Adhyaya 111
Nahuṣa’s Departure and the Splendor of Mahodaya (City-and-Forest Description)
নহুষা বীৰ-উদ্দেশ্যে যাত্ৰা আৰম্ভ কৰোঁতে, ভূমি-খণ্ডৰ বৃহৎ কথোপকথনৰ ভিতৰত কুঞ্জল বৰ্ণনা কৰে যে অপ্সৰাসী আৰু কিন্নৰীসকলে মঙ্গলগীত গাই গাই প্ৰকাশ পায়, আৰু গন্ধৰ্ব-নাৰীগণ কৌতূহলেৰে সমবেত হয়। তাৰ পাছত দৃশ্য মহোদয়া নগৰলৈ সৰি যায়—দুষ্ট হুṃḍাৰ সৈতে সম্পৰ্ক থাকিলেও ই ইন্দ্ৰৰ নন্দনৰ দৰে আনন্দ-উপবন, ৰত্নখচিত প্ৰাচীৰ, প্ৰহৰ-দুৰ্গ, খাল, পদ্মভৰা জলাশয় আৰু কৈলাস-সদৃশ প্ৰাসাদেৰে শোভিত। নহুষাই সেই সমৃদ্ধি দৰ্শন কৰি মাতলীৰ সৈতে নগৰৰ প্ৰান্তৰ আশ্চৰ্য বনলৈ প্ৰৱেশ কৰে আৰু নদীতীৰত উপনীত হয়, য’ত গন্ধৰ্বসকলে গীত গায় আৰু সূত-মাগধসকলে তেওঁৰ কীৰ্তি গায়। অধ্যায়ৰ অন্তত তেওঁ মধুৰ কিন্নৰ-গীত শুনে, দিৱ্য সৌন্দৰ্য আৰু স্তুতিৰ মাজেৰে ৰাজগৌৰৱৰ প্ৰকাশ ঘটে।
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । निर्गच्छमाने समराय वीरे नहुषे हि तस्मिन्सुरराज तुल्ये । सकौतुका मंगलगीतयुक्ताः स्त्रियस्तु सर्वाः परिजग्मुरत्र
কুঞ্জলে ক’লে: দেৱৰাজ-সমান সেই বীৰ নহুষ যুঁজলৈ ওলাই যেতিয়া গ’ল, তেতিয়া কৌতূহল-উল্লাসে ভৰা সকলো নাৰী মঙ্গলগীত গাই গাই তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 2
देवतानां वरा नार्यो रंभाद्यप्सरसस्तथा । किन्नर्यः कौतुकोत्सुक्यो जगुः स्वरेण सत्तम
হে সৎগুণীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ! দেৱতাসকলৰ উত্তম নাৰী—ৰম্ভা আদি অপ্সৰা—আৰু কিন্নৰী কন্যাসকল কৌতূহল-আনন্দে উচ্ছ্বসিত হৈ মধুৰ স্বৰে গীত গালে।
Verse 3
गंधर्वाणां तथा नार्यो रूपालंकारसंयुताः । कौतुकाय गतास्तत्र यत्र राजा स तिष्ठति
গন্ধৰ্বসকলৰ নাৰীসকলেও ৰূপ-অলংকাৰৰে সজ্জিত হৈ কৌতূহলবশত তাত গ’ল—য’ত ৰজা অৱস্থান কৰি আছিল।
Verse 4
पुरं महोदयं नाम हुंडस्यापि दुरात्मनः । नंदनोपवनैर्दिव्यैः सर्वत्र समलंकृतम्
মহোদয় নামে এটা নগৰ আছিল, দুষ্টচিত্ত হুন্ডাৰো অধিকাৰভুক্ত; সি সৰ্বত্ৰ নন্দন সদৃশ দিব্য উপবনেৰে সুশোভিত আছিল।
Verse 5
सप्तकक्षान्वितैर्गेहैः कलशैरुपशोभितः । सपताकैर्महादंडैः शोभमानं पुरोत्तमम्
সেই উত্তম নগৰ সপত্ন কক্ষযুক্ত গৃহসমূহে, কলশ-শিখৰে সুশোভিত হৈ, পতাকাবাহী উচ্চ ধ্বজদণ্ডে অতিশয় দীপ্তিমান আছিল।
Verse 6
कैलासशिखराकारैः सोन्नतैर्दिवमास्थितैः । सर्वश्रियान्वितैर्दिव्यैर्भ्राजमानं पुरोत्तमम्
সেই পৰম নগৰী অতি দীপ্তিময় আছিল—কৈলাস-শিখৰৰ সদৃশ আকাৰৰ, অতি উচ্চ দিৱ্য প্ৰাসাদেৰে অলংকৃত, যেন আকাশ স্পৰ্শ কৰে, আৰু সকলো প্ৰকাৰ শ্ৰী-সমৃদ্ধিৰে পৰিপূৰ্ণ।
Verse 7
वनैश्चोपवनैर्दिव्यैस्तडागैः सागरोपमैः । जलपूर्णैः सुशोभैस्तु पद्मै रक्तोत्पलान्वितैः
তাত বন আৰু দিৱ্য উপবন আছিল, আৰু সাগৰৰ সদৃশ তড়াগ—জলেৰে পৰিপূৰ্ণ, অতি মনোৰম, পদ্ম আৰু ৰক্ত-উৎপলৰে অলংকৃত।
Verse 8
प्राकारैश्च महारत्नैरट्टालकशतैरपि । परिखाभिः सुपूर्णाभिर्जलैः स्वच्छैः प्रशोभितम्
সেই নগৰী মহাৰত্নেৰে খচিত প্ৰাকাৰে, শত শত উচ্চ অট্টালিকাৰে, আৰু কিল্লাৰ পৰিখাত কাষলৈকে ভৰা স্বচ্ছ শুদ্ধ জলেৰে অতি শোভিত আছিল।
Verse 9
अन्यैश्चैव महारत्नैर्गजाश्वैश्च विराजितम् । सुनारीभिः समाकीर्णं पुरुषैश्च महाप्रभैः
সেই নগৰী আন আন বহু মহাৰত্নেৰে অলংকৃত, গজ-অশ্বেৰে দীপ্তিমান আছিল; সুন্দৰ নাৰীৰে আৰু মহাপ্ৰভাৱশালী পুৰুষেৰে ভৰি আছিল।
Verse 10
नानाप्रभावैर्दिव्यैश्च शोभमानं महोदयम् । राजश्रेष्ठो महावीरो नहुषो ददृशे पुरम्
নানাবিধ দিৱ্য প্ৰভাৱেৰে দীপ্ত, মহোন্নতি-সমৃদ্ধিৰে চিহ্নিত সেই নগৰী ৰাজশ্ৰেষ্ঠ মহাবীৰ নহুষে দৰ্শন কৰিলে।
Verse 11
पुरप्रांते वनं दिव्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम् । तद्विवेश महावीरो नंदनं हि यथाऽमरः
নগৰৰ প্ৰান্তত এক দিৱ্য অৰণ্য আছিল, দিৱ্য বৃক্ষৰে অলংকৃত। সেই মহাবীৰ তাত প্ৰৱেশ কৰিলে—যেন দেৱে ইন্দ্ৰৰ নন্দন উদ্যানত প্ৰৱেশ কৰে।
Verse 12
रथेन सह धर्मात्मा तेन मातलिना सह । प्रविष्टः स तु राजेंद्रो वनमध्ये सरित्तटे
ৰথসহ আৰু মাতলিৰ সৈতে, ধৰ্মাত্মা সেই ৰাজেন্দ্ৰ অৰণ্যৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰি ভিতৰৰ নদীৰ তীৰত উপনীত হ’ল।
Verse 13
तत्र ता रूपसंयुक्ता दिव्या नार्यः समागताः । गंधर्वा गीततत्त्वज्ञा जगुर्गीतैर्नृपोत्तमम्
তাত ৰূপ-লাবণ্যযুক্ত দিৱ্য নাৰীসকল একত্ৰিত হ’ল। আৰু গন্ধৰ্বসকল—গীতৰ তত্ত্বজ্ঞ—শ্ৰেষ্ঠ নৃপৰ বাবে সুৰেলা গীত গাই উঠিল।
Verse 14
सूताश्च मागधाः सर्वे तं स्तुवंति नृपोत्तमम् । राजानमायुपुत्रं तं भ्राजमानं यथा रविम्
সকলো সূত আৰু মাগধে সেই নৃপোত্তমক স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে—আয়ুপুত্ৰ সেই ৰজা, যি সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান আছিল।
Verse 15
शुश्राव गीतं मधुरं नहुषः किन्नरेरितम्
নহুষে কিন্নৰে গোৱা মধুৰ গীত শুনিলে।
Verse 111
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने एकादशाधिकशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যান, গুৰু-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য, চ্যৱন-চৰিত্ৰ আৰু নহুষ-প্ৰসঙ্গৰ অন্তৰ্গত একশ এগাৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।