন লক্ষ্মী দেৱীৰ আনন্দে তাত উজ্জ্বল হৈছিল।

Verse 44

तद्गृहं सर्वतोभद्रं तस्यैव शिवशर्मणः । भिक्षां देहीत्युवाचाथ सुदेवा दुःखपीडिता

তাৰ পাছত তাই সেই শিৱশর্মণৰেই সৰ্বতোভদ্ৰ, মঙ্গলময় গৃহলৈ আহিল। দুখে পীড়িত সুদেৱাই ক’লে, “ভিক্ষা দিয়া।”

Verse 45

शिवशर्माथ शुश्राव भिक्षाशब्दं द्विजोत्तमः । मंगलां नाम वै भार्यां लक्ष्मीरूपां वराननाम्

তেতিয়া শিৱশর্মা, দ্বিজোত্তম, ভিক্ষাৰ শব্দ শুনিলে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম মঙ্গলাঃ—লক্ষ্মীৰূপা আৰু অতি সুশ্ৰী মুখমণ্ডলধাৰী।

Verse 46

तां हसन्प्राह धर्मात्मा शिवशर्मा महामतिः । इयं हि दुर्बला प्राप्ता भिक्षार्थं द्वारमागता

হাঁহি মাৰি ধৰ্মাত্মা মহামতি শিৱশৰ্মাই ক’লে— “এই দুৰ্বলা নাৰী ভিক্ষাৰ্থে আমাৰ দুৱাৰলৈ আহি উপস্থিত হৈছে।”

Verse 47

समाहूय प्रिये चैनां देहि त्वं भोजनं शुभे । कृपया परयाविष्टा ज्ञात्वा मां तु समागताम्

“প্ৰিয়ে, ইমানক মাতি আনিবা আৰু, হে শুভে, তাক আহাৰ দিয়া। মোৰ আগমন জানি পৰম দয়াৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ এই কৰ।”

Verse 48

प्रोवाच मंगला कांतं दास्यामि प्रिय भोजनम् । एवमुक्त्वा च भर्तारं मंगला मंगलान्विता

মঙ্গলাই নিজৰ কান্তক ক’লে— “প্ৰিয়, মই তোমাক প্ৰিয় আহাৰ পৰিবেশন কৰিম।” এইদৰে স্বামীৰ আগত ক’লে, মঙ্গলা মঙ্গলতাৰে বিভূষিতা হ’ল।

Verse 49

पुनर्मां भोजयामास मिष्टान्नेन सुदुर्बलाम् । मामुवाच स धर्मात्मा शिवशर्मा महामुनिः

পুনৰ তেওঁ মোক—অতি দুৰ্বলা হ’লেও—মিঠা অন্নে ভোজন কৰালে। তাৰ পাছত সেই ধৰ্মাত্মা মহামুনি শিৱশৰ্মাই মোক ক’লে।

Verse 50

का त्वमत्र समायाता कस्य वा भ्रमसे जगत् । केन कार्येण सर्वत्र कथयस्व ममाग्रतः

“তুমি কোন, যি ইয়ালৈ আহিছা? অথবা কাৰ কাৰণে তুমি জগতত ঘূৰি ফুৰা? সকলো ঠাইতে কিহৰ উদ্দেশ্যে যোৱা? মোৰ আগত স্পষ্টকৈ কোৱা।”

Verse 51

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । एकपंचाशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত সুকলাৰ চৰিত্ৰ-বৰ্ণনাসম্বন্ধীয় একাৱন্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 52

व्रीडयाधोमुखीजाता दृष्टो भर्ता यदा मया । मंगला चारुसर्वांगी भर्तारमिदमब्रवीत्

যেতিয়া মই মোৰ স্বামীক দেখিলোঁ, লাজত মোৰ মুখ তললৈ নামি গ’ল আৰু মই বিষণ্ণ হ’লোঁ। তেতিয়া মঙ্গলাই—সুন্দৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা—নিজ স্বামীলৈ এই বাক্য ক’লে।

Verse 53

का चेयं हि समाचक्ष्व त्वां दृष्ट्वा हि विलज्जति । कथयस्व प्रसादेन का च एषा भविष्यति

এই নাৰীজনী কোন? স্পষ্টকৈ কোৱা; তোমাক দেখিলেই ই লাজ পায়। কৃপা কৰি কোৱা—ই কোন, আৰু ইয়াৰ পৰিণতি কি হ’ব?