Adhyaya 20
Origin of Suvrata (Boon, Sacred Ford, and the Birth Narrative)
সোমশৰ্মাৰ তপস্যা, সত্যনিষ্ঠা আৰু পবিত্ৰ স্তোত্ৰ-গানে সন্তুষ্ট হৈ হৰি (বিষ্ণু) তেওঁক বৰ মাগিবলৈ কয়। সোমশৰ্মাই মুক্তিলাভৰ উদ্দেশ্যৰ সৈতে ধৰ্মসম্মত কামনা প্ৰকাশ কৰে—বিষ্ণুভক্ত, বংশ উদ্ধাৰকাৰী পুত্ৰ যি দাৰিদ্ৰ্য নাশ কৰি কুলধাৰা স্থিৰ ৰাখিব। হৰিয়ে বৰ দান কৰি স্বপ্নৰ দৰে অন্তৰ্হিত হয়। তাৰ পাছত সোমশৰ্মা আৰু পত্নী সুমনা ৰেৱা (নৰ্মদা) নদীৰ তীৰ্থলৈ গমন কৰে—অমৰকণ্টক আৰু কপিলা–ৰেৱা সঙ্গম-সম্পৰ্কিত অতি পুণ্যভূমি। তাত দিৱ্য শোভাযাত্ৰা দেখা যায়; শুভ্ৰ হাতী আৰু দেব-সহচৰ উপস্থিত হয়। বৈদিক মন্ত্রোচ্চাৰণৰ মাজত সুমনাৰ অলংকাৰ-সজ্জা আৰু অভিষেক হয়; তেওঁ গৰ্ভধাৰণ কৰি দিৱ্য লক্ষণযুক্ত সন্তান জন্ম দিয়ে। দেবতাসকলে আনন্দোৎসৱ কৰে আৰু শিশুটিক “সুব্ৰতা” নামে অভিহিত কৰা হয়। গৃহত সমৃদ্ধি বৃদ্ধি পায়, নিত্যকর্ম আৰু তীৰ্থযাত্ৰা চলি থাকে, আৰু কাহিনী সুব্ৰতা-ব্ৰতৰ আচৰণ বৰ্ণনাৰ দিশে আগবাঢ়ে।
Shlokas
Verse 1
हरिरुवाच । तपसानेन पुण्येन सत्येनानेन ते द्विज । स्तोत्रेण पावनेनापि तुष्टोस्मि व्रियतां वरः
হৰিয়ে ক’লে: হে দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ, তোমাৰ এই পুণ্যময় তপস্যা, এই সত্যবচন আৰু এই পবিত্ৰ স্তোত্ৰৰ দ্বাৰা মই সন্তুষ্ট; বৰ বাছি লোৱা।
Verse 2
वरं दद्मि महाभाग यत्ते मनसि वर्तते । यंयमिच्छसि कामं त्वं तंतं ते पूरयाम्यहम्
হে মহাভাগ, মই তোমাক বৰ দিওঁ—যি তোমাৰ মনত আছে। তুমি যি যি কামনা কৰো, সেই সেই কামনা মই তোমাৰ বাবে পূৰ্ণ কৰিম।
Verse 3
सोमशर्मोवाच । प्रथमं देहि मे कृष्ण वरमेकं सुवाञ्छितम् । सुप्रसन्नेन मनसा यद्यस्ति सुदया मम
সোমশৰ্মাই ক’লে: “হে কৃষ্ণ, প্ৰথমে মোক এটা অতি আকাঙ্ক্ষিত বৰ দিয়া—যদি তুমি মোৰ প্ৰতি দয়ালু আৰু সম্পূৰ্ণ প্ৰসন্নচিত্ত হওঁ।”
Verse 4
जन्मजन्मांतरं प्राप्य तव भक्तिं करोम्यहम् । दर्शयस्व परं स्थानमचलं मोक्षदायकम्
জন্মে জন্মান্তৰে পাৰ হৈ এতিয়া মই তোমাৰ ভক্তি কৰোঁ। মোক সেই পৰম, অচল ধাম দেখুওৱা, যি মোক্ষ দান কৰে।
Verse 5
स्ववंशतारकं पुत्रं दिव्यलक्षणसंयुतम् । विष्णुभक्तिपरं नित्यं मम वंशप्रधारकम्
এজন পুত্ৰ, যিয়ে মোৰ বংশ উদ্ধাৰ কৰিব, দিৱ্য লক্ষণেৰে সংযুক্ত; সদায় বিষ্ণুভক্তিত পৰায়ণ, আৰু মোৰ কুলধাৰা আগবঢ়োৱা।
Verse 6
सर्वज्ञं सर्वदं दांतं तपस्तेजः समन्वितम् । देवब्राह्मणलोकानां पालकं पूजकं सदा
সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বদাতা, দমিতচিত্ত, তপস্যাজাত তেজে সমন্বিত—দেৱ আৰু ব্ৰাহ্মণসমাজৰ সদা পালনকৰ্তা আৰু সদা পূজক।
Verse 7
देवमित्रं पुण्यभावं दातारं ज्ञानपंडितम् । देहि मे ईदृशं पुत्रं दारिद्रं हर केशव
হে হৰ, হে কেশৱ—মোক তেনে পুত্ৰ দিয়া: পুণ্যবানসকলৰ মিত্ৰ, পবিত্ৰ স্বভাৱৰ, দানশীল, আৰু সত্য জ্ঞানত পণ্ডিত—যাতে দাৰিদ্ৰ্য নাশ হয়।
Verse 8
भवत्वेवं न संदेहो वरमेनं वृणोम्यहम् । हरिरुवाच । एवमस्तु द्विजश्रेष्ठ भविष्यति न संशयः
“এনেকৈ হওক—সন্দেহ নাই; মই এই বৰ বাছিলোঁ।” হৰিয়ে ক’লে, “এনেকৈ হওক, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ; নিশ্চয় ঘটিব—কোনো অনিশ্চয়তা নাই।”
Verse 9
मत्प्रसादात्सुपुत्रस्तु तव वंश प्रतारकः । भोक्ष्यसि त्वं वरान्भोगान्दिव्यांश्च मानुषानिह
মোৰ প্ৰসাদত তোৰ এক সুপুত্ৰ হ’ব, যি তোৰ বংশ আগবঢ়াব; আৰু এই জগততে তই উত্তম ভোগ উপভোগ কৰিবি—দিব্যো আৰু মানৱো।
Verse 10
समालोक्य परं सौख्यं पुत्रसंभवजं शुभम् । यावज्जीवसि विप्र त्वं तावद्दुःखं न पश्यसि
পুত্ৰজন্মৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা শুভ, পৰম সুখ দেখিলে, হে বিপ্ৰ, যিমান দিন তই জীয়াই থাকিবি, সিমান দিন দুখ নেদেখিবি।
Verse 11
दाता भोक्ता गुणग्राही भविष्यसि न संशयः । सुतीर्थे मरणं चापि यास्यसि त्वं परां गतिम्
নিঃসন্দেহে তুমি দাতা, ভোগ্তা আৰু গুণগ্ৰাহী হ’বা; আৰু সু-তীৰ্থত মৃত্যু হলেও তুমি পৰম গতি লাভ কৰিবা।
Verse 12
एवं वरं हरिर्दत्त्वा सप्रियाय द्विजाय सः । अंतर्धानं गतो देवः स्वप्नवत्परिदृश्यते
এইদৰে হৰিয়ে সেই দ্বিজক তেওঁৰ প্ৰিয়াসহ বৰ দান কৰি; প্ৰভু দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্ধান হ’ল, দেৱতা যেন সপোনৰ দৰে দেখা গ’ল।
Verse 13
तदा सुमनया युक्तः सोमशर्मा द्विजोत्तमः । सुतीर्थे पावने तस्मिन्रेवातीरे सुपुण्यदे
তেতিয়া সুমনাৰ সৈতে যুক্ত ব্ৰাহ্মণোত্তম সোমশৰ্মা ৰেৱা নদীৰ তীৰত থকা সেই পবিত্ৰ, শুদ্ধিকৰ উত্তম সু-তীৰ্থত, অতি পুণ্যদায়ক দেশত উপস্থিত হ’ল।
Verse 14
अमरकंटके विप्रो दानं पुण्यं करोति सः । गते बहुतरे काले तस्य वै सोमशर्मणः
অমৰকণ্টকত সেই ব্ৰাহ্মণে পুণ্যদায়ক দান-ধৰ্ম কৰিছিল; বহু দীঘল সময় পাৰ হোৱাৰ পিছত, সেই সোমশৰ্মাৰ ক্ষেত্ৰত...
Verse 15
कपिलारेवयोः संगे स्नानं कृत्वा स निर्गतः । दृष्टवान्पुरतो विप्रः श्वेतमेकं हि कुंजरम्
কপিলা আৰু ৰেৱাৰ সংগমত স্নান কৰি তেওঁ বাহিৰ ওলাই আহিল; তেতিয়া সেই ব্ৰাহ্মণে সন্মুখত এটা একমাত্ৰ শুভ্ৰ হাতী দেখিলে।
Verse 16
सुप्रभं सुंदरं दिव्यं सुमदं चारुलक्षणम् । नानाभरणशोभांगं बहुलक्ष्म्या समन्वितम्
সেয়া সুপ্ৰভ, সুন্দৰ আৰু দিব্য; মৃদু গৰ্বে ভৰা, চাৰু লক্ষণে চিহ্নিত। নানা অলংকাৰৰ শোভাই তাৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ দীপ্ত হৈছিল, আৰু প্ৰচুৰ শ্ৰী-লক্ষ্মী তথা সমৃদ্ধিৰে সমন্বিত আছিল।
Verse 17
सिंदूरैः कुंकुमैस्तस्य कुंभस्थले विराजिते । कर्णनीलोत्पलयुतं पताकादंडसंयुतम्
তাৰ কুম্ভ-সদৃশ শিখৰত সিন্দূৰ আৰু কুঙ্কুমে শোভা পাই দীপ্ত হৈছিল। কাণৰ দুয়োপাশে নীল-উৎপলৰ অলংকাৰ আছিল, আৰু ধ্বজদণ্ড তথা পতাকাৰে সজ্জিত আছিল।
Verse 18
नागोपरिस्थितो दिव्यः पुरुषो दृढसुप्रभः । दिव्यलक्षणसंपन्नः सर्वाभरणभूषितः
নাগৰ ওপৰত এক দিব্য পুৰুষ অৱস্থিত আছিল—দৃঢ়, সুপ্ৰভ আৰু দীপ্তিময়। তেওঁ দিব্য লক্ষণে সম্পন্ন আৰু সকলো অলংকাৰৰে ভূষিত আছিল।
Verse 19
दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । सुसौम्यं सोमवत्पूर्णच्छत्रचामरसंयुतम्
তেওঁ দিব্য মালা আৰু বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰিছিল, দিব্য সুগন্ধে অনুলেপিত আছিল। অতি সৌম্য ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল—পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰৰ দৰে দীপ্ত—আৰু সম্পূৰ্ণ ৰাজছত্ৰ আৰু চামৰ-পাখাৰে সেবিত আছিল।
Verse 20
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे एेंद्रे सुमनो । पाख्याने सुव्रतोत्पत्तिर्नाम विंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ পঞ্চপঞ্চাশৎ-সহস্ৰ সংহিতাৰ ভূমিখণ্ডত, ঐন্দ্ৰ বিভাগত, সুমনা-পাখ্যানৰ অন্তৰ্গত “সুব্ৰতোৎপত্তি” নামৰ বিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 21
सगजं सुंदरं दृष्ट्वा पुरुषं दिव्यलक्षणम् । व्यतर्कयत्सोमशर्मा विस्मयाविष्टमानसः
হাতীৰ সৈতে, দিব্য লক্ষণে চিহ্নিত সেই সুন্দৰ পুৰুষক দেখি সোমশৰ্মাৰ মন বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 22
कोऽयं प्रयाति दिव्यांगः पंथानं प्राप्य सुव्रतः । एवं चिंतयतस्तस्य यावद्गृहं समाप्तवान्
“এইজন কোন—দিব্য অঙ্গধাৰী, শুভব্ৰত পালনকাৰী—যি পথ ধৰি আগবাঢ়িছে?” এইদৰে ভাবি থাকোঁতেই সি ইতিমধ্যে নিজৰ ঘৰ পালে।
Verse 23
प्रविशंतं गृहद्वारं देवरूपं मनोहरम् । हर्षेण महताविष्टः सोमशर्मा द्विजोत्तमः
গৃহদ্বাৰত প্ৰৱেশ কৰা সেই দেৱসদৃশ মনোহৰ পুৰুষক দেখি সোমশৰ্মা—দ্বিজসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—মহা হর্ষে আচ্ছন্ন হ’ল।
Verse 24
स्वगृहं प्रति धर्मात्मा त्वरमाणः प्रयाति च । गृहद्वारं गतो यावत्तावत्तं तु न पश्यति
ধৰ্মাত্মা পুৰুষে নিজৰ ঘৰলৈ ত্বৰিত গতিৰে যায়; আৰু গৃহদ্বাৰত নপোৱালৈকে সি তাক দেখা নাপায়।
Verse 25
पतितान्येव पुष्पाणि सौहृद्यानि महामतिः । दिव्यानि वासयुक्तानि प्रांगणे द्विजसत्तमः
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! মহামতিয়ে আঙণত কেৱল সেয়া ফুলেই থ’লে যিবোৰ আগতেই সৰি পৰিছিল—সুগন্ধি, উৎকৃষ্ট আৰু সৌহাৰ্দ্যে ভৰপূৰ।
Verse 26
चंदनैः कुंकुमैः पुण्यैः सुगंधैस्तु विलेपितम् । स्वकीयं प्रांगणे दृष्ट्वा दूर्वाक्षतसमन्वितम्
পবিত্ৰ চন্দন আৰু মঙ্গলময় কুংকুমৰ সুগন্ধি লেপেৰে লিপ্ত—নিজ আঙণত তাক দেখি তেওঁ দেখিলে, দূৰ্বা ঘাঁহ আৰু অখণ্ড অক্ষত ধানচাউলেৰে সুশোভিত।
Verse 27
स एवं विस्मयाविष्टश्चिंतयानः पुनः पुनः । ददर्श सुमनां प्राज्ञो दिव्यमंगलसंपदम्
এইদৰে বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ, পুনঃ পুনঃ চিন্তা কৰি থাকিল; আৰু শান্তচিত্ত সেই প্ৰাজ্ঞজনে সুমনাক দেখিলে—দিব্য মঙ্গলময় ঐশ্বৰ্য-শোভাৰে সমৃদ্ধ।
Verse 28
सोमशर्मोवाच । केन दत्तानि दिव्यानि एतान्याभरणानि च । शृंगारंरूपसौभाग्यं वस्त्रालंकारभूषणम्
সোমশৰ্মা ক’লে: “এই দিব্য অলংকাৰসমূহ—এই শৃঙ্গাৰ-সাজ, ৰূপৰ শোভা আৰু সৌভাগ্য, বস্ত্ৰ, অলংকাৰ আৰু ভূষণ—কোনে দান কৰিলে?”
Verse 29
तन्मे त्वं कारणं भद्रे कथयस्वाविशंकिता । एवं संभाष्यतां भार्यां विरराम द्विजोत्तमः
“সেয়ে হে ভদ্ৰে, তুমি মোক সেই কাৰণ নিঃসংশয়ে ক’বা।” এইদৰে পত্নীৰ সৈতে কথা পাতি সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ নীৰৱ হ’ল।
Verse 30
सुमनोवाच । शृणु कांत समायातः कश्चिद्देववरोत्तमः । श्वेतनागसमारूढो दिव्याभरणभूषितः
সুমনাই ক’লে: “শুনা, হে কান্ত! কোনো এক দেবশ্ৰেষ্ঠ আহিছে—শ্বেত হাতীত আৰূঢ়, দিব্য অলংকাৰে ভূষিত।”
Verse 31
दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्याश्चर्यसमन्वितः । न जाने को हि देवोसौ विप्रगंधर्वसेवितः
তেওঁৰ দেহ দিৱ্য সুগন্ধে লিপ্ত আছিল আৰু স্বৰ্গীয় আশ্চৰ্য গুণে সমন্বিত আছিল। মই নাজানো সেই দেৱতুল্য সত্তা কোন, যাক ব্ৰাহ্মণ আৰু গন্ধৰ্বসকলে সেৱা কৰি আছিল।
Verse 32
स्तूयमानः समायातो देवगंधर्वचारणैः । योषितः पुण्यरूपाढ्या रूपशृंगारसंयुताः
দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু চাৰণসকলৰ গীত-স্তৱনে স্তূত হৈ তেওঁ আহি উপস্থিত হ’ল। লগতে পুণ্য-ৰূপে সমৃদ্ধ, মঙ্গলময় সৌন্দৰ্যধাৰী নাৰীসকল আছিল, যিসকল ৰূপ-শৃঙ্গাৰ আৰু অলংকাৰে সজ্জিত আছিল।
Verse 33
सर्वाभरणशोभाढ्याः सर्वाः पूर्णमनोरथाः । ताभिः सह समक्षं मे पुरुषेण महात्मना
সকলো অলংকাৰৰ দীপ্তিত শোভিত সেই সকলো নাৰী পূৰ্ণ মনোৰথ আছিল। তেওঁলোকৰ সৈতে, মোৰ সন্মুখতে, সেই মহাত্মা পুৰুষ উপস্থিত আছিল।
Verse 34
चतुष्कं पूरितं रत्नैः सर्वशोभासमन्वितम् । तत्राहमासने पुण्ये स्थापिता ब्राह्मणैः किल
চাৰিটা বস্তুৰ এক সমষ্টি ৰত্নেৰে পূৰ্ণ আছিল আৰু সকলো ধৰণৰ শোভাৰে সমন্বিত আছিল। তাত, এক পুণ্য আসনত, ব্ৰাহ্মণসকলে নিশ্চয়কৈ মোক স্থাপন কৰিলে।
Verse 35
वस्त्रालंकारभूषां मे ददुस्ते सर्व एव हि । वेदमंगलगीतैस्तु शास्त्रगीतैश्च पुण्यदैः
তেওঁলোক সকলোৱে মোক বস্ত্ৰ, অলংকাৰ আৰু ভূষণ দান কৰিলে। আৰু সেই সময়ত বেদৰ মঙ্গলগীত আৰু শাস্ত্ৰৰ পুণ্যদায়ী স্তৱগীত গোৱা হৈছিল।
Verse 36
अभिषिक्तास्मि तैः सर्वैरंतर्धानं पुनर्गताः । मामेवं परितः सर्वे पुनरूचुर्द्विजोत्तम
তেওঁলোকে সকলোৱে মোক অভিষেক কৰিলে, তাৰ পাছত পুনৰ অদৃশ্য হৈ গ’ল। তাৰ পিছত মোৰ চাৰিওফালে থিয় হৈ সকলোৱে পুনৰ ক’লে—হে দ্বিজোত্তম।
Verse 37
तव गेहं वयं सर्वे वसिष्यामः सदैव हि । शुचिर्भव सुकल्याणि भर्त्रा सार्द्धं सदैव हि
আমি সকলোৱে নিশ্চয় তোমাৰ গৃহত সদায় বাস কৰিম। হে সুকল্যাণী, শুচি হোৱা, আৰু স্বামীৰ সৈতে সদায় একেলগে থাকিবা।
Verse 38
एवमुक्त्वा गताः सर्वे एवं दृष्टं मयैव हि । तया यत्कथितं वृत्तं समाकर्ण्य महामतिः
এইদৰে কৈ তেওঁলোকে সকলোৱে গ’ল; সঁচাকৈ মই নিজেই এইদৰে দেখিলোঁ। আৰু তাই কোৱা ঘটনাৰ বৃত্তান্ত শুনি সেই মহামতি…
Verse 39
पुनश्चिंतां प्रपन्नोऽसौ किमिदं देवनिर्मितम् । विचिन्तयित्वाथ तदा सोमशर्मा महामतिः
পুনৰ তেওঁ চিন্তাত নিমগ্ন হ’ল—“এইটো কি, দেৱতাই গঢ়া?” তেতিয়া মহামতি সোমশৰ্মাই বিচাৰ কৰি সেই সময়ত…
Verse 40
ब्रह्मकर्मणि संयुक्तः साधर्म्यं धर्ममुत्तमम् । तस्माद्गर्भं महाभागा दधार व्रतशालिनी
ব্ৰাহ্মণীয় কৰ্মত যুক্ত হৈ, উত্তম ধৰ্মৰ সাদৃশ্য-সমন্বয়ে, সেই মহাভাগা ব্ৰতশালিনী তেনেহ’লে গৰ্ভ ধাৰণ কৰিলে আৰু উদৰত সন্তান বহন কৰিলে।
Verse 41
तेन गर्भेण सा देवी अधिकं शुशुभे तदा । संदीप्तपुत्रसंयुक्त तेजोज्वालासमन्विता
সেই গৰ্ভধাৰণৰ ফলে দেৱী তেতিয়া অধিক উজ্জ্বল হৈ উঠিল; দীপ্তিমান পুত্ৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ আধ্যাত্মিক তেজৰ জ্বালাৰে বিভূষিতা হ’ল।
Verse 42
सा हि जज्ञे च तपसा तनयं देवसन्निभम् । अंतरिक्षे ततो नेदुर्देवदुंदुभयस्तदा
তপস্যাৰ বলত সেয়ে সঁচাকৈয়ে দেৱসদৃশ এক পুত্ৰক জন্ম দিলে; তেতিয়া সেই মুহূর্ততে আকাশত দেৱ-দুন্দুভিৰ ধ্বনি গুঞ্জৰি উঠিল।
Verse 43
शंखान्दध्मुर्महादेवा गंधर्वा ललितं जगुः । अप्सरसस्तथा सर्वा ननृतुस्तास्तदा किल
তেতিয়া মহাদেৱতাসকলে শঙ্খ ধ্বনি তুলিলে; গন্ধৰ্বসকলে মধুৰ গীত গালে; আৰু কোৱা হয়, সেই সময়ত সকলো অপ্সৰাই নৃত্য কৰিলে।
Verse 44
अथ ब्रह्मासुरैः सार्द्धं समायातो द्विजोत्तमः । चकार नाम तस्यैव सुव्रतेति समाहितः
তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা আৰু দেৱসকলৰ সৈতে আহি দ্বিজোত্তমে মন একাগ্ৰ কৰি তাইৰ নাম ‘সুব্ৰতা’ ৰাখিলে।
Verse 45
नाम कृत्वा ततो देवा जग्मुः सर्वे महौजसः । गतेषु तेषु देवेषु सोमशर्मासु तस्य च
নাম দিয়া তাৰ পাছত সেই সকলো মহাতেজস্বী দেৱতা গুচি গ’ল। তেওঁলোক গ’লত সোমশৰ্মাও (আগবাঢ়িল), আৰু তাৰ সংগীও।
Verse 46
जातकर्मादिकं कर्म चकार द्विजसत्तमः । जाते पुत्रे महाभागे सुव्रते देवनिर्मिते
যেতিয়া মহাভাগ্যবান পুত্ৰ জন্মিল—সুব্ৰতী, যেন দেৱতাই গঢ়া—তেতিয়া সেই দ্বিজসত্তমে জাতকৰ্ম আদি জন্ম-সংস্কাৰ আৰু অন্যান্য বিধিবদ্ধ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 47
तस्य गेहे महालक्ष्मीर्धनधान्यसमाकुला । गजाश्वमहिषी गावः कांचनं रत्नमेव च
তাঁৰ গৃহত মহালক্ষ্মী নিবাস কৰিছিল; ধন-ধান্যৰে পৰিপূৰ্ণ। হাতী, ঘোঁৰা, মহিষ, গাই, আৰু সোণ-ৰত্নো প্ৰচুৰ আছিল।
Verse 48
यथा कुबेरभवनं शुशुभे धनसंचयैः । तत्सोमशर्मणो गेहं तथैव परिराजते
যেনেকৈ কুবেৰদেৱৰ ভৱন ধনৰ সঞ্চয়ে উজ্জ্বল হৈ শোভা পাইছিল, তেনেকৈ সোমশৰ্মণৰ গৃহো তদ্ৰূপে দীপ্তিময় হৈ পৰিৰাজিত হয়।
Verse 49
ध्यानपुण्यादिकं कर्म चका रद्विजसत्तमः । तीर्थयात्रां गतो विप्रो नानापुण्यसमाकुलः
সেই দ্বিজসত্তমে ধ্যান আদি পুণ্যকৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে। তাৰ পাছত সেই ব্ৰাহ্মণে তীৰ্থযাত্ৰালৈ গ’ল, নানাবিধ পুণ্যৰে পৰিপূৰ্ণ।
Verse 50
अन्यानि यानि पुण्यानि दानानि द्विजसत्तमः । चकार तत्र मेधावी ज्ञानपुण्य समन्वितः
তাতে সেই মেধাবী দ্বিজসত্তমে আন আন যি পুণ্য আৰু দান আছিল, সকলো সম্পন্ন কৰিলে—আধ্যাত্মিক জ্ঞানজনিত পুণ্যৰে সমন্বিত।
Verse 51
एवं साधयते धर्मं पालयेच्च पुनःपुनः । पुत्रस्य जातकर्मादि कर्माणि द्विजसत्तमः
এইদৰে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠে ধৰ্মক বাৰে বাৰে সাধন কৰি পালন কৰিব, আৰু পুত্ৰৰ বাবে জাতকৰ্ম আদি জন্ম-সংস্কাৰসমূহসহ অন্যান্য কৰ্ম সম্পন্ন কৰাব।
Verse 52
विवाहं कारयामास हर्षेण महता किल । पुत्रस्य पुत्राः संजाताः सगुणा लक्षणान्विताः
নিশ্চয়েই তেওঁ মহা আনন্দে পুত্ৰৰ বিবাহ সম্পন্ন কৰালে। কালক্ৰমে পুত্ৰৰ পুত্ৰসকল জন্মিল—গুণৱান আৰু শুভ লক্ষণে বিভূষিত।
Verse 53
सत्यधर्मतपोपेता दानधर्मरताः सदा । स तेषां पुण्यकर्माणि सोमशर्मा चकार ह
সত্য, ধৰ্ম আৰু তপস্যাৰে সমৃদ্ধ, আৰু সদায় দানধৰ্মত ৰত সোমশৰ্মাই তেওঁলোকৰ বাবে সেই পুণ্যকৰ্ম আৰু সংস্কাৰসমূহ সম্পন্ন কৰিলে।
Verse 54
पौत्राणां तु महाभागस्तेषां सुखेन मोदते । सर्वं सौख्यं च संभुज्य जरारोगविवर्जितः
সেই মহাভাগ্যৱান ব্যক্তি নিজৰ পৌত্ৰসকলৰ সৈতে সুখে আনন্দ কৰে; সকলো সৌখ্য ভোগ কৰিও তেওঁ জৰা আৰু ৰোগৰ পৰা মুক্ত থাকে।
Verse 55
पंचविंशाब्दिको यद्वत्तद्वत्कायं तु तस्य हि । सूर्यतेजः प्रतीकाशः सोमशर्मा महामतिः
যেনেকৈ তেওঁ পঁচিশ বছৰ বয়সত আছিল, তেনেকৈয়ে তেওঁৰ দেহ আছিল। মহামতি মহাত্মা সোমশৰ্মা সূৰ্যৰ তেজ সদৃশ কান্তিৰে দীপ্তিমান হৈছিল।
Verse 56
सा चापि शुशुभे देवी सुमना पुण्यमंगलैः । पुत्रपौत्रैर्महाभागा दानव्रतैश्च संयमैः
সেই ভাগ্যৱতী দেৱী সুমনাও পুণ্য-মঙ্গল উৎসৱে উজ্জ্বল হৈ উঠিল; পুত্ৰ-পৌত্ৰৰ শোভা আৰু দান, ব্ৰত, সংযমৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত মহাভাগ্যতাৰে বিভূষিতা হ’ল।
Verse 57
अतिभाति विशालाक्षी पुण्यैः पतिव्रतादिभिः । तारुण्येन समायुक्ता यथा षोडशवार्षिकी
বিশাল-নয়না সেই নাৰী পতি-ব্ৰতা আদি পুণ্যগুণে অতিশয় দীপ্তিময়; যৌৱনৰ মাধুৰ্য্যে সংযুক্ত হৈ ষোল্ল বছৰীয়া কন্যাৰ দৰে দেখা যায়।
Verse 58
मोदमानौ महात्मानौ दंपती चारुमंगलौ । हर्षेण च समायुक्तौ पुण्यात्मानौ महोदयौ
সেই মহাত্মা দম্পতি, মনোহৰ মঙ্গললক্ষণে বিভূষিত, আনন্দিত হ’ল; হর্ষ-প্ৰসন্নতাৰে পৰিপূৰ্ণ, পুণ্যাত্মা হৈ মহাসমৃদ্ধিলৈ উন্নীত হ’ল।
Verse 59
एवं तयोस्तु वृत्तांतं पुण्याचारसमन्वितम् । सुव्रतस्य प्रवक्ष्यामि व्रतचर्यां द्विजोत्तमाः
এইদৰে সেই দুয়োৰ পুণ্যাচাৰযুক্ত বৃত্তান্ত ক’লোঁ; এতিয়া ‘সুব্ৰত’ নামৰ ব্ৰতৰ আচৰণ আৰু নিয়ম-শৃঙ্খলা বৰ্ণনা কৰিম, হে দ্বিজোত্তমসকল।
Verse 60
यथा तेन समाराध्य नारायणमनामयम्
যেনেকৈ তেওঁ নিৰাময় নাৰায়ণক বিধিমতে আৰাধনা কৰি…