Adhyaya 105

Verse 1

कुंजल उवाच । गता सा नंदनवनं सखीभिः सह क्रीडितुम् । तत्राकर्ण्य महद्वाक्यमप्रियं तु तदा पितुः

কুঞ্জলে ক’লে: সি সখীসকলৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰিবলৈ নন্দনবনলৈ গৈছিল। তাত সি তেতিয়া পিতাৰ গম্ভীৰ বাক্য শুনিলে, যি তাৰ বাবে অপ্ৰিয় আছিল।

Verse 2

चारणानां सुसिद्धानां भाषतां हर्षणेन तु । आयोर्गेहे महावीर्यो विष्णुतुल्यपराक्रमः

চাৰণসকল আৰু সুসিদ্ধ সিদ্ধসকলে হৰ্ষেৰে কথা কওঁতে, আয়োৰৰ গৃহত এজন মহাবীৰ জন্মিল—যাৰ পৰাক্ৰম বিষ্ণুৰ তুল্য আছিল।

Verse 3

भविष्यति सुतश्रेष्ठो हुंडस्यांतं करिष्यति । एवंविधं महद्वाक्यमप्रियं दुःखदायकम्

“শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰ উদ্ভৱ হ’ব আৰু হুণ্ডৰ অন্ত ঘটাব।” কিন্তু এনে গম্ভীৰ বাক্য অপ্রিয় আছিল আৰু শোকদায়ক হৈছিল।

Verse 4

समाकर्ण्य समायाता पितुरग्रे निवेदितम् । समासेन तया तस्य पुरतो दुःखदायकम्

সেই কথা শুনি তাই আহি পিতৃৰ সন্মুখত নিবেদন কৰিলে; সংক্ষেপে, তেওঁৰ সন্মুখতেই দুখদায়ক কথাখিনি ক’লে।

Verse 5

पितुरग्रे जगादाथ पिता श्रुत्वा स विस्मितः । शापमशोकसुंदर्याः सस्मार च पुराकृतम्

তাৰ পাছত তেওঁ পিতৃৰ সন্মুখত ক’লে। সেই কথা শুনি পিতা বিস্মিত হ’ল আৰু বহু আগতে উচ্চাৰিত অশোকসুন্দৰীৰ শাপ স্মৰণ কৰিলে।

Verse 6

एतस्यार्थे तपस्तेपे सेयं चाशोकसुंदरी । गर्भस्य नाशनायैव इंदुमत्याः स दानवः

এই উদ্দেশ্যতেই অশোকসুন্দৰীয়ে তপস্যা কৰিছিল; আৰু সেই দানৱে ইন্দুমতীৰ গৰ্ভ ধ্বংস কৰিবলৈহে উদ্যোগ কৰিছিল।

Verse 7

विचक्रे उद्यमं दुष्टः कालाकृष्टो दुरात्मवान् । छिद्रान्वेषी ततो भूत्वा इंदुमत्यास्तु नित्यशः

কালৰ টানত সেই দুষ্ট, দুৰাত্মা কৰ্মত নামিল; তাৰ পাছত ছিদ্ৰান্বেষী হৈ ইন্দুমতীৰ মাজত সদায় কোনো দুৰ্বলতা বিচাৰি থাকিল।

Verse 8

यदा पश्यति तां राज्ञीं रूपौदार्यगुणान्विताम् । दिव्यतेजः समायुक्तां रक्षितां विष्णुतेजसा

যেতিয়া তেওঁ সেই ৰাণীক দেখে—যি ৰূপ, উদাৰতা আৰু গুণেৰে বিভূষিতা, দিৱ্য তেজে দীপ্ত আৰু বিষ্ণুৰ তেজেৰে সংৰক্ষিতা।

Verse 9

दिव्येन तेजसा युक्तां सूर्यबिंबोपमां तु ताम् । तस्याः पार्श्वे महाभाग रक्षणार्थं स्थितः सदा

দিব্য তেজেৰে যুক্ত হৈ তাই সূৰ্যবিম্বৰ দৰে দীপ্ত হৈছিল। হে মহাভাগ! তাইৰ কাষতে তেওঁ সদায় ৰক্ষণাৰ্থে থিয় হৈ থাকিল।

Verse 10

दूरात्स दानवो दुष्टस्तस्याश्च बहुदर्शयन् । नानाविद्यां महोग्रां च भीषिकां सुविभीषिकाम्

দূৰৰ পৰা সেই দুষ্ট দানৱে তাইক নানা বস্তু দেখুৱাই, নানাবিধ মহাউগ্ৰ বিদ্যা—ভয়ংকৰ আৰু অতিভীষণ—প্ৰয়োগ কৰি ভীতি জন্মাবলৈ চেষ্টা কৰিলে।

Verse 11

गर्भस्य तेजसा युक्ता रक्षिता विष्णुतेजसा । भयं न जायते तस्या मनस्येव कदापुनः

গৰ্ভৰ তেজেৰে যুক্ত আৰু বিষ্ণুৰ তেজেৰে সংৰক্ষিতা হোৱাৰ বাবে, তাইৰ মনতো কেতিয়াও ভয় জন্ম নলয়; তেন্তে আন কোনো সময়ত কেনেকৈ হ’ব?

Verse 12

विफलो दानवो जात उद्यमश्च निरर्थकः । मनीप्सितं नैव जातं हुंडस्यापि दुरात्मनः

সেই দানৱ ব্যৰ্থ হ’ল আৰু তাৰ উদ্যোগো নিৰৰ্থক প্ৰমাণিত হ’ল; দুষ্টাত্মা হুন্ডাইও নিজৰ মনঃকামনা লাভ নকৰিলে।

Verse 13

एवं वर्षशतं पूर्णं पश्यमानस्य तस्य च । प्रसूता सा हि पुत्रं च स्वर्भानोस्तनया तदा

এইদৰে, সম্পূৰ্ণ এশ বছৰ পাৰ হ’ল আৰু তেওঁ চাই থাকোঁতেই, তেতিয়া স্বৰ্ভানুৰ কন্যাই এজন পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 14

रात्रावेव सुतश्रेष्ठ तस्याः पुत्रो व्यजायत । तेजसातीव भात्येष यथा सूर्यो नभस्तले

সেই ৰাতিয়েই, হে পুত্ৰশ্ৰেষ্ঠ, তাইৰ পুত্ৰ জন্মিল; সি অতি তেজে দীপ্ত, যেন আকাশত সূৰ্য।

Verse 15

सूत उवाच । अथ दासी महादुष्टा काचित्सूतिगृहागता । अशौचाचारसंयुक्ता महामंगलवादिनी

সূত ক’লে: তেতিয়া এক দাসী—অতি দুষ্টা—সুতিগৃহলৈ আহিল; অশৌচ আচাৰে যুক্ত, তথাপি মহামঙ্গলৰ কথা কোৱা।

Verse 16

तस्याः सर्वं समाज्ञाय स हुंडो दानवाधमः । दास्या अंगं प्रविश्यैव प्रविष्टश्चायुमन्दिरे

তাইৰ সকলো কথা জানি, সেই হুণ্ড—দানৱসকলৰ অধম—দাসীৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰি, তাৰ দ্বাৰাই আয়ুৰ অন্তঃকক্ষত সোমাল।

Verse 17

महाजने प्रसुप्ते च निद्रयातीवमोहिते । तं पुत्रं देवगर्भाभमपहृत्य बहिर्गतः

যেতিয়া গৃহৰ সকলো লোক শুই পৰিল আৰু নিদ্ৰাই অতি মোহিত কৰিলে, তেতিয়া সি দেবগৰ্ভ সদৃশ দীপ্ত সেই পুত্ৰক অপহৰণ কৰি বাহিৰলৈ ওলাই গ’ল।

Verse 18

कांचनाख्यपुरे प्राप्तः स्वकीये दानवाधमः । समाहूय प्रियां भार्यां विपुलां वाक्यमब्रवीत्

কাঞ্চনাখ্য নামে নিজৰ নগৰত উপস্থিত হৈ, সেই নীচ দানৱে প্ৰিয় পত্নী বিপুলাক আহ্বান কৰি এই বাক্য ক’লে।

Verse 19

वधस्वैनं महापापं बालरूपं रिपुं मम । पश्चात्सूदस्य वै हस्ते भोजनार्थं प्रदीयताम्

“এই মহাপাপীক—মোৰ শত্ৰুক, যি শিশুৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছে—বধ কৰা। তাৰ পাছত আহাৰৰ বাবে ৰান্ধনীয়াৰ হাতত সঁপিয়াই দিয়া হওক।”

Verse 20

नानाभेदैर्विभेदैश्च पाचयस्व हि निर्घृणम् । सूदहस्तान्महाभागे पश्चाद्भोक्ष्ये न संशयः

“হে নিৰ্দয়ী, নানা প্ৰকাৰ আৰু নানা ভেদে ইয়াক ৰান্ধা। হে মহাভাগ্যৱতী, তাৰ পাছত ৰান্ধনীয়াৰ হাতৰ পৰা মই নিশ্চয়েই ভক্ষণ কৰিম—ইয়াত সন্দেহ নাই।”

Verse 21

वाक्यमाकर्ण्य तद्भर्तुर्विपुला विस्मिताभवत् । कस्मान्निर्घृणतां याति भर्त्ता मम सुनिष्ठुरः

স্বামীৰ সেই বাক্য শুনি বিপুলা বিস্মিত হ’ল: “মোৰ স্বামী—ইমান কঠোৰ—কিয় এনে নিৰ্দয়তা লাভ কৰিলে?”

Verse 22

सर्वलक्षणसंपन्नं देवगर्भोपमं सुतम् । कस्य कस्मात्प्रभक्ष्येत क्षमाहीनः सुनिर्घृणः

সৰ্ব শুভলক্ষণে সম্পন্ন, দেবগর্ভ সদৃশ সেই পুত্ৰক—ক্ষমাহীন আৰু অতিনিৰ্দয় হৈ—কোনে কিয় ভক্ষণ কৰিব? আৰু কাহাৰ পুত্ৰক, কিহৰ কাৰণে ভক্ষণ কৰিব?

Verse 23

इत्येवं चिंतयामास कारुण्येन समन्विता । पुनः पप्रच्छ भर्तारं कस्माद्भक्ष्यसि बालकम्

এইদৰে চিন্তা কৰি, কৰুণাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, তাই পুনৰ স্বামীক সুধিলে— “কোন কাৰণে তুমি এই শিশুটিক ভক্ষণ কৰিবা?”

Verse 24

कस्माद्भवसि संक्रुद्धो अतीव निरपत्रपः । सर्वं मे कारणं ब्रूहि तत्त्वेन दनुजेश्वर

“তুমি কিয় ইমান ক্ৰুদ্ধ আৰু একেবাৰে নিৰ্লজ্জ? হে দানৱসকলৰ অধিপতি, সকলো কাৰণ তত্ত্বসহ সত্যকৈ মোক কোৱা।”

Verse 25

आत्मदोषं च वृत्तांतं समासेन निवेदितम् । शापमशोकसुंदर्या हुंडेनापि दुरात्मना

তেতিয়া সি সংক্ষেপে নিজৰ দোষ আৰু সমগ্ৰ বৃত্তান্ত ক’লে— দুষ্ট হুণ্ডাই কেনেকৈ অশোকসুন্দৰীৰ ওপৰত শাপ আনিছিল।

Verse 26

तया ज्ञातं तु तत्सर्वं कारणं दानवस्य वै । वध्योऽयं बालकः सत्यं नो वा भर्त्ता मरिष्यति

তেতিয়া তাই দানৱৰ কৰ্মৰ আঁৰৰ সকলো কাৰণ বুজি পালে— “এই শিশুটি নিশ্চয় বধ হ’ব; নহ’লে মোৰ স্বামী মৰিব।”

Verse 27

इत्येवं प्रविचार्यैव विपुला क्रोधमूर्च्छिता । मेकलां तु समाहूय सैरंध्रीं वाक्यमब्रवीत्

এইদৰে বিচাৰ কৰি, বিপুলা ক্ৰোধৰ মূৰ্ছাত আচ্ছন্ন হ’ল; তাই দাসী মেকলাক মাতি আনি এই বাক্য ক’লে।

Verse 28

जह्येनं बालकं दुष्टं मेकलेऽद्य महानसे । सूदहस्ते प्रदेहि त्वं हुण्डभोजनहेतवे

আজি মেকলাত এই দুষ্ট বালকক ত্যাগ কৰি মহা ৰান্ধনীঘৰত পেলাই দে। ৰান্ধনীৰ হাতত তাক সঁপা, যাতে সি হুণ্ডাসকলৰ আহাৰৰ কাৰণ হয়।

Verse 29

मेकला बालकं गृह्य सूदमाहूय चाब्रवीत् । राजादेशं कुरुष्वाद्य पचस्वैनं हि बालकम्

মেকলায় বালকক ধৰি ৰান্ধনীক মাতি ক’লে: “আজি ৰজাৰ আদেশ পালন কৰ; এই বালকক নিশ্চয় ৰান্ধ।”

Verse 30

एवमाकर्णितं तेन सूदेनापि महात्मना । आदाय बालकं हस्ताच्छस्त्रमुद्यम्य चोद्यतः

এই কথা শুনি সেই মহাত্মা ৰান্ধনীও বালকৰ হাত ধৰি অস্ত্ৰ উঠাই আঘাত কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।

Verse 31

एष वै देवदेवस्य दत्तात्रेयस्य तेजसा । रक्षितस्त्वायुपुत्रश्च स जहास पुनः पुनः

“দেৱদেৱ দত্তাত্ৰেয়ৰ তেজে বায়ুপুত্ৰ এইজন ৰক্ষিত হ’ল; আৰু সি পুনঃ পুনঃ হাঁহি থাকিল।”

Verse 32

हसंतं तं समालोक्य स सूदः कृपयान्वितः । सैरंध्री च कृपायुक्ता सूदं तं प्रत्यभाषत

তাক হাঁহি থকা দেখি ৰান্ধনী দয়াৰে ভৰি কথা ক’লে। সাইৰন্ধ্ৰী দাসীয়েও কৰুণাৰে যুক্ত হৈ সেই ৰান্ধনীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 33

नैष वध्यस्त्वया सूद शिशुरेव महामते । दिव्यलक्षणसंपन्नः कस्य जातः सुसत्कुले

হে বধকাৰী, তুমি তাক বধ নকৰিবা; সি কেৱল এটি শিশু, হে মহামতি। দিৱ্য লক্ষণে বিভূষিত এই বালক কোন সৎকুল, মহৎ ধৰ্মবান পৰিয়ালত জন্ম লৈছে?

Verse 34

सूद उवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे वाक्यं वै कृपयान्वितम् । राजलक्षणसंपन्नो रूपवान्कस्य बालकः

সূদ ক’লে: হে ভদ্ৰে, তুমি যি কৈছা সেয়া সত্য, নিশ্চয় দয়াৰে ভৰপূৰ বাক্য। ৰাজলক্ষণে সম্পন্ন এই সুন্দৰ বালক কাৰ পুত্ৰ?

Verse 35

कस्माद्भोक्ष्यति दुष्टात्मा हुंडोऽयं दानवाधमः । येन वै रक्षितो वंशः पूर्वमेव सुकर्मणा

এই দুষ্টাত্মা হুণ্ডা, দানৱৰ ভিতৰত অতি অধম, কিয় ভোগ কৰিব? যাৰ সৎকৰ্মে পূৰ্বে বংশ ৰক্ষা হৈছিল।

Verse 36

आपत्स्वपि स जीवेत दुर्गेषु नान्यथा भवेत् । सिंधुवेगेन नीतस्तु वह्निमध्ये गतोऽथवा

আপদতেও সি জীয়াই থাকিবলৈ চেষ্টা কৰিব; দুৰ্গম বিপদত অন্যথা নকৰিব—সিন্ধুৰ বেগে উটি নিয়া হওক বা অগ্নিৰ মাজত পৰি যাওক।

Verse 37

जीवतेनात्र संदेहो यश्च कर्मसहायवान् । तस्माद्धि क्रियते कर्म धर्मपुण्यसमन्वितम्

যি জীয়াই আছে, তাৰ বিষয়ে সন্দেহ নাই—বিশেষকৈ যি সৎকৰ্মৰ সহায়ত আছে। সেয়ে ধৰ্ম আৰু পুণ্যযুক্ত কৰ্ম নিশ্চয় কৰা উচিত।

Verse 38

आयुष्मंतो नरास्तेन प्रवदंति सुखं ततः । तारकं पालकं कर्म रक्षते जाग्रते हि तत्

সেই ধৰ্মময় আচৰণে মানুহ আয়ুষ্মান হয় আৰু তাৰ পাছত সুখে-সুবিধাৰে কথা কয়। সজাগ কৰ্ম—ত্ৰাণকাৰী আৰু পালনকাৰী—নিশ্চয়েই ৰক্ষা কৰে।

Verse 39

मुक्तिदं जायते नित्यं मैत्रस्थानप्रदायकम् । दानपुण्यान्वितं कर्म प्रियवाक्यसमन्वितम्

সেই কৰ্ম সদায় মুক্তিদায়ক ৰূপে উদ্ভৱ হয়, মৈত্ৰীৰ অৱস্থা দান কৰে। দান-পুণ্যযুক্ত সেই কৰ্ম প্ৰিয় বাক্যৰে সংযুক্ত।

Verse 40

उपकारयुतं यश्च करोति शुभकृत्तदा । तमेव रक्षते कर्म सर्वदैव न संशयः

যি কোনোবাই উপকাৰসহ শুভ কৰ্ম কৰে, সেই কৰ্মেই তাক সদায় ৰক্ষা কৰে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 41

अन्ययोनिं प्रयाति स्म प्रेरितः स्वेन कर्मणा । किं करोति पिता माता अन्ये स्वजनबान्धवाः

নিজ কৰ্মে প্ৰেৰিত হৈ মানুহ নিশ্চয়েই অন্য যোনিলৈ যায়। পিতা-মাতা বা আন স্বজন-বান্ধৱে কি কৰিব পাৰে?

Verse 42

कर्मणा निहतो यस्तु न स्युस्तस्य च रक्षणे । सूत उवाच । येनैव कर्मणा चैव रक्षितश्चायुनंदनः

যি নিজৰ কৰ্মে নিধনপ্ৰাপ্ত হয়, তাৰ ৰক্ষাৰ বাবে কোনো নাথাকে। সূত ক’লে: তথাপি সেই একে কৰ্মেই আয়ুৰ নন্দনৰ বংশধৰো ৰক্ষিত হৈছিল।

Verse 43

तस्मात्कृपान्वितो जातः सूदः कर्मवशानुगः । सैरंध्री च तथा जाता प्रेरिता तस्य कर्मणा

সেয়েহে কৰ্মৰ বশত অনুগত এক দয়ালু ৰান্ধনি জন্মিল; আৰু সেই কৰ্মৰ বলত প্ৰেৰিত হৈ সাইৰন্ধ্ৰী নামৰ দাসীও তেনেদৰে জন্মিল।

Verse 44

द्वाभ्यामेव सुतश्चायो रक्षितश्चारुलक्षणः । रात्रावेव प्रणीतोऽसौ तस्माद्गेहान्महाश्रमे

সুন্দৰ আৰু শুভলক্ষণযুক্ত সেই পুত্ৰক কেৱল সেই দুজনেই ৰক্ষা কৰিছিল; আৰু সেই ৰাতিয়েই তাক ঘৰ এৰি মহাশ্ৰমলৈ লৈ যোৱা হ’ল।

Verse 45

वशिष्ठस्याश्रमे पुण्ये सैरंध्र्या पुण्यकर्मणा । शुभे पर्णकुटीद्वारे तस्मिन्नेव महाश्रमे

বশিষ্ঠৰ পবিত্ৰ আশ্ৰমত, পুণ্যকৰ্মা সাইৰন্ধ্ৰীৰ দ্বাৰা, সেই মহাশ্ৰমতেই পাতেৰে গঢ়া কুটীৰৰ শুভ দুৱাৰমুখত...

Verse 46

गता सा स्वगृहं पश्चान्निक्षिप्य बालकोत्तमम् । एणं निपात्य सूदेन पाचितं मांसमेव हि

তাৰ পাছত সি নিজৰ ঘৰলৈ গ’ল; উত্তম শিশুটিক থৈ, সি এটা হৰিণ পেলাই আনিলে, আৰু ৰান্ধনিয়ে সেয়া মাংস হিচাপে সঁচাকৈয়ে ৰান্ধিলে।

Verse 47

भोजयित्वा सुदैत्येंद्रो हुंडो हृष्टोभवत्तदा । शापमशोकसुंदर्या मोघं मेने तदासुरः

ভোজ কৰাই সুধৈত্যসকলৰ মাজত প্ৰধান হুণ্ডা তেতিয়া অতি আনন্দিত হ’ল; আৰু সেই অসুৰে অশোকসুন্দৰীৰ শাপক তেতিয়া নিষ্ফল বুলি ভাবিলে।

Verse 48

हर्षेण महताविष्टः स हुंडो दानवेश्वरः । कुंजल उवाच । प्रभाते विमले जाते वशिष्ठो मुनिसत्तमः

মহা হৰ্ষে আৱিষ্ট হৈ দানৱৰ অধিপতি হুণ্ডা আনন্দিত হ’ল। কুঞ্জল ক’লে: “যেতিয়া নিৰ্মল প্ৰভাত উদয় হ’ল, তেতিয়া মুনিশ্ৰেষ্ঠ বশিষ্ঠ প্ৰকট হ’ল…”

Verse 49

बहिर्गतो हि धर्मात्मा कुटीद्वारात्प्रपश्यति । संपूर्णं बालकं दृष्ट्वा दिव्यलक्षणसंयुतम्

ধৰ্মাত্মা ব্যক্তি বাহিৰলৈ ওলাই কুটীৰ দুৱাৰৰ পৰা চালে। দিৱ্য লক্ষণেৰে ভূষিত সম্পূৰ্ণ গঠিত বালকক দেখি সি বিস্মিত হৈ ৰ’ল।

Verse 50

संपूर्णेंदुप्रतीकाशं सुंदरं चारुलोचनम् । वशिष्ठ उवाच । पश्यंतु मुनयः सर्वे यूयमागत्य बालकम्

পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰৰ দৰে দীপ্ত, সুন্দৰ আৰু মনোহৰ নয়নযুক্ত। বশিষ্ঠ ক’লে: “হে সকলো মুনি, তোমালোক আহি এই বালকক চোৱা।”

Verse 51

कस्य केन समानीतं रात्रौ द्वारांगणे मम । देवगंधर्वगर्भाभं राजलक्षणसंयुतम्

ই কাৰ, আৰু কোনে ৰাতিৰ সময়ত মোৰ দুৱাৰৰ আঙণত আনিলে? দেৱ-গন্ধৰ্বৰ সাৰসদৃশ দীপ্তিমান, ৰাজলক্ষণেৰে সংযুক্ত।

Verse 52

कंदर्पकोटिसंकाशं पश्यंतु मुनयोऽमलम् । महाकौतुकसंयुक्ता हृष्टा द्विजवरास्ततः

তাৰ পাছত নিৰ্মল মুনিসকলে তাক চালে—কোটি কোটি কন্দৰ্পৰ দৰে কান্তিমান। মহা কৌতুকেৰে পূৰ্ণ হৈ দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল আনন্দিত হ’ল।

Verse 53

समपश्यन्सुतं ते तु आयोश्चैव महात्मनः । वशिष्ठः स तु धर्मात्मा ज्ञानेनालोक्य बालकम्

তেতিয়া ধৰ্মাত্মা মহর্ষি বশিষ্ঠে মহাত্মা আয়ুৰ পুত্ৰক দৰ্শন কৰিলে; আৰু জ্ঞান-দৃষ্টিৰে সেই বালকক চায়ে তাৰ সত্য অৱস্থা উপলব্ধি কৰিলে।

Verse 54

आयुपुत्रं समाज्ञातं चरित्रेण समन्वितम् । वृत्तांतं तस्य दुष्टस्य हुण्डस्यापि दुरात्मनः

আয়ুৰ পুত্ৰক চিনাক্ত কৰি, তাৰ আচৰণ-চৰিত্ৰসহ, তেওঁলোকে সেই দুষ্ট আৰু দুৰাত্মা হুণ্ডাৰো সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত জানিলে।

Verse 55

कृपया ब्रह्मपुत्रस्तु समुत्थाय सुबालकम् । कराभ्यामथ गृह्णाति यावद्द्विजो वरोत्तमः

তেতিয়া কৰুণাৰে প্ৰেৰিত ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ উঠি ধৰি, দুয়ো হাতে সেই সু-বালকক আঁকোৱালি ল’লে; আৰু সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ তাতেই অৱস্থিত থাকিল।

Verse 56

तावत्पुष्पसुवृष्टिं च चक्रुर्देवाः सुतोपरि । ललितं सुस्वरं गीतं जगुर्गंधर्वकिन्नराः

তেতিয়া দেৱতাসকলে সেই পুত্ৰৰ ওপৰত ফুলৰ মনোৰম বৰষুণ বৰষালে; আৰু গন্ধৰ্ব- কিন্নৰসকলে মধুৰ সুৰে ললিত গীত গাই উঠিল।

Verse 57

ऋषयो वेदमंत्रैस्तु स्तुवंति नृपनंदनम् । वशिष्ठस्तं समालोक्य वरं वै दत्तवांस्तदा

ঋষিসকলে বেদ-মন্ত্ৰেৰে নৃপনন্দনক স্তৱ কৰিলে। তেতিয়া বশিষ্ঠে তাক দৰ্শন কৰি সেই সময়ত নিশ্চয় এক বৰ দান কৰিলে।

Verse 58

नहुषेत्येव ते नाम ख्यातं लोके भविष्यति । हुषितो नैव तेनापि बालभावैर्नराधिप

‘নহুষ’—এইদৰে তোমাৰ নাম জগতত খ্যাত হ’ব। তথাপি, হে নৰাধিপ, সেই নামেও তুমি সত্যকৈ সন্তুষ্ট নহ’বা, কিয়নো শিশুসুলভ স্বভাৱ ৰৈ যাব।

Verse 59

तस्मान्नहुष ते नाम देवपूज्यो भविष्यसि । जातकर्मादिकं कर्म तस्य चक्रे द्विजोत्तमः

সেয়েহে তোমাৰ নাম নহুষ হ’ব, আৰু তুমি দেৱতাসকলেও পূজ্য হ’বা। তেতিয়া সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে তেওঁৰ বাবে জাতকৰ্ম আদি সকলো সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 60

व्रतदानं विसर्गं च गुरुशिष्यादिलक्षणम् । वेदं चाधीत्य संपूर्णं षडंगं सपदक्रमम्

তেওঁ ব্ৰত আৰু দানধৰ্ম, লগতে বিসৰ্জনৰ বিধি আৰু গুৰু-শিষ্য আদি লক্ষণসমূহ জানিলে; আৰু ছয় অঙ্গসহ বেদ, পদে-পদে পাঠ-পদ্ধতি সহ সম্পূৰ্ণৰূপে অধ্যয়ন কৰিলে।

Verse 61

सर्वाण्येव च शास्त्राणि अधीत्य द्विजसत्तमात् । वशिष्ठाच्च धनुर्वेदं सरहस्यं महामतिः

সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজৰ পৰা তেওঁ সকলো শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিলে; আৰু মহামতি জনে বশিষ্ঠৰ পৰা ধনুৰ্বেদো গোপন উপদেশসহ শিকিলে।

Verse 62

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि ग्राहमोक्षयुतानि च । ज्ञानशास्त्रादिकं न्याय राजनीतिगुणादिकान्

তেওঁ দিৱ্য শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰ, লগতে গ্ৰাহমোক্ষ (গ্ৰহণ-মুক্তি)ৰ মন্ত্ৰ-ক্ৰিয়া; জ্ঞানশাস্ত্ৰ আদি, ন্যায়বিদ্যা, আৰু ৰাজনীতিৰ গুণ-নীতি সকলোও আয়ত্ত কৰিলে/প্ৰদান কৰিলে।

Verse 63

वशिष्ठादायुपुत्रश्च शिष्यरूपेण भक्तिमान् । एवं स सर्वनिष्पन्नो नाहुषश्चातिसुंदरः

বশিষ্ঠৰ পুত্ৰ আয়ু ভক্তিমানে শিষ্যৰ ৰূপ ধৰি আহিল; এইদৰে নাহুষা সকলো দিশে সম্পূৰ্ণ সিদ্ধ হৈ অতি সুন্দৰ হ’ল।

Verse 64

वशिष्ठस्य प्रसादाच्च चापबाणधरोभवत्

বশিষ্ঠৰ কৃপা-প্ৰসাদত সি ধনু-বাণ ধাৰণকাৰী হ’ল।

Verse 105

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे पंचोत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত—ৱেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত—গুৰু-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা চ্যৱন-চৰিত্ৰৰ একশ পাঁচতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।