Adhyaya 43

Verse 1

सुकलोवाच । एवं ते शूकराः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः । पुरः स्थितस्य ते राज्ञो ह्यवतस्थुश्च लुब्धकाः

সুকলো ক’লে: এইদৰে সেই সকলো শূকৰ যুদ্ধৰ বাবে একত্ৰিত হ’ল। আৰু লুব্ধকসকল সেই ৰজাৰ সন্মুখত থিয় হৈ নিজৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 2

महावराहो राजेंद्र गिरिसानुं समाश्रितः । महता यूथभावेन व्यूहं कृत्वा प्रतिष्ठति

হে ৰাজেন্দ্ৰ, মহাবৰাহে গিৰিৰ ঢাল আশ্ৰয় কৰি, বৃহৎ ইউথৰ দৰে বিশাল ব্যূহ সাজি স্থিতি গ্ৰহণ কৰে।

Verse 3

कपिलः स्थूलपीनांगो महादंष्ट्रो महामुखः । दुःसहः शूकरो राजन्गर्जते चातिभैरवम्

হে ৰাজন, কপিল বৰ্ণৰ সেই শূকৰ স্থূল-পীন অঙ্গবিশিষ্ট, মহাদংষ্ট্ৰ আৰু মহামুখ; দুৰ্জয় আৰু অসহ্য, অতি ভয়ংকৰভাবে গর্জে।

Verse 4

तानपश्यन्महाराजः शालतालवनाश्रयान् । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मनुपुत्रः प्रतापवान्

শাল আৰু তাল গছৰ বনাঞ্চলত আশ্ৰয় লৈ থকা তেওঁলোকক দেখি, মহাৰাজ—মনুৰ প্ৰতাপৱান পুত্ৰ—তেওঁলোকৰ বাক্য মনোযোগে শুনিলে।

Verse 5

गृह्यतां शूर वाराहो विध्यतां बलदर्पितः । एवमाभाष्य तान्वीरो मनुपुत्रः प्रतापवान्

মনুৰ প্ৰতাপৱান পুত্ৰ সেই বীৰে ক’লে—“সেই শূৰ বৰাহটোক ধৰা; বলৰ দৰ্পে মত্ত জনক বিদ্ধ কৰা!” এইদৰে কৈ তেওঁ আদেশ দিলে।

Verse 6

अथ ते लुब्धकाः सर्वे मृगया मदमोहिताः । संनद्धा दंशिताः सर्वे श्वभिः सार्द्धं प्रजग्मिरे

তাৰ পাছত সেই সকলো লুব্ধক, মৃগয়াৰ মদ-মোহত বিভ্ৰান্ত, সকলো সজ্জিত আৰু অস্ত্ৰধাৰী হৈ, কুকুৰসমূহৰ সৈতে একেলগে আগবাঢ়িল।

Verse 7

हर्षेण महताविष्टो राजराजो महाबलः । अश्वारूढः सुसैन्येन चतुरंगेण संयतः

মহান হর্ষে আৱিষ্ট, মহাবল ৰাজাধিৰাজ অশ্বাৰূঢ় হৈ, সুসজ্জিত চতুৰঙ্গ সেনাৰ সৈতে শৃঙ্খলাবদ্ধভাৱে আগবাঢ়িল।

Verse 8

गंगातीरं समायातो मेरौ गिरिवरोत्तमे । रत्नधातुसमाकीर्णे नानावृक्षैरलंकृते

তেওঁ গঙ্গাৰ তীৰত উপস্থিত হ’ল, মেরু—পৰ্বতৰ শ্ৰেষ্ঠ—যি ৰত্নধাতুৰে ছিটাই থকা আৰু নানা প্ৰকাৰ বৃক্ষৰে অলংকৃত আছিল।

Verse 9

सुकलोवाच । यो बलधाम मरीचिचयकरनिकरमयप्रोत्तुंगोऽत्युच्चम् । गगनमेव संप्राप्तो नाना नगाचरितशोभो गिरिराजो भाति

সুকলে ক’লে: সেই গিৰিৰাজ—বলৰ ধাম—কিৰণ-সদৃশ তন্তুৰ গুচ্ছ যেন গঠিত, অতি উচ্চ হৈ মহাশিখৰলৈ উঠি আকাশকেই যেন স্পৰ্শ কৰিছে। পৰ্বতচাৰী নানা জীৱৰ বিচিত্ৰ গতি-চৰিত্ৰে অলংকৃত হৈ সি অপূৰ্ব শোভাৰে দীপ্তিমান।

Verse 10

योजनबहलविमल गंगाप्रवाह समुच्चरत्तीरवीचीतरंगभंगैर्मुक्ताफलसदृशैर्निर्मलांबुकणैः । सर्वत्र प्रक्षालित धवलतलशिलातलोगिरींद्र सुःश्रियायुक्तः

যোজনাব্যাপী নিৰ্মল গঙ্গাৰ প্ৰৱাহ উথলি উঠি বেগেৰে ধাৱমান; তীৰৰ ঢৌ ভাঙি পৰাত মুক্তাৰ দৰে পবিত্ৰ জলবিন্দু ছিটকে। সৰ্বত্ৰ ধুই উজ্বল কৰা শুভ্ৰ শিলাতল-শিলাপটযুক্ত সেই গিৰীন্দ্ৰ অপূৰ্ব শ্ৰীৰে অলংকৃত দেখা যায়।

Verse 11

देवैश्चारणकिन्नरैः परिवृतो गंधर्वविद्याधरैः सिद्धैरप्सरसांगणैर्मुनिजनैर्नागेंद्र विद्याधरैः । श्रीखंडैर्बहुचंदनैस्ससरलैः शालैस्तमालैर्गिरी रुद्रा क्षैर्वरसिद्धिदायकघनैः कल्पद्रुमैः शोभते

দেৱতা, চাৰণ আৰু কিন্নৰদ্বাৰা পৰিবৃত; গন্ধৰ্ব-বিদ্যাধৰ, সিদ্ধ, অপ্সৰাগণ, মুনিসমূহ আৰু বিদ্যাধৰসকলৰ মাজৰ নাগেন্দ্ৰেৰে ঘেৰাও কৰা—সেই গিৰি দীপ্তিমান। শ্ৰীখণ্ড আৰু বহু চন্দন, সৰল, শাল, তমাল গছৰ বন, উত্তম সিদ্ধি দানকাৰী ৰুদ্ৰাক্ষধাৰী ঘন উপবন, আৰু মনোৰথ পূৰণকাৰী কল্পবৃক্ষৰে সি শোভিত।

Verse 12

नानाधातुविचित्रो वै नानारत्नविचित्रितैः । विमानैः कांचनैर्दंडैः कलत्रैरुपशोभते

সেই গিৰি নিশ্চয়েই নানাধাতুৰ বিচিত্ৰ বৰ্ণে, নানাৰত্নে অলংকৃত বিমানসমূহে, কাঁচনৰ দণ্ডে আৰু কান্ত কলত্ৰসমূহে বহুভাৱে সুশোভিত হৈ দীপ্তিমান।

Verse 13

नालिकेरवनैर्दिव्यैः पूगवृक्षैर्विराजते । दिव्यपुन्नागबकुलैः कदलीखंडमंडितैः

সেই গিৰি দিৱ্য নাৰিকেলবন আৰু শোভাময় পূগবৃক্ষৰে উজ্জ্বল; দিৱ্য পুন্নাগ আৰু বকুল গছেৰে, আৰু কদলীখণ্ডৰ গুচ্ছেৰে অলংকৃত হৈ অধিক শোভা পায়।

Verse 14

पुष्पकैश्चंपकैरद्रि पाःटलैः केतकैस्तथा । नानावल्लीवितानैश्च पुष्पितैः पद्मकैस्तथा

আৰু ফুলেৰে—চম্পকৰ পুষ্প, পৰ্বতত জন্মা পাটলাৰ বিকশিত ফুল আৰু কেতকীও—বহু ফুলফুলা লতাৰ বিতানসমূহেৰে, আৰু তদ্ৰূপে বিকশিত পদ্মক পুষ্পেৰে।

Verse 15

नानावर्णैः सुपुष्पैश्च नानावृक्षैरलंकृतः । दिव्यवृक्षैः समाकीर्णः स्फाटिकस्य शिलातलैः

বহুৰঙীয়া সুন্দৰ শোভন ফুলেৰে আৰু নানা প্ৰকাৰৰ বৃক্ষৰে সুশোভিত; দিব্য বৃক্ষসমূহেৰে পৰিপূৰ্ণ, আৰু (তাৰ ভূমি) স্ফটিক সদৃশ শিলাৰ ফলকেৰে পাতা আছিল।

Verse 16

योगियोगीन्द्र संसिद्धैः कंदरांतर्निवासिभिः । निर्झरैश्चैव रम्यैश्च बहुप्रस्रवणैर्गिरिः

সেই পৰ্বত গুহাৰ ভিতৰত নিবাস কৰা যোগীন্দ্ৰসকল—সিদ্ধ মহাত্মাসকলৰ দ্বাৰা শোভিত; আৰু মনোহৰ নিৰ্ঝৰসমূহেৰে, লগতে বহু প্ৰচুৰ প্ৰস্ৰৱণ (ঝৰণা-চশ্মা)ৰে।

Verse 17

नदीप्रवाहसंह्रष्टैः संगमैरुपशोभते । ह्रदैश्च पल्वलैः कुंडैर्निर्मलोदकधारिभिः

নদীৰ প্ৰবাহে উল্লসিত হোৱা সঙ্গমসমূহেৰে সি অধিক শোভা পায়; আৰু হ্ৰদ, পল্বল (পুখুৰী) আৰু কুণ্ডসমূহেৰে, যিবোৰত নিৰ্মল শুদ্ধ জলেৰে ধাৰা বয়।

Verse 18

गिरिराजो विभात्येकः सानुभिः सह संस्थितैः । शरभैश्चैव शार्दूलैर्मृगयूथैरलंकृतः

পৰ্বতৰাজ একাই দীপ্তিমান, তাৰ শৃঙ্গ-ধাৰাসমূহসহ স্থিত; আৰু শৰভ, শাৰ্দূল (বাঘ) আৰু হৰিণৰ জাকসমূহেৰে অলংকৃত।

Verse 19

महामत्तैश्च मातंगैर्महिषैरुरुभिः सदा । अनेकैर्दिव्यभावैश्च गिरिराजो विभाति सः

সদায় মহামত্ত মাতংগ হাতী আৰু বৃহৎ দেহধাৰী মহিষেৰে, লগতে নানা দিৱ্য লক্ষণেৰে সুশোভিত হৈ সেই গিৰিৰাজ মহিমাৰে দীপ্ত হয়।

Verse 20

अयोध्याधिपतिर्वीर इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः । तया सुभार्यया युक्तश्चतुरंगबलेन च

অযোধ্যাৰ অধিপতি বীৰ ইক্ষ্বাকু—মনুৰ আনন্দ—সেই সুভাৰ্যাৰ সৈতে আৰু চতুৰঙ্গ সেনাৰে সংযুক্ত হৈ (অগ্ৰসৰ হ’ল)।

Verse 21

पुरतो लुब्धका यांति शूराः श्वानश्च शीघ्रगाः । यत्रास्ते शूकरः शूरो भार्यया सहितो बली

আগতীয়াকৈ লুব্ধকা—বীৰ শিকারী—আৰু দ্ৰুতগামী কুকুৰবোৰ আগত যায়, য’ত শক্তিশালী, শূৰ বনৰীয়া শূকৰটি পত্নীৰ সৈতে অৱস্থিত।

Verse 22

बहुभिः शूकरैर्गुप्तो गुरुभिः शिशुभिस्ततः । मेरुभूमिं समाश्रित्य गंगातीरं समंततः

তাৰ পাছত বহু শূকৰ আৰু গম্ভীৰ, পূৰ্ণবয়স্ক কিশোৰসদৃশবোৰে সুৰক্ষা দিয়া অৱস্থাত, সি মেৰুভূমিত আশ্ৰয় লৈ গঙ্গাতীৰৰ চাৰিওফালে অৱস্থান কৰিলে।

Verse 23

सुकलोवाच । तामुवाच वराहस्तु सुप्रियां हर्षसंयुतः । प्रिये पश्य समायातः कोशलाधिपतिर्बली

সুকল ক’লে: তেতিয়া হর্ষে পৰিপূৰ্ণ বৰাহে নিজৰ প্ৰিয়া সুপ্ৰিয়াক ক’লে—“প্ৰিয়ে, চোৱা! কোশলৰ বলৱান অধিপতি ইয়ালৈ আহি পোৱালেহি।”

Verse 24

मामुद्दिश्य महाप्राज्ञो मृगयां क्रीडते नृपः । युद्धमेव करिष्यामि सुरासुरप्रहर्षकम्

মোক লক্ষ্য কৰি মহাপ্ৰাজ্ঞ ৰজাই মৃগয়া-ক্ৰীড়া কৰি আছে। মই নিশ্চয় এনে যুদ্ধ কৰিম, যি দেৱ-অসুৰ উভয়কে প্ৰহৰ্ষিত কৰিব।

Verse 25

अथ भूपो महातेजा बाणपाणिर्धनुर्धरः । सुदेवां सत्यधर्मांगीं तामुवाच प्रहर्षितः

তেতিয়া মহাতেজস্বী ভূপ—হাতত বাণ ধৰি, ধনু ধাৰণ কৰি—আনন্দিত হৈ সত্য-ধৰ্মময় অঙ্গধাৰী সেই সুদেৱাক ক’লে।

Verse 26

पश्य प्रिये महाकोलं गर्जमानं महाबलम् । परिवारसमायुक्तं दुःसहं मृगघातिभिः

চোৱা প্ৰিয়ে, সেই মহাকোল গর্জন কৰি আছে, মহাবলৱান। পৰিবাৰসহ ঘেৰ খাই আছে, দুৰ্জয়, আৰু মৃগসমূহক নিধন কৰি আছে।

Verse 27

अद्यैवाहं हनिष्यामि सुबाणैर्निशितैः प्रिये । मामेव हि महाशूरो युद्धाय समुपाश्रयेत्

আজিেই, প্ৰিয়ে, মই তীক্ষ্ণ সু-বাণেৰে তাক নিধন কৰিম। নিশ্চয় সেই মহাশূৰ যুদ্ধৰ বাবে কেৱল মোৰ আশ্ৰয় লওক।

Verse 28

एवमुक्त्वा प्रियो भार्यां लुब्धकान्वाक्यमब्रवीत् । यथा शूरो महाशूराः प्रेषयध्वं हि शूकरम्

এইদৰে প্ৰিয় পত্নীক ক’ই, লুব্ধকে শিকারীসকলক ক’লে—“বীৰৰ দৰে, মহাবীৰৰ দৰে আগবাঢ়া; সেই শূকৰক হেঁচা দি আগুৱাই পঠিয়াওক!”

Verse 29

अथ ते प्रेषिताः शूरा बलतेजः पराक्रमाः । गर्जमानाः प्रधावंति बलतेजः पराक्रमाः

তেতিয়া প্ৰেৰিত সেই বীৰসকল—বল, তেজ আৰু পৰাক্ৰমে সমৃদ্ধ—গর্জন কৰি আগবাঢ়িল; বল-তেজ-পৰাক্ৰমে ভৰপূৰ হৈ দৌৰি গ’ল।

Verse 30

कोलं प्रतिगताः सर्वे वायुवेगेन सांप्रतम् । विध्यंति बाणजालैस्ते निशितैर्वनचारकाः

এতিয়া সকলোৱে কোলালৈ উপস্থিত হ’ল, বায়ুৰ বেগে ঠেলি নিয়া; সেই বনচাৰী যোদ্ধাসকলে তীক্ষ্ণ বাণৰ জালেৰে শত্রুক বিদ্ধ কৰে।

Verse 31

नाना शस्त्रैरथास्त्रैश्च वाराहं वीररूपिणम्

নানা শস্ত্ৰ আৰু অস্ত্ৰেৰে, বীৰৰূপ ধাৰণ কৰা বৰাহক তেওঁলোকে আক্রমণ কৰিলে।

Verse 32

सुकलोवाच । पतंति बाणतोमरा विमुक्ता लुब्धकैः शरा घनागिरिंप्रवर्षिणो यथातथा धरांतरे । हतो दृढप्रहारिभिः स निर्जितस्ततस्तथा शतैस्तु यूथपालकः स कोलः संगरंगतः

সুকলো ক’লে: “শিকারীয়ে মুকলি কৰা বাণ আৰু তোমৰ মাটিৰ ওপৰত সকলোফালে পৰিল, যেন ঘন পাহাৰী মেঘৰ পৰা বৰষুণ ঢলিছে। দৃঢ় আঘাতকাৰীসকলৰ প্ৰহাৰে সি ঢলি পৰিল, পৰাজিত হ’ল; তাৰ পাছত শত শত জনে ঘেৰি ধৰা সেই কোল—দলনায়ক—যুদ্ধৰ ৰণাঙ্গনত ঠেলি অনা হ’ল।”

Verse 33

स्वपुत्रपौत्रबांधवैः परांश्च संहरेत्स वै पतंति ते स्वदंष्ट्रया हताहवेऽवलुब्धकाः । पतंति पादहस्तकाः स्थितस्य वेगभ्रामणैः सलुब्धगर्जमेवतं वराहोऽपश्यदागतम्

সি নিজৰ পুত্ৰ-পৌত্ৰ আৰু বাঁধৱসকলৰ সৈতে আনকো সংহাৰ কৰিছিল; লোভী সেইসকল তাৰ নিজৰ দন্তে যুদ্ধত নিহত হৈ পৰিল। তাৰ ঘূৰ্ণমান বেগী আঘাতত হাত-পা আদি অঙ্গ উলটি-পালটি পৰি গ’ল; আৰু বৰাহে তাক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখিলে—যুদ্ধলালসাত ভয়ংকৰ গর্জন কৰি।

Verse 34

स्वतेजसा विनाशितं मुखाग्रदंष्ट्रया हतं । गतः स यत्र भूपतिः स वांछतेनसंगरम्

নিজৰেই অগ্নিতেজে বিনষ্ট হৈ, অগ্ৰভাগৰ তীক্ষ্ণ দংশনে নিহত হ’ল। সি য’ত ভূপতি আছিল তাত গ’ল, তথাপি যুদ্ধৰ কামনা নকৰিলে।

Verse 35

इक्ष्वाकुनाथं सुमहत्प्रसह्य संत्रास्य क्रुद्धः स हि शूकरेशः । युद्धं वने वांछति तेन सार्द्धमिक्ष्वाकुणा संगरहर्षयुक्तः

ইক্ষ্বাকুবংশৰ মহা নাথক বলপূৰ্বক দমন কৰি আৰু তেওঁক আতংকিত কৰি, সেই শূকৰে শাসক ক্ৰুদ্ধ হ’ল। যুদ্ধ-হৰ্ষে পূৰ্ণ হৈ, সি বনত ইক্ষ্বাকুৰ সৈতে সঙ্গৰ কামনা কৰিলে।

Verse 36

वाराहः पुनरेव युद्धकुशलः संवांछते संगरं तुंडाग्रेण सुतीक्ष्णदंतनखरैः क्रुद्धो धरां क्षोभयन् । हुंकारोच्चारगर्वात्प्रहरति विमलं भूपतिं तं च राजञ्ज्ञात्वा विष्णुपराक्रमं मनुसुतस्त्वानन्दरोमांचितः

হে ৰাজন! যুদ্ধত নিপুণ বাৰাহ পুনৰো সঙ্গৰ কামনা কৰে। শুঁড়ৰ অগ্ৰভাগে আৰু অতি তীক্ষ্ণ দন্ত-নখৰে ক্ৰুদ্ধ হৈ ধৰণীক কঁপাই তোলে। গর্জনৰ গৰ্বে সি সেই নিৰ্মল ভূপতি বিমলক আঘাত কৰে; আৰু মনুপুত্ৰে বিষ্ণুৰ পৰাক্ৰম চিনাকি পাই আনন্দে ৰোমাঞ্চিত হয়।

Verse 37

दृष्ट्वा शूकरपौरुषं यमतुलं मेने पतिर्वावराड्देवारिं मनसा विचिन्त्य सहसा वाराहरूपेण वै । संप्रेक्ष्यैव महाबलं बहुतरं युक्तं त्वरेर्वारणं सैन्यं कोलविनाशनाय सहसा संगृह्य संगृह्यताम्

শূকৰৰ অতুল পौरুষ—যমৰ সদৃশ অদ্বিতীয়—দেখি, দেৱশত্ৰু তথা ৱাৱৰাডৰ স্বামী মনতে তৎক্ষণাৎ চিন্তা কৰি নিশ্চয়েই বাৰাহৰূপ ধাৰণ কৰিলে। শত্রুসেনা অতি বৃহৎ আৰু মহাবলীয় দেখি, সি তৎক্ষণাৎ আদেশ দিলে—“কোল বিনাশৰ বাবে বাহিনী সংগ্ৰহ কৰা, তৎক্ষণাৎ সংগ্ৰহ কৰা!”

Verse 38

प्रेषिताश्च वारणा रथाश्च वेगवत्तराः सुबाणखड्गधारिणो भुशुंडिभिश्च मुद्गरैः । सपाशपाणिलुब्धका नदंति तत्र तत्परा निवारितो न तिष्ठतो हयागजाश्च यद्गताः

অতি বেগে হাতী আৰু ৰথ প্ৰেৰণ কৰা হ’ল; সুন্দৰ বাণ-খড়্গধাৰী, ভূশুণ্ডি আৰু মুদ্গৰে সজ্জিত যোদ্ধাসকলও। তাত হাতে পাশ ধৰা লুব্ধকসকলে উৎসাহে চিঞৰি উঠিল; আৰু ঘোড়া-হাতী একবাৰ গতি ল’লে, বাধা দিলেও থমকি নাথাকিল।

Verse 39

क्वचित्क्वचिन्न दृश्यते क्वचित्क्वचित्प्रदृश्यते क्वचिद्भयं प्रदर्शयेत्क्वचिद्धयान्प्रमर्दयेत्

কেতিয়াবা ঠাইত সি দেখা নাযায়, আৰু কেতিয়াবা ঠাইত পুনৰ প্ৰকাশ পায়। কেতিয়াবা সি ভয় দেখুৱায়, আৰু আন ঠাইত শত্রুসকলক পদদলিত কৰে।

Verse 40

मर्दयित्वा भटान्वीरान्वाराहो रणदुर्जयः । शब्दं चकारदुर्धषं क्रोधारुणविलोचनः

বীৰ যোদ্ধাসকলক পদদলিত কৰি, ৰণত অদম্য বৰাহে ভয়ংকৰ গর্জন তুলিলে; ক্ৰোধে তাৰ চকু ৰঙা হৈ উঠিছিল।

Verse 41

कोशलाधिपतिर्वीरस्तं दृष्ट्वा रणदुर्जयम् । युध्यमानं महाकायं मुचंतं मेघवत्स्वनम्

কোশলৰ বীৰ অধিপতিয়ে সেই ৰণদুৰ্জয়ক দেখিলে—যি যুদ্ধ কৰি আছিল, মহাকায়, আৰু মেঘৰ গর্জনৰ দৰে ধ্বনি উচ্ছাৰণ কৰি আছিল।

Verse 42

गर्जतिसमरं विचरति विलसति वीरान्स्वतेजसा धीरः । तडिदिव मुखेषु दंष्ट्रा तस्य विभात्युल्लसत्येव

ধীৰ বীৰে সমৰত গর্জে, বিচৰণ কৰে, আৰু নিজৰ তেজে বীৰসকলৰ মাজত দীপ্তি ছড়ায়। তাৰ মুখত দংশ্ট্ৰা বিজুলীৰ দৰে ঝলমল কৰি উজ্জ্বল হয়।

Verse 43

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । त्रयश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত ‘সুকলা-চৰিত্ৰ’ নামৰ ত্ৰিচল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 44

नरपतिरुवाच सैन्याः किमिह न गृह्णंतु ओजसा शूराः । युध्यध्वं तत्र निशितैर्बाणैस्तीक्ष्णैरनेनापि

নৃপতিয়ে ক’লে: “সৈন্যসকল! হে বীৰসকল, ইয়াতেই বলপূৰ্বক কিয় নধৰে? তাত তীক্ষ্ণ, নিশিত বাণেৰে যুদ্ধ কৰা—ইয়াকো!”

Verse 45

समाकर्ण्य ततो वाक्यं क्रुद्धस्यापि महात्मनः । ततस्ते सैनिकाः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः

সেই মহাত্মাৰ—যদিও ক্ৰুদ্ধ—বচন শুনি, তেতিয়া সকলো সৈনিক যুদ্ধৰ বাবে একেলগে সমবেত হ’ল।

Verse 46

अनेकैर्भटसाहस्रैर्वने तं समरे स्थितम् । दिक्षु सर्वासु संहत्य बिभिदुः शूकरं रणे

বনত, হাজাৰ হাজাৰ ভট—সকলো দিশৰ পৰা একেলগে গোট খাই—সমৰত স্থিৰ হৈ থকা সেই শূকৰক আক্রমণ কৰি ৰণত বিদ্ধ কৰিলে।

Verse 47

विद्धश्च कैश्चित्तदा बाणजालैः सुयोधैश्च संग्रामभूमौ विशालैः । क्वचिच्चक्रघातैः क्वचिद्वज्रपातैर्हतं दुर्जयं संगरे तं महांतैः

তাৰ পাছত সেই বিশাল সংগ্ৰামভূমিত, কিছুমান সুযোদ্ধাই বাণবৃষ্টিৰ জালেৰে তাক বিদ্ধ কৰিলে; ক’তাও চক্ৰাঘাত, ক’তাও বজ্ৰপাতে আঘাত পৰিল—এইদৰে মহাবীৰসকলে সেই দুৰ্জয় শত্রুক ৰণত নিধন কৰিলে।

Verse 48

ततः पौरुषैः क्रोधयुक्तः स कोलः सुविच्छिद्य पाशान्रणे प्रस्थितः सः । महाशूकरैः सार्धमेव प्रयातस्ततः शोणितस्यापि धाराभिषिक्तः

তেতিয়া সেই কোল, পুৰুষাৰ্থে দীপ্ত আৰু ক্ৰোধযুক্ত হৈ, ৰণলৈ আগবাঢ়িল; সি পাশবোৰ সুস্পষ্টভাৱে কাটি পেলালে। মহাশূকৰসকলৰ সৈতে একেলগে গ’ল, আৰু পাছত ৰক্তধাৰাৰে সিক্ত হ’ল।

Verse 49

करोति प्रहारं च तुंडेन वीरहयानां द्विपानां च चिच्छेद वीरः । स्वदंष्ट्राग्रभागेन तीक्ष्णेन वीरान्पदातीन्हि संपातयेद्रोषभावैः

বীৰে ঠোঁটৰে প্ৰহাৰ কৰি যুদ্ধ-ঘোঁৰা আৰু হাতীকো কাটি পেলালে; আৰু নিজৰ তীক্ষ্ণ দন্তাগ্ৰে ক্ৰোধভাৱে বীৰ পদাতিকসকলক মাটিত লুটাই পেলালে।

Verse 50

जघानास्य शुंडं गजस्यापि रुष्टो भटान्हतान्पादनखैस्तु हृष्टः

ক্ৰোধিত হৈ সি হাতীৰ শুঁড়টোও আঘাত কৰি ভাঙি পেলালে; আৰু হৃষ্টচিত্তে পাদনখেৰে ভটসকলক বধ কৰিলে।

Verse 51

ततस्ते शूकराः सर्वे लुब्धकाश्च परस्परम् । युयुधुः संगरं कृत्वा क्रोधारुणविलोचनाः

তাৰ পাছত সেই সকলো শূকৰ—লুব্ধকো—যুদ্ধত নামি পৰস্পৰে যুঁজিলে; ক্ৰোধে ৰাঙলী হোৱা চকুৰে সিহঁতে সংগ্ৰাম কৰিলে।

Verse 52

लुब्धकैश्च हताः कोलाः कोलैश्चापि सुलुब्धकाः । निहताः पतिता भूमौ क्षतजेनापि सारुणाः

লুব্ধকসকলে কোলাসকলক বধ কৰিলে, আৰু অতিলুব্ধ লুব্ধকসকলকো কোলাসকলে বধ কৰিলে। নিহত হৈ সিহঁতে মাটিত পৰিল, আঘাতৰ ৰক্তে ৰাঙলী হৈ উঠিল।

Verse 53

जीवं त्यक्त्वा हताः कोलैर्लुब्धकाः पतिता रणे । मृताश्च शूकरास्तत्र श्वानः प्राणांश्च तत्यजुः

প্ৰাণ ত্যাগ কৰি লুব্ধকসকল কোলাসকলৰ হাতে বধ হৈ ৰণক্ষেত্ৰত পৰিল। তাত শূকৰসকলো মৰিল, আৰু শ্বানসকলেও প্ৰাণ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 54

यत्रयत्र मृता भूमौ पतिता मृगघातकाः । बहवः शूकरा राज्ञा खड्गपातैर्निपातिताः

য’তে ত’তে হৰিণ চিকাৰীসকল মাটিত ঢলি পৰিল, তাতে ৰজাই তৰোৱালৰ আঘাতেৰে বহুতো বৰাহকো নিধন কৰিলে।

Verse 55

कति नष्टा हताः कोला भीता दुर्गेषु संस्थिताः । कुंजेषु कंदरांतेषु गुहांतेषु नृपोत्तम

হে নৰোত্তম! কিমান যে বৰাহ বিনষ্ট হ’ল বা নিহত হ’ল—ভয়ত দুৰ্গ, জোপোহা, কন্দৰ আৰু গুহাৰ মাজত আশ্ৰয় লৈ থকা অৱস্থাত।

Verse 56

लुब्धकाश्च मृताः केचिच्छिन्ना दंष्ट्राग्रसूकरैः । प्राणांस्त्यक्त्वा गताः स्वर्गं खंडशो विदलीकृताः

কিছুমান লোভী চিকাৰী তীক্ষ্ণ দাঁত থকা বৰাহৰ দ্বাৰা বিদীৰ্ণ হৈ মৃত্যুবৰণ কৰিলে। শৰীৰ খণ্ড-বিখণ্ড হোৱা সত্ত্বেও, তেওঁলোকে প্ৰাণ ত্যাগ কৰি স্বৰ্গলৈ গমন কৰিলে।

Verse 57

वागुराः पाशजालाश्च कुटकाः पंजरास्तथा । नाड्यश्च पतिता भूमौ यत्रतत्र समंततः

চৰাইৰ জাল, ফান্দৰ জাল, কূটক (ফান্দ), পিঞ্জৰা আৰু নলীকা আদি মাটিত পৰি আছিল, যিবোৰ চাৰিওফালে য’তে ত’তে সিঁচৰতি হৈ আছিল।

Verse 58

एको दयितया सार्धं वाराहः परितिष्ठति । पौत्रकैः पंचसप्तभिर्युद्धार्थं बलदर्पितः

এটা বৰাহে নিজৰ প্ৰিয়তমা আৰু পাঁচ বা সাতটি নাতিৰ সৈতে অটল হৈ ৰ’ল—শক্তিৰ দৰ্পত গৰ্বী হৈ—যুদ্ধৰ বাবে প্ৰস্তুত হ’ল।

Verse 59

तमुवाच तदा कांतं शूकरं शूकरी पुनः । गच्छ कांत मयासार्द्धमेभिस्तु बालकैः सह

তেতিয়া শূকৰীয়ে পুনৰ নিজৰ প্ৰিয় শূকৰক ক’লে: “হে কান্ত, আহাঁ—এই পোৱালিবোৰসহ মোৰ সৈতে যোৱা।”

Verse 60

प्राह प्रीतो वराहस्तां विवस्तां सुप्रियामिति । क्व गच्छामि प्रभग्नोहं स्थानं नास्ति महीतले

প্ৰীত হৈ বৰাহে তাইক ক’লে: “হে সুপ্ৰিয়ে, তুমি এতিয়া মুক্ত।” (তাই ক’লে:) “মই ক’লৈ যাম? মই ভাঙি পৰিছোঁ—মহীতলত মোৰ কোনো ঠাই নাই।”

Verse 61

मयि नष्टे महाभागे कोलयूथं विनंक्ष्यति । द्वयोश्च सिंहयोर्मध्ये जलं पिबति शूकरः

হে মহাভাগে, যদি মই নষ্ট হওঁ তেন্তে শূকৰৰ জাক বিনষ্ট হ’ব। শূকৰ দুখন সিংহৰ মাজত থিয় হৈহে পানী পান কৰে।

Verse 62

द्वयोः शूकरयोर्मध्ये सिंहो नैव पिबत्यपः । एवं शूकरजातीषु दृश्यते बलमुत्तमम्

দুখন শূকৰৰ মাজত সিংহেও পানী নাপায়; এইদৰে শূকৰ-জাতিত উত্তম বল দেখা যায়।

Verse 63

तदहं नाशयाम्येव यदा भग्नो व्रजाम्यहम् । जाने धर्मं महाभागे बहुश्रेयोविधायकम्

সেয়ে, যেতিয়া মই পৰাজিত হৈ গুচি যাম, তেতিয়া মই নিশ্চয়েই ইয়াক নাশ কৰিম। হে মহাভাগে, মই সেই ধৰ্ম জানো যি বহু কল্যাণ আৰু পৰম শ্ৰেয় দান কৰে।

Verse 64

कस्माल्लोभाद्भयाद्वापि युध्यमानः प्रणश्यति । रणतीर्थं परित्यज्य सस्यात्पापी न संशयः

যদি যুদ্ধত লোভ বা ভয়ৰ বশত কোনো জন নাশ হয়, তেন্তে ৰণ-তীৰ্থ স্বৰূপ ধৰ্মক্ষেত্ৰ ত্যাগ কৰি সি নিশ্চয় পাপী হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 65

निशितं शस्त्रसंव्यूहं दृष्ट्वा हर्षं प्रगच्छति । अवगाह्यामरीं सिंधुं तीर्थपारं प्रगच्छति

ধাৰালো অস্ত্ৰৰ বিন্যাস দেখি সি আনন্দে উল্লসিত হয়; ‘অমৰী’ সিন্ধু নদীত ডুব দি সি তীৰ্থৰ পাৰপাৰলৈ উপনীত হয়।

Verse 66

स याति वैष्णवं लोकं पुरुषांश्च समुद्धरेत् । समायांतं च तदहं कथं भग्नो व्रजामि वै

সি বৈষ্ণৱ লোক লাভ কৰে আৰু আন মানুহকো উদ্ধাৰ কৰে। কিন্তু যদি সি পুনৰ ঘূৰি আহে, তেন্তে মই—লজ্জিত আৰু ভগ্ন—সেই ঠাইলৈ কেনেকৈ যাম?

Verse 67

योधनं शस्त्रसंकीर्णं प्रवीरानन्ददायकम् । दृष्ट्वा प्रयाति संहृष्टस्तस्य पुण्यफलं शृणु

অস্ত্ৰেৰে ভৰা যুদ্ধক্ষেত্ৰ—যি মহাবীৰসকলক আনন্দ দিয়ে—দেখি সি উল্লসিত হৈ আগবাঢ়ে। এতিয়া তাৰ পুণ্যফল শুনা।

Verse 68

पदेपदे महत्स्नानं भागीरथ्याः प्रजायते । रणाद्भग्नो गृहं याति यो लोभाच्च प्रिये शृणु

প্ৰতিটো পদক্ষেপতে ভাগীৰথী (গঙ্গা)ত মহাস্নানৰ সমান পুণ্য জন্মে। আৰু, হে প্ৰিয়, শুনা: যি লোভত ৰণৰ পৰা ঘূৰি ঘৰলৈ যায়, সি ‘যুদ্ধত পৰাজিত’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 69

मातृदोषं प्रकाशेत स्त्रीजातः परिकथ्यते । अत्र यज्ञाश्च तीर्थाश्च अत्र देवा महौजसः

কোৱা হয় যে স্ত্ৰীজাতিয়ে মাতৃৰ দোষ প্ৰকাশ কৰে। ইয়াত যজ্ঞ আৰু তীৰ্থ আছে; ইয়াত মহাতেজস্বী দেৱসকল বাস কৰে।

Verse 70

पश्यंति कौतुकं कांते मुनयः सिद्धचारणाः । त्रैलोक्यं वर्तते तत्र यत्र वीरप्रकाशनम्

হে প্ৰিয়ে, মুনিসকল, সিদ্ধ আৰু চাৰণসকলে সেই আশ্চৰ্য দৃশ্য চায়। য’ত বীৰত্বৰ তেজ প্ৰকাশ পায়, তাত যেন ত্ৰিলোকেই উপস্থিত থাকে।

Verse 71

समराद्भग्नं प्रपश्यंति सर्वे त्रैलोक्यवासिनः । शपंति निर्घृणं पापं प्रहसन्ति पुनःपुनः

সমৰত তেওঁ ভাঙি পৰাক দেখি ত্ৰিলোকবাসী সকলোৱে চায়। সেই নিৰ্দয় পাপীক তেওঁলোকে বাৰে বাৰে শাপ দিয়ে আৰু পুনঃপুনঃ হাঁহে।

Verse 72

दुर्गतिं दर्शयेत्तस्य धर्मराजो न संशयः । सम्मुखः समरे युद्धे स्वशिरः शोणितं पिबेत्

তেওঁৰ বাবে ধৰ্মৰাজ (যম) নিশ্চয়েই দুৰ্গতি দেখুৱাব—সন্দেহ নাই। আৰু যদি তেওঁ সমৰত সন্মুখ হৈ যুঁজে, তেন্তে যুঁজত নিজৰ মূৰৰ ৰক্ত পান কৰিব।

Verse 73

अश्वमेधफलं भुंक्ते इंद्रलोकं प्रगच्छति । यदा जयति संग्रामे शत्रूञ्छूरो वरानने

হে সুমুখী, যেতিয়া শূৰ বীৰে সমৰত শত্রুসকলক জয় কৰে, তেতিয়া তেওঁ অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল ভোগ কৰে আৰু ইন্দ্ৰলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 74

तदा प्रभुंजते लक्ष्मीं नानाभोगान्न संशयः । यदा तत्र त्यजेत्प्राणान्सम्मुखः सन्निराश्रयः

তেতিয়া নিঃসন্দেহে সি লক্ষ্মী—সমৃদ্ধি আৰু নানা ভোগ-সুখ—ভোগ কৰে। আৰু যেতিয়া তাতেই, দেৱ-সম্মুখে, অন্য আশ্ৰয় নোহোৱাকৈ, প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তেতিয়া পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 75

स गच्छेत्परमं स्थानं देवकन्यां प्रभुंजते । एवं धर्मं विजानामि कथं भग्नो व्रजाम्यहम्

সি পৰম ধামলৈ গমন কৰে আৰু দেৱকন্যাৰ সঙ্গ-সুখ ভোগ কৰে। মই ধৰ্মক এইদৰে বুজোঁ—তেন্তে মই ভগ্নচিত্ত হৈ কেনেকৈ আগবাঢ়োঁ?

Verse 76

अनेन समरे युद्धं करिष्ये नात्र संशयः । मनोः पुत्रेण धीरेण राज्ञा इक्ष्वाकुणा सह

মই তেওঁৰ সৈতে এই সমৰত যুদ্ধ কৰিম—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই—মনুৰ পুত্ৰ ধীৰ ৰজা ইক্ষ্বাকুৰ সৈতে একেলগে।

Verse 77

डिंभान्गृहीत्वा याहि त्वं सुखं जीव वरानने । तस्य श्रुत्वा वचः प्राह बद्धाहं तव बंधनैः

“শিশুটিক লৈ তুমি যোৱা; হে সুন্দৰ-মুখী, সুখেৰে জীৱা।” তেওঁৰ কথা শুনি তাই ক’লে, “মই বাঁধা পৰিছোঁ—তোমাৰ বন্ধনেই মোক বাঁধি ৰাখিছে।”

Verse 78

स्नेहमानरसाख्यैश्च रतिक्रीडनकैः प्रिय । पुरतस्ते सुतैः सार्द्धं प्राणांस्त्यक्ष्यामि मानद

হে প্ৰিয়! স্নেহ, আহত মান, মধুৰ অন্তৰঙ্গতা আৰু ৰতি-ক্ৰীড়াৰ মাজতে—হে মানদাতা—মই তোমাৰ সন্মুখতে, তোমাৰ পুত্ৰসকলৰ সৈতে, ইয়াতেই প্ৰাণ ত্যাগ কৰিম।

Verse 79

एवमेतौ सुसंभाष्य परस्परहितैषिणौ । युद्धाय निश्चितौ भूत्वा समालोकयतो रिपून्

এইদৰে দুয়ো জনে সুন্দৰকৈ কথোপকথন কৰি, পৰস্পৰৰ মঙ্গল কামনা কৰি, যুদ্ধৰ বাবে স্থিৰ সিদ্ধান্ত ল’লে আৰু শত্ৰুসকলক চাবলৈ ধৰিলে।

Verse 80

कोशलाधिपतिं वीरं तमिक्ष्वाकुं महामतिम्

কোশলৰ অধিপতি সেই বীৰ ইক্ষ্বাকু মহামতি, অতি মহান জ্ঞানসম্পন্ন পুৰুষ আছিল।

Verse 81

यथैव मेघः परिगर्जते दिवि प्रावृट्सुकालेषु तडित्प्रकाशैः । तथैव संगर्जति कांतया समं समाह्वयेद्राजवरं खुराग्रैः

যেনেকৈ বৰ্ষাকালত বিজুলীৰ দীপ্তিসহ আকাশত মেঘ গর্জে, তেনেকৈ সিও প্ৰিয়াসহ গর্জি উঠিল; আৰু খুৰৰ তীক্ষ্ণ আগভাগত ৰাজশ্ৰেষ্ঠক আহ্বান কৰিলে।

Verse 82

तं गर्जमानं ददृशे महात्मा वाराहमेकं पुरुषार्थयुक्तम् । ससार अश्वस्य जवेनयुक्तः ससम्मुखं तस्य नृवीरधीरः

মহাত্মা বীৰে সেই গর্জন কৰা একাকী বৰাহক দেখিলে—পুৰুষাৰ্থযুক্ত বলসম্পন্ন। তেতিয়া ধীৰ নৰবীৰে অশ্বৰ বেগেৰে সোজাকৈ তাৰ সন্মুখলৈ ধাৱিত হ’ল।