Adhyaya 26
Bhumi KhandaAdhyaya 2632 Verses

Adhyaya 26

The Origin of the Maruts (Diti’s Penance and Indra’s Intervention)

ইন্দ্ৰই দিতিৰ পুত্ৰ বালা আৰু বৃত্ৰক বধ কৰাৰ পিছত দিতি শোকাকুল হৈ ইন্দ্ৰক বধ কৰিব পৰা পুত্ৰ লাভৰ উদ্দেশ্যে দীঘল তপস্যা কৰে। কশ্যপে বৰ দান কৰে, কিন্তু শতবৰ্ষ ধৰি সম্পূৰ্ণ শুচিতা আৰু নিয়ম-সংযম অটুট ৰাখিবলৈ শর্ত দিয়ে। ফলত ভীত ইন্দ্ৰ ব্ৰাহ্মণ-পুত্ৰৰ বেশ ধৰি দিতিৰ ওচৰত প্ৰৱেশ কৰি সেৱা কৰে আৰু গোপনে কোনো ত্ৰুটিৰ অপেক্ষা কৰে। দিতিয়ে একদিন পা নধুই শুই পৰাত সেই অশুচিতাক সুযোগ কৰি ইন্দ্ৰে বজ্ৰে গৰ্ভক প্ৰথমে সাত ভাগ, তাৰপিছত প্ৰতিটো ভাগক পুনৰ সাত ভাগ কৰি ঊনপঞ্চাশ (৪৯) মৰুত উৎপন্ন কৰে। অধ্যায়ৰ শেষত হৰিয়ে সত্ত্বসমূহক গণ-গোটত বিধিবদ্ধ কৰা বুলি পুনৰ ঘোষণা কৰা হয়, আৰু ফলশ্ৰুতি অনুসাৰে এই কাহিনী শ্ৰৱণ-অনুধ্যান কৰিলে পবিত্ৰতা লাভ হয় আৰু বিষ্ণুলোক প্ৰাপ্তি ঘটে।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा सा दितिर्दुःखपीडिता । पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धा द्विजसत्तमाः

সূতে ক’লে: পুত্ৰ নিহত হোৱা কথা শুনি দিতি দুখে পীড়িত হ’ল। হে দ্বিজসত্তমাসকল, পুত্ৰশোকে তাই তেওঁক অন্তৰত যেন দগ্ধ কৰিলে।

Verse 2

पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुंगवम् । इंद्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं द्विजसत्तम

পুনৰ তেওঁ মহাত্মা, মুনিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ কশ্যপক ক’লে: হে দ্বিজসত্তম, অতিশয় দুষ্ট হৈ উঠা ইন্দ্ৰকো বধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে।

Verse 3

ब्रह्मतेजोमयं तीव्रं दुःसहं सर्वदैवतैः । पुत्रैकं दीयतां कांत सुप्रियाहं यदा विभो

এই ব্ৰহ্মাৰ অগ্নিময় তেজে গঠিত ভয়ংকৰ দীপ্তি সকলো দেৱতাৰো সহ্য নোহোৱা। সেয়ে, হে প্ৰিয়তম! একমাত্ৰ পুত্ৰ দান কৰা, কিয়নো হে মহাবলী প্ৰভু, মই তোমাৰ অতি প্ৰিয়া।

Verse 4

कश्यप उवाच । निहतौ बलवृत्रौ च मम पुत्रौ महाबलौ । अघमाश्रित्य देवेन इंद्रेणापि दुरात्मना

কশ্যপে ক’লে: মোৰ দুজন মহাবলী পুত্ৰ—বল আৰু বৃত্ৰ—নিহত হৈছে; পাপৰ আশ্ৰয় লৈ সেই দুষ্টচিত্ত দেৱ ইন্দ্ৰই তেওঁলোকক বধ কৰিলে।

Verse 5

तस्यैव च वधार्थाय पुत्रमेकं ददाम्यहम् । वर्षाणां तु शतैकं त्वं शुचिर्भव यशस्विनि

তাক বধ কৰাৰ উদ্দেশ্যতেই মই তোমাক এক পুত্ৰ দিম। আৰু হে যশস্বিনী, তুমি সম্পূৰ্ণ এশ বছৰ ধৰি শুচি-পবিত্ৰ হৈ থাকিবা।

Verse 6

एवमुक्त्वा स योगींद्रो हस्तं शिरसि वै तदा । दत्त्वादित्या सहैवासौ गतो मेरुं तपोवनम्

এইদৰে কৈ সেই যোগীন্দ্ৰই তেতিয়া (তাইৰ) মূৰত হাত ৰাখিলে। আৰু আদিত্যাক লগত লৈ তেওঁ মেরুলৈ, তপস্যাৰ বনলৈ গ’ল।

Verse 7

तपस्तताप सा देवी तपोवननिवासिनी । शुचिष्मती सदा भूत्वा पुत्रार्था द्विजसत्तम

তপস্যাৰ বনতে বাস কৰি সেই দেৱীয়ে কঠোৰ তপস্যা কৰিলে। হে দ্বিজসত্তম, পুত্ৰলাভৰ কামনাৰে তেওঁ সদায় শুচি আৰু দীপ্তিময় হৈ থাকিল।

Verse 8

ततो देवः सहस्राक्षो ज्ञात्वा उद्यममेव च । दित्याश्चैव महाभाग अंतरप्रेक्षकोऽभवत्

তেতিয়া সহস্ৰনেত্ৰ দেৱ ইন্দ্ৰই সেই উদ্যোগ বুজি পালে আৰু, হে মহাভাগ, দিত্যসকলৰ মাজতো অদৃশ্য পৰ্যবেক্ষক হৈ থাকিল।

Verse 9

पंचविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः । ब्राह्मणस्य च रूपेण तस्याश्चांतिकमागतः

পঁচিশ বছৰীয়া ৰূপ ধৰি, দেৱৰাজ—দেৱতুল্য তেজে দীপ্ত—ব্ৰাহ্মণৰ বেশ লৈ তাইৰ ওচৰলৈ আহিল।

Verse 10

स तां प्रणम्य धर्मात्मा मातरं तपसान्विताम् । तयोक्तस्तु सहस्राक्षो भवान्को द्विजसत्तम

সেই ধৰ্মাত্মাই তপস্যাযুক্ত মাতৃক প্ৰণাম কৰিলে। তেতিয়া সহস্ৰনেত্ৰ ইন্দ্ৰই ক’লে: “আপুনি কোন, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ?”

Verse 11

तामुवाच सहस्राक्षः पुत्रोऽहं तव शोभने । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि

সহস্ৰনেত্ৰই তাইক ক’লে: “হে শোভনে, মই তোমাৰ পুত্ৰ। মই ব্ৰাহ্মণ, বেদবিদ্যাত পণ্ডিত, আৰু ধৰ্ম জানো, হে ভামিনী।”

Verse 12

तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः । शुश्रूषति स तां देवीं मातरं तपसान्विताम्

“মই তোমাৰ তপস্যাত সহায় কৰিম—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।” এইদৰে সি তপস্যাশক্তিসম্পন্ন দেৱী মাতৃৰ সেৱা কৰিলে।

Verse 13

तमिंद्रं सा न जानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं विजानाति शुश्रूषंतं दिने दिने

সেয়া দুষ্টকৰ্মী ৰূপে আগত সেই ইন্দ্ৰক চিনিব নোৱাৰে; কিন্তু ধৰ্মৰ পুত্ৰক চিনে, যি দিনে দিনে ভক্তিভাৱে সুশ্ৰূষা কৰি থাকে।

Verse 14

अंगं संवाहयेद्देव्याः पादौ प्रक्षालयेत्ततः । पत्रं मूलं फलं तत्र वल्कलाजिनमेव च

দেৱীৰ অঙ্গ কোমলভাৱে সংবাহন কৰি, তাৰ পাছত তেওঁৰ চৰণ ধুৱাব লাগে। তাত পাতা, মূল, ফল, লগতে বল্কল-বস্ত্ৰ আৰু মৃগচৰ্মো অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 15

ददात्येवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि । भक्त्या संतोषिता तस्य संतुष्टा तमभाषत

এইদৰে সেই ধৰ্মাত্মা পুৰুষে সদায় দিতিক দান দিছিল। তেওঁৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট আৰু সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত হৈ, দিতিয়ে তেওঁক ক’বলৈ ধৰিলে।

Verse 16

पुत्रे जाते महापुण्ये इंद्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग पुत्रेण मम दैवकम्

মহাপুণ্যবান পুত্ৰ জন্মিল আৰু ইন্দ্ৰ নিহত হ’ল; হে ভাগ্যবান, তুমি ৰাজ্য গ্ৰহণ কৰা, কিয়নো মোৰ দেৱভাগ্য মোৰ পুত্ৰৰ সৈতে আবদ্ধ।

Verse 17

एवमस्तु महाभागे ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुरभवत्पाकशासनः

তেওঁ ক’লে, “এৱমস্তু, হে মহাভাগে; তোমাৰ প্ৰসাদে ই নিশ্চয় হ’ব।” তাৰ পাছত পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) তাইৰ বিৰুদ্ধে সুযোগ বিচাৰি, তাইৰ দুৰ্বল মুহূৰ্তৰ অপেক্ষাত থাকিল।

Verse 18

ऊने वर्षशते चास्या ददर्शांतरमच्युतः । अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत्

যেতিয়া এশ বছৰ সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ অলপ বাকী আছিল, তেতিয়া অচ্যুত্বই (বিষ্ণু) তেওঁৰ আচৰণত এটা ত্ৰুটি লক্ষ্য কৰিলে। দিতি ভৰি নোধোৱাকৈয়ে বিচনাত শুই পৰিল।

Verse 19

शय्यांते सा शिरः कृत्वा मुक्तकेशातिविह्वला । निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह

বিচনাৰ মূৰত মূৰ থৈ, চুলি মেলি আৰু অত্যন্ত ব্যাকুল হৈ তেওঁ টোপনি গ’ল—আৰু (ইন্দ্ৰ) তেওঁৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 20

वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा तं न्यकृंतत । वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः

তেতিয়া বজ্ৰপাণি (ইন্দ্ৰ)ই সেই ভ্ৰুণটোক নিজৰ তীব্ৰ বজ্ৰৰে সাতটা খণ্ডত কাটি পেলালে; আৰু গৰ্ভৰ ভিতৰত থকা সেই শিশুটিয়ে কান্দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 21

स गर्भस्तत्र विप्रेंद्रा इंद्रहस्तगतेन वै । रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः

হে ব্ৰাহ্মণসকল, সেই ভ্ৰুণটো ইন্দ্ৰৰ হাতলৈ আহিল; আৰু ইন্দ্ৰই সেই কন্দুৱা মহান ভ্ৰুণটোক বাৰে বাৰে ক’লে।

Verse 22

शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत । सप्तधा कृतवाञ्छक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः

শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ), যিজন মহান তেজস্বী, তেওঁ ক’লে, “কান্দিবা না।” তাৰ পাছত শক্ৰই সেই দিতিৰ পুত্ৰক পুনৰ সাতটা খণ্ডত কাটি পেলালে।

Verse 23

एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः

প্ৰত্যেকজনক সাত ভাগ কৰি ছেদন কৰি, কন্দন কৰা অৱস্থাতেই দেৱৰাজ ইন্দ্ৰে তেনে কৰিলে। এইদৰে সত্যই মৰুতসকল জন্মিল—মহাশক্তিধৰ সেই দেৱতাসকল।

Verse 24

यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः

ইন্দ্ৰে যিদৰে তেওঁলোকক ঘোষণা কৰিছিল, তেনেদৰেই পাছত সেই নামসমূহেৰে তেওঁলোক পৰিচিত হ’ল। অতিবীৰ্য, মহাকায়, তীক্ষ্ণ তেজ আৰু পৰাক্ৰমে ভৰপূৰ।

Verse 25

एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः

তাৰ পাছত তেওঁলোক উনপঞ্চাশজন হ’ল—পঞ্চাশৰ পৰা এক কম মৰুত। ‘মৰুত’ নামে তেওঁলোক খ্যাত হ’ল আৰু কেৱল ইন্দ্ৰৰেই আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 26

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত ‘মৰুত-উৎপত্তি’ নামৰ ষড়বিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 27

क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः

ক্রমে সেই ৰাজ্যসমূহ—পৃথুৰ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি—স্থাপিত হ’ল। তেওঁৱেই সেই দিৱ্য পুৰুষ কৃষ্ণ: সর্বব্যাপী, জগতগুরু।

Verse 28

तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि

তেওঁ তপস্যাৰ শক্তি স্বয়ং, মহাতেজস্বী—সকল প্ৰাণীৰ একমাত্ৰ অধিপতি, প্ৰজাপতি। তেওঁ পৰ্জন্য (বৰষা-দাতা), পাৱক (অগ্নি), পবিত্ৰ; নিশ্চয়েই সকলোৰে আত্মা, আৰু যি কিছু আছে সেয়া সকলো তেওঁয়েই।

Verse 29

तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, যিজনে ভাৱসমূহৰ এই সৃষ্টিক সঠিকভাৱে জানে, তাৰ বাবে এই সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—সম্পূৰ্ণৰূপে পুণ্যময় হৈ পৰে।

Verse 30

नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्

ইয়াত পতনৰ কোনো ভয় নাই; তেন্তে পৰলোকৰ ভয় ক’ত? এই মহাপুণ্যময়, শুভ সৃষ্টিবিধান সকলো পাপ হৰণ কৰে।

Verse 31

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः

যি নৰ ভক্তিৰে শ্ৰৱণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। নিশ্চয় সি ধন্য আৰু পুণ্যবান; নিশ্চয় সি সত্যেৰে সংযুক্ত।

Verse 32

यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति

যি এই সৃষ্টিৰ বৰ্ণনা শ্ৰৱণ কৰে, সি পৰম গতি লাভ কৰে। সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধচিত্ত হৈ সি বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে।