Adhyaya 123

Verse 1

सिद्ध उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि ज्ञानरूपं तवाग्रतः । ज्ञानस्य नास्ति वै देहो हस्तौ पादौ च चक्षुषी

সিদ্ধই ক’লে: “শুনা; মই তোমাৰ আগত জ্ঞানৰ স্বৰূপ বৰ্ণনা কৰিম। জ্ঞানৰ দেহ নাই—না হাত, না ভৰি, না চকু।”

Verse 2

नासाकर्णौ न ज्ञानस्य नास्ति चैवास्थिसंग्रहः । केन दृष्टं तु वै ज्ञानं कानि लिंगानि तस्य वै

জ্ঞানৰ নাক-কাণ নাই, আৰু হাড়ৰ কোনো গাঁথনিো নাই। তেন্তে জ্ঞানক কিহেৰে দেখা যায়, আৰু তাৰ লক্ষণসমূহ কি?

Verse 3

आकारैर्वर्जितं नित्यं सर्वं वेत्ति स सर्ववित् । दिवाप्रकाशकः सूर्यो रात्रौ प्रकाशयेच्छशी

যি সদায় সকলো ৰূপৰ পৰা মুক্ত, সি সকলো জানে—সেইয়ে সৰ্বজ্ঞ। সূৰ্যই দিন উজলাই, আৰু চন্দ্ৰই ৰাতি আলোকিত কৰে।

Verse 4

गृहं प्रकाशयेद्दीपो लोकमध्ये स्थिता अमी । तत्पदं केन वै धाम्ना दृश्यते शृणु सत्तम

যেনেকৈ দীপে ঘৰ উজলাই, তেনেকৈ এই জ্যোতিসমূহ লোক-মধ্যত স্থিত। এতিয়া শুনা, হে সত্তম: কোন দিৱ্য তেজে সেই পৰম ধাম দৃষ্টিগোচৰ হয়?

Verse 5

न विंदंति हि मूढास्ते मोहिता विष्णुमायया । कायमध्ये स्थितं ज्ञानं ध्यानदीप्तमनौपमम्

বিষ্ণু-মায়াত মোহিত সেই মূঢ়সকল নাজানে যে দেহৰ ভিতৰত অনুপম জ্ঞান অৱস্থিত, যি ধ্যানৰ দীপ্তিত আলোকিত।

Verse 6

तत्पदं तेन दृश्येत चंद्रसूर्यादिभिर्न च । हस्तपादौ विना ज्ञानमचक्षुः कर्णवर्जितम्

সেই পৰম পদ কেৱল তেনেই দৃষ্ট হয়; চন্দ্ৰ-সূৰ্য আদি দ্বাৰা নহয়। সেই জ্ঞান হাত-পা বিহীন, চকুহীন আৰু কৰ্ণবর্জিত।

Verse 7

तस्य सर्वत्र गतिरस्ति सर्वं गृह्णाति पश्यति । सर्वमाघ्राति विप्रेंद्र शृणोत्येवं न संशयः

তাঁৰ গতি সৰ্বত্ৰ; সি সকলো গ্ৰহণ কৰে আৰু দেখে। সি সকলো ঘ্ৰাণ কৰে, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, আৰু তেনেদৰে সকলো শুনে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 8

नास्ति ज्ञानसमो दीपः सर्वांधकारनाशने । स्वर्गे भूमौ च पाताले स्थाने स्थाने च दृश्यते

সকলো অন্ধকাৰ নাশ কৰিবলৈ জ্ঞানৰ সমান দীপ নাই; স্বৰ্গত, ভূমিত আৰু পাতালতো সি ঠাই ঠাই দেখা যায়।

Verse 9

कायमध्ये स्थितं ज्ञानं न विंदंति कुबुद्धयः । ज्ञानस्थानं प्रवक्ष्यामि यस्माज्ज्ञानं प्रजायते

জ্ঞান দেহৰ মাজতেই অৱস্থিত, কিন্তু কুবুদ্ধিসকল তাক নাপায়। মই জ্ঞানৰ আসন বৰ্ণনা কৰিম, য’ৰ পৰা সত্য বোধ জন্মে।

Verse 10

प्राणिनां हृदये नित्यं निहितं सर्वदा द्विज । कामादीन्सुमहाभोगान्महामोहादिकांस्तथा

হে দ্বিজ, প্ৰাণীৰ হৃদয়ত সদায় কাম আদি, মহাভোগসমূহ আৰু মহামোহ আদি অৱস্থাসমূহ নিত্য নিহিত থাকে।

Verse 11

विवेकवह्निना सर्वान्दिधक्षति सदैव यः । सर्वशांतिमयोभूत्वा इंद्रियार्थं प्रमर्द्दयेत्

যি সদায় বিবেকৰ অগ্নিৰে সকলো দগ্ধ কৰে, সি সম্পূৰ্ণ শান্তিময় হৈ ইন্দ্ৰিয়-বিষয়সমূহ দমন কৰিব লাগে।

Verse 12

ततस्तु जायते ज्ञानं सर्वतत्त्वार्थदर्शकम् । तत्त्वमूलमिदं ज्ञानं निर्मलं सर्वदर्शकम्

তেতিয়া এনে জ্ঞান জন্মে যি সকলো তত্ত্বৰ অৰ্থ দৰ্শায়। সত্য-মূল এই জ্ঞান নিৰ্মল আৰু সৰ্বদৰ্শী, সকলোকে আলোকিত কৰে।

Verse 13

तस्माच्छांतिं कुरुष्व त्वं सर्वसौख्यप्रवर्द्धिनीम् । समः शत्रौ च मित्रे च यथात्मनि तथापरे

সেয়ে তুমি শান্তি সাধন কৰা—ই সকলো সুখ বৃদ্ধি কৰে। শত্রু আৰু মিত্ৰ উভয়ৰ প্ৰতি সমভাব ৰাখা, আৰু যেনেকৈ নিজক তেনেকৈ আনকো গণ্য কৰা।

Verse 14

भव स्वनियतो नित्यं जिताहारो जितेंद्रियः । मैत्रं नैव प्रकर्तव्यं वैरं दूरे परित्यजेत्

সদায় নিজ নিয়মত থাকিবা; আহাৰত সংযমী আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী হ’বা। তাড়াহুড়াকৈ ঘনিষ্ঠতা নকৰিবা, আৰু বৈৰ দূৰলৈ পৰিত্যাগ কৰা।

Verse 15

निःसंगो निःस्पृहो भूत्वा एकांतस्थानमाश्रितः । सर्वप्रकाशको ज्ञानी सर्वदर्शी भविष्यसि

নিঃসঙ্গ আৰু নিঃস্পৃহ হৈ একান্ত স্থান আশ্ৰয় কৰা। তেতিয়া তুমি সকলোকে আলোকিত কৰা জ্ঞানী, আৰু সকলো দেখা দৰ্শী হ’বা।

Verse 16

एकस्थानस्थितो वत्स त्रैलोक्ये यद्भविष्यति । वृत्तांतं वेत्स्यसि त्वं तु मत्प्रसादान्न संशयः

হে প্ৰিয় বৎস, একে ঠাইত স্থিৰ হৈ থাকিলে ত্ৰিলোকত যি ঘটিব, সেয়া তুমি জানিবা। মোৰ প্ৰসাদে তুমি সমগ্ৰ বৃত্তান্ত নিশ্চয় জানিবা—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 17

कुंजल उवाच । सिद्धेन तेन मे विप्र ज्ञानरूपं प्रकाशितम् । तस्य वाक्ये स्थितो नित्यं तद्भावेनापि भावितः

কুঞ্জল ক’লে: হে বিপ্ৰ ব্ৰাহ্মণ, সেই সিদ্ধ মহাত্মাৰ দ্বাৰা মোৰ আগত জ্ঞানৰ সত্য স্বৰূপ প্ৰকাশিত হ’ল। তেওঁৰ উপদেশত সদায় স্থিত হৈ, মই তেওঁৰ সেই ভাবেই ভাবিত আৰু ৰঞ্জিত হ’লোঁ।

Verse 18

त्रैलोक्ये वर्त्तते यद्यदेकस्थाने स्थितो ह्यहम् । तत्तदेव प्रजानामि प्रसादात्तस्य सद्गुरोः

যদিও মই একেটা ঠাইতে স্থিৰ হৈ থাকোঁ, ত্ৰিলোকত যি যি ঘটে, সেই সকলোকে মই সেই সদ্গুৰুৰ কৃপাৰে জানিব পাৰোঁ।

Verse 19

एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव हि । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्ब्रूहि द्विजसत्तम

এই সকলো তোমাক কোৱা হ’ল—সঁচাকৈ ই মোৰ নিজৰ কাহিনীৰ বিৱৰণহে। এতিয়া তোমাক আৰু কি ক’ম? কোৱা, হে দ্বিজসত্তম।

Verse 20

च्यवन उवाच । कीरयोनिं कथं प्राप्तो भवाञ्ज्ञानवतां वरः । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि सर्वसंदेहनाशनम्

চ্যৱনে ক’লে: “আপুনি জ্ঞানৱানসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ হৈও কিদৰে টিয়াৰ যোনিত জন্ম লাভ কৰিলে? তাৰ কাৰণ মোক কওক, যিয়ে মোৰ সকলো সন্দেহ নাশ কৰিব।”

Verse 21

कुंजल उवाच । संसर्गाज्जायते पापं संसर्गात्पुण्यमेव हि । तस्माद्विवर्जयेच्छुद्धो भव्यं विरुद्धमेव च

কুঞ্জলে ক’লে: সঙ্গৰ পৰা পাপ জন্মে, সঙ্গৰ পৰাই পুণ্যও জন্মে। সেয়ে শুদ্ধচিত্ত লোকে অনুচিত আৰু ধৰ্মবিৰোধী সঙ্গ ত্যাগ কৰিব লাগে।

Verse 22

लुब्धकेनापि पापेन केनाप्येकः शुकः शिशुः । बंधयित्वा समानीतो विक्रयार्थं समुद्यतः

এজন পাপী লুব্ধকে এটা সৰু টিয়া পোৱালি ধৰি বান্ধি লগত আনিলে আৰু বিক্ৰী কৰিবলৈ উদ্যত হৈ আগবাঢ়িল।

Verse 23

चाटुकांर सुरूपं तं पटुवाक्यं समीक्ष्य च । गृहीतो ब्राह्मणैकेन मम प्रीत्या समर्पितः

তেওঁ যে চাটুকাৰ, সুন্দৰ ৰূপধাৰী আৰু বাক্যত নিপুণ, এইদৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰি এজন ব্ৰাহ্মণে তেওঁক গ্ৰহণ কৰিলে আৰু মোৰ প্ৰীতিত তেওঁক মোক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 24

ज्ञानध्यानस्थितो नित्यमहमेव द्विजोत्तम । समे बालस्वभावेन कौतुकात्करसंस्थितः

হে দ্বিজোত্তম, মই সদায় জ্ঞান আৰু ধ্যানত স্থিত হৈ থাকোঁ। সমতল ভূমিত বালকসুলভ স্বভাৱে, কেৱল কৌতূহলবশত হাতত স্থিৰ হৈ থাকোঁ।

Verse 25

तस्य कौतुकवाक्यैर्वा मुग्धोऽहं द्विजसत्तम । शुकस्य पुत्ररूपस्य नित्यं तत्परमानसः

হে দ্বিজসত্তম, তেওঁৰ কৌতুকভৰা বাক্যত মই মোহিত হৈছিলোঁ; আৰু মোৰ মন সদায় তেওঁৰ প্ৰতিই নিবিষ্ট আছিল—যি শুকৰ পুত্ৰৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল।

Verse 26

मामेवं वदते सोपि ताततातेति आस्यताम् । स्नातुं गच्छ महाभाग देवमर्चय सांप्रतम्

মই এইদৰে ক’বলৈ ধৰোঁতেই তেওঁও ক’লে, “প্ৰিয়, প্ৰিয়—অনুগ্ৰহ কৰি বহা।” তাৰ পিছত ক’লে, “হে মহাভাগ, এতিয়া স্নান কৰিবলৈ যোৱা আৰু তৎক্ষণাৎ দেৱতাৰ অৰ্চনা কৰা।”

Verse 27

इत्यादिचाटुकैर्वाक्यैर्मामेवं परिभाषयेत् । तस्यवाक्यविनोदेन विस्मृतं ज्ञानमुत्तमम्

এইদৰে চাটুকাৰ বাক্যৰে তেওঁ মোক তেনেকৈ সম্বোধন কৰিছিল; আৰু তেওঁৰ বাক্যৰ বিনোদনে মোৰ উত্তম জ্ঞানো বিস্মৃত হৈ গ’ল।

Verse 28

पुष्पार्थं फलभोगार्थं गतोहं वनमेव च । नीतः शुको बिडालेन मम दुःखस्य हेतवे

পুষ্প আৰু ফলৰ আস্বাদ ল’বলৈ মই বনলৈ গৈছিলোঁ; কিন্তু বিড়ালে শুকটোক লৈ গ’ল—সেইয়েই মোৰ দুখৰ কাৰণ হ’ল।

Verse 29

मम संसर्गिभिः सर्वैर्वयस्यैः साधुचारिभिः । बिडालेन हतः पक्षी तेनैव भक्षितो हि सः

মোৰ সকলো সঙ্গী—সদাচাৰী বন্ধু-বান্ধৱৰ—সমুখতে বিড়ালে এটা পক্ষীক মাৰি পেলালে, আৰু সেয়া সেই বিড়ালেই নিশ্চয়কৈ খাই পেলালে।

Verse 30

श्रुत्वा मृत्युं गतं विप्र शुकं तं चाटुकारकम् । महता दुःखभावेन असुखेनातिदुःखितः

হে বিপ্ৰ, চাটুকাৰ শুক মৃত্যুলৈ গ’ল বুলি শুনি, তেওঁ মহা শোকভাৱে আচ্ছন্ন হৈ গভীৰ অস্বস্তি আৰু অতিদুখেৰে অত্যন্ত ব্যাকুল হ’ল।

Verse 31

तस्य दुःखेन मुग्धोस्मि तीव्रेणापि सुपीडितः । महता मोहजालेन बद्धोऽहं द्विजपुंगव

তাঁৰ দুখে মোক মোহিত কৰি তুলিছে, আৰু তাৰ তীব্ৰতাই মোক ভীষণভাৱে পীড়িত কৰিছে। হে দ্বিজপুঙ্গৱ, মই মহা মোহজালত আবদ্ধ।

Verse 32

प्रालपं रामचंद्रेति शुकराजेति पंडित । श्लोकराजेति तं विप्र मोहाच्चलितमानसः

মোহে বিচলিত মন লৈ তেওঁ বকবকাই থাকিল—“ৰামচন্দ্ৰ!” আৰু “শুকৰাজ!”; আৰু হে পণ্ডিত বিপ্ৰ, তেওঁ তাক “শ্লোকৰাজ” বুলিও ক’লে।

Verse 33

ततोऽहं दुःखसंतप्तः संजातः स्वेनकर्मणा । वियोगेनापि विप्रेंद्र शुकस्य शृणु सांप्रतम्

তেতিয়া মই মোৰ নিজ কৰ্মৰ ফলত দুখে দগ্ধ হৈ এই অৱস্থালৈ আহিলোঁ। হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ, এতিয়া শুকৰো বিৰহ-বৃত্তান্ত শুনা।

Verse 34

विस्मृतं तन्मया ज्ञानं सिद्धेनापि प्रकाशितम् । संस्मरञ्छोकसंतप्तस्तं शुकं चाटुकारकम्

সিদ্ধ মহাত্মাই প্ৰকাশ কৰা সেই জ্ঞানো মই পাহৰি পেলালোঁ। সেই চাটুকাৰ তোতা শুকক স্মৰণ কৰি মই শোকে দগ্ধ হওঁ।

Verse 35

वत्सवत्सेति नित्यं वै प्रलपञ्छृणु भार्गव । गद्यपद्यमयैर्वाक्यैः संस्कृताक्षरसंयुतैः

হে ভাৰ্গৱ, শুনা—সেইজন সদায়ে ‘ৱৎস, ৱৎস’ বুলি প্ৰলাপ কৰে; গদ্য-পদ্য মিশ্ৰ বাক্যৰে, শুদ্ধ সংস্কৃত অক্ষৰে সংযুক্ত।

Verse 36

त्वां विना कश्च मां वत्स बोधयिष्यति सांप्रतम् । कथाभिस्तु विचित्राभिः पक्षिराजप्रसाद्य माम्

তোমাৰ বিনা, হে প্ৰিয় বালক, এই মুহূর্তত মোক কোনে বোধ দেবে? হে পক্ষিৰাজ, বিচিত্ৰ কাহিনীৰে মোক প্ৰসন্ন কৰি কৃপা কৰা।

Verse 37

अस्मिन्सुनिर्जनोद्याने विहाय क्व गतो भवान् । केन दोषेण लिप्तोस्मि तन्मे कथय सांप्रतम्

এই নিঃজন উদ্যানত মোক এৰি তুমি ক’লৈ গ’লা? মই কোন দোষেৰে লিপ্ত? সেয়া মোক এতিয়াই কোৱা।

Verse 38

एवंविधैरहं वाक्यैः करुणैस्तैस्तु मोहितः । एवमादि प्रलप्याहं शोकेनापि सुपीडितः

এনেধৰণৰ কৰুণ বাক্যত মই মোহিত হ’লোঁ। এইদৰে ক’বলৈ ধৰিলোঁ, বিলাপ কৰি, আৰু শোকে গভীৰভাৱে পীড়িত হ’লোঁ।

Verse 39

मृतोहं तेन मोहेन तद्भावेनापि मोहितः । मरणे यादृशो भावो मतिश्चासीच्च यादृशी

সেই মোহৰ কাৰণে মই মৰিলোঁ, আৰু সেই একে ভাবতেই পুনৰ মোহিত হ’লোঁ। মৃত্যুৰ সময়ত যি অনুভৱ আছিল, তেনেকুৱাই মোৰ মতি আৰু বোধ হৈছিল।

Verse 40

तादृशेनापि भावेन जातोऽहं द्विजसत्तम । गर्भवासो मया प्राप्तो ज्ञानस्मृतिविधायकः

তেনেকুৱা ভাব থাকিলেও, হে দ্বিজসত্তম, মই জন্ম ল’লোঁ। আৰু মই গৰ্ভবাস লাভ কৰিলোঁ, যি জ্ঞান আৰু স্মৃতি দান কৰে।

Verse 41

स्मृतं पूर्वकृतं कर्म स्वयमेव विचेष्टितम् । मया पापेन मूढेन किं कृतं ह्यकृतात्मना

পূৰ্বে কৰা কৰ্ম, যি মই নিজেই ইচ্ছাকৃতভাৱে কৰিছিলোঁ, সেয়া মোৰ স্মৰণ হ’ল। মই পাপী আৰু মূঢ়, অসংযত আত্মাৰ—কি কৰিলোঁ?

Verse 42

गर्भयोगसमारूढः पुनस्तं चिंतयाम्यहम् । तेन मे निर्मलं ज्ञानं जातं वै सर्वदर्शकम्

গৰ্ভযোগত পুনৰ স্থিত হৈ মই পুনৰ তেঁওক ধ্যান কৰোঁ। তাৰ ফলত মোৰ ভিতৰত নিৰ্মল জ্ঞান উদয় হ’ল—সৰ্বদৰ্শী দৃষ্টি।

Verse 43

गुरोस्तस्य प्रसादाच्च प्राप्तं वै ज्ञानमुत्तमम् । तस्यवाक्योदकैः स्वच्छैः कायस्य मलमेव च

সেই গুৰুৰ কৃপা লাভে নিশ্চয়েই উত্তম জ্ঞান প্ৰাপ্ত হয়; আৰু গুৰুৰ নিৰ্মল, জল-সদৃশ বাক্যৰ দ্বাৰা দেহৰ মলিনতাও যেন ধুই পৰিষ্কাৰ হয়।

Verse 44

सबाह्याभ्यंतरं विप्र क्षालितं निर्मलं कृतम् । तिर्यक्त्वं च मया प्राप्तं शुकजातिसमुद्भवम्

হে বিপ্ৰ! মই বাহিৰে-ভিতৰে ধুই নিৰ্মল কৰা হ’লোঁ; আৰু মই তিৰ্যক-জন্মো লাভ কৰিলোঁ—শুক (তোতা) জাতিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা।

Verse 45

शुकस्य ध्यानभावेन मरणे समुपस्थिते । तस्मिन्काले मृतो विप्र तद्भावेनापि भावितः

শুকৰ ধ্যান-ভাবৰ বলত যেতিয়া মৃত্যু ওচৰ চাপিল, তেতিয়াই সেই বিপ্ৰৰ মৃত্যু হ’ল—সেই একে ভাবনাৰে তেওঁৰ চেতনা সম্পূৰ্ণ ৰূপে গঢ় খাইছিল।

Verse 46

तादृशोऽस्मि पुनर्जातः शुकरूपो महीतले । मरणे यादृशो भावः प्राणिनां परिजायते

এইদৰে মই পুনৰ জন্মিলোঁ পৃথিৱীত—শুকৰূপে; কিয়নো মৃত্যুকালত প্ৰাণীৰ মনত যি ধৰণৰ ভাব উদয় হয়, সেই অনুসাৰে (তেওঁলোকৰ) পৰৱৰ্তী জন্ম ঘটে।

Verse 47

तादृशाः स्युस्तु सत्वास्ते तद्रूपास्तत्परायणाः । तद्गुणास्तत्स्वरूपास्ते भावभूता भवंति हि

সেই সত্তাসকল নিশ্চয়েই তেনেকুৱাই হয়: তেওঁলোকে সেই (ধ্যেয়) বস্তুৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে, তাকেই পৰম আশ্ৰয় মানে, তাৰ গুণ গ্ৰহণ কৰে; আৰু সেই ভাবেই গঠিত হৈ সত্যই সেই অৱস্থাত পৰিণত হয়।

Verse 48

मृत्यकालस्य विप्रेंद्र भावेनापि न संशयः । अतुलं प्राप्तवाञ्ज्ञानमहमत्र महामते

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, মৃত্যুকাল সম্পৰ্কে—মনোভাৱতো—কোনো সংশয় নাই। হে মহামতে, ইয়াত মই অতুল জ্ঞান লাভ কৰিলোঁ।

Verse 49

तेन सर्वं विपश्यामि यद्भूतं यद्भविष्यति । वर्तमानं महाप्राज्ञ ज्ञानेनापि महामते

সেই (জ্ঞান-শক্তি) দ্বাৰা মই স্পষ্টকৈ সকলো দেখোঁ—যি অতীত, যি ভবিষ্যৎ, আৰু যি বৰ্তমান। হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, হে মহামতে, জ্ঞানৰ দ্বাৰাই এই সকলো প্ৰকাশ পায়।

Verse 50

सर्वं विदाम्यहं ह्यत्र संस्थितोपि न संशयः । तारणाय मनुष्याणां संसारे परिवर्तताम्

ইয়াত, উপস্থিত থাকিও মই সকলো জানোঁ—ইয়াত কোনো সংশয় নাই। সংসাৰত ঘূৰি ফুৰা মানুহক তৰণ কৰিবলৈ মই এইদৰে কৰোঁ।

Verse 51

नास्ति तीर्थं गुरुसमं बंधच्छेदकरं द्विज । एतत्ते सर्वमाख्यातं शृणु भार्गवनंदन

হে দ্বিজ, গুৰুৰ সমান কোনো তীৰ্থ নাই, যি সংসাৰ-বন্ধন ছেদন কৰে। এই সকলো তোমাক কোৱা হ’ল; এতিয়া শুনা, হে ভৃগুনন্দন।

Verse 52

यत्त्वया पृच्छितं विप्र तत्ते सर्वं प्रकाशितम् । स्थलजाच्चोदकात्सर्वं बाह्यं मलं प्रणश्यति

হে বিপ্ৰ, তুমি যি সুধিছিলা, সেয়া সকলো তোমালৈ প্ৰকাশ কৰা হ’ল। জলৰ দ্বাৰা স্থল-স্পৰ্শজনিত আদি সকলো বাহ্য মল নাশ পায়।

Verse 53

जन्मांतरकृतान्पापान्गुरुतीर्थं प्रणाशयेत् । संसारतारणायैव जंगमं तीर्थमुत्तमम्

গুৰুৰ পবিত্ৰ সান্নিধ্য তীৰ্থ-স্বৰূপ হৈ পূৰ্বজন্মত কৃত পাপসমূহ বিনাশ কৰে। সংসাৰ পাৰ হ’বলৈ এই চলন্ত (জীৱন্ত) তীৰ্থই সৰ্বোত্তম।

Verse 54

विष्णुरुवाच । शुक एवं महाप्राज्ञश्च्यवनाय महात्मने । तत्त्वं प्रकाशयित्वा तु विरराम नृपोत्तम

বিষ্ণুৱে ক’লে: এইদৰে মহাপ্ৰাজ্ঞ শুকে মহাত্মা চ্যৱনক তত্ত্ব প্ৰকাশ কৰি, হে নৃপোত্তম, তাৰ পাছত নীৰৱ হ’ল।

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं जंगमं तीर्थमुत्तमम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते

এই সৰ্বোত্তম জঙ্গম তীৰ্থৰ বিষয়ে মই তোমাক সকলো ক’লোঁ। এতিয়া বৰ বাছি লোৱা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—যি তোমাৰ মনত আছে।

Verse 56

वेन उवाच । नाहं राज्यस्य कामार्थी नान्यत्किंचित्प्रकामये । सदेहो गंतुमिच्छामि तव कायं जनार्दन

ৱেনে ক’লে: মই ৰাজ্য কামনাৰ বাবে নাচাওঁ, আৰু আন একোও আকাংক্ষা নকৰোঁ। হে জনাৰ্দন, মই এই দেহসহ তোমাৰ দিব্য স্বৰূপত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ।

Verse 57

एवं वरमहं मन्ये यदि दातुमिहेच्छसि । विष्णुरुवाच । यज त्वमश्वमेधेन राजसूयेन भूपते

এই বৰকেই মই যোগ্য বুলি মানোঁ, যদি তুমি ইয়াত দান কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা। বিষ্ণুৱে ক’লে: হে ভূপাতি, তুমি অশ্বমেধ আৰু ৰাজসূয় যজ্ঞ সম্পাদন কৰা।

Verse 58

गो भू स्वर्णाम्बुधान्यानां कुरु दानं महामते । दानान्नश्यति वै पापं ब्रह्मवध्यादिघोरकम्

হে মহামতে, গৰু, ভূমি, সোণ, জল আৰু ধান্য দান কৰা। এনে দানৰ দ্বাৰা পাপ নিশ্চয় নাশ হয়—ব্ৰাহ্মণহত্যা (ব্ৰহ্মহত্যা) আদি ভয়ংকৰ পাপো।

Verse 59

चतुर्वर्गस्तु दानेन सिद्ध्यत्येव न संशयः । तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं मामुद्दिश्य च भूपते

দানৰ দ্বাৰাই চাৰিও পুৰুষাৰ্থ নিশ্চয় সিদ্ধ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। সেয়ে, হে ভূপতে, মোক উদ্দেশ্য কৰি দান কৰাটো কৰ্তব্য।

Verse 60

यादृशेनापि भावेन मामुद्दिश्य ददाति यः । तादृशं तस्य वै भावं सत्यमेवं करोम्यहम्

যি কোনোবাই যি ধৰণৰ ভাৱেৰে মোক উদ্দেশ্য কৰি দান কৰে, মই সত্যই তাৰ সেই ভাৱ অনুসাৰে ফল প্ৰদান কৰোঁ।

Verse 61

ऋषीणां दर्शनात्स्पर्शाद्भ्रष्टस्ते पापसंचयः । आगमिष्यसि यज्ञांते मम देहं न संशयः

ঋষিসকলৰ দৰ্শন আৰু স্পৰ্শৰ দ্বাৰা তোমাৰ সঞ্চিত পাপৰ ভাণ্ডাৰ খসিল। যজ্ঞৰ অন্তত তুমি মোৰ দেহ-স্বরূপলৈ আহিবা—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 62

एवमाभाष्य तं वेनमंतर्द्धानं गतो हरिः

এইদৰে বেণক সম্বোধন কৰি, হৰি (বিষ্ণু) অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল।