Adhyaya 4
Bhumi KhandaAdhyaya 460 Verses

Adhyaya 4

The Episode of Śivaśarmā: Testing Somaśarmā through Service and Truth

এই অধ্যায়ত শিৱশৰ্মাই পুত্ৰ সোমশৰ্মাক “অমৃত”ৰ এটা ঘট দায়িত্ব দি তীৰ্থযাত্ৰা/তপস্যাৰ বাবে প্ৰস্থান কৰে। পাছত তেওঁ মায়াৰ দ্বাৰা উভতি আহি কুষ্ঠৰোগ, দুখ-কষ্ট আৰু ভয়ংকৰ ৰূপ ধৰি পুত্ৰক পৰীক্ষা কৰে। সোমশৰ্মাই দয়া আৰু গুৰু-সেৱাৰ আদৰ্শে পিতৃসেৱা কৰে—অশুচি পৰিষ্কাৰ কৰা, বহন কৰা, তীৰ্থস্নানৰ ব্যৱস্থা, নৈবেদ্য-উপচাৰ আৰু দৈনিক সন্মান। পিতাৰ কঠোৰ তিৰস্কাৰ আৰু মাৰ সহ্য কৰিলেও তেওঁৰ মনত ক্ৰোধ নুঠে। যেতিয়া মায়াৰ বাবে ঘট খালী দেখা যায়, সোমশৰ্মাই সত্য আৰু নিজৰ সেবাধৰ্ম স্মৰণ কৰি প্ৰাৰ্থনা কৰে। সত্যবল আৰু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱত ঘট পুনৰ পূৰ্ণ হয়; ইয়াৰ দ্বাৰা বুজোৱা হয় যে অন্তৰৰ সততা আৰু ভক্তিসেৱাই বিষ্ণুকৃপাৰে দুঃখ দূৰ কৰি মঙ্গল পুনঃস্থাপন কৰে।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । गतेषु तेषु गोलोकं वैष्णवं तमसः परम् । शिवशर्मा महाप्राज्ञः कनिष्ठं वाक्यमब्रवीत्

সূতে ক’লে: তেওঁলোক গ’লোকলৈ—তমসাৰ ওপৰত বৈষ্ণৱ ধামলৈ—গুচি যোৱাৰ পাছত, মহাপ্ৰাজ্ঞ শিৱশৰ্মাই কনিষ্ঠজনক উপদেশময় বাক্য ক’লে।

Verse 2

ब्राह्मण उवाच । सोमशर्मन्महाप्राज्ञ त्वं पितुर्भक्तितत्परः । अमृतस्य महाकुंभं रक्ष दत्तं मयाधुना

ব্ৰাহ্মণে ক’লে: “হে মহাপ্ৰাজ্ঞ সোমশৰ্মন! তুমি পিতৃভক্তিত তৎপৰ; এতিয়া মই তোমাক অৰ্পণ কৰা অমৃতৰ মহাকুম্ভখন ৰক্ষা কৰা।”

Verse 3

तीर्थयात्रां प्रयास्यामि अनया भार्यया सह । एवमस्तु महाभाग करिष्ये रक्षणं शुभम्

“মই এই মোৰ পত্নীৰ সৈতে তীৰ্থযাত্ৰালৈ ওলাই যাম।” — “এনেই হওক, হে মহাভাগ! মই শুভ ৰক্ষণ কৰিম।”

Verse 4

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मोपाख्याने चतुर्थोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীৰ পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত শিৱশৰ্মা-উপাখ্যানৰ চতুৰ্থ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 5

कुंभं रक्षति धर्मात्मा दिवारात्रमतंद्रितः । पुनः स हि समायातः शिवशर्मा महायशाः

ধৰ্মাত্মা জনে দিন-ৰাতি অক্লান্তভাৱে কুম্ভখন ৰক্ষা কৰিলে। তাৰ পাছত মহাযশস্বী শিৱশৰ্মা পুনৰ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 6

मायां कृत्वा महाप्राज्ञो भार्यया सह तं सुतम् । कुष्ठरोगातुरो भूत्वा तस्य भार्या च तादृशी

মায়া প্ৰয়োগ কৰি মহাপ্ৰাজ্ঞজনে পত্নীৰ সৈতে সেই পুত্ৰক সৃষ্টি কৰিলে; পাছত তেওঁ কুষ্ঠৰোগে আক্ৰান্ত হ’ল, আৰু তেওঁৰ পত্নীও তেনেদৰেই ৰোগগ্ৰস্ত হ’ল।

Verse 7

मांसपिंडोपमौ जातौ द्वावेतौ मायया कृतौ । संनिधिं तस्य घोरस्य विप्रस्य सोमशर्मणः

মায়াৰে গঢ়া এই দুয়ো জন্মিল, মাংসপিণ্ডৰ দৰে দেখাত; আৰু তেওঁলোকে ভয়ংকৰ ব্ৰাহ্মণ সোমশৰ্মাৰ সন্নিধানত উপস্থিত হ’ল।

Verse 8

समागतौ हि तौ दृष्ट्वा सर्वतो हि सुदुःखितौ । कृपया परयाविष्टः सोमशर्मा महायशाः

সেই দুয়োকে আহি পোৱা দেখি, সকলোফালে দুখে জৰ্জৰিত; মহাযশস্বী সোমশৰ্মা গভীৰ কৰুণাত আচ্ছন্ন হ’ল।

Verse 9

तयोः पादं नमस्कृत्य भक्त्या नमितकंधरः । भवादृशौ न पश्यामि तपसाभिसमन्वितम्

ভক্তিভাৱে গ্ৰীৱা নত কৰি তেওঁলোকৰ চৰণত নমস্কাৰ কৰি ক’লে— “তপস্যাৰে ইমান সমৃদ্ধ তোমালোকৰ দৰে মই কাকো নেদেখোঁ।”

Verse 10

गुणव्रातैः सुपुण्यैश्च किमिदं वर्तितं त्वयि । दासवद्देवताः सर्वा वर्तंते सर्वदा तव

গুণসমূহৰ সমষ্টি আৰু পুণ্যকৰ্মে তুমি এই অৱস্থা কেনেকৈ লাভ কৰিলা? তোমাৰ বাবে সকলো দেৱতা সদায় দাসৰ দৰে সেৱাত নিয়োজিত থাকে।

Verse 11

आदेशं प्राप्य विप्रेंद्र आकृष्टास्तेजसा तव । तवांगे केन पापेन गदोयं वेदनान्वितः

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ! আদেশ লাভ কৰি আমি তোমাৰ তেজৰ আকর্ষণে ইয়ালৈ আহিলোঁ। তোমাৰ দেহত কোন পাপৰ ফলত এই বেদনাযুক্ত ব্যাধি উদ্ভৱ হৈ এনে দুখ দিছে?

Verse 12

संजातो ब्राह्मणश्रेष्ठ तन्मे कथय कारणम् । इयं पुण्यवती माता महापुण्या पतिव्रता

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ! এই জন্মৰ কাৰণ মোক কোৱা। এই মাতা পুণ্যৱতী—মহাপুণ্যশালিনী, পতিব্ৰতা, স্বামীৰ প্ৰতি অটল ভক্তিসম্পন্ন।

Verse 13

या हि भर्तृप्रसादेन त्रैलोक्यं कर्तुमिच्छति । सा कथं दुःखमाप्नोति किं नास्ति तपसः फलम्

যি স্বামীৰ কৃপাৰে ত্ৰিলোক জয় কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে, সি কেনেকৈ দুখত পতিত হয়? তপস্যাৰ ফল কি নাই নেকি?

Verse 14

रागद्वेषौ परित्यज्य विविधेनापि कर्मणा । या च शुश्रूषते कांतं देववद्गुरुवत्सला

ৰাগ-দ্বেষ ত্যাগ কৰি, নানা প্ৰকাৰ কৰ্মেৰে যি নিজৰ কান্তক শুশ্ৰূষা কৰে, আৰু দেৱৰ দৰে, গুৰুৰ দৰে স্নেহ কৰে—সেই নাৰী ধন্য।

Verse 15

सा कथं दुःखमाप्नोति कुष्ठरोगं सुदुःखदम् । शिवशर्मोवाच । मा शुचस्त्वं महाभाग भुज्यते कर्मजं फलम्

সি কেনেকৈ দুখ পালে—কুষ্ঠৰোগৰ দৰে অতি দুখদায়ক ব্যাধি? শিৱশৰ্মা ক’লে: হে মহাভাগ! শোক নকৰিবা; কৰ্মজ ফল ভোগ কৰিবই লাগে।

Verse 16

नरेण कर्मयुक्तेन पापपुण्यमयेन हि । शोधनं च कुरुष्व त्वमुभयो रोगयुक्तयोः

কৰ্মত নিয়োজিত মানুহেৰে—যাৰ কৰ্ম পাপ-পুণ্য মিশ্ৰিত—তুমিো ৰোগপীড়িত সেই দুয়োৰে শোধন আৰু শুদ্ধি সাধন কৰা।

Verse 17

शुश्रूषणं महाभाग यदि पुण्यमिहेच्छसि । एवमुक्ते शुभे वाक्ये सोमशर्मा महायशाः

“হে মহাভাগ, যদি তুমি এই লোকত পুণ্য ইচ্ছা কৰা, তেন্তে শ্ৰদ্ধাৰে শুশ্ৰূষা-সেৱা কৰা।” এই শুভ বাক্য কোৱা হতেই মহাযশস্বী সোমশৰ্মা…

Verse 18

शुश्रूषां वा करिष्यामि युवयोः पुण्ययुक्तयोः । मया पापेन दुष्टेन कृपणेन द्विजोत्तम

মই তোমালোক দুয়োৰে—পুণ্যযুক্ত—শুশ্ৰূষা-সেৱা কৰিম। হে দ্বিজোত্তম, মই পাপী, দুষ্ট আৰু দীন, এইদৰে নিবেদন কৰোঁ।

Verse 19

किं कर्तव्यमिहाद्यैव यो गुरुं न हि पूजयेत् । एवमाभाष्य दुःखाद्वा तयोर्दुःखेन दुःखितः

“ইয়াত—আজি এই দিনেই—যি গুৰুক পূজা নকৰে, তাৰ বিষয়ে কি কৰা উচিত?” এইদৰে ক’লে সি দুখিত হ’ল, নিজৰ দুখে বা সেই দুয়োৰ দুখে দুখিত হৈ।

Verse 20

श्लेष्ममूत्रपुरीषं च उभयोः पर्यशोधयत् । पादप्रक्षालनं चक्रे अंगसंवाहनं तथा

সি দুয়োৰ কফ, মূত্ৰ আৰু বিষ্ঠা সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিষ্কাৰ কৰিলে; তাৰ পিছত পা ধুৱালে আৰু তেনেদৰে অঙ্গ-মৰ্দনো কৰিলে।

Verse 21

स्नानस्थानादिकं सोपि तयोर्भक्त्यान्वितः स्वयम् । द्वावेतौ हि गुरू विप्रः सोमशर्मा महायशाः

সিও নিজেও সেই দুজনৰ প্ৰতি ভক্তিযুক্ত হৈ স্নানস্থান আদি পবিত্ৰ ব্যৱস্থা দেখুৱাই দিলে। নিশ্চয় এই দুজনেই গুৰু—মহাযশস্বী ব্ৰাহ্মণ সোমশৰ্মাই এই কথা কয়।

Verse 22

तीर्थं नयति धर्मात्मा स्कंधमारोप्य सत्तमः । द्वावेतौ हि स्वहस्तेन स्नापयित्वा तु मंगलैः

সেই ধৰ্মাত্মা সৎপুৰুষে তেওঁলোকক কাঁধত তুলি তীৰ্থলৈ লৈ যায়; তাৰ পাছত নিজৰ হাতেই মঙ্গলময় আচাৰ-অনুষ্ঠানসহ সেই দুজনক স্নান কৰায়।

Verse 23

सुमंत्रैर्वेदविच्चैव स्नानस्य विधिपूर्वकम् । तर्पणं च पितॄणां तु देवतानां तु पूजनम्

সুমন্ত্ৰ আৰু বেদবিতৰ সহায়ত স্নান বিধিপূৰ্বক কৰা উচিত; লগতে পিতৃলোকৰ তৰ্পণ আৰু দেবতাসকলৰ পূজনো কৰা উচিত।

Verse 24

द्वाभ्यामपि स धर्मात्मा स कारयति नित्यशः । स्वयं होमं ददात्यग्नौ पचत्यन्नमनुत्तमम्

সেই ধৰ্মাত্মাই দুয়োকে নিত্য কৰ্ম কৰোৱায়; আৰু নিজে অগ্নিত হোমৰ আহুতি দিয়ে, অতি উত্তম অন্ন ৰান্ধে।

Verse 25

संज्ञापयति सुप्रीतौ द्वावेतौ च महागुरू । शय्यासने च तौ विप्रः प्रस्वापयति नित्यशः

সেই ব্ৰাহ্মণে সন্তুষ্ট হোৱা দুজন মহাগুৰুক শ্ৰদ্ধাৰে সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰে; আৰু নিত্য তেওঁলোকক শয্যা আৰু আসনত বিশ্ৰাম কৰায়।

Verse 26

वस्त्रपुष्पादिकं सर्वं ताभ्यां नित्यं प्रयच्छति । तांबूलं बहुगंधाढ्यमुभयोरर्पयेत्स तु

সেয়া দুয়োকে নিত্য বস্ত্ৰ, পুষ্প আদি সকলো অৰ্ঘ্য দান কৰিব; আৰু বহু সুগন্ধে ভৰপূৰ তাম্বূলো দুয়োৰে চৰণত অৰ্পণ কৰিব।

Verse 27

सोमशर्मा महाभागस्ताभ्यामपि च पूरयेत् । मूलं पयः सुभक्ष्याद्यं नित्यमेव ददात्यसौ

মহাভাগ্যবান সোমশৰ্মাই সেই দুয়োকো তৃপ্ত কৰিছিল; সেয়া নিত্য মূল, পয়ঃ (দুধ) আৰু অন্য উত্তম ভক্ষ্য প্ৰতিদিন দান কৰিছিল।

Verse 28

तयोस्तु वांछितं नित्यं सोमशर्मा महायशाः । अनेन क्रमयोगेन नित्यमेव प्रसादयेत्

মহাযশস্বী সোমশৰ্মাই তেনেদৰে সেই দুয়োৰ পৰা নিত্য নিজৰ বাঞ্ছিত ফল লাভ কৰিছিল; এই ক্ৰমযোগ বিধিয়ে সেয়া সদায় তেওঁলোকক প্ৰসন্ন কৰি ৰাখিছিল।

Verse 29

सोमशर्मा सुधर्मात्मा पितरौ परिपूजयेत् । सोमशर्माणमाहूय पिता कुत्सति निष्ठुरः

সুধর্মচিত্ত সোমশৰ্মাই পিতৃ-মাতৃক বিধিমতে পূজা কৰিছিল; তথাপি পিতাই সোমশৰ্মাক মাতি নিষ্ঠুৰভাৱে তিৰস্কাৰ কৰিলে।

Verse 30

निंदितैर्निष्ठुरैर्वाक्यैस्ताडयेन्मुनिसन्निधौ । कृतकार्ये कृते पुण्ये नित्यमेव सुते पुनः

মুনিৰ সন্নিধানত নিন্দাসূচক আৰু নিষ্ঠুৰ বাক্যৰে তাড়না কৰা উচিত; আৰু কাৰ্য সিদ্ধ হৈ পুণ্য সম্পন্ন হ’লেও, পুত্ৰক পুনৰো নিত্য শাসন-উপদেশ দিয়া উচিত।

Verse 31

न कृतं शोभनं मह्यं त्वयैव कुलपांसन । एवं नानाविधैर्वाक्यैर्निष्ठुरैर्दुःखदायकैः

হে কুলকলংক! তুমি মোৰ বাবে একো শুভ কৰ্ম নকৰিলা। এইদৰে নানা প্ৰকাৰৰ নিষ্ঠুৰ, দুখদায়ক বাক্য তুমি ক’লা।

Verse 32

अताडयद्दंडघातैः शिवशर्मा सदातुरः । एवं कृतेपि धर्मात्मा नैव कुप्यति कर्हिचित्

সদায় উদ্বিগ্ন শিৱশর্মাই দণ্ডৰ আঘাতে তাক প্ৰহাৰ কৰিলে; তথাপি তেনে ব্যৱহাৰ সত্ত্বেও সেই ধৰ্মাত্মা কেতিয়াও ক্ৰুদ্ধ নহ’ল।

Verse 33

मनसा वचसा चैव कर्मणा त्रिविधेन च । संतुष्टः सर्वदा सोपि पितरं परिपूजयेत्

মন, বাক্য আৰু কৰ্ম—এই ত্ৰিবিধ উপায়ে—সদায় সন্তুষ্ট হৈ, মানুহে সদায় নিজৰ পিতৃক বিধিমতে সন্মান-উপাসনা কৰিব লাগে।

Verse 34

तद्वत्स सोमशर्मा वै मातरं च दिनेदिने । यज्ज्ञात्वा शिवशर्मा च चरितं स्वीयमीक्षते

সেইদৰে সোমশর্মাইও দিনেদিনে মাতৃৰ সেৱা কৰিলে; এই কথা জানি শিৱশর্মাই নিজৰ আচৰণৰ ওপৰত চিন্তা কৰিলে।

Verse 35

अमृतं मत्कृते चापि आनीतं विष्णुशर्मणा । पुण्ययुक्तः स धर्मात्मा पितृभक्तिपरः सदा

আৰু মোৰ কাৰণেই বিষ্ণুশর্মাই অমৃতো আনিলে। তেওঁ পুণ্যসমৃদ্ধ, ধৰ্মাত্মা, আৰু সদায় পিতৃভক্তিত পৰায়ণ আছিল।

Verse 36

एवं बहुतिथे काले शतसंख्ये गते सति । शिवशर्मा पितस्यैव भक्तिं दृष्ट्वा विचिंत्य वै

এইদৰে বহু কাল অতিবাহিত হ’ল—শতাধিক বাৰ পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছত—শিৱশৰ্মাই পিতৃৰ গভীৰ ভক্তি দেখি মনতে চিন্তা কৰিলে।

Verse 37

मया वै पूर्वमित्युक्तं सुपुत्रं यज्ञसंज्ञकम् । मातृखंडानिमान्पुत्र यत्र तत्र क्षिपस्व हि

মই আগতেই কোৱা মতে, হে মোৰ সুপুত্ৰ—যজ্ঞ নামধাৰী—এই মাতৃ-খণ্ডসমূহ য’তে ত’তে পেলাই দে।

Verse 38

मद्वाक्यं पालितं तेन कृता न मातरि कृपा । एतत्स्वल्पतरं दुःखं निर्जीवे घातमिच्छतः

সেইজনে মোৰ বাক্য পালন কৰিলে, কিন্তু মাতৃৰ প্ৰতি দয়া নকৰিলে। জীৱন্ত প্ৰাণীক আঘাত কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা জনৰ দুখৰ তুলনাত এই দুখ অতি সামান্য।

Verse 39

साहसं तु कृतं तेन पुत्रेण वेदशर्मणा । अस्याधिकमहं मन्ये यतोऽयं चलते न च

কিন্তু সেই পুত্ৰ বেদশৰ্মাই দুঃসাহসিক কাম কৰিলে। তথাপি মই ইয়াক অধিক আশ্চৰ্য মানো, কিয়নো এইটো একেবাৰে নচলে।

Verse 40

निमेषमात्रमेवापि साहसं कारयेत्पुनः । अपरं सत्यसंपन्नं प्रभावं तपसः पुनः

চকুৰ পলক মাৰাৰ মাত্ৰ সময়তো তপস্যাই পুনৰ দুঃসাহসিক আশ্চৰ্য কৰ্ম ঘটাব পাৰে। কিন্তু তপস্যাৰ আন এক উচ্চ প্ৰভাৱ এই—ই সত্যৰ দ্বাৰাই সিদ্ধ হয়।

Verse 41

नित्यं समाराधनेपि अधिकं चास्य दृश्यते । तस्मादस्य परीक्षा च समये तपसः कृता

তেওঁৰ নিত্য আৰাধনাতো এক বিশেষ গুণ প্ৰকাশ পায়; সেয়ে উপযুক্ত সময়ত তপস্যাৰ দ্বাৰা তেওঁৰ পৰীক্ষা কৰা হ’ল।

Verse 42

भक्तिभावात्तथा सत्यान्नैव पुत्रः प्रणश्यति । मायया च निजांगेऽपि कुष्ठरोगो निदर्शितः

ভক্তিভাৱ আৰু সত্যতাৰ বলত পুত্ৰ নাশ নহয়; আৰু দিৱ্য মায়াৰ দ্বাৰা নিজৰ দেহতেই কুষ্ঠৰোগ দেখুওৱা হ’ল।

Verse 43

श्लेष्ममूत्रमलानां च घृणां नैव करोति च । व्रणान्विशोधयेन्नित्यं स्वहस्तेन महायशाः

কফ, মূত্ৰ আৰু মলৰ প্ৰতি তেওঁ একো ঘৃণা নকৰে; মহাযশস্বী জনে নিজ হাতে নিত্য ঘাঁ পৰিষ্কাৰ কৰে।

Verse 44

पादसंवाहनं दद्याच्छौचं चैव महामतिः । दुःसहं वचनं मह्यं दारुणं सहते सदा

মহামতি জনে পাদ-সংবাহন দিয়া আৰু শৌচ-শুদ্ধতা ৰক্ষা কৰা উচিত; কিয়নো মোৰ কাৰণে সি সদায় কঠোৰ আৰু অসহ্য, নিৰ্দয় বাক্য সহে।

Verse 45

भर्त्सने ताडने चैव सदाभीष्टप्रवाचकः । एवं दुःखसमाचारो मम पुत्रो महामतिः

সদায় মনপসন্দ বাক্য ক’বলৈ সি প্ৰস্তুত; তথাপি সি ধমকায়, আনকি মাৰে। এনেই দুঃখজনক সংবাদ বহনকাৰী—মোৰ পুত্ৰ—মহামতি।

Verse 46

दुःखानां सागरं मन्ये बहुक्लेशैस्तु क्लेशितः । अपनेष्याम्यहं दुःखं विष्णोश्चैव प्रसादतः

মই নিজকে দুখৰ সাগৰ যেন ভাবোঁ, বহু ক্লেশে পীড়িত। তথাপি বিষ্ণুৰ কৃপা-প্ৰসাদে মই এই দুখ ত্যাগ কৰিম।

Verse 47

विचार्य मनसा विप्रः शिवशर्मा महामतिः । पुनर्मायां चकाराथ कुंभादपहृतं पयः

মনতে বিচাৰ কৰি, মহামতি ব্ৰাহ্মণ শিৱশৰ্মাই পুনৰ মায়া প্ৰয়োগ কৰিলে আৰু কুম্ভৰ পৰা অপহৃত পয়সা (দুধ) লৈ গ’ল।

Verse 48

पश्चात्तं च समाहूय सोमशर्माणमब्रवीत् । तव हस्ते मया दत्तममृतं व्याधिनाशनम्

তাৰ পাছত তাক মাতি শিৱশৰ্মাই সোমশৰ্মাক ক’লে: “তোৰ হাতত মই অমৃত দিছোঁ—যি ব্যাধি নাশ কৰে।”

Verse 49

तन्मे शीघ्रं प्रयच्छस्व यथा पानं करोम्यहम् । येन नीरुग्भवाम्यद्य प्रसादाद्विष्णुशर्मणः

সেয়ে তাক মোক শীঘ্ৰে দে, যাতে মই পান কৰোঁ; যাৰ দ্বাৰা বিষ্ণুশৰ্মাৰ কৃপা-প্ৰসাদে মই আজি নিৰোগ হওঁ।

Verse 50

एवमुक्ते तदा वाक्ये ऋषिणा शिवशर्मणा । समुत्थाय त्वरायुक्तः सोमशर्मा कमंडलुम्

ঋষি শিৱশৰ্মাই এই কথা ক’লে, তেতিয়া সোমশৰ্মা তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতভাৱে উঠি কমণ্ডলু (জলপাত্ৰ) তুলিলে।

Verse 51

तं च रिक्तं ततो दृष्ट्वा ह्यमृतेन विना कृतम् । कस्य पापस्य वै कर्म केन मे विप्रियं कृतम्

তেতিয়া তাক শূন্য, অমৃতবিহীন হোৱা দেখি সি ক’লে: “এইটো কোন পাপৰ কৰ্ম? কোনে মোৰ প্ৰতি এই অনিষ্ট কৰিলে?”

Verse 52

इति चिंतापरो भूत्वा सोमशर्मा सुदुःखितः । पितुरग्रे च वृत्तांतं कथयिष्याम्यहं यदा

এইদৰে চিন্তাত নিমগ্ন হৈ অতি দুঃখিত সোমশৰ্মাই ভাবিলে: “যেতিয়া মই পিতাৰ সন্মুখত থিয় হ’ম, তেতিয়া সমগ্ৰ বৃত্তান্ত তেওঁক ক’ম।”

Verse 53

ततः कोपं प्रयास्येत गुरुर्मे व्याधिपीडितः । सुचिरं चिंतयित्वा तु सोमशर्मा महामतिः

তাৰ পাছত সি ভাবিলে: “ৰোগে পীড়িত মোৰ গুৰু ক্ৰোধিত হ’ব পাৰে।” বহু সময় ধৰি চিন্তা কৰি মহামতি সোমশৰ্মাই উপায় বিবেচনা কৰিলে।

Verse 54

यदि मे सत्यमस्तीति गुरुशुश्रूषणं यदि । तपस्तप्तं मयापूर्वं निर्व्यलीकेन चेतसा

যদি মোৰ ভিতৰত সত্যতা সঁচাকৈ থাকে; যদি মই গুৰুৰ শুশ্ৰূষা সত্যই কৰি থাকোঁ; যদি মই আগতে কপটবিহীন মনে তপস্যা কৰি থাকোঁ—

Verse 55

दमशौचादिभिः सत्यं धर्ममेव प्रपालितम् । तदा घटोऽमृतयुतो भवत्वेष न संशयः

যেতিয়া দম, শৌচ আদি গুণে সত্য আৰু ধৰ্মকেই পালন কৰা হয়, তেতিয়া এই ঘট নিশ্চয় অমৃতৰে পূৰ্ণ হ’ব—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 56

यावदेव महाभागश्चिंतयित्वा विलोकयेत् । तावच्चामृतपूर्णस्तु पुनरेवाभवद्घटः

যিমানেই সেই মহাভাগে চিন্তা কৰি চালে, তিমানেই সেই মুহূর্ততে ঘটটো পুনৰ অমৃতৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ উঠিল।

Verse 57

तं दृष्ट्वा हर्षसंयुक्तः सोमशर्मा महायशाः । गत्वा गुरुं नमस्कृत्य कुंभमादाय सत्वरम्

তাক দেখি মহাযশস্বী সোমশর্মা আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; গুৰুলৈ গৈ নমস্কাৰ কৰি সত্বৰে কুম্ভটো উঠাই ল’লে।

Verse 58

गृहाण त्वं पितश्चेमं पयः कुंभं समागतम् । पानं कुरु महाभाग गदान्मुक्तो भवाचिरम्

হে পিতা, ইয়ালৈ অনা এই দুধৰ কুম্ভটো আপুনি গ্ৰহণ কৰক। হে মহাভাগ, ই পান কৰক; আপুনি সোনকালেই ৰোগৰ পৰা মুক্ত হ’ব।

Verse 59

एतद्वाक्यं महापुण्यं सत्यधर्मार्थकं पुनः । शिवशर्मा सुतस्यापि श्रुत्वा च मधुराक्षरम्

এই বাক্য মহাপুণ্যময়, সত্য-ধৰ্ম-অৰ্থসমৃদ্ধ আৰু মধুৰ অক্ষৰে ভৰা; সেয়া শুনি শিৱশর্মাই পুত্ৰৰ কথাও মন দি শুনিলে।

Verse 60

हर्षेण महताविष्ट इदं वचनमब्रवीत्

মহান আনন্দে আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ এই কথা ক’লে।