Adhyaya 117
The Deeds of Nahuṣa: Entry into Nāgāhvaya, Reunion with Parents, and Royal Consecration
নহুষ ইন্দ্ৰৰ দিৱ্য ৰথেৰে সৰম্ভা আৰু অশোকসুন্দৰীৰ সৈতে উভতি আহি শ্ৰীমন্ত নগৰ নাগাহ্বয়াত প্ৰৱেশ কৰে। তাত বৈদিক মন্ত্রোচ্চাৰণ, বাদ্য-সংগীত আৰু মঙ্গলধ্বনিৰে ধাৰ্মিক প্ৰজাই আনন্দেৰে তেওঁক আদৰণি জনায়। তেওঁ পিতৃ আয়ু আৰু মাতৃ ইন্দুমতীক প্ৰণাম কৰে; আশীৰ্বাদ লাভ কৰে আৰু মিলনৰ স্নেহ “গাই আৰু বাছুৰ”ৰ উপমাৰে প্ৰকাশ পায়। নহুষে নিজৰ অপহৰণ, বিবাহ আৰু যুদ্ধত হুণ্ডাৰ বধৰ কথা বৰ্ণনা কৰি পিতৃ-মাতৃক হর্ষিত কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ পৃথিৱী জয় কৰি পিতৃক অৰ্পণ কৰে আৰু ৰাজসূয় আদি যজ্ঞ, দান, ব্ৰত আৰু নিয়ম-শৃঙ্খলা পালন কৰে। দেবতা আৰু সিদ্ধগণে নাগাহ্বয়াত তেওঁৰ ৰাজাভিষেক সম্পন্ন কৰে; আয়ু নিজৰ পুণ্য আৰু পুত্ৰৰ তেজে উচ্চ লোকলৈ গমন কৰে। শেষত ফলশ্ৰুতি কোৱা হয়—এই কাহিনী শ্ৰৱণ কৰিলে ভোগ লাভ হয় আৰু অন্তত বিষ্ণুৰ ধাম প্ৰাপ্তি ঘটে।
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । नहुषः प्रियया सार्द्धं तया चैव सरंभया । ऐंद्रेणापि स दिव्येन स्यंदनेन वरेण च
কুঞ্জলে ক’লে: নহুষে নিজৰ প্ৰিয়াৰ সৈতে—সেই সৰম্ভাৰ সৈতে—ইন্দ্ৰৰেই দিৱ্য আৰু উৎকৃষ্ট ৰথত গ’ল।
Verse 2
नागाह्वयं पुरं प्राप्तः सर्वशोभासमन्वितम् । दिव्यैर्मंगलकैर्युक्तं भवनैरुपशोभितम्
তেওঁ নাগাহ্বয় নামৰ নগৰত উপস্থিত হ’ল, যি সকলো ধৰণৰ শোভাৰে সমৃদ্ধ; দিৱ্য মঙ্গলচিহ্নে যুক্ত আৰু সুন্দৰ ভৱনেৰে অলংকৃত।
Verse 3
हेमतोरणसंयुक्तं पताकाभिरलंकृतम् । नानावादित्रनादैश्च बंदिचारणशोभितम्
সেয়া সোণালী তোৰণৰে সংযুক্ত, পতাকা-ধ্বজাৰে অলংকৃত আছিল; নানা বাদ্যযন্ত্ৰৰ নাদে গুঞ্জৰি উঠিছিল আৰু বন্দী-চাৰণ গায়কৰ শোভাৰে সুশোভিত হৈছিল।
Verse 4
देवरूपोपमैः पुण्यैः पुरुषैः समलंकृतम् । नारीभिर्दिव्यरूपाभिर्गजाश्वैः स्यंदनैस्तथा
সেয়া দেবৰূপৰ সদৃশ পুণ্যবান পুৰুষসকলৰে অলংকৃত আছিল; তদুপৰি দিব্যৰূপা নাৰীসকল, গজ-অশ্ব আৰু ৰথসমূহেৰে সুশোভিত হৈছিল।
Verse 5
नानामंगलशब्दैश्च वेदध्वनिसमाकुलम् । गीतवादित्रशब्दैश्च वीणावेणुस्वनैस्ततः
সেয়া নানা মঙ্গলধ্বনিত পৰিপূৰ্ণ আছিল আৰু বেদপাঠৰ ধ্বনিয়ে গুঞ্জৰি উঠিছিল; লগতে গীত-বাদ্যৰ শব্দে, বীণা আৰু বেণুৰ সুৰে সৰ্বত্র প্ৰতিধ্বনিত হৈছিল।
Verse 6
सर्वशोभासमाकीर्णं विवेश स पुरोत्तमम् । वेदमंगलघोषैश्च ब्राह्मणैश्चैव पूजितः
সৰ্বশোভাৰে পৰিপূৰ্ণ সেই উত্তম নগৰত তেওঁ প্ৰৱেশ কৰিলে; আৰু ব্ৰাহ্মণসকলে বেদীয় মঙ্গলঘোষেৰে তেওঁক সন্মান কৰি পূজা কৰিলে।
Verse 7
ददृशे पितरं वीरो मातरं च सुपुण्यकाम् । हर्षेण महताविष्टः पितुः पादौ ननाम सः
বীৰজনে পিতৃক আৰু মাতৃক দৰ্শন কৰিলে, যি পুণ্যধৰ্মত নিবিষ্ট আছিল। মহা হর্ষে আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ পিতৃৰ পদত নতমস্তক হ’ল।
Verse 8
अशोकसुंदरी सा तु तयोः पादौ पुनः पुनः । ननाम भक्त्या भावेन उभयोः सा वरानना
তেতিয়া অশোকসুন্দৰী—সুন্দৰ মুখমণ্ডলধাৰী—দুয়োৰে চৰণত ভক্তি আৰু অন্তৰৰ ভাৱে বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 9
रंभा च सा ननामाथ प्रीतिं चैवाप्यदर्शयत् । नमस्कृत्वा समाभाष्य स्वगुरुं नृपनंदनः
তাৰ পাছত ৰম্ভাইও প্ৰণাম কৰিলে আৰু নিজৰ স্নেহ প্ৰকাশ কৰিলে। নমস্কাৰ কৰি, ৰাজপুত্ৰই নিজৰ গুৰুক সম্বোধন কৰি কথা ক’লে।
Verse 10
अनामयं च पप्रच्छ मातरं पितरं प्रति । एवमुक्तो महाभागः सानंदपुलकोद्गमः
তেওঁ মাতৃক সুধিলে যে সকলো কুশল নে, আৰু পিতৃৰ বিষয়েো খবৰ ল’লে। এইদৰে কোৱা হ’তেই সেই মহাভাগ আনন্দত ৰোমাঞ্চিত হৈ উঠিল।
Verse 11
आयुरुवाच । अद्यैव व्याधयो नष्टा दुःखशोकावुभौ गतौ । भवतो दर्शनात्पुत्र सुतुष्ट्या हृष्यते जगत्
আয়ুৱে ক’লে: “আজি এইমাত্ৰ ব্যাধিসকল নাশ হ’ল, আৰু দুখ-শোক দুয়ো দূৰ হ’ল। হে পুত্ৰ, তোমাৰ দৰ্শনে সমগ্ৰ জগত গভীৰ সন্তোষে আনন্দিত হয়।”
Verse 12
कृतकृत्योस्मि संजातस्त्वयि जाते महौजसि । स्ववंशोद्धरणं कृत्वा अहमेव समुद्धृतः
হে মহাতেজস্বী, তোমাৰ জন্ম হোৱাত মই কৃতকৃত্য হ’লোঁ। নিজৰ বংশৰ উদ্ধাৰ কৰি তুমি সত্যই মোকেই উদ্ধাৰ কৰিলা।
Verse 13
इंदुमत्युवाच । पर्वणि प्राप्य इंदोस्तु तेजो दृष्ट्वा महोदधिः । वृद्धिं याति महाभाग तथाहं तव दर्शनात्
ইন্দুমতীয়ে ক’লে: পৰ্বদিনত মহাসাগৰে চন্দ্ৰৰ তেজ দেখি ফুলে-ফেঁপে উঠে; হে মহাভাগ, তেনেদৰে তোমাৰ দৰ্শনত মোৰো আনন্দ-বৃদ্ধি হয়।
Verse 14
वर्द्धितास्मि सुहृष्टास्मि आनंदेन समाकुला । दर्शनात्ते महाप्राज्ञ धन्या जातास्मि मानद
মই বৃদ্ধি পাইছোঁ, অতি হৰ্ষিত, আনন্দেৰে আৱৃত; হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, তোমাৰ দৰ্শনত মই ধন্য হ’লোঁ, হে মানদাতা।
Verse 15
एवं संभाष्य तं पुत्रमालिंग्य तनयोत्तमम् । शिरश्चाघ्राय तस्यापि वत्सं धेनुर्यथा स्वकम्
এইদৰে কথা কৈ তেওঁ সেই পুত্ৰক, উত্তম সন্তানক আলিঙ্গন কৰিলে; আৰু তাৰ মূৰো শুঁঘিলে—যেনেকৈ গাই নিজৰ বাছুৰক শুঁঘে।
Verse 16
अभिनंद्य सुतं प्राप्तं नहुषं देवरूपिणम् । आशीर्भिश्चार्चयद्देवी पुण्या इंदुमती तदा
তেতিয়া পুণ্যৱতী দেৱী ইন্দুমতীয়ে দেৱৰূপে আগত পুত্ৰ নহুষক অভিনন্দন কৰিলে আৰু পবিত্ৰ আশীৰ্বাদেৰে সন্মান জনালে।
Verse 17
सूत उवाच । अथासौ मातरं पुण्यां देवीमिंदुमतीं सुतः । कथयामास वृत्तांतं यथाहरणमात्मनः
সূতে ক’লে: তেতিয়া সেই পুত্ৰই নিজৰ পুণ্যৱতী মাতৃ দেৱী ইন্দুমতীক, নিজে কেনেকৈ অপহৃত হৈছিল তাৰ সমগ্ৰ বৃত্তান্ত ক’লে।
Verse 18
स्वभार्यायास्तथोत्पत्तिं प्राप्तिं चैव महायशाः । हुंडेनापि यथा युद्धं हुंडस्यापि निपातनम्
হে মহাযশস্বী! তেওঁ নিজৰ পত্নীৰ উৎপত্তি আৰু কেনেকৈ তেওঁক লাভ কৰিলে সেয়া বৰ্ণনা কৰিলে; লগতে হুণ্ডাৰ সৈতে যুদ্ধ কেনেকৈ ঘটিল আৰু হুণ্ডাও কেনেকৈ নিপাতিত হ’ল সেয়াও ক’লে।
Verse 19
समासेन समस्तं तदाख्यातं स्वयमेव हि । मातापित्रोर्यथा वृत्तं तयोरानंददायकम्
তেওঁ নিজেই সংক্ষেপে সকলো বৃত্তান্ত ক’লে—মাতৃ-পিতৃৰ ক্ষেত্ৰত যি ঘটিছিল—যি দুয়োৰে বাবে আনন্দদায়ক হ’ল।
Verse 20
मातापितरावाकर्ण्य पुत्रस्य विक्रमोद्यमम् । हर्षेण महताविष्टौ संजातौ पूर्णमानसौ
পুত্ৰৰ পৰাক্ৰম আৰু উদ্যমৰ কথা শুনি মাতৃ-পিতৃ মহা হর্ষে আৱিষ্ট হ’ল; তেওঁলোকৰ মন সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত হ’ল।
Verse 21
नहुषो धनुरादाय इंद्रस्य स्यंदनेन वै । जिगाय पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपत्तनाम्
নহুষে ধনু ধৰি ইন্দ্ৰৰ ৰথত আৰোহণ কৰি, সপ্তদ্বীপসহ সমগ্ৰ পৃথিৱী জয় কৰিলে আৰু সকলো প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰজাক বশ কৰিলে।
Verse 22
पित्रे समर्पयामास वसुपूर्णां वसुंधराम् । पितरं हर्षयन्नित्यं दानधर्मैः सुकर्मभिः
তেওঁ ধনসম্পদে পূৰ্ণ বসুন্ধৰা পিতৃক সমৰ্পণ কৰিলে; আৰু দান-ধৰ্ম আৰু সুকৰ্মৰ দ্বাৰা সদায় পিতৃক আনন্দিত কৰি ৰাখিলে।
Verse 23
पितरं याजयामास राजसूयादिभिस्तदा । महायज्ञैश्च दानैश्च व्रतैर्नियमसंयमैः
তেতিয়া তেওঁ পিতৃক ৰাজসূয় আদি যজ্ঞ কৰাই মহাযজ্ঞ, দান-পুণ্য, ব্ৰত, নিয়ম আৰু সংযমেৰে পিতৃক সন্মানিত কৰিলে।
Verse 24
सुदानैर्यशसा पुण्यैर्यज्ञैः पुण्यमहोदयैः । सुसंपूर्णौ कृतौ तौ तु पितरौ चायुसूनुना
উদাৰ দান, সুযশ, পুণ্যকৰ্ম আৰু মহাপুণ্যফলদায়ী যজ্ঞেৰে আয়ুসৰ পুত্ৰে নিশ্চয়েই দুয়ো পিতৃ-মাতৃক সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত আৰু পূৰ্ণ কৰিলে।
Verse 25
अथ देवाः समागत्य नागाह्वयं पुरोत्तमम् । अभ्यषिंचन्महात्मानं नहुषं वीरमर्दनम्
তাৰ পাছত দেৱতাসকল সমবেত হৈ নাগাহ্বয় নামৰ শ্ৰেষ্ঠ নগৰত বীৰদমন মহাত্মা নহুষক অভিষেক কৰি সিংহাসনত স্থাপন কৰিলে।
Verse 26
मुनिभिश्च सुसिद्धैश्च आयुना तेन भूभुजा । अभिषिंच्य स्वराज्ये तं समेतं शिवकन्यया
সেই ভূভুজক, শিৱকন্যাসহ, আয়ু আৰু সিদ্ধ-মুনিসকলে অভিষেক কৰি নিজ ৰাজ্যত অধিষ্ঠিত কৰিলে; আৰু তেওঁ সম্পূৰ্ণ আয়ুষ্কাল জুৰি শাসন কৰিলে।
Verse 27
भार्यायुक्तः स्वकायेन आयु राजा महायशाः । दिवं जगाम धर्मात्मा देवैः सिद्धैः सुपूजितः
ভাৰ্য্যাসহ, ধৰ্মাত্মা মহাযশস্বী আয়ু ৰজাই নিজৰ দেহতেই স্বৰ্গলৈ গ’ল; দেৱতা আৰু সিদ্ধসকলে তেওঁক যথোচিত পূজা কৰিলে।
Verse 28
ऐंद्रं पदं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतः पुनः । हरलोकं जगामाथ मुनिभिर्देवपूजितः
ইন্দ্ৰৰ পদ ত্যাগ কৰি তেওঁ পুনৰ ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’ল; তাৰ পিছত মুনি আৰু দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা পূজিত-সম্মানিত হৈ হৰাৰ লোকলৈ গমন কৰিলে।
Verse 29
स्वकर्मभिर्महाराजः पुत्रस्यापि सुतेजसा । हरेर्लोकं गतः पुण्यैर्निवसत्येष भूपतिः
হে মহাৰাজ, নিজৰ কৰ্মৰ ফলত—আৰু পুত্ৰৰ তেজস্বী পুণ্যৰ বলতো—এই নৃপতি হৰিৰ লোকলৈ গ’ল; নিজৰ সদ্গুণ-পুণ্যৰ দ্বাৰা পোষিত হৈ তাতেই বাস কৰে।
Verse 30
पुरुषैः पुण्यकर्माख्यैरीदृशं पुण्यमुत्तमम् । जनितव्यं महाभाग किमन्यैः शोककारकैः
হে মহাভাগ, পুণ্যকৰ্মত খ্যাত পুৰুষসকলৰ দ্বাৰাই এনেকুৱা উত্তম পুণ্য উৎপন্ন কৰা উচিত; শোক জন্মোৱা আন কৰ্মৰ কি প্ৰয়োজন?
Verse 31
यथा जातः स धर्मात्मा नहुषः पितृतारकः । कुलस्य धर्त्ता सर्वस्य नहुषो ज्ञानपंडितः
যেনেকৈ জন্মিল, তেনেকৈ নহুষ ধৰ্মাত্মা আছিল—পিতৃসকলক উদ্ধাৰ কৰা; তেওঁ সমগ্ৰ বংশৰ ধাৰক হ’ল, আৰু নহুষ সত্য জ্ঞানৰ পণ্ডিত মুনি আছিল।
Verse 32
एतत्ते सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि वद पुत्र कपिंजल
হে ভূপতে, সেই ৰজাৰ সমগ্ৰ চৰিত্ৰ তোমাক ক’লোঁ। এতিয়া তোমাক আৰু কি ক’ম? কোৱা, মোৰ পুত্ৰ কপিঞ্জল।
Verse 33
एवंविधं पुण्यमयं पवित्रं चरित्रमेतद्यशसा समेतम् । आयोः सुतस्यापि शृणोति मर्त्यो भोगान्स भुक्त्वैति पदं मुरारेः
যি মৰ্ত্য মানুহে আয়ুৰ পুত্ৰৰ এই যশস্বী, পবিত্ৰ আৰু পুণ্যময় চৰিত্ৰটো শুনে, সি সংসাৰিক ভোগ উপভোগ কৰি শেষত মুৰাৰী (বিষ্ণু)ৰ ধাম লাভ কৰে।
Verse 117
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত—ৱেনোপাখ্যান, গুৰুতীৰ্থ-মাহাত্ম্য, চ্যৱন-চৰিত্ৰ আৰু নহুষাখ্যানৰ অন্তৰ্গত—একশ সতৰোতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।