Adhyaya 27
Bhumi KhandaAdhyaya 2731 Verses

Adhyaya 27

The Royal Consecration (Cosmic Appointments and Directional Guardians)

এই অধ্যায়ত ৰাজক্ষমতাৰ পবিত্ৰ নীতি বৰ্ণিত হৈছে। বেণৰ পুত্ৰ পৃথুক সৰ্বভৌম ৰজা ৰূপে অভিষেক কৰা হয়, আৰু ব্ৰহ্মাই সৃষ্টিক ধৰ্মময় শৃঙ্খলাত স্থাপন কৰিবলৈ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত আনুষ্ঠানিক নিযুক্তি দিয়ে। সোম, বৰুণ, কুবেৰ, দক্ষ, প্ৰহ্লাদ আৰু যমক নিজ নিজ অধিকাৰৰ ৰাজ্য দিয়া হয়; শিৱক ভূত-প্ৰেত আদি গণসমূহৰ অধিপতি বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। হিমৱানক পৰ্বতসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ আৰু সাগৰক সকলো তীৰ্থৰ সাৰভূত, অতুল তীৰ্থ ৰূপে স্থাপন কৰা হয়। চিত্ৰৰথ গন্ধৰ্বসকলৰ, বাসুকি আৰু তক্ষক নাগসকলৰ, ঐৰাৱত হাতীসমূহৰ, উচ্চৈঃশ্ৰৱস অশ্বসমূহৰ, গৰুড় পক্ষীসমূহৰ, সিংহ পশুসকলৰ, বৃষ গোৱংশৰ আৰু প্লক্ষ বৃক্ষসমূহৰ প্ৰধান নিযুক্ত হয়। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মাই দিশাসমূহৰ ৰক্ষক নিৰ্ধাৰণ কৰি প্ৰতিটো দিশাৰ বাবে নামধাৰী অধিপতি স্থাপন কৰে। শেষত ফলশ্ৰুতি কোৱা হৈছে—ভক্তিভাৱে এই বৰ্ণনা শুনিলে অশ্বমেধ সদৃশ পুণ্য লাভ হয় আৰু সংসাৰত মঙ্গল, ঐশ্বৰ্য আৰু শুভফল বৃদ্ধি পায়।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । स प्रभुः सर्वलोकेशो ह्यभिषिच्य ततो नृपम् । पृथुं वेनस्य तनयं सर्वराज्ये महाप्रभुम्

সূতে ক’লে: তাৰ পাছত সকলো লোকৰ অধীশ্বৰ সেই প্ৰভুৱে বেণৰ পুত্ৰ পৃথুক ৰজা ৰূপে অভিষেক কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্যৰ মহাপ্ৰভু কৰি তুলিলে।

Verse 2

महाबाहुं महाकायं यथेंद्रं च सुरेश्वरम् । क्रमेणापि ततो ब्रह्मा राज्यानि च विचार्य वै

তাৰ পাছত ব্ৰহ্মাই ক্ৰমে ক্ৰমে ৰাজ্যসমূহো বিচাৰ কৰি, মহাবাহু মহাকায় সেইজনক—দেৱেশ্বৰ ইন্দ্ৰৰ দৰে—দেখিলে।

Verse 3

यद्यस्यापि भवेद्योग्यं दातुं तदुपचक्रमे । वृक्षाणां ब्राह्मणानां च ग्रहर्क्षाणां तथैव च

মানুহে যি দান দিবলৈ যোগ্য আৰু সক্ষম, সেই দানকৰ্ম আৰম্ভ কৰা উচিত—বিশেষকৈ বৃক্ষ, ব্ৰাহ্মণ আৰু গ্ৰহ-নক্ষত্ৰসমূহৰ কল্যাণৰ বাবে।

Verse 4

सोमं राज्ये सोभ्यषिंचत्तपसां च महामतिः । धर्माणां धर्मयज्ञानां पुण्यानां पुण्यतेजसाम्

সেই মহাত্মাই সোমক ৰাজ্যপদত অভিষেক কৰিলে—সোম তপস্যাৰ শক্তি, ধৰ্ম আৰু ধৰ্মযজ্ঞ, আৰু পুণ্যৰ পবিত্ৰ তেজে দীপ্তিমান।

Verse 5

अपां मध्ये तथा देवं तीर्थानां हि तथैव च । वरुणं सोभिषिच्यैव रत्नानां च द्विजोत्तम

আৰু জলৰ মাজত তেওঁ তীৰ্থসমূহৰ অধিষ্ঠাতা দেৱতাকো অভিষেক কৰিলে; আৰু হে দ্বিজোত্তম, তেওঁ বৰুণকো অভিষেক কৰি ৰত্নসমূহৰ মাজত অধীশ কৰিলে।

Verse 6

अन्येषां सर्वयक्षाणां राज्ये वैश्रवणं पुनः । विष्णुमेव महाप्राज्ञमादित्यानां पितामहः

অন্য সকলো যক্ষৰ মাজত পুনৰ বৈশ্ৰৱণ (কুবেৰ)েই ৰাজাধিৰাজ; আৰু আদিত্যসকলৰ মাজত মহাপ্ৰাজ্ঞে বিষ্ণুকেই পিতামহ, আদিপুৰুষ বুলি ঘোষণা কৰে।

Verse 7

राज्ये संस्थापयामास जनता हितहेतवे । सर्वेषामेव पुण्यानां दक्षमेव प्रजापतिम्

জনতাৰ মঙ্গলৰ কাৰণে তেওঁলোকে ৰাজ্যত দক্ষ প্ৰজাপতিক স্থাপন কৰিলে—দক্ষ, যি সকলো পুণ্যবানৰ মাজত সত্যই সক্ষম।

Verse 8

समर्थं सर्वधर्मज्ञं प्रजापतिगणेश्वरम् । प्रह्रादं सर्वधर्मज्ञं स हि राज्ये न्यरूपयत्

তেওঁ প্ৰহ্লাদক ৰাজ্যত নিযুক্ত কৰিলে—সক্ষম, সকলো ধৰ্মৰ জ্ঞাতা, আৰু প্ৰজাপতি-গণৰ অধীশ্বৰ; সঁচাকৈ সকলো কৰ্তব্য-জ্ঞ সেইজনকেই সিংহাসনত স্থাপন কৰা হ’ল।

Verse 9

दैत्यानां दानवानां च विष्णुतेजः समन्वितम् । यमं वैवस्वतं धर्मं पैत्र्ये राज्येभिषिच्य च

বিষ্ণুৰ তেজেৰে বিভূষিত কৰি তেওঁ যম বৈৱস্বতক—ধৰ্ম স্বয়ং—পিতৃলোকৰ ৰাজ্যত অভিষেক কৰিলে, যাতে দৈত্য আৰু দানৱসকলৰ ওপৰতো শাসন কৰে।

Verse 10

यक्षराक्षसभूतानां पिशाचोरगसर्पिणाम् । योगिनीनां च सर्वासां वैतालानां महात्मनाम्

যক্ষ, ৰাক্ষস আৰু ভূতসকলৰ; পিশাচ, উৰগ আৰু সৰ্পসকলৰ; সকলো যোগিনীৰ; আৰু মহাত্মা বৈতালসকলৰ (বিষয়ে)।

Verse 11

कंकालानां हि सर्वेषां कूष्मांडानां तथैव च । पार्थिवानां च सर्वेषां गिरिशं शूलपाणिनम्

নিশ্চয়েই, সকলো কঙ্কাল, সকলো কূষ্মাণ্ড, আৰু পৃথিৱীৰ সকলো প্ৰাণীৰ বাবে—গিৰীশ, ত্ৰিশূলধাৰী শিৱেই অধিপতি।

Verse 12

पर्वतानां हि सर्वेषां हिमवंतं महागिरिम् । नदीनां च तडागानां वापिकानां तथैव च

নিশ্চয়েই, সকলো পৰ্বতৰ মাজত মহাগিৰি হিমৱান শ্ৰেষ্ঠ; আৰু তেনেদৰে নদী, তড়াগ (পুখুৰী) আৰু বাপী (কূপ) সমূহৰ মাজতো।

Verse 13

कुंडानां कूपराज्ये हि दिव्येषु च सुरेश्वरः । सागरं स्थापितं पुण्यं सर्वतीर्थमनुत्तमम्

নিশ্চয়েই, কুণ্ড- কূপৰ পুণ্যময় ৰাজ্যত, দিৱ্য স্থানসমূহৰ মাজত, দেৱেশ্বৰে ‘সাগৰ’ নামৰ পবিত্ৰ তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে—যি সকলো তীৰ্থৰ অনুত্তম সমাহাৰ।

Verse 14

गंधर्वाणां तु सर्वेषां राज्ये पुण्ये तथैव च । चित्ररथं ततो ब्रह्मा अभिषिच्य सुरेश्वरः

তাৰ পাছত দেৱেশ্বৰ ব্ৰহ্মাই পুণ্য আৰু ধৰ্মময় ৰাজ্যত, সকলো গন্ধৰ্বৰ ওপৰত চিত্ৰৰথক বিধিপূৰ্বক অভিষেক কৰি অধিষ্ঠিত কৰিলে।

Verse 15

नागानां पुण्यवीर्याणां वासुकिं च चतुर्मुखः । सर्पाणां तु तथा राज्ये अभिषिच्य स तक्षकम्

তাৰ পাছত চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মাই পুণ্যবীৰ্যসম্পন্ন নাগসকলৰ মাজত বাসুকিক অভিষেক কৰিলে; আৰু তেনেদৰে সৰ্পসকলৰ ৰাজ্যত তক্ষককো ৰজাৰূপে স্থাপন কৰিলে।

Verse 16

वारणानां ततो राज्ये ऐरावणमसिंचत । अश्वानां चैव सर्वेषामुच्चैःश्रवसमेव च

তাৰ পাছত হাতীৰ ৰাজ্যাধিকাৰত তেওঁ ঐৰাৱতক অভিষেক কৰি অধিপতি কৰিলে; আৰু সকলো ঘোঁৰাৰ মাজতো কেৱল উচ্চৈঃশ্ৰৱসকেই পবিত্ৰ অভিষেক দিলে।

Verse 17

पक्षिणां चैव सर्वेषां वैनतेयमथापि सः । मृगाणां च ततो राज्ये ब्रह्मा सिंहमथादिशत्

আৰু সকলো পক্ষীৰ মাজত ব্ৰহ্মাই ৱৈনতেয় (গৰুড়)ক শাসক নিযুক্ত কৰিলে; তাৰ পাছত মৃগ-জগতৰ ৰাজ্যত ব্ৰহ্মাই সিংহক অধিপতি কৰিলে।

Verse 18

गोवृषं तु गवां मध्ये अभिषिच्य प्रजापतिः । वनस्पतीनां सर्वेषां प्लक्षमेव पितामहः

প্ৰজাপতিয়ে গৰুৰ মাজত বৃষভক অভিষেক কৰি শ্ৰেষ্ঠ ঘোষণা কৰিলে; আৰু পিতামহ ব্ৰহ্মাই সকলো বনস্পতিত কেৱল প্লক্ষ বৃক্ষক মুখ্য স্থাপন কৰিলে।

Verse 19

एवं राज्यानि सर्वाणि संस्थाप्य च पितामहः । दिशापालांस्ततो ब्रह्मा स्थापयामास सत्तमः

এইদৰে সকলো ৰাজ্য স্থাপন কৰি, পিতামহ ব্ৰহ্মা—ধাৰ্মিকসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—তাৰ পাছত দিশাপালসকলক নিযুক্ত কৰিলে।

Verse 20

वैराजस्य तथा पुत्रं पूर्वस्यां दिशि सत्तमः । सुधन्वानं दिशःपालं राजानं सोभ्यषिंचत

আৰু তাৰ পাছত পূৰ্ব দিশত সেই সত্তমে বৈৰাজৰ পুত্ৰ সুধন্বানক ৰজা আৰু দিশাপাল ৰূপে অভিষেক কৰিলে।

Verse 21

दक्षिणस्यां महात्मानं कर्दमस्य प्रजापतेः । पुत्रं शंखपदं नाम राजानं सोभ्यषिंचत

দক্ষিণ দিশাত তেওঁ প্ৰজাপতি কৰ্দমৰ পুত্ৰ, মহাত্মা শঙ্খপদ নামৰ জনক ৰজা ৰূপে অভিষেক কৰি স্থাপন কৰিলে।

Verse 22

पश्चिमायां तथा ब्रह्मा वरुणस्य प्रजापतेः । पुत्रं च पुष्करं नाम सोऽभ्यषिंचत्प्रजापतिः

একেদৰে পশ্চিম দিশাত প্ৰজাপতিসকলৰ অধিপতি ব্ৰহ্মাই বৰুণ প্ৰজাপতিৰ পুত্ৰ “পুষ্কৰ”ক অভিষেক কৰি প্ৰজাপতি পদত নিযুক্ত কৰিলে।

Verse 23

उत्तरस्यां दिशि ब्रह्म नलकूबरमेव च । एवं चैवाभ्यषिंचच्च दिक्पालान्समहौजसः

উত্তৰ দিশাত, হে ব্ৰহ্মা, তেওঁ নলকূবৰকো স্থাপন কৰিলে। এইদৰে সেই মহাশক্তিমানজনে দিক্‌পালসকলক বিধিমতে অভিষেক কৰিলে।

Verse 24

यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना । यथाप्रदेशमद्यापि धर्मेण प्रतिपाल्यते

যিসকলৰ দ্বাৰা এই সমগ্ৰ পৃথিৱী—সপ্তদ্বীপ আৰু সিহঁতৰ নগৰসমূহসহ—আজিও অঞ্চল অনুসাৰে ধৰ্মমতে পালন আৰু শাসিত হৈ আছে।

Verse 25

पृथुश्चैवं महाभागः सोभिषिक्तो नराधिपः । राजसूयादिभिः सर्वैरभिषिक्तो महामखैः

এইদৰে মহাভাগ্যবান পৃথু, নৰাধিপতি, অভিষিক্ত হ’ল—ৰাজসূয় আদি সকলো মহামখ যজ্ঞৰ দ্বাৰা অভিষেক লাভ কৰি।

Verse 26

विधिना वेददृष्टेन राजराज्ये महीपतिः । चाक्षुषे नाम्नि संपुण्ये अतीते च महौजसि

বেদে দৃষ্ট বিধি-বিধান অনুসৰি পৃথিৱীৰ অধিপতিয়ে নিজৰ ৰাজ্য শাসন কৰিলে; আৰু ‘চাক্ষুষ’ নামে অতি পুণ্যময়, এতিয়া অতীত হোৱা সেই মহৌজস্বী যুগত তেওঁ মহা তেজস্বী আছিল।

Verse 27

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । राज्याभिषेकोनाम सप्तविंशोऽध्यायः

ইয়াতে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ পঞ্চপঞ্চাশৎ সহস্ৰ সংহিতাৰ ভূমিখণ্ডত ‘ৰাজ্যাভিষেক’ নামে সাতাইশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 28

विस्तरं चापि व्याख्यास्ये पृथोश्चैव महात्मनः । यदि मामेव विप्रेन्द्र शुश्रूषसि अतंद्रितः

মই মহাত্মা পৃথুৰ বৃত্তান্তো বিস্তাৰে ব্যাখ্যা কৰিম; যদি তুমি, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, অলসতা নকৰাকৈ কেৱল মোকেই মন দি শ্ৰৱণ-সেৱা কৰ।

Verse 29

एतदेवमधिष्ठानं महत्पुण्यं प्रकीर्तितम् । सर्वेष्वेव पुराणेषु एतद्धि निश्चितं सदा

এইদৰে এই অধিষ্ঠান মহাপুণ্যদায়ক বুলি প্ৰখ্যাত কৰা হৈছে; নিশ্চয়কৈ এই কথাই সকলো পুৰাণত সদায় স্থিৰ বুলি মান্য।

Verse 30

पुण्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्गवासकरं शुभम् । धन्यं पवित्रमायुष्यं पुत्रदं वृद्धिदायकम्

ই পুণ্যময়, যশদায়ক আৰু আয়ু বৃদ্ধি কৰোঁতা; শুভ আৰু স্বৰ্গবাসৰ কাৰণ। ধন্য আৰু পবিত্ৰকাৰী, দীঘলীয়া আয়ু দিয়ে, পুত্ৰ প্ৰদান কৰে আৰু বৃদ্ধি-সমৃদ্ধি বঢ়ায়।

Verse 31

यः शृणोति नरो भक्त्या भावध्यानसमन्वितः । अश्वमेधफलं तस्य जायते नात्र संशयः

যি নৰ ভক্তিৰে সৈতে, ভাৱ-ধ্যান আৰু একাগ্ৰ চিত্তে এই কথা শ্ৰৱণ কৰে, সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।